Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Vestia: Financiële hoogmoed en vrije val nieuws
6 november 2014 | Bertrand Weegenaar

Na alle bankperikelen (bijvoorbeeld ABN 'De prooi' Amro of De val van SNS Reaal) en de bouwfraude is het nu de beurt aan Vestia. Deze sociale woninggrootmacht uit Rotterdam en omstreken kwam eind 2011 in de problemen en werd groot landelijk nieuws in 2012 toen het imperium op omvallen stond. Voor wie het rapport van de parlementaire enquêtecommissie te lijvig vindt, is er De vrije val van Vestia van FD-journalist Hans Verbraeken. Een legenda, thriller en knappe reconstructie ineen.

Hans Verbraeken neemt de lezer mee door de groeitijd van een kleine woningbouw coöperatie in Den Haag en haar charismatische directeur Erik Staal. Hij laat die coöperatie gestaag groeien en Vestia verhuist uiteindelijk naar Rotterdam waar Staal fuseerde en doorgroeide. In zijn treasurer Marcel de Vries had Staal een partner die hem de financiële middelen gaf om die al die fusies en anderszins onstuimige groei te financieren.

In tien jaar transformeerde Vestia van een gezonde sociale woningbouwcorporatie naar een financieel powerhouse op, zo bleek, lemen voeten. Het powerhouse bleek namelijk  gebaseerd op een uitgebreid en complex stelsel van derivaten met een waarde van ruim 23 miljard euro. Toen de rente als gevolg van de kredietcrisis rap daalde, begon de lemen voet onder dit stelsel te verkruimelen tot begin 2012 het ministerie ingreep.

Het Vestia verhaal is ook een verhaal van jarenlang falend en ondoorzichtig toezicht. Van de kant van commissarissen, accountants, overheidsinstellingen en branche organisatie. Maar ook van banken die maar moedwillig geld aan Vestia uitleenden. Soms direct soms via tussenpersonen. De Vries en Staal konden daardoor jaren doorgaan met het optuigen van een derivatenkerstboom die uiteindelijk op de rekening van (ontslagen) personeel en huurders (in de vorm van huurverhoging) terecht is gekomen. De vrije val van Vestia is kortom naast legenda en thriller ook en vooral een kostbare waarschuwing (minimaal drie miljard!) aan het adres van zelfregulering dat vrije jongens van type Jacobse & Van Es de vrije markt geeft zoals die niet door Adam Smith is bedoeld.


Giftig krediet nieuws
10 februari 2014 | Bertrand Weegenaar

In de stroom van boeken over de ondergang van SNS Reaal toont Giftig Krediet het bestuurlijk en menselijk falen van reeksen bestuurders en directeuren. Onkunde, onmacht en desinteresse wisselden elkaar af in de kantoren van Utrecht (SNS Reaal) en Leusden (SNS Property Finance).

De auteurs Tom Kreling en Esther Rosenberg beschrijven het SNS Reaal verhaal vanuit de betrokkenen. Een prettig perspectief. Van de komst van Sjoerd van Keulen in 2002, de beursgang in 2006, de start van de crisis waarmee de risico’s langzaam in de openbaring bloot kwamen te liggen tot aan het slotakkoord in 2013.

De SNS was een prima bank. Niet te klein, maar zeker geen grote speler zoals ING, ABN AMRO en de Rabobank. Sjoerd van Keulen startte met en na de beursgang in 2006 een avontuur waar risicovolle kredietverstrekking in vastgoed een onderdeel van was. Een ander, zeker meer succesvol onderdeel in de groeistrategie was het openen van meer vestigingen. Dit leverde hem in 2008 de titel ‘Topman van het Jaar’ op. Maar tussen de kantoren in Utrecht en Leusden (hemelsbreed 20 kilometer) was weinig communicatie. De vastgoedtak deed zijn werk en leende jaarlijks honderden miljoenen euro’s uit. De SNS directie blonk uit in afwezigheid bij het beoordelen van kredietverstrekking in de kredietcommissie.

Risicovol was het toen de SNS de Bouwfondstak al overnam. SNS was de enige partij in de markt die kredieten verstrekte ver boven de normale risicoquota en zonder controle op de voortgang van de projecten. Slimme vastgoedhandelaren en adviseurs wisten, soms tegen beter weten in, ver over de kredietlijn te gaan. Personeel dat hier tegen protesteerde (auditors, risico-analisten en controllers) kregen intern de wind van voren of werden niet gehoord. Of ontslagen. In de markt kreeg deze afdeling de titel ‘putje van de kredietverstrekking’. Het duidde op de ondeskundigheid van de vastgoedfinanciers én op de liquiditeitspositie van de klanten.

Dit duurde van 2006 tot 2008. Toen was ingrijpen feitelijk al veel te laat. En ook nog eens veel te halfslachtig: het Utrechtse management in Leusden haalde alleen een serie externe adviseurs aan boord die tot taak had de internationale activiteiten af te bouwen en de risicovolle posities te verminderen. De zeer zwakke positie van de Property Finance tak werd in die periode wel met de maand zichtbaarder. Van een bescheiden winstje in 2008 gingen de prognoses al snel naar een verlies van 1 miljard in 2010. Het kon nog enige tijd onder het tafelkleed geveegd worden, maar in het laatste kwartaal van 2010 moet Ronald Latenstein, de opvolger van de inmiddels afgezwaaide Sjoerd van Keulen, met de billen bloot. De eerste voorzieningen ter waarde van honderden miljoenen euro’s moeten worden genomen. Het zal niet de enige keer worden.

De auteurs hebben geput uit heel veel bronnen. Er is genoeg aanleiding om als voormalig aandeelhouder eens na te gaan denken over de bestuurlijke schuldvraag. Er ging honderden miljoenen aan waarde verloren en verdween in de zakken van slimme en frauderende vastgoed handelaren. Het laatste juridische woord is nog zeker niet gezegd.

Het SNS verhaal is een thriller met een al bekende afloop, maar de auteurs weten het niettemin spannend te maken en te houden. En samen met het meer journalistieke De val van SNS Reaal en het persoonlijke De ondergang van SNS Bank heeft u een eigentijdse Millennium trilogie in handen.


De val van SNS Reaal nieuws
20 januari 2014 | Bertrand Weegenaar

Het afgelopen jaar heeft de nationalisatie van SNS Reaal een hoop vragen opgeroepen. Een team van vijf journalisten van Het Financieele Dagblad heeft in een aantal maanden de tour de force uitgehaald door het hele verhaal van De val van de SNS Reaal op te schrijven.

In 2011 publiceerde het FD als een van de eerste artikelen over de misstanden bij (vooral) de vastgoedtak SNS Property Finance. Op basis van documentatie van klokkenluidster Hetty van der Laar bleek de erfenis van het voormalige Bouwfonds een molensteen te zijn. Slecht management, ontbrekend toezicht vanuit het hoofdkantoor in Utrecht en malafide vastgoedhandelaren en projectontwikkelaars vormen zo de belangrijkste ingrediënten van dit boek. Het is een strak journalistiek werk geworden.

Als een soort rode draad loopt door al deze verhalen, net als bij ABN AMRO (zie De prooi), Aegon (Eerlijk over later) of Bear Sterns (House of Cards): grote ego’s, en door groot geld , succes en groei verblinde managers en bankiers. Bij de SNS kwam in 2003 Sjoerd van Keulen aan het roer die de bank beurs- en groeirijp maakte. Zijn laatste kunstje voor zijn pensionering. Omhangen met bonussen en aandelenpakketten stortte hij en zijn managementteam de bank (en daarmee haar spaarders en aandeelhouders) in een ongrijpbare weg naar onderen.

Topman Rijkman Groenink verslikte zich in overnames. Sjoerd van Keulen in de niet primair bancaire activiteit vastgoed. Het kostte specialisten van het ministerie van Financiën maanden om uit de kluwen van leningen, vastgoedtransacties en waarderingen maar één conclusie te trekken: de waarde van de vastgoedportefeuille is zo onduidelijk dat de afwaardering naar een reële waarde de hele bank omver kan trekken. Minister Dijsselbloem restte dan op 1 februari 2013 niets anders dan nationaliseren.

Of dit boek het hele verhaal vertelt, moet nog blijken. Er volgen dit jaar nog een serie rechtszaken tegen ex-bestuurders en topmannen. Hetty van der Laar heeft in haar persoonlijke boek De ondergang van SNS Bank de was al wat buiten gehangen.

Vasco van der Boon, Pieter Couwenbergh, Cor de Horde
De val van SNS Reaal

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden