Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Lezersactie - Zou jij jezelf aannemen? nieuws
4 oktober 2016 | Freek van Kraaikamp

Het verschijnen van Zou jij jezelf aannemen? Zette Freek van Kraaikamps leven op zijn kop. Nu, een jaar later, blikt hij tevreden terug en ter gelegenheid daarvan geeft Van Kraaikamp een gratis cv-checkup weg aan iedereen die zijn boek koopt.

Wat eigenlijk begon als een ‘grap' met een column over FC Haarlem op een voetbalwebsite voor de fanatieke supporters onder ons eindigde nog geen drie jaar later in een eigen onderneming. Wanneer ik terugkijk ligt er er maar één ding aan de basis van al deze veranderingen. Mijn allereerste eigen boek Zou jij jezelf aannemen? zou mijn leven in een jaar tijd finaal op zijn kop zetten.

Destijds was ik een zeer succesvolle en diep ongelukkige recruiter. Eind twintig, leuke baan, een goed salaris en weinig stress. Het heerlijke vrijgezellenleven in de hoofdstad lachte me in al haar schoonheid toe. Maar zakelijk was het één grote sleur die me langzaam richting het onvermijdelijke dertigersdilemma dreef. Blijf ik dit werk de komende tien jaar doen? En wat moet ik dan wel gaan doen?

Nog geen drie jaar later heb ik het gevoel dat de wereld aan mijn voeten ligt. Ik heb een eigen bedrijf en prachtige klanten. Ik schrijf, coach, spreek en vermarkt. Maar nog veel belangrijker is dat ik iets doe wat ik ongelofelijk mooi vind en ook nog eens de komende tien, twintig, misschien wel dertig jaar zou willen blijven doen.

Zelf had ik het niet zo kunnen bedenken, maar als ik terugkijk was dat gekke stukje over FC Haarlem het begin. Het bracht me vervolgens tot mijn columns bij Intermediair. Tijdens het schrijven van deze columns bedacht ik het plot voor mijn eerste boek Zou jij jezelf aannemen? Confronterend, anders, toepasbaar en grappig. Solliciteren is namelijk al saai en suf genoeg. Via Managementboek vond ik mijn uitgever en iets meer dan een jaar later sierde ik in oktober 2015 de cover van het magazine. En toen werd alles anders.

Vrijwel gelijktijdig met het uitkomen van mijn boek besloot ik mijzelf ook fulltime te richten op mijn eigen bedrijf; FREEK. Het bleek een gouden zet. De combinatie van boek en bedrijf gaven mij overal echt iets om over te praten. Het versterkte elkaar en opende deuren die anders gesloten bleven. Van NRC tot Nationale Vacaturebank, van Esquire tot Schouten & Nelissen. Ik ben en blijf er heilig van overtuigd dat die deuren zonder mijn boek op zijn minst stroever waren open gegaan. En misschien zelfs gesloten waren gebleven.

In Zou jij jezelf aannemen? zit een gigantisch aantal uren, het is het grootste project waar ik ooit aan ben begonnen. En toen het uitkwam was het nog niet afgelopen, ik ging slechts een nieuwe fase in. Het schrijven van mijn boek was de beste zakelijke beslissing die ik ooit nam. Het onderscheidde mij van mijn concurrentie en gaf mij iets om in de etalage te zetten.

Van het boek zelf word ik financieel gezien niet rijk. Maar wel gelukkig.

Freek van Kraaikamp is naast auteur ook actief als zelfstandig arbeidscoach, recruitment adviseur en content specialist. Hij acteert dagelijks in het spanningsveld tussen intermediair, sollicitant en bedrijf. In oktober 2016 doet hij een gratis cv-checkup voor iedereen die Zou jij jezelf aannemen? via Managementboek bestelt. Meer informatie vindt u op deze pagina.

Freek van Kraaikamps gewetensvraag: Zou jij jezelf aannemen? interview
26 oktober 2015 | Hans van der Klis

Freek van Kraaikamp (30) benadert het onderwerp solliciteren in zijn Zou jij jezelf aannemen? een stuk luchtiger dan we gewend zijn. Met een mix van anekdotes en prikkelende stellingnames probeert hij sollicitanten uit hun tent te lokken. ‘Eigenlijk moet je je na de vierde mislukte sollicitatie al afvragen of je het niet beter op een andere manier zou kunnen aanpakken’, zegt hij.

Dertig is hij nog maar, Freek van Kraaikamp, maar dat weerhoudt hem er niet van om af en toe flink uit te halen naar de manier waarop veel sollicitanten te werk gaan. ‘Het doet mij vaak denken aan de televisieserie Ik vertrek’, zegt hij onomwonden. ‘Ik heb eens een aflevering gezien over een Zeeuws stel dat met hun twee kinderen naar Frankrijk vertrok. Ze wisten nog net hoe ze naar hun nieuwe huis moesten rijden, maar verder hadden zij geen enkele voorbereiding getroffen. Ze spraken de taal niet, ze kenden de regels niet, ze wisten niet in welke situatie ze terecht zouden komen. Ze hadden werkelijk geen flauw idee. Dat leverde natuurlijk hilarische beelden op. Toen de man hoorde dat de Fransen veel later aan tafel gaan dan de Nederlanders, zei hij: dan gaan die Fransen ook maar om zes uur eten. Dat doe ik toch ook?’

Van Kraaikamp kan erom lachen. ‘Zo werkt het toch niet, in het leven? Maar zo gaat het vaak ook met solliciteren. Ik ben jarenlang recruiter geweest; ik heb honderden trajecten gedaan. Driekwart ging mis. Soms door de werkgever. Hoe vaak ik een werkgever niet om een communicatief ingestelde duizendpoot met commerciële vaardigheden heb zien vragen… Ongetwijfeld is het ook wel eens aan mij te wijten geweest dat het misliep, maar het probleem ligt heel vaak bij de sollicitanten. In die tijd heb ik geleerd welke misvattingen er onder sollicitanten leven. Mensen laten de meest idiote steken vallen. Gewoon omdat ze onvoldoende reflecteren op wat ze aan het doen zijn. En dat geldt net zo hard voor de oudere als de jongere generatie. Jongeren lijken het vanzelfsprekend te vinden dat ze de hele dag zitten te whatsappen. Wat thuis bij mama of in het studentenhuis op de bank normaal is, is op de werkvloer niet altijd geaccepteerd. Het is geen recht om ergens acht uur betaald achter een bureau te mogen zitten. Werk heet niet voor niets werk.’

Geen koorknaapje

Zou jij jezelf aannemen? is geen traditioneel sollicitatieboek. Om zijn verhaal te onderbouwen grijpt Freek van Kraaikamp regelmatig terug op zijn eigen verleden. En Freek was geen koorknaapje, suggereert hij meer dan eens. ‘Ik ben geen straatrat, maar ik ben wel wereldwijs geworden in de voetbalkantine en op de tribune.’ Is dat niet in tegenspraak met zijn eigen advies selectief te werk te gaan bij het prijsgeven van je persoonlijke leven? ‘Nee, zolang je maar beseft van wat het teweeg kan brengen’, zegt hij. ‘Ik streef geen corporate carrière na. Op de foto op mijn LinkedIn-profiel heb ik een muts op. Dat is bewust. Maar ik wil mensen wel duidelijk maken wat de gevolgen van hun keuzes zijn. Als jij in je profiel zet dat je kickbokser bent, aanvoerder van het dartteam of raadslid voor GroenLinks of de PVV, zullen sommige werkgevers terugschrikken. Mensen denken graag in hokjes, in goed en slecht.’

Die gedachte keert steeds terug in het boek: reflecteer op wat je aan het doen bent en probeer je in te beelden hoe de ander, aan de andere kant van de tafel, over jou denkt. Het was opmerkelijk genoeg de schrijver Barry Smit, die in 2013 debuteerde met de roman Om het nu, die Van Kraaikamp op dit spoor zette. ‘Ik was op een bepaald moment van plan om een roman te schrijven’, vertelt Van Kraaikamp. ‘In Om het nu heeft Barry een jeugd beschreven die ook de mijne had kunnen zijn, over een jongen die ontspoort in de provincie. Dus ik voelde verwantschap. En omdat ik niet bang ben aangelegd, heb ik hem opgebeld. Ik had een boekje meegenomen over de manier waarop ik mijn vriendin heb ontmoet. Dat was in Paradiso en liep nogal vreemd. Barry vond het een aardig verhaal, maar een beetje veilig. Hij adviseerde mij hetzelfde verhaal nog eens op te schrijven, maar dan vanuit het perspectief van mijn vriendin. Die gedachte liet mij niet meer los en kwam vanzelf naar boven toen ik het plan opvatte een boek over solliciteren te schrijven.

Eerst vragen, dan praten

De perspectiefwisseling is het belangrijkste leidmotief in het boek van Van Kraaikamp. ‘Als jij niet kunt bedenken wat de andere partij van jou wil, heb je een probleem. Het is ook niet zo moeilijk. Werkgevers hebben vaak tien tot vijftien eisen op een blaadje staan. Daar kan je op voorhand iets mee doen. En als je je research goed doet, kun je er nog vijftien eisen bij bedenken. Ik geloof heilig dat het sollicitatiegesprek het makkelijkste verkoopgesprek is dat er is.’

Natuurlijk draait het in eerste instantie om de vraag wat je zelf wilt bereiken. Wie ben ik, wat kan ik en wat wil ik? Het antwoord op die eerste twee vragen kun je op duizenden manieren geven, maar wanneer je weet wat je wilt, kun je de antwoorden op die eerste twee vragen daarop aanpassen. En net als bij sales geldt: eerst vragen, dan praten. ‘In het boek gebruik ik het voorbeeld van wat je doet als je in de kroeg een mooi meisje tegenkomt. Voordat je weet welke versie je van jezelf moet presenteren, moet je eerst onderzoeken waar haar interesses liggen. Vertel ik waar ik werk, dat ik columns schrijf voor Intermediair, dat ik een boek schrijf, of vertel ik haar over mijn verleden? Ik zie dat niet als jezelf verloochenen. Iedereen presenteert telkens weer een andere versie van zichzelf in het dagelijks leven. Wanneer je bij je schoonouders op bezoek bent, gedraag je je anders dan met je vrienden in de kroeg. Die flexibiliteit moet je gebruiken. Het probleem is dat veel mensen met oogkleppen op communiceren: ze verdiepen zich te weinig in wat de ander wil horen.’

Scheldkanonnades

Is het echt zo gemakkelijk? Er zijn mensen die 300 sollicitaties achter de rug hebben en nog steeds geen nieuwe baan hebben gevonden. Van Kraaikamp heeft ondervonden dat de luchtige, directe toon die hij aanslaat, ook tegen hem kan werken. ‘Als ik voor Intermediair een column heb geschreven over een gevoelig onderwerp, stroomt mijn inbox meteen vol. Ik raak niet zo snel van slag, maar als mijn vriendin die scheldkanonnades leest, schrikt ze wel eens. Internet staat vol met verhalen van mensen die niet aan de bak komen. Ik weet niet hoe groot die groep is, misschien is het een minderheid die heel hard roept, maar het lijkt soms wel dat het zelfbeklag een mantra wordt. Ik snap hun teleurstelling wel, maar je hebt er zo weinig aan. Misschien moet je het eens anders gaan aanpakken? Ik heb zelf gezien hoe mensen 300 keer dezelfde brief schrijven, met alleen de naam van het bedrijf veranderd. Dat is niet slim. Eigenlijk moet je je bij de vierde mislukte sollicitatie al afvragen of je het niet beter op een andere manier zou kunnen aanpakken.’

Tegenslag is onderdeel van het resultaat, las Van Kraaikamp ooit in een vacature. En zo is het. Net als bij sales moet je leren omgaan met teleurstellingen. Je kunt leren van je falen en het de volgende keer beter doen, stelt Van Kraaikamp. ‘Solliciteren is niet sexy, dat weet ik ook wel. Bijna niemand gaat voor zijn plezier op zoek naar een baan als hij net op straat is gezet of van school komt. De fase waarin het niet lukt, is niet leuk. Die mensen wil ik met dit boek handvatten geven. Ik heb zelf ook wel eens in zo’n periode gezeten en toen ik op zoek ging naar een goed boek over dit onderwerp, kwam ik alleen maar gortdroge verhalen tegen. Waarom zou je dat niet kunnen doen met een knipoog? Als het al zo lastig is, kan ik toch een poging wagen om in elk geval dit onderdeel van het proces wat leuker maken?’

Van Kraaikamp las laatst dat minister Asscher veertien miljoen euro vrijmaakt om de jeugdwerkeloosheid te bestrijden. Zou het niet mooi zijn als honderdduizend jongeren dit boek zouden krijgen? ‘Een van mijn vrienden opperde dat laatst, in de kroeg. Doe niet zo flauw, zei ik nog, maar toen we erop doorgingen, dacht ik: waarom niet? Dan moet je wel een model kunnen presteren, vervolgde hij. Dus heb ik het Model van Van Kraaikamp bedacht, dat ik in samenwerking met een online didacticus verder heb uitgewerkt. Zo gaat het wel vaker bij mij: het begint met wilde ideeën in de kroeg, en uiteindelijk werkt het ook nog.’¶

Preview - Zou jij jezelf aannemen? preview
6 oktober 2015 | Freek van Kraaikamp

Zou jij jezelf aannemen? van Intermediair-columnist Freek van Kraaikamp is een ongewoon sollicitatiehandboek. Uiteraard staat het vol tips en tricks maar ook leert het je naar jezelf kijken. In deze preview vertelt hij waarom dat belangrijk is.

De baas is een eikel. Je projectteam vertoont infantiele trekjes en is stuitend naïef. Je doorgroei kansen zijn marginaal, de koffie is slecht en werksfeer onder het nulpunt. Op iedere baan valt wel iets af te dingen. Naast het weer, de politiek en de schoonouders is de werkplek zo’n beetje ‘klaagpunt’ numero uno. Maar wie draagt daarvoor de verantwoordelijkheid? Zoeken we die niet veel te vaak bij externe factoren, van managers tot collega’s. Terwijl we hier zelf minstens net zo verantwoordelijk voor zijn?

Het zelfde gaat op voor werkzoekenden en en de veel aangehaalde ‘vermeende’ slachtofferrol. Ik ben te oud, ik heb te weinig ervaring, oostblokkers stelen onze banen en automatisering maakt mijn werk overbodig. De klaagzang over de huidige arbeidsmarkt is divers en veelgehoord. En ook hier vraag ik me af. Hoe zit het met het zelfreflecterend vermogen van de sollicitant anno 2015? Kijken werkzoekenden net zo intensief naar hun eigen rol en handelen als er naar de arbeidsmarkt gewezen wordt?

Hoeveel energie steken we in onze arbeidsrelaties?

Of we nu ongelukkig in een werkende of of werkzoekende positie zitten, een idealere baan is vaak dichterbij dan we denken. We handelen vaak op de automatische piloot en nemen negatieve kanten aan voor wat ze zijn. Zonder hiernaar te handelen. En dat terwijl onze werkomgeving zo’n gigantische invloed op ons leven heeft. Mijn vriendin zie ik een aantal avonden in de week en in het weekend. Haar zie ik meer slapend dan wakker. Om mijn vrienden te zien mag ik hopen dat de agenda’s een paar maal per maand zo uitvallen dat we elkaar onder het genot van een biertje kunnen treffen. Maar die hinderlijke vent van Finance zie ik iedere dag, 40, soms wel 50 uur in de week. En ondertussen schik ik mij in mijn irritatie en loop ik dagelijks met een boog om hem heen.

Het ligt altijd aan een ander

Het zelfde gaat op voor werkzoekenden. Je bent misschien ouder of hebt weinig ervaring en dat maakt het solliciteren niet gemakkelijker. Alleen door dit te blijven herhalen en de schuld constant bij de arbeidsmarkt te leggen, dat lost het probleem niet op. Het is niet altijd de schuld van de andere partij. Wanneer een wisselwerking minder vlot loopt, dan komt dat door wrijving. En voor die wrijving heb je toch echt twee partijen nodig. Hoe vaak reflecteren sollicitanten op zichzelf? Hoe vaak stappen ze uit hun rol en kijken ze eens wat er goed gaat en wat niet. En vooral waarom gebeurt dit en wat hun eigen aandeel hierin is.

Wat voor collega ben jij?
Ik ben er heilig van overtuigd dat de ideale baan maakbaarder is dan je zou denken. En dat de sleutel hiervoor ligt bij reflectie en perceptie verandering. Vraag jij je wel eens af hoe je collega’s naar jou kijken? Of waarom handelen zoals ze handelen? We leven 40 (of meer) uur in elkaars vaarwater maar communiceren vaak ondermaats. En dat terwijl het in de privésfeer niet meer dan normaal is om dit wel te doen. Een beetje meer communicatie met je collega’s en je manager zou iedere baan idealer maken. Vraag je eens af of jij de collega bent die je zelf zou wensen.

En hetzelfde gaat op voor sollicitanten. Kijk eens in de spiegel en stel jezelf de vraag: Zou jij jezelf aannemen? Om hier antwoord op te geven zul je op de stoel van de werkgever moeten gaan zitten. Wat zijn zijn eisen, waar liggen de wensen en voldoe ik hieraan? Sollicitanten redeneren en presenteren zichzelf veelal vanuit hun eigen eisen en wensen. Zonder naar hun eigen situatie te kijken door de ogen van de werkgevers. Leer eens naar jezelf kijken door de ogen van een andere. Het kan je een verfrissende, verhelderende en constructieve sollicitatieboost geven.

Dus ja, die ideale baan is maakbaarder dan je denkt. Maar dan moet je wel eerst kritisch in de spiegel durven kijken. Durf jij dat aan?

Freek van Kraaikamp, 30, Amsterdam is auteur en columnist bij onder ander Intermediair Magazine. Hij schreef met Zou jij jezelf aannemen? zijn eerste boek. Een confronterend en humoristisch sollicitatiehandboek waarin hij zijn tien jaar ervaring binnen de arbeidsmiddeling verwerkte. Zou jij jezelf aannemen? is het eerste sollicitatiehandboek dat (latent) werkzoekenden naar zichzelf leert kijken door de ogen van de werkgever.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden