Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Marco Scheele: ‘Accountable leiderschap is een jazzy manier van leven’ interview
14 november 2017 | Peter Spijker

Slachtoffergedrag ontstaat door ‘veranderstress’. Dat is menselijk en dus begrijpelijk, maar het draagt niet bij aan wat we als individu, team of organisatie willen bereiken. Accountable Leiderschap is de tegenhanger van slachtoffergedrag waarmee we het beste uit onszelf en elkaar naar boven halen. In Accountable Leiderschap beschrijft auteur Marco Scheele hoe je met accountable gedrag meer wendbaar bent en beter kunt omgaan met spanningen en de dagelijkse drukte. Je wordt gestimuleerd om je bijzondere talenten in te zetten en dat maakt je ambitieuzer, meer gefocust en uiteindelijk gelukkiger.

Wat is Accountability?
Het leven schotelt ons vele ongemakkelijke, stressvolle en soms ronduit pijnlijke situaties voor die we niet kunnen beïnvloeden. Accountability is een jazzy manier van leven waarmee je deze situaties met een koel hoofd en een warm hart tegemoet treedt. Dit doe je door het streven naar perfectie los te laten, eigenaarschap te nemen voor ‘wat is’, waardevrij te reflecteren op je eigen en op elkaars gedrag, er van te leren en vooral ‘door te doen wat nodig is’ om de situatie soepel naar je hand te zetten. Accountability is ook een werkwijze. Met als doel om uit de dagelijkse ratrace te blijven en samen met je collega's de grootst mogelijke bijdrage te leveren aan de klant, je organisatie en je team. Waar nodig spreek je collega's veilig én oncomfortabel aan op gedrag dat afbreuk doet aan het gemeenschappelijk belang. En je biedt een helpende hand, maar zonder de anderen te redden en hen daarmee belangrijke leerervaringen te ontnemen. Het diepste niveau van Accountability is ‘geven wat je te geven hebt’. Ieder mens heeft bijzondere talenten van het leven gekregen en de bedoeling is dat je die ter beschikking stelt aan anderen. Als je dat doet, dan zul je merken dat je moeiteloos gaat leven. Want je ontvangt dankbaarheid, ervaart zingeving, krijgt er bakken met energie van en gaat je volle potentieel benutten.

Accountability is ook een bedrijfskundig concept?
Ja, dat klopt! Een organisatie bestaat uit mensen die samen een ‘levend organisme’ vormen, deze ziek kunnen maken en gezond kunnen houden. Hoe minder collectief slachtoffergedrag, des te gezonder de organisatie! Organisaties kunnen groeien op een continuüm van vijf Accountability-niveaus. Op het laagste niveau laten mensen zich betalen om vrijblijvend en doelloos op het werk te verschijnen. Op het tweede niveau - Individuele Accountability - presteren werknemers conform hun functie- en taakomschrijving. Op het derde niveau - Team Accountability - dragen deze goed presterende werknemers ook optimaal bij aan elkaars succes en aan het teamsucces. Op het vierde niveau - Cross Team Accountability - werkt het team optimaal samen met andere teams aan succesvolle strategierealisatie. Zodat de organisatie kan uitgroeien tot het vijfde niveau, de Accountable Organisatie die optimaal bijdraagt aan de maatschappij, klanten, werknemers, leveranciers en aandeelhouders. Als je nu naar je eigen organisatie kijkt, dan is de vraag op welk Accountability-niveau deze zich NU bevindt. In de wetenschap dat het Accountability-gehalte op ieder niveau voldoende moet zijn om naar een volgend niveau toe te groeien. En dat de organisatie meerdere niveaus terugzakt zodra er iets in de markt gebeurt waardoor iedereen in de veranderstress schiet.

Hoe word je een Accountable leider?
Accountable Leiderschap is een keuze die iedereen kan maken. Er is lef voor nodig, want het betekent (jezelf en) collega's uit hun ‘comfort zone’ trekken. Je scout en mobiliseert talenten, pakt slachtoffergedrag aan en roeit het bij de wortel uit. Ook zoek je constructief conflict met collega’s om hun prestaties - en natuurlijk die van jezelf - te verbeteren. Je spot bovendien de geboekte vooruitgang, doet dat zonder valse bescheidenheid en viert dit succes met iedereen die daar zin in heeft. Accountable leiders zijn dus een soort ghostbusters ofwel 'bestrijders van slachtoffergedrag'. De kunst is om jezelf en je teamleden te bevrijden van ingesleten denk- en gedragspatronen. Deze patronen vervormen onze realiteitsvisie en werken verlammend, juist als snel handelen geboden is. Vanuit vaak onbewuste motieven proberen we met slachtoffergedrag de actuele situatie te handhaven, want elke verandering vinden we bedreigend.

Welke oorzaken zijn er voor slachtoffergedrag te noemen?
Mensen willen van nature een bijdrage leveren. Slachtoffergedrag heeft dus altijd een oorzaak. De belangrijkste is angst. Angst om te verliezen wat je hebt of om niet te krijgen wat je wilt hebben. Vanuit een overload aan angst filteren mensen de naakte waarheid weg in de hoop dat het overwaait. Ze ontkennen een onderdeel van het probleem en de oplossing te zijn. Geven anderen de schuld om zelf buiten schot te blijven. Rationaliseren de pijn weg in grafieken en tabellen. Komen actief of passief in verzet. Of ze verstoppen zich achter druk zijn en 'ik doe toch mijn best'. Een stelregel is: ‘hoe groter het slachtoffergedrag in de organisatie, des te kleiner de kans op succesvolle strategierealisatie.’ Dat komt omdat mensen in slachtoffergedrag zich terugtrekken in kleine silo's en daarmee tekortschieten in Cross Team samenwerken op de strategische prioriteiten.

Accountable leiders maken in een doorbraakteam echt het verschil?
Ja, dat zie ik iedere dag. Wij (Rainmen Group – red.) richten high performance doorbraakteams in binnen klantorganisaties die bestaan uit circa vijftien Accountable leiders op verschillende niveaus en uit verschillende functionele teams. Deze doorbraakteam gaan in georganiseerde rebellie ‘los’ om heilige huisjes af te breken. Ze doorbreken de ‘status quo’ door slachtoffergedrag aan te pakken en meters te maken op strategische projecten en hoofdpijndossiers, die belangrijk zijn voor gezond bestaansrecht van de organisatie.

Accountable Leiderschap - Aanspreken zonder te veroordelen en helpen zonder te redden preview
19 oktober 2017 | Marco Scheele

We leven en werken in een wereld waarin alles verandert, altijd en overal. Om te groeien en bloeien, moeten we leren om stressvolle situaties evenwichtig te incasseren en hier daadkrachtig op te anticiperen. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Want we zijn mensen, geen robots, en verre van perfect.

Waar kun je afstuderen op weerbaar en wendbaar dealen met  heftige concurrentie, veeleisende klanten, een dreigende reorganisatie of bijvoorbeeld een structureel te hoge werkdruk? Nergens, terwijl weerbaarheid en wendbaarheid de belangrijkste competenties zijn waarover de hedendaagse mens en organisatie moet beschikken.

In Accountable Leiderschap leer je om jezelf geen slachtoffer te maken van stressvolle gebeurtenissen waarop je ongevraagd wordt 'getrakteerd'. Maar juist om iedere gebeurtenis te accepteren zoals die is. Er met een helder hoofd en een warm hart op te reflecteren, er van te leren en daarna te doen wat nodig is. Accountable Leiders zijn VRIJ omdat ze zelf kiezen hoe ze een situatie tegemoet treden: the way you relate to the issue, is the issue!

Waar leer je over high performance teamwork?

De mens is een 'groepsdier' dat eeuwen lang alleen kon overleven in teamverband. In de huidige tijdgeest zijn we doorgeschoten naar een extreme mate van 'individualisme'. Ook op het werk worden we beoordeeld en beloond op individueel presteren.

Waar leren we nog wat echt teamwork is?

In Accountable Leiderschap gaan we terug naar de 'oeroude teamwetten'. Je leert over de kracht van een echte teamambitie, die je je collectief kunt voelen, ruiken, horen, zien en proeven. Je reflecteert of jouw team werkelijk en kraakhelder doet wat nodig is in dienst van het organisatie- en klantbelang. Je onderzoekt of jij en je teamleden systematisch en blindelings tot effectieve besluitvorming komen. Elkaar veilige EN oncomfortabele feedback geven. Constructief conflict opzoeken. Expliciete afspraken hanteren over hoe om te gaan met non-performers. Of het team over een collegiaal supportsysteem beschikt. En op welke manier jullie energiegevende successen delen en vieren.

Accountable Leiders weten dat teamwork diep in ons oer-DNA zit en hoe ze dit kunnen activeren in zichzelf en bij collega's.

Waar leer je silogedrag voorkomen en doorbreken?

De grootste vloek van de mensheid heeft een naam: separatie! Onder druk en vanuit schaarste-denken trekken mensen zich van nature terug in rivaliserende groepen. Zo ontstaat hardnekkig 'wij-zij' gedrag dat resulteert in oorlogen, racisme en supportersrellen. Ook binnen en tussen organisaties tiert de separatie welig. Denk maar aan 'wij versus concurrenten', 'wij en die lastige klanten', 'hoofdkantoor versus veld', 'staf versus lijn, of 'directie versus ondernemingsraad'.

Accountable Leiders doen wat nodig is in hun eigen functie. Tegelijkertijd leveren ze een optimale bijdrage aan het eigen team. En bovenal nemen ze eigenaarschap voor de samenwerking met andere teams, voor gezond bestaansrecht van de organisatie en voor de klanten waarvoor de organisatie feitelijk is opgericht.

Accountable Leiders denken en werken niet in silo's. Hun grondhouding is gebaseerd op overvloed. Ze hebben ervaren dat het eigenbelang het beste wordt gediend door het team-, organisatie- en klantbelang te dienen.

Waar leer je om ingesleten cultuurpatronen te doorbreken?

Organisaties bestaan uit mensen. Dus als mensen geen robots zijn en verre van perfect, dan kan een organisatie ook niet perfect zijn.

Accountable Leiders doorbreken starre denkpatronen, woekerende emoties en ingesleten gedrag. Ze stimuleren elkaar en collega's om op een gezonde manier samen te werken lang vier Accountabilitywetten:

- Werk veilig EN oncomfortabel samen;

- spreek elkaar aan zonder te veroordelen;

- help elkaar zonder te redden;

- neem Accountable afscheid als je niet (meer) kunt of wilt bijdragen.

Marco Scheele geeft leiding aan Rainmen Group en werkt als executive coach, leiderschapstrainer en gastspreker voor vele (inter)nationale organisaties. Hij bezit het talent om complexiteit terug te brengen tot de simpele kern. Mensen op een veilige en oncomfortabele manier te raken en met humor naar henzelf te laten kijken. Hij is de auteur van Accountable Leiderschap.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden