Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Zojuist verschenen // Management Summaries Juli nieuws
7 juli 2021 | Pierre Pieterse

Zojuist de is de juli editie van Management Summaries verschenen. Met de volgende vier samenvattingen: Ontroeven van Kees Tillema, Patronen van Danielle Braun, De ingreep van Peter Bennemeer, en RUIS van Daniel Kahneman, Olivier Sibony, en Cass Sunstein.

Ontgroeven
Ontgroeven is een manifest waarin de auteur zijn standpunt uiteenzet over de manier waarop de managementindustrie omgaat met de (on)voorspelbaarheid van de toekomst. Kort gezegd wordt die immanente onzekerheid compleet ontkend. De meeste modellen en theorieën in zowel de bedrijfs- als de organisatiekunde wekken de indruk dat de toekomst goed genoeg voorspeld kan worden om haar te kunnen beheersen. Organisatieadviseurs nemen dit kritiekloos over omdat hun opdrachtgevers nu eenmaal concrete resultaten verwachten. Als gevolg daarvan komen organisaties vast te zitten in een groef, in een repetitieve, niet-functionele manier van denken en handelen. De auteur bepleit juist het tegenovergestelde: ontgroeven. Dat is meer dan het simpelweg ‘anders doen’. Of een actie of initiatief ‘ontgroeft’, hangt af van de mate waarin ze disfunctionele Patronen afbreekt.

Het pleidooi voor ontgroeven is in bredere zin een pleidooi voor een nieuw, ‘antifragiel’ (met dank aan Nassim Nicholas Taleb) organisatieperspectief. Antifragiel wil zeggen dat zaken en structuren onder druk niet breken maar juist sterker worden. De auteur presenteert daarvoor twaalf ‘sleutels’, vingerwijzingen om het platgetreden pad van de doorgeschoten hang naar maakbaarheid en beheersing te verlaten. Om op dat alternatieve pad succesvol te kunnen zijn, zijn met name vijf kwaliteiten belangrijk: compassie, een gezonde mate van onverschilligheid, eigenzinnigheid, rebelsheid en vooral verbeeldingskracht. Want dat is waar ontgroeven vooral om vraagt.

In Ontgroeven presenteert de auteur niet alleen een nieuw organisatieparadigma. Hij illustreert dit paradigma namelijk met een groot aantal ‘gedachte-experimenten’ om antifragiel te organiseren. Dat zijn de ‘ruwe behandelingen’ waarnaar de beschrijvende ondertitel van zijn boek verwijst.

Patronen                                                                                                       
Zoals landen en volkeren hun eigen patronen hebben, gebaseerd op oeroude religies en tradities, zo kennen organisaties ook patronen. Hoe herken je deze patronen? Hoe kun je ze veranderen? Corporate antropoloog Danielle Braun schreef met het boek Patronen een methodologisch handboek om nog meer precisie in haar denken aan te brengen.

De ingreep
Het mantra de laatste jaren is dat de zorgkosten exploderen. De zorgkosten stijgen namelijk altijd, en nu is er ook nog corona. Peter Bennemeer stelt echter onomwonden dat geld helemaal de issue niet is in de zorg. Er is veel te veel onzinnige zorg. Daarnaast is de zorg in de loop der jaren onnodig complex gemaakt. Het is vooral een kwestie van goed en vooral anders organiseren van zorg. Een routebeschrijving naar betere zorg tegen minder kosten.

RUIS
De wereld zit vol met noise, met ruis: een verschil in oordelen die identiek zouden moeten zijn maar dat dus niet zijn, in tegenstelling tot de bekende bias. Dit leidt net als bias tot cognitieve denkfouten, maar dan op een willekeurige en onvoorspelbare manier. Systeemruis is onzichtbaar, maar komt met een ruisonderzoek aan het licht, en kan door middel van ‘beslissingshygiëne’ worden gereduceerd, zo betogen Daniel Kahneman, Cass Sunstein en Oliver Sibony.


Ontgroeven - Heilzame effecten van ruwe behandelingen in organisaties preview
11 mei 2021 | Kees Tillema

Ontgroeven is een ongemakkelijk managementboek, want het ontneemt leiders en managers de mogelijkheid om zich te verschuilen achter allerlei gelikte methoden, technieken en stappenplannen rondom organisatieontwikkeling. In zijn preview vertelt Kees Tillema waarom dat belangrijk is.

Ons bestaan kenmerkt zich van nature door fragiliteit. Er hoeft maar iets te gebeuren dat onverwacht, ongepland of ongewenst is, en het vervolg verloopt anders dan de bedoeling was. Hetzelfde geldt uiteraard voor organisaties: als je je er eenmaal van bewust bent, zie je hoe kwetsbaar deze zijn. Omdat we een afkeer hebben van fragiliteit, zijn we organisaties robuust gaan maken. Dingen die robuust zijn, kunnen tegen een stootje. In organisaties zien we het streven naar robuustheid op talloze manieren, bijvoorbeeld door procedures, werkinstructies, functiebeschrijvingen, projectplannen, arbeidscontracten, beleidsnotities et cetera. Allemaal proberen ze uiteindelijk maar één ding, namelijk voorspelbaarheid en stabiliteit bereiken.

Zevenkoppige draken
Er zijn de laatste tijd steeds meer aanwijzingen dat robuuste vormen van organiseren ons behoorlijk in de weg gaat zitten. Ze gaan zich gedragen als zevenkoppige draken in gevecht: je hebt als manager of leidinggevende je plan nog niet eens gereed of de afgehakte kop is alweer aangegroeid. Steeds vaker zitten organisaties daardoor vast in een groef, ofwel in een repetitieve, niet functionele manier van denken en handelen. Zo kennen we de efficiencygroef, de onbedwingbare neiging om werkprocessen steeds maar doelmatiger te organiseren. Of de praatgroef, die ons duidelijk maakt dat we het ongelooflijk moeilijk vinden om minder te vergaderen en meer te doen. En wat denk je van de consensusgroef, die ons pijnlijk confronteert met de idiotie van ‘het altijd samen maar overal eens over willen zijn'.
In dergelijke situaties is het tijd om te ontgroeven! Dan worden we sterker van wanorde.

Ontgroevers zijn niet te beroerd om problemen aan de kaak te stellen of patroondoorbrekende kansen te kapitaliseren. Het zijn mensen met een missie, vaak ook persoonlijk gedreven. Iemand die ontgroeft, weet dat er offers gebracht moeten worden wanneer we wérkelijk iets willen veranderen.

In het boek werkt de auteur een flink aantal ideeën uit waarmee organisaties antifragieler kunnen worden. Deze ideeën zijn niet zozeer concrete voorstellen, maar eerder prikkelende suggesties om de verbeeldingskracht van de lezer te mobiliseren. Stel nu bijvoorbeeld eens dat we afscheid nemen van vaste arbeidscontracten? We leveren het idee domweg in en maken alle arbeidscontracten flexibel. Het ene contract kent een termijn van een jaar, het andere misschien wel van vijf jaar.

Stompzinnige exercities
Of stel nu eens dat we meer gaan discrimineren in de organisatie. We redeneren niet meer vanuit de vaste functies en de bijbehorende regels, maar vanuit specifieke talenten en situaties. Want als je niet specifiek mag discrimineren in een organisatie, ga je juist breder discrimineren.
Of stel, dat er manmoedig afscheid wordt genomen van bijvoorbeeld de functionerings-gesprekken, sollicitatiebrieven, tevredenheidsonderzoeken en opleidingsbudgetten. Ze irriteren en demotiveren alleen nog. Dit soort groeven doen weinig recht aan de volatiliteit van organisaties. Het zijn stompzinnige exercities.

Gezonde mate van onverschilligheid
De tolerantie voor het slim gebruikmaken van wanorde is geworteld in vijf persoonlijke kwaliteiten: compassie, een gezonde mate van onverschilligheid, verbeeldingskracht, eigenzinnigheid en rebelsheid. Deze kwaliteiten, die in Ontgroeven worden uitgewerkt, krijgen doorgaans weinig aandacht; ze zijn vaak ondergesneeuwd door obligate en nietszeggende gemeenplaatsen als ‘samenwerking' en ‘flexibiliteit'. Mag het wat uitdagender?

Hardingsproces
Ontgroeven staat vol gedachte-experimenten die stevig onderbouwd zijn aan de hand van het werk van Nassim Taleb. Het daagt je uit om jezelf los te maken van het ‘lagere denken' dat enkel uit is op persoonlijk voordeel. Dit kijkt altijd vanuit het verleden naar het heden en reageert dus primitief. Jij laat deze rekenarij voor wat het is. Je doet niet meer mee aan zulke kleinburgerlijke drukte. Want jij weet dat we veel meer leren van mensen met wie we het juist oneens zijn. Zij onderwerpen jouw wensen, plannen en ideeën aan een stevig hardingsproces. Zij confronteren jou met je schaduwkanten en beperkingen. Diepgravende analyses zijn niet nodig. Iedere deskundige, manager of wetenschapper die je iets anders wijsmaakt, maakt je tot een stommeling. Ze houden jou in de groef. De dagelijkse rimpelingen in ons werkend bestaan en de kleine onvolkomenheden bieden meer dan voldoende ideeën voor ontgroevende stappen. Ga vuile handen maken. Het is de hoogste tijd.

Kees Tillema is firmant bij Het Zuiderlicht Managementadviseurs en heeft zich gespecialiseerd in rendementsvraagstukken. Hij is daarnaast verbonden aan de Executive Master of Finance & Control van de Rijksuniversiteit van Groningen. Hij is de auteur van Ontgroeven.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden