Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Wij wijzen u graag op het volgende
Door drukte zijn de levertijden van PostNL aangepast en kan uw pakket vertraging oplopen. Door de Brexit kan de levering van Engelse boeken vertraging oplopen.
Welk type verhaal is het succesvolst? column
15 augustus 2018 | Ger Post

Een recent onderzoek suggereert dat wanneer je een succesvol verhaal wilt vertellen, je hoofdpersoon het beste eerst hard op zijn of haar gezicht kan gaan, om zich vervolgens op te richten (zoals in The Departed, The Godfather en Der Untergang).

 

We zijn suckers voor verhalen. Vandaar dat de tip voor een presentatie of een betoog vaak is: begin met een verhaal. Maar wat is nu het beste verhaal om te vertellen? Er zijn immers verschillende verhaallijnen die je kunt uiteenzetten. Je hoofdpersoon kan zich van arm naar rijk werken, teruggegooid worden door tegenslag en die uiteindelijk overwinnen of juist aan de winnende hand zijn om ineens te worden verslagen.

Een team van Britse wetenschappers buigt zich in een onlangs gepubliceerd paper over de vraag wat de meest succesvolle emotionele boog in een film is. Ze verdeelden meer dan 6000 scenario’s van bekende films in zes categorieën: van arm naar rijk (een opstanding zoals in The Shawshank Redemption), van rijk naar arm (een val zoals in Psycho), man in a hole (een val gevolgd door een wederopstanding zoals in The Godfather), Icarus (een opstanding gevolgd door een val zoals in On the Waterfront), Assepoester (een opstanding gevolgd door een val gevolgd door een wederopstanding zoals in Babe) en Oedipus (een val gevolgd door een wederopstanding gevolgd door een val zoals in All About My Mother).

Als de onderzoekers keken naar hoeveel de films opbrachten, dan was man in a hole het meest succesvol: ze leverden gemiddeld bijna 55 miljoen dollar op (tegen 40 miljoen dollar aan kosten). Interessant was dat wanneer de beoordeling van de films werd meegenomen in de analyses, man in a hole niet als beste uit de bus kwam.

De onderzoekers concludeerden: ‘De emotionele boog bij man in a hole lijkt niet per se films te genereren die mensen het leukste vinden, maar wel films waar ze het meeste over praten. Op die manier zorgen ze voor hogere opbrengsten dan films in andere categorieën.’

The Wow Starts Now - Elk goed idee heeft een onvergetelijk verhaal preview
8 mei 2018 | Theo Hendriks

Sommige mensen hebben er een paar per week, anderen misschien maar één in de zoveel jaar. En er zijn heel veel mensen die het nooit zullen hebben, want een goed idee krijg je nu eenmaal niet zomaar.

Op een zaterdagochtend in het najaar van 2010 stond Marten Blankesteijn in de Albert Heijn voor het schap met tijdschriften zich af te vragen wat voor leesvoer hij voor het weekend zou meenemen. Op elke cover zag hij wel iets leuks staan, maar de rest van de artikelen konden hem maar matig boeien. Waarom zou hij dan vijf euro voor dat blad neertellen? Zo bekeek hij meer dan twintig titels, en zag hij meerdere interessante artikelen die hij het lezen waard vond. Maar uiteindelijk stond hij buiten zonder ook maar één blad te hebben gekocht. Hij was chagrijnig want hij had niets te lezen, en de uitgevers waren ongetwijfeld ook chagrijnig want ze hadden niets aan hem verkocht.

Wat nou, als hij zijn eigen tijdschrift vol met voor hem relevante artikelen had kunnen samenstellen. Dan zou hij veel blijer zijn geweest, en al die uitgevers ook.

Zo’n moment waarop zich een idee aandient is een wow-moment.

Sommige mensen hebben er een paar per week, anderen misschien maar één in de zoveel jaar. En er zijn heel veel mensen die het nooit zullen hebben, want een goed idee krijg je nu eenmaal niet zomaar. Mensen in creatieve beroepen moeten beroepshalve meer bedenken, en krijgen dus vaker de gelegenheid om zo’n wow-moment te ervaren. Hetzelfde geldt voor ondernemers die voor lastige problemen slimme en kansrijke oplossingen bedenken. Anderen zijn weer heel goed in het herkennen van een goed idee en hebben daarom ook vaker zo’n wow-moment. Het magische van zo’n wow-moment is dat het de geboorte is van iets moois, én dat het voldoening geeft. Voor sommigen werkt het zelfs verslavend.

Tijdens die strijd om het idee overeind te houden en verder te brengen, vervaagt dat eerste wow-moment. En verlies je het opwindende gevoel dat je tijdens het moment van ontdekking had. Uiteindelijk sterven zo heel veel ideeën – zelfs de goede – een zachte maar vroegtijdige dood. Hoe anders zou het zijn als je dat oorspronkelijke ontdekkingsmoment van het idee weet vast te houden. Als je blijft redeneren, presenteren en handelen vanuit dat eerste wow-moment en steeds kunt terugkeren naar dat magische moment van ontdekking. Omdat je zeker weet dat het klopt. Dan kan het oorspronkelijke idee uitgroeien tot een rotsvaste overtuiging.

Hoe hou je dat eerste wow-moment vast? Eigenlijk is dat heel eenvoudig: zorg ervoor dat je vrijwel direct het tweede wow-moment voor je ziet. Marten Blankesteijn zag vrijwel direct een app voor zich. Op internet wilde niemand meer voor iets betalen, dat platform was voor betaalde content al helemaal opgegeven. Met de komst van de iPad was het gevoel ontstaan dat dat allemaal alsnog zou goedkomen. Zijn eerste idee was daarom een app te maken, met als werktitel My Magazine. Dat tweede wow-moment hield hem zo in zijn greep, dat hij niets anders kon doen dan vol met zijn idee aan de slag te gaan. Vier jaar later – op 28 april 2014 - lanceerde hij samen met Alexander Klöpping Blendle.

Succesvolle mensen, merken en start-ups zijn in staat hun ideeën en idealen gloedvol tot leven te wekken, door te vertellen over hun wow-momenten. Met hun verhalen nemen ze hun publiek mee naar een nog onbekende en toch voorstelbare wereld, die groter is dan enkel de feiten, kaders, specificaties en break-even points. Ze hebben niet alleen over elk detail nagedacht, ze kunnen er ook aanstekelijk over vertellen omdat ze de magie en de kracht van het verhaal omarmd hebben. Om daarmee hun idee of ideaal maximaal tot de verbeelding te laten spreken. Zo vertellen ze een onvergetelijk verhaal met de juiste boodschap in de juiste vorm, steeds goed afgestemd op hun publiek.

Theo Hendriks is storyteller en partner bij Bex*communicatie in Amsterdam. In de afgelopen jaren schreef hij vele corporate stories en hielp hij ondernemers, bestuurders, leiders en starters bij het (her)vinden van hun eigen verhaal. Theo is de auteur van het in april verschenen The Wow Starts Now over het in de wereld zetten van ideeën met behulp van de kracht van verhalen. Eerder verscheen van zijn hand No Story, No Glory (over de kracht van verhalen) en Change the Script (over verhalen als versnellers van verandering).

Theo Hendriks verzorgt een incompany-training over Storytelling.

Theo Hendriks: Ga op zoek naar het wow-moment interview
6 mei 2018 | Paul Groothengel

Een bestuurder op het podium, dat gaat zelden goed. De meeste presentaties zijn pragmatisch, houterig en vooral slaapverwekkend saai. Want ja, hoe sprankelend kan het zijn, een powerpoint met cijfers?

Maar het kan anders. Voeg emoties en wow-momenten toe, en een betoog kan gaan flonkeren. Hóe je dat doet, en hoe je een goed idee gloedvol en aanstekelijk tot leven kunt wekken, beschrijft storyteller Theo Hendriks in The Wow starts Now.

Gebruik de kracht van verhalen om je ideeën tot leven te wekken. En collega’s, medewerkers, bazen en klanten mee te krijgen. Dat zou je inmiddels het levensmotto kunnen noemen van Theo Hendriks. Dat motto komt deels voort uit zijn ergernis over doodgeslagen presentaties, zielloze blogs en tenenkrommende filmpjes. De stelling van Hendriks: je kunt nóg zo’n fantastisch idee hebben, als je er geen aansprekend verhaal over kunt vertellen, gaat het voor niemand leven. En schiet je je doel voorbij.

De bv Nederland kent de corporate story nu een jaar of vijftien. Inmiddels hebben de meeste bedrijven wel een tekstschrijver langs gehad die, na een flinke ronde interviews, het ondernemingsverhaal op papier heeft gezet. Maar wat levert dat per saldo op? Hendriks gaat liever een stap verder: hij wil dat mensen leren zélf hun verhaal te bedenken en te vertellen. Want alleen dan houd je het dicht bij jezelf, blijft het oorspronkelijk en daarmee geloofwaardig.

Drieluik

Hendriks beschrijft in The Wow starts Now stap voor stap het proces van het bedenken en uitvoeren van een verhaal ‘waarmee je het publiek meeneemt naar een nog onbekende en toch voorstelbare wereld, die groter is dan enkel de feiten, kaders, specificaties en break-even points. Ongeacht of je nou een starter bent of een leider van een grote organisatie, een ondernemer of iemand die maatschappelijke vernieuwing nastreeft.’ The Wow starts Now is alweer zijn vierde boek over storytelling. ‘Eerst schreef ik, samen met Astrid Schutte, Corporate Stories. Daarna begon ik met een drieluik: mijn boek No Story No Glory ging vooral over de relatie tussen storytelling en leiderschap, over hoe je een strategisch vergezicht tot leven kunt wekken. En wat de techniek is achter het maken en vertellen van een goed verhaal. In het boek daarna, Change the Script, beschrijf ik dat echte verandering begint met een eigen verhaal. Met welk boeiend verhaal kun je weerstand pareren en de verandering helpen te versnellen? Verandertrajecten worden nog te vaak ingezet vanuit dorre powerpoint-presentaties, vanuit kpi’s en meetbare doelen. Geen voor de hand liggende ingrediënten om medewerkers in een organisatie mee te krijgen richting de gewenste verandering. Dit nieuwe boek gaat over innovatie. Over hoe je een goed idee gloedvol en aanstekelijk tot leven kunt wekken. ’ Is het drieluik nu compleet? ‘Haha, zeker niet. Ik heb het gevoel dat het onderwerp verhalen vertellen nog lang niet uitgeput is.’

Zoek naar het wow-moment

Een goed verhaal vertellen, waarbij je toehoorders op het puntje van hun stoel blijven zitten en zelfs hun mobiele telefoon even vergeten, is slechts een enkeling gegeven. En dat is doodzonde, vindt Hendriks. Hij is ervan overtuigd dat achter ieder goed idee een onvergetelijk verhaal schuilgaat. Hij begint zijn boek dan ook met een quote van de legendarische grafisch ontwerper Milton Glaser: ‘There are three responses to an idea: yes, no, and wow. Wow is the one to aim for’. Gevraagd naar een voorbeeld van zo’n wow-moment, vertelt Hendriks over Blendle-oprichter Marten Blankesteijn: ‘Die stond bijna acht jaar geleden in een boekhandel en kon niet kiezen uit de enorme keus aan bladen. In ieder magazine stond wel een goed verhaal; maar de andere artikelen konden hem maar matig boeien. Maar waarom voor vijf euro een heel blad kopen voor dat ene verhaal? Hoe mooi zou het zijn als je je eigen magazine kon samenstellen uit al dat aanbod?’ Wow, dacht Blankesteijn. Maar het duurde nog best lang voor Blendle daadwerkelijk werd gelanceerd. In de tijd tussen idee en lancering kan het idee ondersneeuwen door allerlei praktische vragen en bezwaren. ‘Juist dan is het cruciaal om in gesprekken dat wow-moment waar nodig weer naar boven te halen, en zó vorm te geven dat het perfect is toegesneden voor een presentatie op een podium, voor een video of online. Met de juiste boodschap in de juiste vorm, steeds goed afgestemd op het juiste publiek’, zegt Hendriks.

Doe maar gewoon

Is de vaardigheid om boeiende verhalen te vertellen, ook cultureel bepaald? ‘Zeker. Als Nederlanders hebben we al decennialang het idee dat we ons vooral niet beter voor moeten doen dan we zijn. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. En dan krijg je dus pragmatische, maar ook wat houterige presentaties, die te vaak niet uit de verf komen. Dan krijg je presentaties van zakenmannen, bestuurders en ondernemers die de cijfers prima weten te verantwoorden, maar waar elke sprankeling uit is verdwenen. Gewoon goed je werk doen, je kop niet te veel boven het maaiveld uitsteken, en vooral de feiten voor zich laten spreken. Dat is de Nederlandse mentaliteit. Terwijl de wereld om ons heen ons allang laat zien dat het heel anders kan.’

De essentie van een goed verhaal is volgens Hendriks dat je aan de koele feiten een aantal emoties toevoegt. Want daardoor worden ze als visuele herinnering beter opgeslagen in onze hersenen en kunnen we ze ook veel makkelijker reproduceren. ‘En dan mag je dat best theatraal brengen. Je gehoor veert juist op als je eerlijk vertelt over jouw twijfels en dilemma’s, over hobbels en hindernissen. In het verhaal moet je daarnaast zorgen voor een paar wendingen, zoals: “Maar tóen gebeurde er iets onverwachts”. En als je in jouw verhaal ook eens je kwetsbaarheid laat zien, vat men dat vaak op als een teken van kracht. Veel sprekers deinzen daar voor terug. Ze zijn bang voor de emotie en houden het liever afstandelijker. Wel zo veilig, denken ze.’

Haak in op signalen uit de zaal

Daarnaast is het vertellen van een goed en gloedvol verhaal ook een kwestie van hard werken, benadrukt Hendriks. ‘Van voorbereiden, oefenen, bijschaven en verbeteren. Steve Jobs werd geroemd om zijn presentaties. Hij schreef het liefst zijn eigen script. Aan zo’n presentatie werkte hij rustig vijf volle dagen! Dan krijg je dus vakwerk.’ Hoe brengt Hendriks het er zelf eigenlijk van af op een podium? ‘Ik ben zeker geen natuurtalent. Ik heb mijn verhaal al vaak verteld, maar schaaf het ook nog steeds bij. Toen ik dacht dat ik er al was, heb ik er een regisseur bijgehaald. Zij keek vooral of mijn verhaal wel geloofwaardig overkwam. Nou, dat bleek nog een stuk beter te kunnen. Haar aanwijzingen waren voor mij heel waardevol.’ Wie vindt hij in Nederland een goede spreker? Hendriks noemt serie-ondernemer en veelgevraagd spreker Leen Zevenbergen (wiens bestseller En nu laat ik mijn baard staan in 2007 werd uitgeroepen tot Managementboek van het Jaar): ‘Leen heeft in de afgelopen tien jaar zo’n vijfhonderd keer op het podium gestaan. Hij is een door en door geoefend spreker. Toch zegt ook hij vooraf altijd zenuwachtig te zijn als hij zijn verhaal gaat vertellen. Als hij vooraf niet gespannen is, weet hij dat de ontspanning tijdens zijn presentatie er ook niet zal komen. Maar zodra hij het podium opstapt om te beginnen, is het alsof hij in een andere wereld stapt: de wereld van zijn verhaal. Dan komt de ontspanning vanzelf. Inhoudelijk hoeft hij zich nauwelijks nog voor te bereiden. Hij kent zijn verhaal, hij kan het vertellen in een kwartier, een uur of nog langer als het moet. Hij kent de thema’s die hij wil aanstippen, maar hij heeft nooit het exacte verhaal in zijn hoofd zitten, juist omdat hij altijd wil inhaken op signalen die hij krijgt uit het contact met de zaal. Daarom let hij heel goed op hoe de zaal reageert. Door ontspannen met die reacties aan de gang te gaan is hij zelf volledig in het moment en sluit wat hij vertelt naadloos aan op het luisteren van zijn publiek. Dat zijn perfecte ingrediënten voor het vertellen van een goed verhaal dat overtuigt, en bij iedereen blijft hangen.’

Op maandagavond 26 november 2018 staat Theo Hendriks opnieuw in het Gooiland Theater in Hilversum. Meer weten? Check het programma.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden