Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Patrick Davidson en Hans van der Loo over de impact van corona op ons werk achtergrond
8 mei 2020 | Patrick Davidson

De Nederlandse samenleving en economie kwamen medio maart 2020 abrupt tot stilstand door de lockdown die de regering afkondigde. We werden massaal gedwongen tot thuiswerken in de ‘Anderhalvemetersamenleving'. Wat betekent het voor onze energieniveaus?

Patrick Davidson & Hans van der Loo, auteurs van het boek Werkvuur, waren benieuwd naar de impact van corona op de energie van werkend Nederland en lanceerden een online onderzoek dat door honderden mensen werd ingevuld. Het leverde enkele verrassende inzichten op.

Het eerste beeld is dat van een hogesnelheidstrein die met een noodrem tot stoppen wordt gebracht. Na van de eerste schok bekomen te zijn, kijken de reizigers verwonderd om zich heen. Om vervolgens in actie te komen om te zien of er mogelijkheden zijn om zich uit deze situatie te bevrijden. Hetzelfde zien we met het gros van werkend Nederland gebeuren. Ook al zitten we na die noodstop gedwongen thuis, we zitten niet bij de pakken neer. Wat we zien is een dubbelbeeld met zowel coronakracht als coronakramp.

Met coronakracht doelen we op het feit dat de respondenten aangeven fysiek fit te zijn en dat ze mentaal hoog scoren op dimensies als autonomie, positief denken en zelfvertrouwen. Het beeld van deze eerste momentopname in het tijdperk After corona (AC, april 2020) is op diverse fronten positiever dan de metingen Before corona (BC).

Zo werken we autonomer en hebben we meer aandacht voor ontwikkelingen om ons heen. Ook laat deze momentopname zien dat velen gestopt zijn met stressen en positiever zijn geworden.

We zien ook een coronakramp. Denk aan pessimisme, lage bevlogenheid en weinig verbondenheid. De meting laat ook zien dat op dit moment niet echt doen waar we goed in zijn. Dat past bij een periode waarin de werkomgeving (een shift naar online, thuis achter de pc) en de manier waarop het werk wordt uitgevoerd (een Zoom-conference in plaats van een workshop met collega's en/of klanten) drastisch zijn veranderd.

Voor ons boek Werkvuur deden we een onderzoek naar de werkvloer, en scoorde Nederland laag op positieve energie. Deze momentopname ziet er nu een stuk beter uit. We zijn gestopt met stressen en positiever geworden, zo zien we aan de hand van de energiezonematrix: op dit moment bevindt 1 op de 5 (20%) werkenden zich in de zinzone waar mensen met veel positieve energie aan de slag zijn. Dit was 1 op de 8 (12%). We zagen ook dat de hyperzone (veel energie maar overwegend negatief) met een derde deel is gekrompen (van 40% tot 27%) en niet langer de grootste groep omvat. Dat is nu de comfortzone die gestegen is van 37% naar 45%. Kortom, we stressen minder en zijn positiever.

Wie je ook spreekt, iedereen is het erover eens dat we leven in een bijzondere tijd. Niemand weet hoe het er over een tijdje uit zal zien. En dus leven we in een tijd tussen ‘niet meer' en ‘nog niet'. Een tijd waarin velen van ons niet naar kantoor kunnen om te werken maar dit vanuit huis moeten doen. Waarin het zoeken is naar nieuwe manieren om met veel positieve energie een bijdrage te leveren aan je team, organisatie en klanten. Deze zoektocht is in volle gang, zo laat dit onderzoek zien.

De tijd waarin we nu leven kan het beste in mensen naar boven brengen. Nu zekerheden lijken te zijn verdwenen en er tegelijkertijd nieuwe kansen zijn, is het zaak om te bedenken wat je echt wil en wat je eigenlijk tegenhoudt. De hogere scores op emotionele energie (Wil ik het? Kan ik het?) zijn in dit verband een positief teken. We zullen positieve energie nodig hebben om de aanstaande economische crisis te overwinnen en om daadwerkelijk aan een nieuwe toekomst te bouwen.

In ons boek kun je lezen wat de grote geschiedenis van werk is (hoe we door de eeuwen heen over werk dachten), hoe volgens experts de toekomst van werk onder druk staat door drie V's: verdwijnen van banen (robotisering, verwaarlozing van banen (bol.com, Uber) en vervreemding van banen (onzinbanen en onzintaken) maar ook hoe positieve uitzonderingen laten zien dat werk een enorme bron van energie kan zijn.

En dat laatste kregen we de afgelopen weken veelvuldig te horen in aanvullende interviews. Enthousiaste verhalen van professionals uit vitale sectoren als zorg en onderwijs. Men vertelt over de zware tijd die het is geweest. Maar ook over het feit dat vakmanschap weer centraal stond. Dat problemen te lijf werden gegaan met nieuwe tools en dat de saamhorigheid op de werkvloer groeide. Maar vooral ook dat men - hoe moeilijk en zwaar het soms ook was - betekenis en bevrediging aan het harde werken ontleende, omdat men positieve impact wist te maken.

Wij hopen dat dit een inspirerend voorbeeld zijn om het werkvuur ook in andere sectoren te ontsteken. En laten we alsjeblieft na de afgelopen ‘crisis honeymoon' niet terugvallen in oude gewoonten. Laten we een stap verder zetten om met meer zelfstandigheid, verbinding én competentie aan het werk te gaan.

In het boek ‘Werkvuur: hoe energieke mensen & teams positieve impact maken', uitgegeven door Boom uitgevers, beschrijven Patrick Davidson en Hans van der Loo hoe de toekomst van werk eruit kan zien. En welke rol energie daarbij speelt. Dit doen ze door de geschiedenis van werk en de resultaten van actueel onderzoek onder de loep te nemen. Werkvuur is gebaseerd op meerjarig onderzoek aangevuld met interviews, in binnen- en buitenland, met wetenschappers (Harvard, Princeton, Stanford, NYU Stern, MIT, e.v.a.), schrijvers (New York Times, Fortune, NRC), inspirerende professionals (bijvoorbeeld in zorg en onderwijs) en enkele visionaire ondernemers (o.a. Zoku, Voys, The Next Web).

Stipjes column
3 november 2019 | Pierre Pieterse

Zet niet langer een stip op de horizon maar haal de horizon naar je toe. Zo mag je het vlammende betoog van ex-consultants Hans van der Loo en Patrick Davidson in hun boek Werkvuur wel samenvatten. Al zeggen zij het natuurlijk heel anders. Op de bijvoorbeeld heel prangende vraag of de overal opduikende ‘Chief Happiness Officers’ heeft geholpen, of al die aandacht voor duurzame inzetbaarheid, voor vitaliteit op de werkvloer, voor mindful kauwen op een rozijn iets heeft bijgedragen, zegt Hans van der Loo: ‘Al die blijmoedigheid op congressen en seminars over vitaliteit, werkgeluk en employee journeys, het klinkt allemaal prachtig maar ik vind het voor een groot deel gebakken lucht.’

 

Volgens Davidson is het allemaal goed bedoeld, maar de achterliggende uitgangspunten zijn achterhaald. Al die prachtige integrale plannen die organisatie breed worden uitgerold, het werkt gewoon niet meer. ‘Het Nieuwe Werken, ooit bedoeld om medewerkers in staat te stellen om op een meer eigentijdse wijze aan het werk te gaan, is stukgelopen op de bezuinigingsdrang van facilitair managers. Onze gangbare manier van werken werkt niet meer, werk is dringend aan een upgrade toe.’

Wat die upgrade precies inhoudt, moet u zelf hier maar even lezen. (Spoiler alert: zelf de regie nemen.) In elk geval komt er een hoop tijd vrij wanneer organisaties zich niet meer hoeven bezig te houden met wat dus toch ‘adviesspeeltjes’ blijken te zijn. Eindelijk tijd voor zaken die echt belangrijk zijn, zaken die elke onderneming echt raken.

Bijvoorbeeld de onvermijdelijke economische neergang van Europa en de VS ten faveure van China. En dat op het terrein van de technologie van de toekomst, zo lezen we in AI Superpowers van Kaifu Lee lezen. Volgens Lee ontwikkelt China zich in hoog tempo tot een wereldspeler op het gebied van artificiële intelligentie. Het land beschikt zowel over een leger aan competente AI-wetenschappers, massa’s hongerige ondernemers, oceanen aan data, en een stimulerende overheid. Al deze bouwstenen zijn essentieel voor het bouwen van neurale netwerken, de vorm van kunstmatige intelligentie die het AI-veld in een stroomversnelling heeft gebracht. Het land profiteert daarnaast van een ondernemingsklimaat waarin het kopiëren van elkaars producten gewoon kan. Chinese bedrijven zijn daarom gedwongen om te blijven innoveren. En waar Amerikaanse internetondernemers zich doorgaans op één product richten, hebben Chinese dotcoms zich ontwikkeld tot een digitaal Zwitsers zakmes dat in alle aspecten van iemands online en offline leven doordringt (denk maar even aan het systeem van sociaal krediet). Tot slot wordt de Chinese AI-wereld gesteund door een overheid die miljarden investeert. En dat met de blik op de lange termijn.

Of de enorme invloed die (social) media berichten kunnen hebben. Als onderdeel van wat tegenwoordig een ‘narratief’ wordt genoemd. Een goed geplaatst tendentieus bericht en de koersen kelderen, net zoals een juiste positieve kwinkslag de verkopen kan doen stijgen. Dat was vroeger zo, maar tegenwoordig vormt ieder gilletje dat de social media bereikt een potentieel gevaar. Een verkeerd misplaatst grapje, en de wereld valt over je heen. En stilzitten helpt dan niet. In Narrative Economics tilt Robert Shiller de wereld van het kleine verhaal naar metaniveau om op die manier de aanjagers van bubbels, recessies (er blijkt een duidelijke correlatie te zijn tussen het aantal keren dat de pers het woord ‘crash’ gebruikte en de diepte van de crash van 1929!) en zelfs oorlogen bloot te leggen. Of het wel en wee van de bitcoin (lucht, alleen maar lucht). Ook niet onbelangrijk.

Geen stipjes dus maar regie, en de horizon komt vanzelf naar je toe.                                                                                                                                                     

Hans van der Loo & Patrick Davidson: ‘Ontsteek het werkvuur’ interview
29 oktober 2019 | Paul Groothengel

Werk genoeg, maar hebben we de energie er nog wel voor? Steeds minder, constateren Patrick Davidson en Hans van der Loo in Werkvuur. Slechts 12% van de werknemers gaat met plezier naar het werk. De rest staat stijf van de stress, zit lamlendig zijn tijd uit of schuifelt als een zombie door de kantoortuin.

Werk? Een hinderlijke onderbreking van je leven. De oude Grieken zagen werk zelfs als vloek. Toen de nieuwsgierige Pandora zo nodig de doos moest openen die ze had gekregen van Zeus, ontsnapten daar niet alleen allerlei rampen en plagen uit, maar ook ‘zorgen' en ‘werk'. Dat heeft de mensheid geweten. Volgens de Grieken was werk niet bedoeld om de mens gelukkig te maken, maar gold het als straf van de goden.

De auteurs Hans van der Loo en Patrick Davidson ‒ die samen bureau EnergyFinder oprichtten en eerder boeken over energie schreven ‒ openen hun boek Werkvuur met een mooie schets hoe het denken over werk zich in de loop der eeuwen heeft ontwikkeld. Lang verhaal kort: van een vloek tot een verlangen. Anno nu zien we werk als bron van onuitputtelijk geluk en zelfverwerkelijking. Niet-werken is geen optie, ledigheid is des duivels oorkussen. Mooi dus, zou je zeggen, dat de banen de laatste jaren voor het opscheppen liggen. Werk zat, maar worden we er nou ook gelukkig van? Steeds minder, zo blijkt uit onderzoek dat Van der Loo en Davidson de afgelopen vijf jaar verrichtten. Werknemers gaan massaal gebukt onder stress, sleur en stilstand. De auteurs spreken in dit verband van een paradox: het verlangen naar werk is groter dan ooit, maar het werk zelf levert steeds minder energie op.

Steeds minder zin

De percentages die de energie-onderzoekers uit eigen onderzoek oplepelen, zijn zonder meer zorgwekkend. Ze onderscheiden vier groepen, vertelt Davidson: ‘Slechts 12% van de beroepsbevolking is met veel positieve energie aan het werk. Ze presteren bovengemiddeld en werken goed met anderen samen. Liefst 40% van de werknemers voelt zich onder grote druk staan en is verkrampt bezig; 37% doet het op zijn gemak en hoopt dat het allemaal niet zo'n vaart zal lopen. En dan heb je ook nog een groep van 11% van werknemers die volledig is afgehaakt. Kortom, bijna negen op de tien werknemers lijdt aan een of andere vorm van energieverlies.' Het duo plaatst deze vier groepen in vier zones: de 12% positivo's bevinden zich in de zinzone; de gestressten in de hyperzone; de gemakszoekers in de comfortzone; en de afhakers in de zombiezone. Dat slechts 12% met plezier naar het werk gaat, is op zich al zorgelijk, maar dat wordt alleen maar erger als we kijken naar de trend, zegt Van der Loo: ‘Uit ons onderzoek blijkt dat in de afgelopen jaren het aantal medewerkers in de zinzone is gehalveerd. In de hyperzone van gestresste mensen wordt het steeds drukker, die groep is nu dominant. En ook het aantal afgehaakte werknemers blijft maar groeien.'

Het nut van positieve energie

Niet zo gek dus dat het aantal burnout klachten toeneemt; verrassend genoeg nog meer onder millennials dan onder oudere generaties: binnen de 'generatie Y' is het energieverlies bijzonder groot. Van der Loo: ‘Bijna de helft van de jongeren is verkrampt bezig, slechts 1 op de 20 ontleent zin aan zijn werk...' Om met Davidson en Van der Loo te spreken: onze economie bloeit, maar werkend Nederland is in mineur.

Zij zoeken de oplossing in het toedienen van brandstof voor ieders presteren: energie. Of beter, positieve energie. Wat is het, waar haal je het vandaan en hoe voorkom je dat het weglekt? Daar gaat Werkvuur over, vertelt Davidson: ‘Wij hebben onderzocht hoe je energie kunt aanwenden voor het veranderen van gedrag en het realiseren van zelfgekozen prestaties. Zorg eerst dat je jezelf activeert, daarna je team, en daarmee je organisatie. In die specifieke volgorde. Verandering die van boven naar beneden wordt opgelegd is meestal niet succesvol.' Ze ontrafelen eerst uit welke bronnen energie eigenlijk is opgebouwd. Van der Loo: ‘Mensen denken bij energie direct aan fysieke energie. Die kan je verbeteren door gezonder te leven, meer te bewegen, langer te slapen, kortom de bekende riedel. Maar dat is maar voor 30% van invloed, blijkt uit onderzoek naar de prestaties van kenniswerkers. De andere 70% wordt bepaald door mentale, emotionele en sociale factoren.'

Kauwen op een rozijn

Toenemende stress, afnemende positieve energie, hebben werkgevers, c.q. hun HR-afdelingen, dus gefaald de afgelopen jaren? Zijn de overal opduikende ‘Chief Happiness Officers' wel goed bezig? Heeft al die aandacht de laatste jaren voor duurzame inzetbaarheid, voor vitaliteit op de werkvloer, voor mindful kauwen op een rozijn, per saldo weinig geholpen? De vraag stellen is ‘m beantwoorden, aldus Van der Loo: ‘Al die blijmoedigheid op congressen en seminars over vitaliteit, werkgeluk en employee journeys, het klinkt allemaal prachtig maar ik vind het voor een groot deel gebakken lucht.' Davidson vult aan: 'Het is allemaal ongetwijfeld goed bedoeld, maar de achterliggende uitgangspunten zijn achterhaald. Integrale plannen die organisatiebreed worden uitgerold, dat is niet langer van deze tijd. Het Nieuwe Werken, ooit bedoeld om medewerkers in staat te stellen om op een meer eigentijdse wijze aan het werk te gaan, is stukgelopen op de bezuinigingsdrang van facilitair managers. Onze gangbare manier van werken werkt niet meer, werk is dringend aan een upgrade toe.'

Hoe ontstaat werkvuur?

Er moet dus het nodige gebeuren, constateren Davidson en Van der Loo. Ze willen ‘mensen activeren, ze de regie geven over hun eigen energie'. En laten zien dat de situatie in organisaties op het moment verre van ideaal is, maar dat er vele manieren zijn om hier verandering in te brengen. Hun boek is een enthousiaste en (mede door de vele praktijkvoorbeelden) inspirerende zoektocht naar het opwekken van ‘werkvuur': een combinatie van een positieve houding en voldoende energie in de tank. Davidson licht toe: ‘Werkvuur ontstaat wanneer mensen een gevoel hebben van zelfstandigheid en zelfvertrouwen, als ze nieuwsgierig en leergierig zijn. Wanneer ze niet zomaar willekeurige doelen najagen, maar zelfgekozen ambities willen realiseren. Wanneer ze bevlogen aan de slag zijn. En optimaal met anderen kunnen samenwerken.' Wat is de belangrijkste reden van de afname van positieve energie onder werknemers? Davidson: ‘Een daarvan is het gebrek aan autonomie dat werknemers ervaren.' Maar we zien toch steeds meer zelfsturende teams op de Nederlandse werkvloeren? ‘Ja, maar het gevoel van werknemers is toch anders. Zij hebben er last van dat er nogal wat zaken en veranderingen over hen worden uitgestort, zonder dat zij daar invloed op hebben. Organisaties moeten juist zorgen dat hun werknemers meer autonomie krijgen. Als je bijvoorbeeld zelf mag bepalen waar je je werk doet, of op welke manier.' Die autonomie neemt inderdaad af, volgens Van der Loo en Davidson. Daarnaast onderscheiden Davidson en Van der Loo nog twee redenen van uitdovende energie: gebrekkige competenties en geen of te weinig ‘verbinding vanuit purpose'. Deze ontlenen ze aan de zelfdeterminatietheorie van de sociale wetenschappers Edward Deci en Richard Ryan. Kern van deze theorie is de gedachte dat mensen van nature nieuwsgierig, actief en gemotiveerd zijn, en een actieve bijdrage willen leveren. Van der Loo: ‘In Werkvuur beschrijven we een aantal bedrijven, waaronder Voys, Tony's Chocolonely en Zoku, die laten zien dat je wel degelijk een cultuur kunt creëren, waarin mensen met positieve energie aan de slag zijn. Hun geheim? Ze slagen er elk op hun eigen wijze in om een cultuur te creëren die draait om autonomie, verbinding en competentie. Ze koesteren hun mensen en gaan niet mee in de heersende mode van staff-on demand.'

Toon compassie met jezelf

De auteurs beschrijven hoe werknemers zich uit hun hyper-, comfort- c.q. zombiezone kunnen ontworstelen en zo in de zinzone terecht kunnen komen. Als voorbeeld zoomen we in op de hyperzone. Het duo beschrijft drie mogelijkheden om uit die hyperzone te komen: grenzen stellen, ontstressen in emotionele zin en een wij-gevoel creëren. Van der Loo: ‘Grenzen stellen betekent bijvoorbeeld overbodige ballast overboord gooien, prioriteiten stellen en regels met elkaar afspreken. Elimineer stressoren die jouw werkprestaties en welbevinden negatief beïnvloeden.' Over het ontstressen in emotionele zin: ‘Stop de toevloed van prikkels en toon zelfdiscipline. Om de strijd met negatieve emoties te winnen, moet je allereerst leren je emoties te herkennen. Toon compassie met jezelf, omring je met positief ingestelde mensen en probeer stress "om te denken". Accepteer dat niet alles in het leven perfect gaat, of perfect hoeft te gaan.' En over het creëren van een wij-gevoel: ‘Dat lukt niet met externe of van bovenaf opgelegde cultuurprogramma's. Verbinding en betrokkenheid moeten van binnenuit komen, vanuit een gevoel van saamhorigheid. Zorg ervoor dat mensen met elkaar gaan praten. Bedenk kleine oplossingen waardoor mensen en teams met elkaar in contact komen.'

Op 11 juni 2020 spreken Patrick Davidson & Hans van der Loo beiden op het seminar 'Samen vlammen'.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden