Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Empathische manager kan beter nadenken nieuws
29 juni 2015 | Ger Post

Empathisch management is in. En dat betekent: eerst flink meevoelen en dan denken. Filosofen denken daar anders over.

De empathische manager moet dan ook eerst meevoelen, pas dan mag hij of zij gaan nadenken. In De empathiefactor leert Marie Miyashiro managers bijvoorbeeld eerst te verbinden, dan te denken en daarna pas te doen. Toch is er een keerzijde aan het advies aan managers om hun empathie te trainen, merkte Max Pam op in De Volkskrant: ‘Soms lijkt het of mensen menen recht te hebben op empathie. Wij mogen hun gevoelens niet kwetsen, ook al zijn die irrationeel en onredelijk.’

 

Sterker nog, dit meevoelen kan er soms voor zorgen dat we bij emoties uitkomen die nog weinig met empathie te maken hebben, zo stelden een aantal wetenschappers onlangs. Empathie zou kunnen leiden tot stress, uitbuiting en vreemdelingenhaat. Filosoof Peter Singer schrapte om dezelfde reden empathie zelfs helemaal uit zijn definitie van effectief altruïsme. Mensen die al te snel meevoelen met een uitgehongerd kind in een advertentie zouden volgens hem in die emotie wel eens aan een verkeerd doel kunnen schenken.

Juist de empathische manager zou er wellicht goed aan doen een stoïcijnse houding te trainen. We kunnen onze emoties namelijk pas echt laten gaan, als we ons verstand in de touwen weten te houden. Dat is dus niet een filosofie voor gevoelloze types, betoogt filosoof Jan Drost in Denken helpt, eerder het tegenovergestelde. ‘Ik bedoel, wat moet een gevoelsarm mens met de inzichten van de stoïcijnen? Wat heeft iemand aan al die lessen in verstandelijke beheersing, als er inwendig niets te beheersen valt? Wie weinig of geen emoties kent, of er althans weinig mee te stellen heeft, die heeft er toch ook geen behoefte aan ermee te leren omgaan? Zijn het niet juist degenen die weten hoe het is om bijna aan je hartstochten ten onder te gaan die iets te winnen hebben bij een wat meer stoïcijnse levenshouding?’

Wanneer iemand een uiterst rationele opmerking maakt, moeten we dit volgens Drost niet meteen concluderen dat die persoon gevoelloos is. Als voorbeeld beschrijft hij in zijn boek de manier waarop Goethe reageert als hij hoort dat zijn zoon twee weken geleden is overleden. Volgens de kanselier die Goethe het nieuws brengt, reageert hij ‘met grote kalmte en berusting’. En zegt hij: ‘Non ignoravi, me mortalem genuisse’ – Ik ben me ervan bewust dat ik een sterfelijk wezen heb voortgebracht.

Als Drost dit voorbeeld aanhaalt, hoort hij vaak als reactie dat er blijkbaar antivries door de aderen van Goethe stroomt. ‘Maar is dat wel zo?’ vraagt Drost zich af. ‘Dat zwijgzame, dat beheerste, en dan uiteindelijk een zo’n zin – zindert dat niet juist van de ingehouden emotie? Zijn wij niet een beetje verpest door de romantische eis dat we onze emoties altijd en overal uiten? En door het daaruit voortvloeiende vooroordeel dat als iemand zijn emoties niet toont, hij ze blijkbaar niet heeft? Wie niet "dicht bij zijn gevoel blijft", is in feite een onmens, lijkt tegenwoordig de moraal.’


Literaire fictie traint empathie nieuws
21 oktober 2013 | Ger Post

‘Hebzucht is uit, empathie is in’ betoogde Frans de Waal al een paar jaar geleden. Volgens de auteur is met de verkiezing van Obama in 2008 en de financiële crisis een nieuw tijdperk ingegaan. Van empathie dus.

Christian Keysers beschrijft in zijn boek Het empathische brein dat het de spiegelneuronen in ons brein zijn die ervoor zorgen dat we gruwelen als we een vogelspin over de borst van James Bond zien lopen. Pas als Bond ontsnapt aan het gevaar, kunnen we weer opgelucht ademhalen. Het is een van de vele voorbeelden waaruit blijkt dat we niet alleen individuen zijn, maar vooral sociale wezens.

Managers en leiders kunnen ook wel wat empathie gebruiken. Dit blijkt niet alleen uit de ontdekking dat mensen die hoger in de boom zitten, vaker psychopathische trekken hebben. Maar managers met empathie zijn ook effectiever, stelt Marie R. Miyashiro in De empathiefactor (‘De sleutel tot effectieve communicatie’). In dit boek beschrijft ze hoe empathie de effectiviteit van alle communicatie vergroot en zorgt voor betere klantrelaties en succesvollere samenwerkingen.

Hoe kan iemand empathie vergroten? Volgens een recent onderzoek is er een gemakkelijke oplossing: literaire fictie lezen. Na het lezen van teksten uit dit genre bleken mensen beter in het aflezen en begrijpen van de gedachtes en emoties van anderen – terwijl deze verbetering niet optrad na het lezen van populaire fictie, non-fictie of helemaal niets lezen.

Deze bevinding staat niet op zich, onderzoekers ontdekten al eerder hoe lezen het brein en gedrag van mensen verandert (zoals beschreven in dit artikel). Het inleven in de emoties en gedachtes van een karakter, traint iemand in empathie, stellen onderzoekers. Of om met auteur Stephen R. Covey te spreken: ‘Eerst begrijpen, dan begrepen worden.’

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden