Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Trends 2014 nieuws
27 december 2013 | Pierre Pieterse

Gepatenteerde blijvertjes onder de noemer ‘trends’ zijn ‘retro & authentiek’, vandaar dat we voor onze inventarisatie een authentieke klassieke glazen sneeuwbol (Franse vinding, circa 1800) een paar keer op zijn kop hebben gehouden waarna een hele sneeuwbui aan onmiskenbare trends naar beneden dwarrelde. We hebben de belangrijkste (management)ontwikkelingen er heel selectief dus arbitrair uitgepikt, te weten: mobiel, big data, Aandacht, balanseconomie en anders organiseren.

Mobiel
Dé trend voor 2014 is ongetwijfeld mobiel. Sommige kenners spreken zelfs van ‘hypermobiel’. Dat is wellicht wat zwaar aangezet, maar mobiel is onmiskenbaar een tijdje geleden ingezette ontwikkeling die inmiddels is uitgegroeid tot een krachtige trend. Wie mobiel niet zichtbaar is, bestaat eigenlijk niet. En paradoxaal genoeg, ondanks het scala aan mogelijkheden en de ervaring met ‘internet’, is het makkelijker om onzichtbaar te blijven dan zichtbaar. Denk maar even aan de enorme implicaties op de bedrijfsvoering. Voor het betere hands-on marketingwerk is er het Handboek Mobile Marketing van Patrick Petersen. Wie meer strategisch aan de slag wil, moet nog even wachten, pas half maart verschijnt het Handboek mobiele strategie van Bert van Asten. Wie echter niet kan of wil wachten, heeft met de Lanting Trilogie (Connect!, Iedereen CEO en De slimme organisatie) een puik ‘overzichtshandboek’ in handen.

Big data

Sinds de datamedaille is gekanteld en de Januskop ‘privacy’ zichtbaar is, staat het ongebreideld verzamelen van gegevens in een kwade reuk. De doorwrochte typoscripten over de duistere praktijken van de NSA of het terechte martelaarschap van iemand als Edward Snowden liggen al op de redactieburelen van grote uitgevers. Dark Market van Misha Glenny zou er weleens bij kunnen verbleken. Maar uiteindelijk zal dat slechts een rimpel in de vijver blijken, ‘data is here to stay’. Om de doodeenvoudige reden dat de voordelen groter zijn dan de nadelen. Een fraaie en ook bekroonde analyse is De big datarevolutie van Viktor Mayer-Schönberger en Kenneth Cukier. Volgens het vakblad Strategy + Business het beste boek uit 2013 in de categorie ‘digitizing’ en volgens internet scepticus Evgeny Morozev (The Net Delusion: The Dark Side of Internet Freedom, en recent To Save Everything, Click Here: The Folly of Technological Solutionism) ‘een toegankelijke tour langs de voordelen en valkuilen van big data-analyse’. Overigens kent deze ‘databeweging’ een gerenommeerd criticus in de persoon van Nassim Nicholas Taleb (The Black Swan): data-analyses resulteren in gemiddelden, leuk in Mediocristan, maar nutteloos in Extremistan, de wereld waarin wij leven. U bent dus minimaal gewaarschuwd.

Aandacht
Uit de beroemde Hawthorne experimenten distilleerde Elton Mayo dat aandacht werknemers doet floreren. En al lijkt het erop dat Mayo met de cijfers heeft geknoeid (lees vooral De managementmythe waarin Matthew Stewart deze en andere mythes doorprikt) en al lijkt nieuw onderzoek er op te wijzen dat huidige werknemers juist opbloeien als managers hen met rust laten, niemand lijkt ooit te zijn bezweken onder de juiste dosering aandacht. In organisaties kan gebrek aan aandacht leiden tot een managementstijl die wordt bestempeld als ‘op hol geslagen leiderschap’. Volgens Daniel Goleman (Emotionele intelligentie) een vorm van leiderschap waarbij de menselijke kosten ondergeschikt maakt aan de resultaten. In een interview naar aanleiding van zijn boek met de alleszeggende titel Aandacht zegt hij verder: ‘Een vorm van management waarbij leiders enkel het tempo bepalen of hun ondergeschikten opdragen net zo te zijn als zichzelf en mensen die daaraan niet kunnen voldoen passeren of bedelven onder negatieve feedback. Zo'n commanderende stijl heeft een verwoestende uitwerking op het emotionele klimaat van de organisatie.’

Balanseconomie
Balanseconomie, ofwel circulaire economie als tegenvoeter van de lineaire economie. Niet gebruiken maar hergebruiken. Maar dat kan alleen als we ‘ophouden met het maken van minder slechte producten en uitsluitend nog intelligente producten ontwerpen, gemaakt van materialen die we steeds weer kunnen teruggeven aan technische of biologische kringlopen.’ Aldus William McDonough en Michael Braungart, de aartsvaders van het concept (en gelijknamige boek) Cradle to cradle. Duurzaam ondernemen is hiervan een directe afgeleide die zich praktisch laat vertalen in ‘kleinschaligheid’, ‘coöperatief organiseren’ en ‘de opkomst van de circulaire economie’. Boeken te over voor de liefhebbers, van diepgravende organisatorische analyses (Werken aan de Weconomy onder redactie van Jan Jonker) tot praktisch hands-on werk (In vijf stappen CO2-neutraal ondernemen van Rob van der Rijt), de meest actuele stand van zaken hebben wij voor u gebundeld in een achtergrondartikel onder de titel ‘Duurzaam zakendoen: Het is rond en het komt eraan’.

Anders organiseren
Anders organiseren kent heeft zijn wortels in zelforganisatie en zelfsturing (trends die inmiddels zijn volgroeid facts of life) maar is zoals het zelf ook aangeeft ‘anders’. Aanhakend op externe ontwikkelingen ontstaan netwerken die inhaken op de nieuwe economische, maatschappelijke en technologische realiteit. Technologie dwingt andere organisatievormen af door ze te faciliteren, internet creëert nieuwe markten door oude af te breken, net zoals juist een crisis de broodnodige creativiteit aanwakkert door vastgeroeste bakens weg te gummen. Het icoon en tegelijk ook trendwatcher van deze laatste ‘creatieve beweging’ is Martijn Aslander. Niet bij de pakken neerzitten maar kansen pakken. ‘We zitten in een nieuwe renaissance’, zegt hij in een interview. Noem het ‘life-hacking’ (slim organiseren), label het als ‘small is the new big’, duidt het als ‘permanent beta’ (nooit af), in essentie is het allemaal de resultante van ‘anders organiseren. Vooral dat laatste, ‘permanent beta’, is cruciaal, omdat het de kritieke succesfactoren van morgen - geven en delen van kennis en middelen – in het productieproces incorporeert en dat realtime. In de woorden van Aslander: ‘Bridging brains, tech & culture. Ergens in dat domein liggen de oplossingen voor de vraagstukken waar we nu last van hebben.’ Een domein waar een grote organisatie of dure kantoren slechts belemmeren, een domein waar je netwerk, je contacten, je expertise en kennis en bovenal je attitude het verschil tussen falen en succes bepalen.

Neuromarketing

Strikt genomen geen managementtrend, maar toch wel even aardig om in dit verband te vermelden: de doorbraak van neuromarketing. Jaren geleden verscheen Het breinboek voor managers van Paul Postma maar met de kennis van nu was dat net iets te vroeg. Nu is dat duidelijk anders, getuige niet alleen een heuse polemiek in De Groene (Paul Postma repliceerde in Managementboek Magazine per column) maar ook de populariteit van titels als Brainbound Marketing (Paul Hassels Monning), De koopknop (Marcel de Munnik) en het tamelijk basale Neuromarketing (Eric van Arendonk). Maar Paul Postma blijft toch de onbetwiste Hollandse Meester op dit vakgebied en bewijst dat eens te meer met het prachtige handboek Anatomie van de verleiding (in het vakartikel met dezelfde titel kunt u een kort réposé tot u nemen).

Overigens is het vakgebied marketing ook in beroering. Volgens Frank Wouters moet marketing weer terug naar zichzelf. In Honshitsu – De essentie van marketing, de marketing van de essentie dat elke propositie moet uitgaan van een streng bewaakt totaalconcept. Dus weg van de waan van de dag. En dat concept moet zijn gebaseerd op een waarde die de aanbieder uitdraagt. Een vorm dus van conceptuele marketing. Klinkt misschien wat vaag of zelfs moeilijk, maar in het boek legt Wouters het zeer consciëntieus uit. En Wouters schuwt de provocatie niet om zijn boodschap kracht bij te zetten. In een interview zegt hij: ‘De algemene consensus die er heerst, is dat het werk van Kotler maatgevend is. Bij gebrek aan goede theorievorming zijn we alles maar als bruikbare theorie gaan beschouwen. Kotler heeft feitelijk geen theorie, maar geeft een inventaris van alle beschikbare marketinginstrumenten waarvan de meeste marketeers bovendien moeten toegeven dat ze ze niet beheersen. Ik durf te beweren dat zijn werk berust op een vergissing.’ Voor volk en vaderland Een terugkerende trend is (naast de Trendrede) het jaarlijkse trendoverzicht van de ‘trendwatcher des vaderlands’. Onder de niet mis te verstane titel Trends 2014 schetst Adjiedj Bakas het aankomende jaar in drie pakkende lemma’s: De Nieuwe Soberheid, Marx voor de Middenklasse en de Economie van het Geluk. En bij die laatste constatering sluiten wij ons graag aan: een gelukkig en voorspoedig 2014!


Lead with a Tweet nieuws
28 oktober 2013 | Bertrand Weegenaar

Waardevolle boodschappen kunnen vaak verpakt zijn in een bescheiden vorm. Twitter met haar kenmerk van 140 tekens toont dat al enige jaren aan. Of het nu gaat om snel laatste nieuws, trending topics als #BlackPeet, of het eerste nieuws gemeld door @anonymous. De bedenkers van Twitter zullen hun inspanningen binnenkort bekroond zien met een beursgang. Menno Lanting twitterde er een boekje over open: Lead with a Tweet.

Menno Lanting, bekend van boeken als Connect! en Iedereen CEO, gebruikte in 2012 Twitter voor een interessant, educatief experiment. Hij stuurde 60 stellingen als tweets via zijn account @mlanting) de wereld in. Het werd een waar college. Of hij de primeur heeft is niet bekend, maar dankzij uitgeverij Business Contact kunnen we in Lead with a Tweet meelezen hoe dit allemaal in zijn werk is gegaan, en in de toekomst weer kan gaan.

Het experiment is gestart als test voor de uitgangspunten van het boek De slimme organisatie. De respons bleek zeer welkom. Het toetste de uitgangspunten van het boek. Heel slim en een mogelijkheid voor meer auteurs. (Wel eerst een schare twitterfans opbouwen!)

Per tweet/stelling geeft Lanting een korte uitleg en eventueel wat literatuurverwijzingen. Soms zijn dat open deuren, zoals tweet 23: ‘Vaste afdelingen en functies zijn het grootste obstakel voor innovatie en verandering binnen organisaties.’ Soms zijn ze zeer toekomstgericht, zoals tweet 53: ‘Uiteindelijk gaan je online invloed, innovatievermogen en netwerkscore (voor een aanzienlijk deel) je salaris/tarief bepalen.’

Jammer is dat de reacties van de twitteraars zeer beperkt in dit boekje zijn verwerkt, maar al met al is dit kleinood een mooi voorbeeld van hoe je elk bedrijf of organisatie twitter prikkelend kan inzetten. En tegelijk waarde voor je publiek of klanten genereert.


Managementboek Magazine 2013 nieuws
7 januari 2013 | Pierre Pieterse

Ook bladen moeten soms afscheid nemen van oude bekenden. Meestal alleen van rubrieken maar soms ook van de mensen die met die rubriek zijn verkleefd. Een klein overzicht van wat er in 2013 staat te gebeuren. Kortom: van oude rubrieken en dingen die voorbijgaan!

Met toch wel enige weemoed moeten we hier de laatste aflevering van ‘De boekenkast’ aankondigen. En van Joep Schrijvers die deze reeks niet alleen jaren heeft verzorgd maar ook geheel toevallig de eerste kandidaat bij diezelfde boekenkast was. Heel toepasselijk staat de laatste stoel bij de boekenkast van Mark van Vugt. Niet zozeer vanwege de boeken De natuurlijke leider en Gezag met als rode draad ‘leiderschap’ maar wel vanwege zijn ‘expertise’, evolutionaire psychologie. Want net als al het echte leven moeten ook magazines evolueren, zich aanpassen aan nieuwe omstandigheden, aan een nieuw publiek. Met de tijd meegaan heet dat. Zo spreken we straks niet meer over ’vijftien meter aan boeken’ maar hebben we over ‘3,4 gig aan enhanced info’, en is de typische ‘Billy’ vervangen door een ereader van een of ander type. Maar die ruimte reserveren we alvast voor een nieuwe generatie managementauteurs.

Misschien is dit wel het juiste moment om ook alvast aan te kondigen dat de buitenlandse pendant van ‘De Boekenkast’, de ‘Galerij der Groten’, ook op zijn einde loopt. Alle levende invloedrijke managementauteurs zijn even op, ‘we hebben ze allemaal gehad’ zoals dat heet in bladjargon. In het vat zitten nog namen als Charles Handy (in februari) Peter Senge, Edward de Bono, Chris Argyris (in maart), Meredith Belbin en Hermann Simon, maar als die hebben gesproken, kunnen wij met recht een nietje slaan door de stapels tekst en een eigen canon van managementdenkers uitgeven.

Dit is zeker het juiste moment om nieuwe rubrieken aan te kondigen. De rubriek ‘Tussen droom & daad’ waarin ‘bestuurskundigen van de TU Delft patronen en wetmatigheden analyseren waar veel managementboeken soms wat lichtvoetig aan voorbij gaan’, is met deze aflevering over Framing (‘de wet van de woordkeuze’) van Hans de Bruijn precies drie maanden jong en heeft dus nog een enorme toekomst voor de boeg.

In vergaand stadium van conceptualisering staat de ‘Management Fact Check’ (zo 2012, daarom dus!), slechts uitvoering staat publicatie in de weg. En de aftrap van de top-100 vindt in het volgende nummer plaats: ‘Managementb(o)oks’ gaat de rubriek veelzeggend heten. In de rubriek ‘Management Fact Check’ gaan we uitzoeken in hoeverre ‘management claims’ door feiten & cijfers worden onderbouwd. Zorgt dat nieuwe werken nu echt voor meer tevreden werknemers en een toename van de productiviteit? Geeft social media de organisatie nu werkelijk een gezicht van vlees en bloed? Is intrinsieke motivatie, vaak uitgekeerd in zingeving, werkelijk voldoende of is een beetje extrinsieke motivatie, ook wel hygiënefactor, meer dan meegenomen? Dat soort kwesties gaat de redactie op snijtafel leggen.

De top-100 wil uitgroeien tot een interactieve maar vooral iteratieve verplichte managementliteratuurlijst. Een ‘body of knowledge’ of ‘boks’ van managementboeken. Via een toegesneden variant van crowdsourcing brengen we in kaart welke boeken ertoe deden en dat nog altijd doen, en welke boeken er nu toe doen of straks daartoe gaan doen. Het ‘managementvak in boeken’ als perpetuum mobile waarbij beweging en richting wordt bepaald door context en duiding. Waarom moet iedereen Images of Organization (Beelden van organisatie) van Gareth Morgan nou toch hebben gelezen? En waarom zal over een paar jaar iedereen roepen dat de ‘Lanting trilogie’ (Connect!, Iedereen CEO en De slimme organisatie) die nu wordt gecompleteerd een klassieker avant la lettre is.

Managementboek Magazine wenst u dus een heel inspirerend 2013. Met veel nieuwe rubrieken en zo!


Samen slimmer nieuws
14 december 2012 | Nienke van Oeveren

Menno Lanting is bezig met het derde boek uit zijn drieluik. Connect! won de prestigieuze Managementboek van het Jaar van 2011, vorig jaar verscheen Iedereen CEO en in februari verschijnt deel 3: De slimme organisatie. Tijdens een prélaunchboekevent gaat Lanting in op de vraag hoe je social media slim inzet voor je hele organisatie.

‘Wie van jullie kent de Google glasses? In Amerika zijn ze al te koop!’ Enthousiast vertelt Menno Lanting hoe ze werken; met een voice commando krijg je een soort layer over de werkelijkheid heen. Ook voor events als deze zouden ze hun nut bewijzen door LinkedIn-profielen te tonen van de andere deelnemers.

Wet van More
Lanting benadrukt hoe snel de ontwikkelingen gaan: toen hij zijn administratiemappen uit 2000 doorkeek, gingen opvallend veel bijeenkomsten van grote organisaties over de prangende vraag: wel of geen website? ‘Elke keer zien we dezelfde beweging: we kijken eerst wat het wordt.’ Maar de Wet van More maakt duidelijk dat deze houding steeds gevaarlijker wordt: de rekenkracht van computerchips verdubbelt elk jaar en de kosten halveren net zo hard. ‘Binnenkort zijn machines dus slimmer dan organisaties.’

Community
Net als machines moeten organisaties daarom óók hun krachten bundelen; van mensen binnen en buiten het bedrijf. Daarbij kunnen we techniek gebruiken. Hoe je ICT slim inzet, hebben veel bedrijven nog niet in de gaten, maar enkele nieuwkomers zijn inspirerende voorbeelden. De fuel band van Nike, Tripadvisor, het klantenplatform van Samsung. ‘Bijna elke organisatie heeft te maken met een community. Hoe ondersteun je die en hoe zorg je voor meer activiteit?’ Het grootste bezwaar is dat je je professionaliteit uit handen geeft, vervolgt Lanting. ‘Je kunt niet meer terug als je zo’n stap maakt en het zal je organisatie veranderen.’ Slechts een paar bedrijven hebben het lef en springen er uit.

Rechtstreeks met de CEO
Ook de communicatie met organisaties verloopt vlotter. Via LinkedIn en Twitter kun je makkelijk mensen bereiken. Lanting vertelt dat hij voor zijn boeken vaak rechtstreeks de CEO benadert. Soms werd hij dan door een secretaresse gebeld: die had de vragen nog niet ontvangen. ‘Oh, maar het gesprek heeft vorige week al plaatsgevonden!’ Met een beschaamde CEO op de achtergrond die zich niet aan de formele structuur hield… Hoe maken we de omslag naar een slimme manier van werken – met gebruik van techniek? Soms door te stoppen met een oude techniek, soms door bewust een nieuw communicatiesysteem te zoeken.

Nog een mooi voorbeeld passeert de revue: tijdens ‘de domme dingen week’ kan iedere medewerker van Deloitte Australië intern spuien welke domme dingen de directie gedaan heeft. De directie neemt actief deel aan de gesprekken, met als gevolg dat besluiten soms dezelfde dag nog uitgevoerd worden.

Philips’ collectieve intelligentie
Dan is het tijd voor een voorbeeld dichter bij huis. Dennis Agusi vertelt hoe Philips een wereldwijd communicatieplatform heeft. Hij startte in 2010 met Connect Us om gebruik te maken van de collectieve intelligentie van de organisatie. Op dit platform vinden allerlei discussies plaats tussen medewerkers in verschillende functies, van verschillende afdelingen en uit verschillende landen. Zo praat ook de CEO regelmatig mee. Agusi legt uit dat een paar regels hebben geleid tot het succes van het platform: het is gefocused op relaties tussen mensen en er geldt ‘power to the people’: er is weinig controle en er is ook plaats voor een groep kattenliefhebbers en mensen die op de fiets naar hun werk gaan. Die laatste community vormde overigens een uitstekende testgroep voor fietsverlichting…

Lanting rondt af met de conclusie dat er veel beweging van onderen komt, maar dat zeker ook steun van boven nodig is. De CEO die vindt ‘dat er gewerkt moet worden’ en daarom sociale media afsluit, krijgt ongelijk.


Menno Lanting: ‘Meesterschap over eigen werk en leven’ interview
15 april 2011 | Pierre Spaninks

In Iedereen CEO gebruikt Menno Lanting sociale media als metafoor voor de nieuwe structuur, de nieuwe houding, de nieuwe kennis en vaardigheden die nodig zijn om ons definitief los te maken van het industriële tijdperk. Een gesprek over netwerkleiderschap en de nieuwe organisatie.

Mensen zijn tegenwoordig steeds beter in staat om zelf hun werk te organiseren en om hun eigen ontwikkeling vorm te geven. Zowel persoonlijk als professioneel. Daar blijkt lang niet altijd meer een organisatie en een manager voor nodig te zijn. Volgens Menno Lanting is dàt misschien wel het spectaculairste effect van het explosief toegenomen gebruik van internet in het algemeen en van sociale media in het bijzonder.

Zijn eerste boek Connect! werd een bestseller. En staat niet voor niets op de shortlist voor de verkiezing van het Managementboek van het Jaar 2011. Vorig jaar gaf hij na negen jaar voor De Baak te hebben gewerkt zijn vaste baan op en begon hij voor zichzelf als freelance strateeg en innovator. Thema’s waar hij zich op richt zijn leiderschap, executive development, connectiviteit, strategie en business innovatie. Daarmee ondersteunt hij organisaties om aangesloten te blijven bij de veranderende wereld. Ondertussen schreef hij zijn tweede boek: Iedereen CEO.

Hedendaagse kenniswerkers, betoogt Lanting daarin, zijn minder dan ooit afhankelijk van fysieke organisaties. De ‘connected wereld’ doet een beroep op de vaardigheid om virtueel samen te werken en op het vermogen om eigen kennis en kunde over het voetlicht te brengen. Online netwerken, gedragen door sociale media als LinkedIn, Hyves en Twitter zijn daarvoor het gedroomde platform.

‘Sociale netwerken worden steeds belangrijker,’ stelde Lanting al vast in ‘Connect!’. ‘Dat vraagt om ingrijpende aanpassingen van organisaties. Via die netwerken zijn we massaal virtueel met elkaar verbonden. Hierdoor ontstaat een open en onbegrensde wereld van samenwerking, creativiteit, communicatie over en weer en businesskansen. Doordat consumenten en medewerkers zich wereldwijd zo gemakkelijk kunnen groeperen, worden zij steeds machtiger.’

Adoptie van sociale media
En om die toenemende macht gaat het allemaal, in ‘Iedereen CEO’. Managers vrezen voor hun positie in de oude hiërarchische structuren, weet Lanting. Hoewel het besef van een nieuwe wereld groeit, bedienen heel veel bedrijven en instellingen zich nog steeds van de structuren en van management- en leiderschapsstijlen die hun oorsprong vinden in de negentiende eeuw. Daardoor blijft binnen en buiten organisaties veel talent, passie en creativiteit structureel onderbenut. Dat leidt tot de stijgende frustratie, niet alleen bij werknemers maar ook bij consumenten. Werknemers zijn net als zelfstandige professionals steeds beter in staat om zelf hun werk te organiseren en om hun eigen ontwikkeling vorm te geven. Van speelbal worden ze het centrum. ‘Managers lopen daarbij vaak meer in de weg dan dat ze behulpzaam zijn. Vind je het gek dat steeds meer mensen voor zichzelf kiezen en hun eigen CEO worden?’ vraagt Lanting.

Kunnen we dus maar beter per direct afscheid nemen van alle CEO’s, directeuren, managing directors, directeuren-generaal en alle andere titels aan de top, en dat iedere werknemer naar believen kan meesturen in een organisatie? ‘Nee, dat is niet wat ik bedoel. Waar het me om gaat is dat leiders moeten beseffen dat er een machtsverschuiving plaatsvindt, en dat die samengaat met de groeiende adoptie van sociale media. Het is mijn stellige overtuiging dat de meeste bedrijven het met de huidige organisatievormen en wijze van managen en leidinggeven niet gaan redden. Leiders moeten zich gaan afvragen wat de meerwaarde van hun organisatie is voor werknemers en voor consumenten.’

Als adviseur maakt Lanting regelmatig mee dat bedrijven die met sociale media aan de slag gaan, blijven steken op een praktisch en uitvoerend niveau. ‘Ze komen met vragen en opmerkingen als: Hoe stellen we richtlijnen op over hoe medewerkers Twitter moeten gebruiken?, Onze concurrent heeft een community, die moeten wij ook zo snel mogelijk opzetten!, en Kunnen we ook een leuke personeelswervingsactie doen via Hyves?’ Dat kunnen buitengewoon zinvolle initiatieven zijn, geeft Lanting toe. Maar als het daartoe beperkt blijft, doet dat geen recht aan de fundamentele verandering die gaande is.

Leiderschapsprincipes
‘De benodigde verandering vraagt om meer dan alleen “iets doen” met sociale media. In de connected wereld staan zaken als transparantie, wederkerigheid, publieke verantwoording, toegankelijkheid en verbondenheid centraal. Niet geheel toevallig zijn dit ook de belangrijkste aspecten van sociale media. Deze online netwerken zijn een manifestatie van een nieuwe structuur, een nieuw tijdperk. We hebben een nieuwe houding nodig om ons los te maken van het industriële tijdperk.’

Er zullen niet alleen andere organisatievormen moeten ontstaan, maar ook zal onze kijk op leiderschap radicaal moeten veranderen. Leiderschap wordt in deze eeuw steeds minder een positie boven in de organisatie, en komt steeds meer midden in de organisatie te liggen. Bovendien zal in de connected wereld veel vaker collectief leiderschap ontstaan.

Met ‘Iedereen CEO’ wil Lanting een lans breken voor nieuwe organisatie- en leiderschapsprincipes die wèl aansluiten bij de connected wereld. ‘Ik wil laten zien hoe het gebruik van sociale media kan leiden tot een nieuwe vorm van persoonlijk leiderschap. Iedereen kan CEO zijn over zijn eigen leven en werk: de techniek maakt dat mogelijk. Er zijn nog maar weinig belemmeringen om het heft in eigen handen te nemen. Het tonen van leiderschap is door het gebruik van sociale media niet langer gebonden aan functie, positie, leeftijd of geslacht. Iedere professional die zijn of haar talent op de juiste manier kenbaar maakt en die erin slaagt om zijn of haar netwerk effectief in te zetten, kan macht naar zich toe trekken.’

Weerstanden tegen verandering
In ‘Iedereen CEO’ laat Lanting aan de hand van talloze voorbeelden laten zien dat de hiërarchische organisatiestructuren die gebaseerd zijn op het geheimhouden van kennis in rap tempo afbrokkelen. Hij verkent een nieuwe wereld waarin consumenten en medewerkers in een plat en oneindig verbonden netwerk hun eigen weg zoeken. De kern van hun gedrag daarbij is dat zij hun kennis niet afschermen voor anderen maar die juist delen.

Lanting benadrukt dat hij niet meent de absolute wijsheid in pacht te hebben. ‘Pas over een aantal decennia zullen we zien waar alle ontwikkelingen op uitdraaien. Ik wil mensen vooral inspireren, en hen aansporen om verder te kijken dan de hype die nu is ontstaan rondom sociale media. Hopelijk vinden managers en professionals aanknopingspunten in de cases die ik behandel.’ Een how-to-boek heeft hij dan ook niet willen schrijven. ‘Hoewel we daar vaak naar verlangen, is de werkelijkheid te complex om in eenvoudige stappenplannen te vatten.’

Volgens Lanting keren werknemers zich steeds meer af van bestaande organisaties. ‘Vooral kenniswerkers, maar niet alleen zij, voelen zich er beperkt in hun passie, creativiteit en vooral ook in hun productiviteit. Vroeger verbonden mensen zich aan organisaties om hun inkomen veilig te stellen. Nu realiseren zij zich steeds meer dat zij dat zonder die organisaties net zo goed of zelfs beter kunnen. Daardoor gaan zij heel andere eisen stellen aan werkgevers.’

Uiteraard roept zo’n ingrijpende verandering weerstanden op. Aan de hand van historische voorbeelden laat Lanting zien dat mensen van nature geneigd zijn tegen te sputteren bij vernieuwingen in de maatschappij of binnen hun organisatie. Door het samenkomen van technologie, communicatie en onze menselijke behoefte om ons aan elkaar te verbinden, ziet hij echter een ‘nieuwe denkkracht’ ontstaan. Die vormt de motor van de ‘connected organisatie’.

Eigen stappen zetten
Essentieel voor het begrip van die nieuwe organisaties is dat zij alleen door de buitenwereld te spiegelen hun toegevoegde waarde kunnen bevestigen (of hervinden, voegt Lanting er terecht aan toe). Bedrijven en instellingen ontkomen er niet aan de logica over te nemen waarin alles en iedereen 24/7 met elkaar verbonden is, waarin kennis delen de norm is, en waarin creëren een kwestie van samenwerken is. ‘Er ontstaat een economisch model dat steeds minder wordt gedragen door bedrijven en instellingen en steeds meer door individuen,’ zegt Lanting. In zijn boek beamen leiders als Ben Verwaayen van Alcatel-Lucent en Marije Koets van Vitae dat.

‘Iedereen CEO’ is ontstaan aan de hand van Lantings visie op hoe organisaties en leiderschap zich onder invloed van een connected wereld gaan ontwikkelen. Om die visie te toetsen en te voeden heeft hij tientallen gesprekken gevoerd en interviews gehouden met de meest uiteenlopende mensen. ‘Daarnaast hebben talloze boeken, artikelen, weblogs, podcasts en tweets me geholpen mijn gedachten bij te bijslijpen.’

Menno Lanting hoopt met zijn nieuwe boek professionals te verleiden om hun eigen stappen te zetten op het pad naar meesterschap over eigen werk en leven. Managers wil hij om met andere ogen naar hun organisatie te kijken en naar de manier waarop ze daar leiding aan geven. ‘Bedenk,’ zegt hij,  ‘dat ieder nieuw tijdperk nieuwe kansen biedt. Grijp ze!’


Connect! van Menno Lanting Managementboek van het Jaar nieuws
21 maart 2011 | Hans van der Klis

Met de keuze van Connect! van Menno Lanting tot Managementboek van het Jaar 2011 is in zekere zin tegelijk de doorbraak van de sociale media bekroond. ‘Connect!’ is een boek dat duidelijk maakt dat sociale netwerken meer zijn dan ‘broeinesten voor digitale hangjongeren’, zo prees juryvoorzitter Rudy Kor de winnaar. ‘Het boek slaagt erin om op bevlogen wijze duidelijk te maken dat sociale netwerken niet alleen relevant zijn voor onze kinderen die dag en nacht op Hyves, Facebook, Twitter en Blogs met de wereld aan het communiceren zijn. Het is een managementvraagstuk.’ Een verslag van een verrassende avond.

Toepasselijker kon niet: in minder dan geen tijd stroomde de timeline van Twitter vol met felicitaties voor @mlanting, wiens boek Connect! zojuist was uitgeroepen tot Managementboek van het Jaar 2011. Vrienden, collega’s, uitgevers, zelfs buren volgden het nieuws op de voet. In De Rode Hoed in Amsterdam kwamen de smartphones tevoorschijn, zodat foto’s van de winnaar meteen konden worden doorgeplaatst op Plixi, twitpic, Flickr en hoe al die sites ook mogen heten. De cirkel was rond, om Louis van Gaal te citeren, want ooit was het ook begonnen op Twitter. Toen Menno Lanting enkele jaren geleden een tweet plaatste over zijn idee een boek te schrijven over de impact van sociale media op organisaties en leiderschap, was redacteur Sandra Wouters van uitgeverij Business Contact (alias @happysan) er als de kippen bij om een afspraak te regelen. ‘The rest is history’: het boek staat al ruim vijfhonderd dagen onafgebroken in de top 100 van Managementboek. Met dank aan de bekroning zal dat nog wel even zo blijven.

Management Experience
Het was het hoogtepunt van een onderhoudende avond, die in het kader van de beleveniseconomie (© Joseph Pine en James H. Gilmore) was vormgegeven als ‘Managementboek Experience’. Dit keer geen zaal met stoelen om achteroverleunend het programma te kunnen ondergaan, maar interactie: de gasten konden een tour door het gebouw van De Rode Hoed maken. De huistheatermakers van Troje onder leiding van Henk van der Steen en Alieke van der Wijk hadden voor elk boek een aparte ruimte ingericht. Voor Brein@work was een kennisquiz bedacht, voor De 9+ organisatie werden de gasten geacht elkaar te masseren, Hoe krijg ik ze zover? werd gepresenteerd in een ‘silent disco’ en bij Veranderen in dialoog konden de gasten - heel toepasselijk - in gesprek met de beide auteurs, Kees Schilder en Hans van Teijlingen. Voor ‘Connect!’ was een museum ingericht met Fred van der Zanden, ‘De Laatste Niet-Connected Mensch in Nederland’, die achter doorzichtig doek in een ouderwets kantoor aan het werk was. En hilarisch was de ‘professor’ die Het nieuwe werken ontrafeld behandelde en met behulp van een aan elkaar geplakt Fluxus-filmpje de drie kernbegrippen uit het boek, Bricks, Bytes & Behaviour, uitbreidde met Brains, Belly & Balls.

Nieuwe huisstijl
De Experience was voorspel, maar Managementboek had niet voor niets voor een nieuwe aanpak van het gala gekozen, vertelde Philip van Coevorden, een van de twee directeuren. Toen hij het woord nam om de aanwezigen welkom te heten, verscheen achter hem op het witte doek een citaat: ‘Verander structuren en processen als ze nog functioneren’, stond er. Het was de aankondiging van een aantal vernieuwingen bij Managementboek, inclusief een nieuwe huisstijl. Niet dat de oude jas niet meer voldeed, verzekerde hij zijn gehoor. ‘Allesbehalve dat. Maar met dit citaat in gedachten zijn wij een jaar geleden met het Amsterdamse marketing- en technologiebedrijf Lost Boys gaan nadenken over de toekomst. Onder invloed van de opkomst van de sociale media, apps en andere vormen van digitalisering hebben wij een aantal stevige plannen ontwikkeld, die wij de komende weken gaan doorvoeren.’ Het doel van de veranderingen: ‘Wij willen nauwer aansluiten bij de behoeften van onze klanten en wij willen onze auteurs helpen bij het verkondigen van hun boodschap’, zei Van Coevorden. Daartoe lanceert Managementboek speciale auteurspagina’s en komen er ook voor uitgevers tal van nieuwe mogelijkheden voor de marketing. ‘Ook willen wij klanten die bijvoorbeeld dezelfde titels hebben gekocht met elkaar in contact gaan brengen.’

Relevantie
Een duidelijker bewijs van de relevantie van ‘Connect!’ waarin Menno Lanting de groeiende invloed van sociale media op organisaties en leiderschap beschrijft, is ondenkbaar. Rudy Kor, voorzitter van de jury, zag het aankomen toen hij zich opmaakte voor de bekendmaking van de winnaar. Hij bedankte de organisatie voor de vrijheid die hij en zijn medejuryleden hadden gekregen. ‘Wij hebben onze taak naar eer en geweten kunnen doen’, zei hij. ‘Met grote regelmaat werden nieuwe dozen boeken aangeleverd, maar van enige lobby is nooit sprake geweest.’ Met groot gevoel voor humor werkte hij zich ‘in 5,6 minuten’ door het juryrapport heen, inclusief - op mitrailleursnelheid - de criteria die de jury heeft gehanteerd: relevantie, originaliteit, theoretische onderbouwing, leesbaarheid, schrijfstijl, vormgeving, houdbaarheid en ‘uiteraard’ enige praktische toepasbaarheid. Kiezen doet pijn, zei Kor, want als je voor één boek kiest, laat je andere goede boeken afvallen, maar voor die taak waren zij nu juist gevraagd.

‘Het nieuwe werken ontrafeld’ van Baane, Houtkamp en Knotter prees de jury om de genuanceerde benadering van Het Nieuwe Werken, die nog wel eens ontbreekt in de boeken van ‘gelovigen’. Over ‘Brein@work’ van Lazeron en Van Dinteren merkte Kor op dat wetenschappelijke en praktische stukken elkaar goed afwisselen en op die manier een goed inzicht bieden in hoe breinkennis helpt (leer)prestaties te verhogen en irrationeel gedrag te managen. Jan van Setten kreeg een pluim voor het enthousiasme waarmee hij in ‘Hoe krijg ik ze zover?’ zijn model uitwerkt en voor zijn Amerikaanse schrijfstijl. ‘Veranderen in dialoog’ van Schilder en Van Teijlingen werd geroemd om het pleidooi voor participatie en het goede gesprek. En in ‘De 9+ organisatie’ van Veldhoen en Van Slooten was de jury vooral de aanval op de onverschilligheid bijgebleven: ‘[De auteurs] stellen dat luistervaardigheid één van de belangrijkste eigenschappen van de moderne marketeer is’, aldus de voorzitter.

Met ‘Connect!’ heeft de jury een boek gekozen dat op bijna alle punten hoog scoorde: Kor prees het boek om zijn praktische toepasbaarheid, de onderbouwing, de bevlogenheid, de leesbaarheid. ‘Managers zullen een antwoord moeten hebben wat sociale netwerken betekenen voor de eigen organisatie. De jury denkt dat dit boek helpt bij het vinden van dat antwoord’, zei hij. De sociale media zijn meer dan ‘broeinesten voor digitale hangjongeren’, heeft Lanting volgens de jury aangetoond. ‘Het boek slaagt erin om op bevlogen wijze duidelijk te maken dat sociale netwerken niet alleen relevant zijn voor onze kinderen die dag en nacht op Hyves, Facebook, Twitter en Blogs met de wereld aan het communiceren zijn. Het is een managementvraagstuk.’ Kor vermoedde dat Lanting zijn dankwoord het liefst ‘op Hyves, Facebook en Twitter’ had gezet, maar nodigde hem toch uit voor een dankwoord, omdat de etiquette nu eenmaal vereist dat je je ‘familie, vrienden, redacteuren’ bedankt.

#filefile
Menno Lanting was overdonderd door de bekroning. Wie hem op Twitter had gevolgd, wist dat hij maar net op tijd Amsterdam had kunnen bereiken. #filefile, meldde hij in een tweet terwijl hij in de auto vanuit Tilburg op weg was naar Amsterdam. Tijd om na te denken over een dankwoord had hij niet genomen. ‘Ik had drie zinnen om iets te zeggen, kreeg ik vooraf te horen. Maar ik had niets voorbereid, ik heb geen seconde gedacht dat ik zou gaan winnen’, zei hij kort na de prijsuitreiking. ‘Ik was al heel tevreden met mijn nominatie. Dat ik de prijs nu heb gewonnen, is natuurlijk fantastisch.’ Lanting was getroffen door de tientallen felicitaties op Twitter die op een groot scherm in de zaal voorbij kwamen. ‘Dat we dit feest kunnen vieren, is eigenlijk te danken aan Twitter’, zei hij. ‘Daar is het destijds ook begonnen.’

De rol van Twitter bleef niet beperkt tot het eerste contact met de uitgever. Zijn volgers konden meepraten over de inhoud en het omslag en met een kortingsactie verkocht hij met hulp van Twitter honderden exemplaren, zodat het boek nog voor verschijning in de top 10 verscheen. Ook voor zijn nieuwe boek, het onlangs verschenen Iedereen CEO, maakte hij weer gebruik van ‘the wisdom of the crowd’. Hij beschrijft dus niet alleen hoe het moet, hij laat het ook zien in de praktijk. En daarbij beperkt hij zich niet tot zijn boeken alleen. ‘Ik voel mij ook geen schrijver. Schrijven is een manier om mijn ideeën te verspreiden. Einstein heeft eens iets gezegd als: ik heb geen speciaal talent, ik ben gewoon nieuwsgierig. Daar voel ik mij door aangesproken. Ik doe de dingen die ik leuk vind en die mij inspireren. En als anderen dat ook vinden, is dat heel fijn.’

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden