Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Bart Flos: ‘Maak je punt in een halve minuut, anders terug naar de tekentafel’ interview
23 november 2015 | Erik de Vries

Bart Flos schreef De kenniskermis, een boek dat managers - en andere stervelingen - moet helpen te blijven drijven in de rap dieper wordende zee van kennis en informatie. Wie weet wordt het wel het laatste boek dat u zult lezen.

U heeft De kenniskermis een bijzondere structuur meegegeven. Wat is uw idee daarachter?
Mijn boek is gebaseerd op de kennisparadox, dat we op papier veel slimmer zijn dan in werkelijkheid. Er zijn miljoenen boeken geschreven, maar we lijken er niets mee te doen. Ik vond dus dat De kenniskermis niet het zoveelste managementboek mocht worden. Ik heb geprobeerd in mijn boek de manier waarop we in het dagelijks leven met informatie omgaan, na te bootsen. We denken intelligente, weloverwogen keuzes te maken voor het verwerken van informatie, maar dat blijkt een illusie. Vandaar dat ik mijn boek in hapklare brokken heb ingedeeld. De deelhoofdstukken zijn een soort blogs, je leest ze in drie minuten, het zijn borrelhapjes. Wil je meer weten, kun je er een dagschotel uit samenstellen. Als je echt de tijd hebt, ga je voor het zesgangendiner, oftewel het hele boek. Het gaat dus om de keuzes die je maakt vóórdat je begint te lezen.

U eist de nodige interactie van uw lezer. Waarom?
Wie in tijden van informatie-overload nog wil opvallen, moet zien te prikkelen. Vandaar de uitdagende, behapbare stukjes die hopelijk uitnodigen tot verder lezen. Of kijken, want wie de in het boek opgenomen QR-codes scant, krijgt TEDx-filmpjes te zien die dieper op de materie ingaan. Daarnaast probeer ik uitdrukkelijk mensen in beweging te krijgen. Lezers die bijvoorbeeld mijn kennisboekentips volgen, of een kenniskeuzeprikkel uitproberen, mogen De kenniskermis zonder problemen tijdelijk wegleggen.

Wat beoogt u met het boek?
Al mijn boeken zijn gericht op bewustwording van de oermens in ons en hoe ons gedrag daardoor beïnvloed wordt. De kennisparadox zegt: we zijn op papier veel slimmer dan in werkelijkheid. We weten alles over leiden, managen, innoveren, veranderen en verduurzamen. In Nederland alleen al verschijnen 600 managementboeken per jaar, veel worden nauwelijks gelezen. Het bewijs? Tweederde van alles wat we proberen te veranderen mislukt! Van de huidige generatie managers kan een groot deel helemaal niet omgaan met al die boeken of seminars over verandermanagement. Die dikke pil die je voor het slapengaan nog even snel leest, bevat de ene checklist na de andere - doe dit, doe dat niet, let op, kijk uit! - en verdwijnt al snel weer op de stapel. Dat is tamelijk idioot gedrag, want er zijn mogelijkheden genoeg om kennis en informatie wél blijvend te laten beklijven.

U legt in uw boek veel nadruk op wat u ‘De Kleine Groep’ noemt.
Alles draait om de Kleine Groep! De basis van veel van ons gedrag is te verklaren uit de verwerkingsbeperking van ons brein. Er zit een limiet aan wat we kunnen verwerken, dat geldt bijvoorbeeld ook voor het bijhouden van vriendschappen. Vertaald naar een organisatie, hoe groot die ook mag zijn, betekent dit dat iedereen, manager en medewerker, in de praktijk met vijf tot hooguit vijftien collega’s dagelijks het meest frequent en het meest intensief samenwerkt. Dat is niet geheel toevallig de omvang van de groepjes waarin wij miljoenen jaren als jagers/verzamelaars over de savanne trokken. In de Kleine Groep gebeurt het, daar worden alle sentimenten gekweekt en versterkt. Dus een CEO die alleen maar communiceert met zijn managementteam, kan zich niet verplaatsen in wat er in die Kleine Groepen op de werkvloer gebeurt. Dan is elke poging tot verandering op voorhand kansloos. Het is de taak van iedere organisatie te weten wie er in die Kleine Groepen zitten en die mensen echt te leren kennen.

Een van de manieren om de kennisparadox te lijf te gaan is met kleindenken en serieel doen. Wat verstaat u daaronder?
Ik heb bij het schrijven van dit boek veel managementliteratuur bestudeerd waarin alle visies en ideeën groots en weids worden gebracht. Men lijkt zich haast te schamen voor kleindenken. Naar mijn mening mogen ideeën best groots zijn, maar moeten ze altijd kunnen worden uitgelegd in taal die een tienjarige begrijpt. Als je je punt niet in een halve minuut kunt maken, moet je terug naar de tekentafel. Ik zie in de praktijk dat managers veel grote veranderingen met evenveel bombarie aankondigen. Vijfhonderd man bij elkaar voor een gortdroge PowerPointpresentatie vol managementjargon waar binnen drie minuten iedereen op is afgeknapt. Death by PowerPoint. Ik zou willen zeggen: doe eens gek! Stap van dat podium af en vraag eens: ‘Wat vinden jullie ervan?’ of beter nog ‘Hoe gaat het?’. Het serieel doen heeft overigens betrekking op de mythe van het multitasken. Het bestaat niet! We denken dat we lekker parallel bezig zijn maar ons brein houdt ons voor de gek. Zowel individuen als complete organisaties worden juist slechter van multitasken.

U schrijft dat verandering feitelijk door niets anders wordt aangejaagd dan door massa, geschiedenis en tijdgeest.
Dat klopt. Al die honderdduizenden boeken over verandermanagement helpen maar een heel klein beetje. We verkeren in de volstrekt foutieve veronderstelling dat we enige invloed hebben op de grote veranderingen om ons heen, of deze zelfs geïnitieerd hebben. Dat we massaal aan de smartphone zijn gegaan, lijkt een bewust besluit, maar in werkelijkheid is dat apparaat ons opgedrongen als gevolg van technologie die voortkomt uit onze nieuwsgierigheid. Voor de echt wezenlijke veranderingen, denk aan het invoeren van het vrouwenkiesrecht op de afschaffing van slavernij en kinderarbeid, is geen enkel individu verantwoordelijk.

U doet de interessante vaststelling dat exponentiële groei tegennatuurlijk is.
Jazeker, en dat niet alleen: exponentiële groei wordt in de natuur genadeloos afgestraft met een catastrofe. Te grote populaties worden door ziekten en voedselschaarste weer in balans gebracht. Wat we lijken te vergeten, is dat exponentiële groei altijd gematigd begint. Maar wie is er bang voor de Grote Boze Golf? De kunst is dus het moment te vinden waarop je kunt zeggen: nu zijn we groot genoeg, nu gaan we golven. Het groeispook is iets volslagen irrationeels. Too big to fail bestaat niet, alles kan kapot. Doseren en temporiseren is de kunst.


Preview - De kenniskermis preview
13 oktober 2015 | Bart Flos

We worden overspoeld door kennis! Dag in, dag uit spuwen oude en nieuwe media eindeloze hoeveelheden informatie over ons uit waaruit we moeten kiezen. Het blinkt, het schettert, het overschreeuwt ons, het verleidt ons met kleur, geluid en een heleboel bling.

Er zijn duizenden managementboeken geschreven over leiden en managen, innoveren en inspireren veranderen en verduurzamen; op papier weten we álles over álles. Maar in de praktijk mislukt twee derde van alles dat we willen veranderen. Rara, hoe kan dat? In deze preview schijnt bestsellerauteur en inspirator Bart Flos zijn licht op de Kennisparadox.

Iedere overbelaste, verwarde, chaotische, gestreste en jagende manager heeft vast een scala aan managementboeken in zijn bibliotheek die stuk voor stuk een unieke, snelle en briljante oplossing bieden voor al zijn problemen. En anders zijn er nog talloze trainingen en workshops die hij kan volgen, in iedere denkbare vorm, van Zenn tot Neurolinguistisch Programmeren, van Mindfullness tot MBA, van trainen tot entertrainen, van een uurtje lachen, gieren, brullen tot tiendaagse academies met alles er op en er aan, inclusief nootjes en een flesje water. Fantástisch! Alle oplossingen in een notendop, alles mooi op een rijtje met tips & trucs, checklists, to do’s en to-vooral-don’ts.

Probleem opgelost? Nou, nee. Helaas: er-is-geen-pilletje!

Want stel je nou toch eens voor hoe dat gaat in de praktijk. Op het werk loopt alles gewoon door, er wordt volop geklaagd en iedereen moet wat van iedereen. Alles verandert in hoog tempo en het is goochelen met de tijd om werk en privé in balans te houden. Dus vind die arme manager laat in de avond een verloren halfuurtje om in één van die dikke pillen te kijken. ‘Alles over veranderen’ of ‘Innoveren in een notendop’ of ‘De Zeven Wonderbaarlijke Manieren Om Al Je Problemen In Een Oogwenk Op Te Lossen’. Maar die boeken staan vol met managementjargon, checklists die hem duizelen: doe dit, doe dat, pas daar mee op, kijk hier voor uit, vermijd dit, benadruk dat, schiet op! Je hoort hem denken: ‘Ik kijk er later nog wel een keertje naar…’en het boek verdwijnt in de stapel op het nachtkastje.

Welkom in de wondere wereld van de Kennisparadox. Die manager heeft geen schijn van kans! De ‘waarheden’ in al die boeken, trainingen en workshops zijn volledig ontoegankelijk voor hem want zijn oerbrein is chronisch overbelast en hij lijdt aan ernstige verwerkingsbeperking. Ja, je leest het goed: ons brein, dat van jou en dat van mij, is oeroud. Miljoenen jaren hebben we als jagers/verzamelaars over de savannen gezworven in een wereld die oneindig veel simpeler was. De afgelopen duizenden jaren – een minieme fractie op evolutionaire schaal – is onze omgeving zó snel veranderd dat ons brein dat simpelweg niet meer kan bijhouden. We leven feitelijk in een over-gecompliceerde wereld die niet meer bij ons past.

Voor alle duidelijkheid: er is niets mis met onze kennis! Op papier zijn we hartstikke slim, echt waar. Maar in de praktijk bakken we er niets van: onze organisatie zijn bij lange na niet succesvol, onze verandertrajecten mislukken voortdurend en onze medewerkers zijn chronisch chagrijnig. Help!

Geen paniek! Om dit dilemma te doorbreken moeten we slim zijn. Slimmer nog dan op papier. We moeten namelijk niet proberen de Kennisparadox op te lossen, we moeten hem omzeilen. We kunnen niets doen aan de cognitieve beperkingen die ons DNA in onze hersenen heeft geprogrammeerd. Het is een fabelachtige rekenmachine maar totaal ongeschikt voor de hedendaagse overload aan kennis en informatie. Multitasking is een mythe, het bestaat niet. We denken van wel maar dat komt omdat ons briljante brein ons voortdurend bedriegt. Willen we de Kennisparadox omzeilen dan hoeven we maar drie dingen te doen: ken je brein, houd het klein en één ding tegelijk is fijn!

De kenniskermis is niet Het Zoveelste Managementboek, het is zelf ook een kenniskermis. Je kunt het lezen als borrelnootje, dagschotel of als zesgangendiner. Het gaat om de keuzes die jij maakt. Dus: herhalen-herhalen-herhalen en oefenen-oefenen-oefenen. Meer weten? Ga naar www.dekenniskermis.nl en doe de test!

PS En oh ja: maak het uit met je smartphone! (maar wel vriendjes blijven)

Bart Flos is klaagcoach, inspirator, veranderadviseur en auteur. Hij schreef één van de bestverkochte managementboeken van de afgelopen tijd: Het Anti-klaagboek - Eerste hulp bij zeuren en zaniken. Hij is de auteur van De kenniskermis.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden