Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Trends 2014 nieuws
27 december 2013 | Pierre Pieterse

Gepatenteerde blijvertjes onder de noemer ‘trends’ zijn ‘retro & authentiek’, vandaar dat we voor onze inventarisatie een authentieke klassieke glazen sneeuwbol (Franse vinding, circa 1800) een paar keer op zijn kop hebben gehouden waarna een hele sneeuwbui aan onmiskenbare trends naar beneden dwarrelde. We hebben de belangrijkste (management)ontwikkelingen er heel selectief dus arbitrair uitgepikt, te weten: mobiel, big data, Aandacht, balanseconomie en anders organiseren.

Mobiel
Dé trend voor 2014 is ongetwijfeld mobiel. Sommige kenners spreken zelfs van ‘hypermobiel’. Dat is wellicht wat zwaar aangezet, maar mobiel is onmiskenbaar een tijdje geleden ingezette ontwikkeling die inmiddels is uitgegroeid tot een krachtige trend. Wie mobiel niet zichtbaar is, bestaat eigenlijk niet. En paradoxaal genoeg, ondanks het scala aan mogelijkheden en de ervaring met ‘internet’, is het makkelijker om onzichtbaar te blijven dan zichtbaar. Denk maar even aan de enorme implicaties op de bedrijfsvoering. Voor het betere hands-on marketingwerk is er het Handboek Mobile Marketing van Patrick Petersen. Wie meer strategisch aan de slag wil, moet nog even wachten, pas half maart verschijnt het Handboek mobiele strategie van Bert van Asten. Wie echter niet kan of wil wachten, heeft met de Lanting Trilogie (Connect!, Iedereen CEO en De slimme organisatie) een puik ‘overzichtshandboek’ in handen.

Big data

Sinds de datamedaille is gekanteld en de Januskop ‘privacy’ zichtbaar is, staat het ongebreideld verzamelen van gegevens in een kwade reuk. De doorwrochte typoscripten over de duistere praktijken van de NSA of het terechte martelaarschap van iemand als Edward Snowden liggen al op de redactieburelen van grote uitgevers. Dark Market van Misha Glenny zou er weleens bij kunnen verbleken. Maar uiteindelijk zal dat slechts een rimpel in de vijver blijken, ‘data is here to stay’. Om de doodeenvoudige reden dat de voordelen groter zijn dan de nadelen. Een fraaie en ook bekroonde analyse is De big datarevolutie van Viktor Mayer-Schönberger en Kenneth Cukier. Volgens het vakblad Strategy + Business het beste boek uit 2013 in de categorie ‘digitizing’ en volgens internet scepticus Evgeny Morozev (The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom, en recent To Save Everything, Click Here: The Folly of Technological Solutionism) ‘een toegankelijke tour langs de voordelen en valkuilen van big data-analyse’. Overigens kent deze ‘databeweging’ een gerenommeerd criticus in de persoon van Nassim Nicholas Taleb (The Black Swan): data-analyses resulteren in gemiddelden, leuk in Mediocristan, maar nutteloos in Extremistan, de wereld waarin wij leven. U bent dus minimaal gewaarschuwd.

Aandacht
Uit de beroemde Hawthorne experimenten distilleerde Elton Mayo dat aandacht werknemers doet floreren. En al lijkt het erop dat Mayo met de cijfers heeft geknoeid (lees vooral De managementmythe waarin Matthew Stewart deze en andere mythes doorprikt) en al lijkt nieuw onderzoek er op te wijzen dat huidige werknemers juist opbloeien als managers hen met rust laten, niemand lijkt ooit te zijn bezweken onder de juiste dosering aandacht. In organisaties kan gebrek aan aandacht leiden tot een managementstijl die wordt bestempeld als ‘op hol geslagen leiderschap’. Volgens Daniel Goleman (Emotionele intelligentie) een vorm van leiderschap waarbij de menselijke kosten ondergeschikt maakt aan de resultaten. In een interview naar aanleiding van zijn boek met de alleszeggende titel Aandacht zegt hij verder: ‘Een vorm van management waarbij leiders enkel het tempo bepalen of hun ondergeschikten opdragen net zo te zijn als zichzelf en mensen die daaraan niet kunnen voldoen passeren of bedelven onder negatieve feedback. Zo'n commanderende stijl heeft een verwoestende uitwerking op het emotionele klimaat van de organisatie.’

Balanseconomie
Balanseconomie, ofwel circulaire economie als tegenvoeter van de lineaire economie. Niet gebruiken maar hergebruiken. Maar dat kan alleen als we ‘ophouden met het maken van minder slechte producten en uitsluitend nog intelligente producten ontwerpen, gemaakt van materialen die we steeds weer kunnen teruggeven aan technische of biologische kringlopen.’ Aldus William McDonough en Michael Braungart, de aartsvaders van het concept (en gelijknamige boek) Cradle to cradle. Duurzaam ondernemen is hiervan een directe afgeleide die zich praktisch laat vertalen in ‘kleinschaligheid’, ‘coöperatief organiseren’ en ‘de opkomst van de circulaire economie’. Boeken te over voor de liefhebbers, van diepgravende organisatorische analyses (Werken aan de Weconomy onder redactie van Jan Jonker) tot praktisch hands-on werk (In vijf stappen CO2-neutraal ondernemen van Rob van der Rijt), de meest actuele stand van zaken hebben wij voor u gebundeld in een achtergrondartikel onder de titel ‘Duurzaam zakendoen: Het is rond en het komt eraan’.

Anders organiseren
Anders organiseren kent heeft zijn wortels in zelforganisatie en zelfsturing (trends die inmiddels zijn volgroeid facts of life) maar is zoals het zelf ook aangeeft ‘anders’. Aanhakend op externe ontwikkelingen ontstaan netwerken die inhaken op de nieuwe economische, maatschappelijke en technologische realiteit. Technologie dwingt andere organisatievormen af door ze te faciliteren, internet creëert nieuwe markten door oude af te breken, net zoals juist een crisis de broodnodige creativiteit aanwakkert door vastgeroeste bakens weg te gummen. Het icoon en tegelijk ook trendwatcher van deze laatste ‘creatieve beweging’ is Martijn Aslander. Niet bij de pakken neerzitten maar kansen pakken. ‘We zitten in een nieuwe renaissance’, zegt hij in een interview. Noem het ‘life-hacking’ (slim organiseren), label het als ‘small is the new big’, duidt het als ‘permanent beta’ (nooit af), in essentie is het allemaal de resultante van ‘anders organiseren. Vooral dat laatste, ‘permanent beta’, is cruciaal, omdat het de kritieke succesfactoren van morgen - geven en delen van kennis en middelen – in het productieproces incorporeert en dat realtime. In de woorden van Aslander: ‘Bridging brains, tech & culture. Ergens in dat domein liggen de oplossingen voor de vraagstukken waar we nu last van hebben.’ Een domein waar een grote organisatie of dure kantoren slechts belemmeren, een domein waar je netwerk, je contacten, je expertise en kennis en bovenal je attitude het verschil tussen falen en succes bepalen.

Neuromarketing

Strikt genomen geen managementtrend, maar toch wel even aardig om in dit verband te vermelden: de doorbraak van neuromarketing. Jaren geleden verscheen Het breinboek voor managers van Paul Postma maar met de kennis van nu was dat net iets te vroeg. Nu is dat duidelijk anders, getuige niet alleen een heuse polemiek in De Groene (Paul Postma repliceerde in Managementboek Magazine per column) maar ook de populariteit van titels als Brainbound Marketing (Paul Hassels Monning), De koopknop (Marcel de Munnik) en het tamelijk basale Neuromarketing (Eric van Arendonk). Maar Paul Postma blijft toch de onbetwiste Hollandse Meester op dit vakgebied en bewijst dat eens te meer met het prachtige handboek Anatomie van de verleiding (in het vakartikel met dezelfde titel kunt u een kort réposé tot u nemen).

Overigens is het vakgebied marketing ook in beroering. Volgens Frank Wouters moet marketing weer terug naar zichzelf. In Honshitsu – De essentie van marketing, de marketing van de essentie dat elke propositie moet uitgaan van een streng bewaakt totaalconcept. Dus weg van de waan van de dag. En dat concept moet zijn gebaseerd op een waarde die de aanbieder uitdraagt. Een vorm dus van conceptuele marketing. Klinkt misschien wat vaag of zelfs moeilijk, maar in het boek legt Wouters het zeer consciëntieus uit. En Wouters schuwt de provocatie niet om zijn boodschap kracht bij te zetten. In een interview zegt hij: ‘De algemene consensus die er heerst, is dat het werk van Kotler maatgevend is. Bij gebrek aan goede theorievorming zijn we alles maar als bruikbare theorie gaan beschouwen. Kotler heeft feitelijk geen theorie, maar geeft een inventaris van alle beschikbare marketinginstrumenten waarvan de meeste marketeers bovendien moeten toegeven dat ze ze niet beheersen. Ik durf te beweren dat zijn werk berust op een vergissing.’ Voor volk en vaderland Een terugkerende trend is (naast de Trendrede) het jaarlijkse trendoverzicht van de ‘trendwatcher des vaderlands’. Onder de niet mis te verstane titel Trends 2014 schetst Adjiedj Bakas het aankomende jaar in drie pakkende lemma’s: De Nieuwe Soberheid, Marx voor de Middenklasse en de Economie van het Geluk. En bij die laatste constatering sluiten wij ons graag aan: een gelukkig en voorspoedig 2014!


De wet van Trotteldrom tussen_droom_en_daad
27 november 2013 | Ernst ten Heuvelhof

Steeds meer ouders brengen hun kinderen per auto naar school. Lopen of fietsen vinden zij te onveilig voor hun kroost, vanwege, jawel, het drukke autoverkeer. Maar zo verhogen zij de onveiligheid waarover zij zich juist zorgen maken en jagen zij een volgende groep ouders met kinderen die het nog net wel veilig genoeg vonden om te lopen, ook de auto in waarmee het probleem verder verergert. Enzovoort enzovoort. De negatieve spiraal lijkt onstuitbaar.

Een soortgelijk verhaal geldt voor files, voor klimaatverandering, voor wapenbezit, of voor economische crises. Steeds geldt dat als wij een probleem ervaren, we het proberen te vermijden en het daarmee juist verder verergeren. Wij zijn zelf de oorzaak van het probleem dat we zo graag vermijden. Wat is het mechanisme hierachter? Voor ieder individu is het aantrekkelijk om het probleem te mijden. Hij krijgt er veel voor terug terwijl zijn bijdrage aan het probleem betrekkelijk gering is. Dus ook al ziet ieder individu wel dat het nog gevaarlijker wordt als ook hij overstag gaat en zijn kinderen met de auto naar school brengt, hij zal het toch doen omdat hij zijn kinderen niet het slachtoffer wil laten worden van deze drukte. En die ene auto extra draagt toch nauwelijks bij aan het probleem.

En het geldt voor beurscrashes. Spaarders worden benaderd door hun bank met een aanbod om in aandelen te gaan. De spaarder smult van de gedachte aan het mogelijk veel hogere rendement, maar krijgt het benauwd van het risico dat de beurs met tientallen procenten kan kelderen. Zijn bank weet de oplossing voor zijn dilemma: een stop order. Als de koers van zijn aandeel onder een door hem vastgesteld niveau daalt, dan wordt zijn aandeel automatisch verkocht, zodat hij van verdere dalingen geen last meer heeft. Dat is mooi voor hem, maar doordat ook zijn aandeel verkocht wordt, zal de koers nog verder dalen en de negatieve spiraal zich versneld voortzetten.

Marten Toonder heeft dit verschijnsel beeldend beschreven in Het monster Trotteldrom. Een volkje, de Trottels, leefde in een kaal en verwoest land. Deze deplorabele toestand was veroorzaakt door een monster, Trotteldrom, dat eens in de zo veel tijd toesloeg en alles vernietigde wat op zijn pad kwam. Maar gelukkig voor de Trottels konden zij voorvoelen dat het Monster in aantocht was. Zij konden iedere keer weer op tijd wegvluchten, in gaten in de grond. Tom Poes en heer Bommel ontdekten dat die gaten met elkaar in verbinding stonden en dat de in paniek vluchtende Trottels in de ondergrond samen het monster vormden waarvoor zij steeds in paniek wegvluchtten. Het Monster waren zijzelf. Een Trottel die niet mee wegdook, schaadde zichzelf. Maar die afweging maakten zij niet eens, want de Trottels vormden een eensgezind volkje waar de meerderheid altijd zijn zin kreeg en zelfs gelijk had. Zoals de Trottels zelf hun monster zijn, zo zijn wijzelf de file, de crash, en/of de onveiligheid rondom scholen.

Welke les kunnen wij hieruit leren? Veel problemen veroorzaken en zijn wijzelf. Dit mag geruststellend klinken, want als wij het probleem zelf veroorzaken kunnen wij het ook zelf oplossen, zou je zeggen. Maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Voor ieder individu is het aantrekkelijk om mee te gaan in de trend. Want anderen doen dat ook en je schaadt je eigenbelang wel erg door niet mee te doen. Daarom komen oplossingen niet vanzelf, harde interventies zijn vereist. De beste oplossing is om ervoor te zorgen dat mensen van elkaar verschillen, bijvoorbeeld op het gebied van risico’s nemen. Risicotolerante mensen die van elkaar verschillen zullen anders reageren op problemen dan risicomijdende mensen. Zij kunnen voorkomen dat een probleem in de onstuitbare negatieve spiraal terecht komt. Soms is een volk, of een groep, te uniform, zoals de Trottels. In zo’n geval moet bepaald gedrag juridisch of fysiek onmogelijk worden gemaakt of moet, minimaal, de prikkelstructuur zo veranderd worden dat individuen het niet meer automatisch als aantrekkelijk ervaren om het probleem te vermijden en daarmee te verergeren.

Do’s & don’ts

Do’s

Breng variëteit in een groep

Maak bij gevaarlijke uniformiteit bepaald gedrag onmogelijk

Verander bij gevaarlijke uniformiteit de prikkelstructuur

Don’ts

Laat bij uniformiteit problemen op hun beloop, in de hoop op zelfcorrigerend vermogen

Honoreer meerderheden automatisch


Taleb: Dobelli heeft stukken van me overgeschreven nieuws
20 september 2013 | Ger Post

‘Ok, ok, ik gooi de feiten in het publieke domein. Jullie, vrienden, zijn de juryleden.’ Bij deze woorden op zijn Facebook-pagina zette auteur Nassim Nicholas Taleb (Antifragile) een link naar een artikel op zijn website waarin hij Rolf Dobelli (De kunst van het heldere denken) beschuldigt van plagiaat.

De weken ervoor had Taleb al aangekondigd dat er wat aan zat te komen. ‘Vraagje, vrienden. Moet ik iemand blootgeven die mijn werk ernstig heeft geplagieerd? Ben ik dat verplicht dit te doen?’ En nu is het dus bal tussen de twee. Onder de titel ‘Waarom ik mijn goedkeuring van de persoon Rolf Dobelli en zijn boek intrek’ gaf Taleb verschillende voorbeelden van stukken tekst waarin Dobelli ‘excessief’ van hem leende. Om het allemaal nog wat erger te maken voor de Zwitserse auteur schreef Christopher Chabris, auteur van The Invisble Gorilla, dat Dobelli ook stukken uit zijn boek en dat van Kathryn Schulz (‘Oeps’) had gekopieerd.

Dobelli reageerde in Die Zeit op Talebs beschuldigingen. ‘Ik ben verbijsterd. Waarom heeft hij het me destijds niet in mijn gezicht gezegd? Zoiets hou je onder auteurs en bespreek je niet in het openbaar.’

Daar heeft Dobelli, van wiens boek er wereldwijd miljoenen over de toonbank gingen, een punt. Het is namelijk niet zo dat hij Taleb helemaal nooit noemt. Bij zijn essay Vermijd nieuws schreef Dobelli nog: ‘Mijn goede vriend Nassim Nicholas Taleb, auteur van The Black Swan, was een van de eerste mensen die zag dat nieuwsconsumptie een serieus probleem is. Ik dank vele van de volgende inzichten aan hem.’ En vorig jaar zaten de twee nog samen op het podium van het door Dobelli georganiseerde Zurich Minds, Dobelli als ondervrager en Taleb als hooggeëerde gast.

Maar het was allemaal niet genoeg voor Taleb en als een gepikeerde diva zei hij tegen journalisten dat als hij ‘woedend wordt’ als hij alleen al de naam van Dobelli hoort. En hij foeterde: ‘Wat hier gebeurt is een perversiteit van het systeem.’

Het is Taleb ten voeten uit. Geniaal en tegelijkertijd onuitstaanbaar. Hoogleraar aan Nyenrode Jaap Koelewijn schreef onlangs nog in Het Financieele Dagblad: ‘Taleb is arrogant, zeurt, poneert slecht onderbouwde theorietjes en weet zichzelf ver boven het gewone volk in het algemeen en Nobelprijswinnaars in het bijzonder verheven.’

Wellicht dat dit ook de reden is dat Talebs beschuldiging nauwelijks is opgepikt in de internationale media. En die houden doorgaans wel van het aan de schandpaal nagelen van auteurs, zoals vorig jaar bleek bij het schandaal rondom auteur Jonah Lehrer (Imagine: hoe creativiteit werkt), die, behalve dat hij uitspraken had verzonnen, op een gegeven moment ook werd beschuldigd van zelfplagiaat. Maar weinig journalisten lijken zin te hebben in de ‘zaak Taleb versus Dobelli’.

Misschien ligt het aan de verschillende standaarden in de journalistiek, zoals Taleb betoogt. ‘De standaarden van de journalistiek in de VS liggen hoger dan in de wetenschap. Het lijkt wel alsof de standaarden in de VS volledig anders zijn dan in Zurich.’

Dobelli heeft inmiddels aangegeven de beruchte passages aan te passen in de volgende editie. Maar of dat voldoende is voor Taleb valt te betwijfelen.


De top 3 van Aty Boers geboekstaafd
7 juni 2013 | Nienke van Oeveren

Aty Boers is als organisatiedeskundige al twintig jaar betrokken bij grote verandertrajecten op het raakvlak van business en ICT. Sinds 2011 is zij partner bij Valuebridge. Ook is ze bestuurslid van het BPMforum Nederland. Zij is medeauteur van de Coachingskalender en schrijft veel over de menselijke factor in procesmanagement. Wat leest zij zoal?

1 Logica van het gevoel door Arnold Cornelis
‘De titel van dit boek sprak mij meteen aan. Logica en gevoel worden vaak tegenover elkaar gesteld, maar Cornelis verbindt ze. Emotie is zelfs het enige waardoor je kunt leren. Logica van het gevoel bevat meerdere lagen. Als ik het nu doorblader, valt me op dat Cornelis ook veel over identiteit schrijft, dat was me eerder niet opgevallen. Ik zou Cornelis ontmoeten bij een sessie, maar voor die kon plaatsvinden, overleed de auteur.’

2 Lean Thinking door James Womack, Daniel Jones
‘Mijn nummer 2 gaat echt over mijn vakgebied, procesmanagement. Lean gaat – meer dan Business Process Redesign – uit van het positieve. Hoe richt je je processen optimaal in voor je klanten? Lean thinking is een van de eerste boeken over Lean: je leest de verbazing over de revolutionaire aspecten er hier en daar in terug. Mooie is dat het boek niet belerend is, maar wel gevestigde opvattingen ter discussie stelt. Hoe het ‘achterstevoren denken’, beginnen bij het einde van het proces , praktisch werkt vond ik bijvoorbeeld heel nuttig.’

3 The Black Swan door Nassim Nicholas Taleb
‘Nog een boek waar je wat aan hebt tijdens de crisis, is The black swan. Taleb waarschuwt voor de aanname dat zaken die nooit voorkwamen, vast ook niet gaan gebeuren. Soms gebeuren deze ‘zwarte zwanen’ wél en hebben ze grote impact. Ik kijk dus hoe ik organisaties zó kan inrichten dat ze met onzekerheid kunnen omgaan, omdat hun lerend en verandervermogen groot is. Zo doe ik bijvoorbeeld liever veel kleine projecten dan een hele grote. Ik hou van boeken die ‘waarheden’ ter discussie stellen. Als je daar in meegaat, zet een boek je op een ander been en verrijkt het je.’

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden