Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Podcast - Business Books by People Power - Glenn van der Burg in gesprek met Annemarie van der Wel interview
7 april 2017 | Glenn van der Burg

Een nieuwe aflevering van Business Books by People Power. Glenn van der Burg is in gesprek met Annemarie van der Wel, auteur van Giftige communicatie.

Meer luisteren? Ga naar http://businessbooks.people-power.nl

Mensgericht organiseren leidt tot betere prestaties en gelukkigere mensen. Glenn van der Burg werkt daar elke dag vol vuur aan als facilitator van groepen die samen een vliegende start willen maken om hun organisatie mensgericht te maken. Elke maandag presenteert hij het radioprogramma People Power over de kracht van mensen in organisaties. Hij is auteur van Boven het maaiveld en Management Mythes en is spreker en dagvoorzitter op congressen over thema’s als leiderschap, arbeidsparticipatie, sociale innovatie en duurzame inzetbaarheid.

Sandra Hertogh: ‘Zien jullie die gifpijltjes? Die geintjes die niet leuk zijn’ interview
3 april 2017 | Bas Hakker

Het boek Giftige communicatie gaat over de verbale stekeligheden die worden uitgewisseld tussen mensen en in groepen. Dat genre communicatie kan de sfeer enorm verpesten en trainers Sandra Hertogh en Annemarie van der Wel beschreven hoe je daarmee aan de slag kan.

Waarom een boek?
Sandra: ‘Mensen zeggen de hele dag van alles tegen elkaar, maar als het verkeerd valt dan noemen wij dat Giftige communicatie. Wij kwamen het tegen in de dagelijkse praktijk van onze coaching en wilden graag wat laten lezen over dit onderwerp, maar er was niet zoveel over geschreven.’
Annemarie: ‘We zijn het concept van de giftige pijl wel tegengekomen bij de Amerikaanse psycholoog John Gottman die ontdekte dat giftige communicatie een splijtzwam is voor echtparen. Dat principe namen we als uitgangspunt en daarna zijn we gaan bouwen door veel te lezen en de ervaring in de praktijk te bundelen. Erg interessant om te doen want door het schrijven vorm je je inzichten.’

Wat doen jullie als je giftige communicatie tegenkomt?
Annemarie: ‘Het hoort bij werken en samenwerken, maar de vraag of het giftig is, beantwoordt de ontvanger. Wat is de bodem waarin het valt?’
Sandra: ‘Het is belangrijk om goed te onderzoeken welke wens er achter bepaalde opmerkingen zit. Vaak kom je al een heel eind met die te benoemen. Toevallig had ik gisteren een kennismaking met een team en de leden van het team hebben zelf niet door hoe giftig ze communiceren. Die gifpijltjes geven ons een handvat om samen de oorzaken te onderzoeken. Als ik ze tegenkom, zeg ik: zien jullie die gifpijltjes? Iedereen voelt dat het er is, van die geintjes die nét even verkeerd vallen.’

Vaak zitten er basisemoties achter die giftige pijlen, zo las ik. Levert het dan niet een heel pittig gesprek op als je daar over praat in een training?
Annemarie: ‘Het hoeft niet altijd heel groot te zijn, iemand kan ook toevallig heel ad rem zijn en daar iets te ver in gaan. Wat wij ervaren is dat door de term ‘giftige pijlen’ mensen inzicht krijgen in hun manier van communiceren en het effect daarvan.’

Waarom is het nodig om de giftige communicatie aan te pakken?
Sandra: ‘Als je het kan wegnemen dan geeft dat een hele nieuwe energie in zo’n groep. Er blijft een heel potentieel aan mogelijkheden onbenut als je de giftige pijlen in stand houdt. Als je je immers veilig voelt in een groep dan kan je veel meer brengen. De kwaliteit neemt dan echt toe.’

Hoe werkt dat eigenlijk in de praktijk? Komen mensen naar jullie toe met de vraag: we hebben lastig van giftige communicatie?
Annemarie: ‘Soms zijn het oude onbesproken zaken die spelen, iemand die een conflict heeft met een persoon die nu met verlof is bijvoorbeeld. We doen ook wel individuele gesprekken als er gedoe is tussen twee mensen. We hebben  het adagium: het ligt aan iedereen. Soms is één iemand de trigger, maar die trigger gaat af omdat er een gezamenlijk probleem is. Je doet het wel mét elkaar uiteindelijk.’

Sarcasme is een voorname vorm van giftige communicatie. Moet je dat er snel uithalen?
Sandra: ‘Het is wel menselijk, maar het gevaar is vaak dat mensen gaan vermijden er iets over te zeggen. Dus dan hanteert de ontvanger van de giftige pijlen een soort modus waarin hij of zij meegaat met de grappen, maar dan kom je nooit met de werkelijke gedachtes en emoties van mensen uit. Ook dat is een gedeelde verantwoordelijkheid.’

Is het altijd wel weg te nemen?
Annemarie: ‘Het wordt complex als iemand zegt: het interesseert me niets wat een ander ervan vindt, maar dat komt gelukkig bijna nooit voor.’

Vinden mensen het niet lastig om daar zo open over te spreken met elkaar. Het kan toch pijnlijk zijn, persoonlijk ook.
Sandra: ‘Als het lukt om ze te verleiden om open te zijn dan verbindt dat enorm. Ik had laatst een groep vrouwen en een van hen zei: ik ga zeker níét over persoonlijke dingen spreken. Later durfde ze dat toch en toen gebeurde er echt iets met die groep. Ze stond opeens niet meer alleen en daardoor groeide de groep ook.’

Geeft jullie dat voldoening als je het gedoe kan helpen wegnemen?
Sandra: ‘Er gaat soms echt een gevoel van opluchting door zo’n groep. En weet je wat ook belangrijk is? Dat je in plaats van gifpijlen wat gouden pijlen gooit. Dus geen sarcasme of plagerijtje, maar een oprecht compliment.’

Ik las in jullie boek dat het soms kan werken om niet alles uit te spreken.
Annemarie: ‘Wij hebben daar ook over nagedacht en kwamen met drie simpele vragen als je twijfelt of je iets met de giftige communicatie moet doen; zit het mijn eigen functioneren in de weg, is het nodig om als team te groeien, en als derde: staat het de taak van het team in de weg?
Sandra: ‘Wij werken onderling veel samen en bij ons hoeft ook niet alles gezegd te worden. Soms ben je gewoon even moe. Alleen als het opstapelt dan ga je het bespreken. Je moet een serieuze afweging maken of het nodig is.’

Jullie hebben dus onderling ook nog wel eens iets giftigs?
Sandra: ‘Zeker, wij houden wel altijd een schoonmaak. Als we bijvoorbeeld samen iets hebben gedaan dan zeggen we: zijn er nog open eindjes? Dat kan thuis ook wel goed werken trouwens, probeer het eens!’

Is het uiteindelijk niet onvermijdelijk als je mensen acht uur per dag bij elkaar zet dat je giftige communicatie krijgt?
Sandra: ‘Zeker, want mensen verschillen nu eenmaal. En mensen pleiten er vaak voor om het goed te houden door iets niet zeggen dat wél belangrijk is. Daar wordt het meestal niet beter van.’

Tijdens het schrijven kom je vaak op nieuwe ideeën. Jullie ook?
Sandra: ‘Ooit zou ik nog wel eens een  boek echt voor teams willen schrijven want dat is zo interessant. Alleen het werken met een team is al complex, laat staan dat op papier zetten. Er zitten immers zoveel elementen in.’     

Giftige communicatie - Het voorkomen en oplossen van gedoe op het werk preview
17 februari 2017 | Sandra Hertogh

In Giftige communicatie beschrijven Sandra Hertogh en Annemarie van der Wel hoe we elkaar vaak het leven zuur maken. Bedoeld en onbedoeld schieten we met gifpijlen. In deze preview geven de auteurs een voorproefje hoe je om kunt gaan met je eigen en andermans giftige communicatie.

Stel, je bent lid van een projectgroep en je collega Janneke kondigt aan dat ze aan wil schuiven bij het volgende overleg, ze wil de projectgroep ‘een zetje in de goede richting’ geven. Janneke en jij kunnen best goed met elkaar overweg, maar dit zie je niet zitten. Je zegt: ‘Moet je horen, Janneke, jouw idee om mee te gaan naar dat overleg is goed bedoeld, maar het is niet handig. Jij zit er altijd gelijk bovenop als je ergens iets van vindt.’ Janneke reageert pissig: ‘Hoe kom je dáár nou bij? En als ik mee wil, gá ik mee.’

Jouw opmerking  wordt door Janneke ervaren als een verwijt, het raakt haar. Ze reageert dan ook onmiddellijk giftig terug. Het is actie – reactie, gif op gif. Je schrikt ervan. Zo had je het niet bedoeld.

Herkenbaar? Vast. Iedereen communiceert giftig, elke dag. Meestal heb je het niet eens door. Je verpakt je boodschap in een verwijt, een verdediging, in sarcasme of in stilzwijgen. Dit is allemaal Giftige communicatie en het wordt steevast als kwetsend ervaren en roept eigenlijk altijd een giftige reactie op. Bedoeld en onbedoeld richt je met je gifpijlen schade aan in je werkrelaties.

Giftige communicatie kan zelfs hele teams raken. Het beïnvloedt de sfeer, het gevoel van veiligheid en de kwaliteit van de onderlinge relaties. Hoe giftiger de communicatie in een team, hoe slechter de verhoudingen, de samenwerking en daarmee de resultaten.

Gelukkig kun je gifpijlen herkennen en onderscheppen. Zowel die van jezelf als die van de ander. Gaat het toch mis, dan is het mogelijk om het gif onschadelijk te maken met een dosis antigif.

Je hebt Janneke geraakt. ‘Sorry dat ik je hiermee raak. Wel fijn dat je wilt helpen. We zitten op een precair moment en ik ken jou als iemand die direct is. Vandaar mijn zorg. ‘ Je zegt nu gewoon wat ertoe doet zonder gif.

Als je de publieke opinie mag geloven moet tegenwoordig alles gezegd worden. Die mening delen wij niet. Zeg wél waar het om draait zonder de ander te beschadigen. Mocht je de ander tóch raken, gebruik dan antigif. Zeg wat er toe doet met oog voor de ander.

Sandra Hertogh en Annemarie van der Wel werken als adviseur, trainer en coach. Ze zijn gespecialiseerd in het verbeteren van samenwerking in teams en organisaties. Ze zijn de auteurs van Giftige communicatie.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden