Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Telegram en de schijn van privacy column
24 februari 2014 | Pierre Pieterse

Vorige week werd het nieuws bekend dat Whatsapp is overgenomen door Facebook voor het duizelingwekkende bedrag van 13,8 miljard euro. Deze overname zou op zich al column waard zijn, bijvoorbeeld over het strategische belang van Whatsapp voor Facebook. Maar goed, daar wil Jarno Duursma het in deze column niet over hebben. Wel over Telegram de schijn van privacy.

De overname riep gelijk wel heel veel vragen op omtrent gebruikersdata, privacy, verdienmodel en advertenties. En niet alleen van de paranoïde gebruikers van het internet, maar ook de serieuze internet-onafhankelijkheidsstrijders van Bits of Freedom wezen op de schaduwzijden.

En al snel verschenen er ronkende persberichten dat Nederlanders ‘massaal’ over zouden overstappen naar het Russische Telegram. Dat is een app die gestart is door de makers van het grote Russische sociale netwerk VK. Zij claimen veiligheid van gegevens en privacy hoog in het vaandel te hebben staan. Met servers onder andere in Londen en een zelf gebouwd encryptiesysteem willen zij buiten de handen van de Russische overheid blijven.

Ook loven zij een beloning van 200.000 dollar in bitcoins aan wie de encryptie van de app weet te breken. Prima in orde zou je denken.

En kijk; Telegram vertelde via Twitter dat er op 21 februari, de dag van de aankondiging van de overname, ruim 800.000 nieuwe gebruikers bij waren gekomen. Whatsapp voegt 1 miljoen gebruikers per dag toe, maar toch.

Maar wat mij toch licht verbaasd heeft in de afgelopen dagen is hoeveel mensen in mijn omgeving wel niet riepen dat zij ‘omwille van de privacy’ zijn overgestapt naar Telegram. Mensen die zich bij mijn weten nog nooit hebben bekommerd om privacy leken dat nu wel te doen.

Ik hoor namelijk nooit iemand buiten mijn vakgebied (sociale media en technologische trends) spreken over gebruikers-voorwaarden van sociale netwerken, Apple- of Google diensten. Klikken op OK of akkoord gaat immers sneller dan het lezen van 188 pagina's juridische taal. Ook bij mij gaat dat vaak zo. En de zaak van Edward Snowden en de NSA heeft daar wel iets aan veranderd, maar de AH bonuskaart en ‘gratis’ Apps uit de Appstore worden nog altijd zonder blikken of blozen gebruikt.

Vooropgesteld: ik ben geen privacy deskundige of hardliner. Ik gebruik alle sociale media en heb mijn mail bij Google. Maar de snelheid waarmee sommigen nu zijn overgestapt naar Telegram wekt eerder het vermoeden van een golfbeweging van hipsters en mensen die bang zijn de boot te missen, dan van mensen die nou echt serieus bezorgd zijn om hun privacy en datagegevens. Uitzonderingen vanzelfsprekend daargelaten.

En begrijp me niet verkeerd, ik vertrouw Facebook niet als het gaat om privacy en databescherming. In mijn werk kan ik soms kijken naar de achterkant van deze medaille en dan zie ik dat het met de nobele idealen van Mark Zuckerberg en de zijnen niet bijster goed gesteld is. Maar hard rond toeteren dat je naar Telegram gaat en gewoon je Facebook, Gmail, Twitter, Instagram (is ook gewoon van Facebook) aanhouden wekt bij mij wat fronsende wenkbrauwen. Want Telegram is geen charitatieve instelling.

If you’re not paying for the product then you’re the product being sold.

(Jarno Duursma - www.jarnoduursma.nl - is zelfstandig consultant en trainer op het gebied van sociale media en technologische trends. Auteur van het boek Sociale media strategie in 60 minuten. Jarno is oprichter van de Social Media Club Groningen en blogger en trainer voor Frankwatching.com)

Hyves is dood, Facebook is gewaarschuwd column
1 november 2013 | Pierre Pieterse

Het einde van Hyves legt twee dingen bloot, zo betoogt Jarno Duursma in zijn eerste column voor Managementboek Magazine: ten eerste dat populariteit zo vluchtig is als aceton en ten tweede dat je als bedrijf niet je eigen imago bepaalt, maar dat anderen dat voor je doen.

Hyves bestaat niet meer. Althans, bijna niet meer. Van het eens zo populaire en oppermachtige sociale netwerk van Nederland wordt een gaming platform gemaakt. Nog slechts 300.000 Nederlanders maakten dagelijks gebruik van Hyves. En ondanks het boe-geroep van deze harde kern is de Telegraaf Media Groep onverbiddelijk: exit Hyves.

Het einde van het sociale netwerk Hyves is niet verrassend maar kom toch als een verrassing. De dalende bezoekersaantallen waren al langer bekend, maar het leek erop dat Hyves bij TMG in 2013 nog wel veilig was. De afboeking van 36 miljoen euro op Hyves (van de 43,7 miljoen) die TMG deed in 2012, heeft blijkbaar niet alleen veel pijn in de portemonnee opgeleverd maar heeft ook geresulteerd in een onherstelbare deuk in het vertrouwen richting toekomst. Het einde van Hyves legt twee dingen bloot wat mij betreft: ten eerste dat populariteit zo vluchtig is als aceton, en ten tweede dat je als bedrijf niet je eigen imago bepaalt, maar dat anderen dat voor je doen.

Wat betreft populariteit kunnen we stellen dat sommige mensen graag willen horen bij ‘dat wat cool is’. Dat is nu zo en altijd al geweest. Deze mensen zijn nu actief op Tumblr en Pheed en kijken meewarig naar de rest. Maar veel belangrijker is het dat heel veel mensen vooral niet geassocieerd willen worden met ‘dat wat niet cool is’. En het blijkt dat gebruikers dan redelijk rücksichtsloos te werk kunnen gaan. Ze hangen een bordje op hun deur: ik ben te vinden op Facebook. En dus niet altijd om( voor zover je daarover kunt spreken) gegronde redenen. Want technisch gezien was Hyves een goed platform. Er was goed over nagedacht en zeker voor die tijd zat het goed in elkaar. Het imagoprobleem was de voornaamste boosdoener. ‘We krabbelen!’ als uitspraak was net zo snel verdwenen als verschenen.

Het tweede dat wel bijzonder helder wordt uit de Hyves case, is dat imago soms maar gedeeltelijk is bij te sturen. Hyves heeft meerdere acties ondernomen om van het scholierenimago af te komen, maar dat heeft niet gewerkt. In mijn ogen leek het zelfs soms iets ongrijpbaars te zijn. Lang voordat het einde van Hyves in zicht was, was het oordeel al geveld: ‘Hyves is niks meer’ hoorde ik om mij heen. Het stempel van ‘kinderen- en scholierenplatform’ zat al snel muurvast op Hyves. In mijn optiek vooral gevoed door een angstig gevoel dat men niet op een platform actief wilde zijn wat als ‘uncool’ was bestempeld. Hyves kwam in een vicieuze cirkel terecht en een goed platform brokkelde steen voor steen af.

Wat leert ons dit voor de toekomst? Moet Facebook zich zorgen gaan maken? Ja en nee. Facebook heeft stevige gebruikersaantallen. Op dit moment zijn dat 1,1 miljard maandelijks actieve gebruikers wereldwijd, waarvan 8,4 miljoen in Nederland. Niks om je zorgen over te maken dus. Maar Facebook bevindt zich al langere tijd in een pijnlijke spagaat tussen gebruiker en klanten (de betalende bedrijven). Het is genoodzaakt om geld te verdienen, het liefst zo veel mogelijk. Maar gebruikers haken steeds meer af wanneer het gaat om schending van privacy en opdringerige advertenties.

Maar dat lijkt me niet de voornaamste reden tot zorg: Facebook is namelijk al lang niet meer het hipste jongetje van de klas. Mijn moeder zit op Facebook en haar beste vriendinnen zitten er ook. Dat maakt het dus behoorlijk mainstream. En mainstream is dus redelijk ‘uncool’, om maar even in die termen te blijven. En laat dat nou juist hetgeen zijn wat Hyves parten heeft gespeeld. En wanneer de factor coolness wegvalt, is het enige wat Facebookgebruikers bindt het feit dat ‘iedereen erop zit’. Dat is niet direct een probleem, totdat er een tipping point wordt bereikt van vertrekkende leden en je dus leegstroomt, zoals bij Hyves, Myspace, Partyflock, en Friendster. Bij het laatstgenoemde platform was een technische storing het begin van zo’n tipping point. En wat was er bij Facebook op 21 oktober jongstleden wereldwijd? Juist.

Dus ondanks de stevige basis van gebruikersaantallen zou Facebook zich toch even achter de oren moeten krabben. Het is wijs om de Hyves case zorgvuldig te bestuderen om voorkomen dat het krachtige monster van populariteit en beeldvorming ook grip op Facebook krijgt. De geschiedenis leert ons dus dat dat een redelijk autonoom proces is waar je als bedrijf maar beperkt invloed op uit kunt oefenen. En volgens mij kun je het beste het dak repareren wanneer de zon schijnt en niet wanneer het afmeldingen regent.

(zie ook: www.jarnoduursma.nl)

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden