Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Managementboek van het Jaar 2018 - Juryblog - Mooie boeken nieuws
16 november 2017 | Carla Verwijs

Managementboeken moeten een goed gedegen verhaal vertellen, liefst waar we als lezer wat mee kunnen in de eigen (organisatie)praktijk. De inhoud, daar gaat het toch om.

Er verschijnen echter steeds meer managementboeken die er daarnaast heel mooi uit zien. Dat het oog ook wat wil, is onderwerp van deze juryblog.

In mijn boekenkast staan veel managementboeken die ik door de jaren heen heb verzameld. Als je er willekeurig een boek uithaalt en bekijkt, zie je waarschijnlijk een kaft met een titel, auteur en heel misschien een plaatje dat de inhoud weergeeft. De kleur is bescheiden wit of lichtgrijs. Van binnen heeft het boek vooral veel tekst met een paar functionele grafieken of toelichtende plaatjes. Een beetje saai misschien, maar dat viel niet op. Zo waren boeken van een serieus karakter nu eenmaal.

Hoe anders is het bij een groot aantal boeken die ik aantrof in de boeken voor Managementboek van het Jaar 2018. Ik kan niet anders dan constateren dat het uiterlijk van managementboeken een ontwikkeling doormaakt. Een kleurrijke ontwikkeling, wel te verstaan. In sommige gevallen spat de kleur van de kaft af (Decisions by Design, bijvoorbeeld). Geen bescheiden kleuren, maar knalgeel of rood. We hebben er zelfs een boek tussen zitten die over het gebruik van kleur gaat (Kleur verkoopt), dus wie weet helpt dat boek verklaren of de auteur een bedoeling heeft met de kleurkeus.

Een aantal andere boeken zou niet misstaan op de salontafel (bijvoorbeeld, Op weg naar een lerende organisatie). Lagen daar eerst vooral fotoboeken over architectuur, mode en de natuur, nu liggen er ook managementboeken tussen. Een mooie foto op het omslag, een stijlvolle vormgeving of een afwijkend formaat. In het algemeen word ik blij als ik een doosje managementboeken ontvang, dit jaar werd ik helemaal vrolijk van al die mooie boeken die ik uitpakte voor de jurybeoordeling.

De vraag die opkomt is of al dit uiterlijk vertoon ten koste gaat van de inhoud. Nou probeer ik me als lid van de jury niet helemaal te laten verblinden door de ‘looks’ van een boek. In een eerdere blogpost heeft Daniëlle de Jonge uitgelegd dat de jury elk boek beoordeelt aan de hand van een aantal criteria. De meeste gaan over de inhoud van het boek, slechts één categorie (‘verzorging’) gaat over de afwerking, van zowel de buiten- als binnenkant. Een mooi boek scoort misschien hoog op dit criterium, maar als dat het enige is, dan zal het de longlist (laat staan de shortlist) niet halen. Dan blijft het slechts een salontafelboek, om door te bladeren.

Carla Verwijs is managementconsultant met een specialisatie in kennismanagement. Daarnaast zit ze in de jury voor het Managementboek van het Jaar 2018 (#Mgtboek2018).


Marjolijn de Graaf: ‘Decisions by Design verrijkt besluitvorming’ interview
19 juni 2017 | Peter Spijker

Marjolijn de Graaf en Edwin de Graaf, ontwerpers en begeleiders van besluitvormingsprocessen, merken in hun werkpraktijk dat organisaties onvoldoende aandacht geven aan het vormgeven van besluitvorming. De realisatie van groepsbesluiten vergt hierdoor veel tijd en energie. Een bijzondere situatie, omdat besluitvorming eigenlijk het kernproces is van een organisatie. Marjolijn en Edwin vinden dat de besluitvorming beter kan, net als de productiviteit van besluiten. Met hun boek Decisions by Design willen ze daar verandering in brengen.

Voor wie is jullie boek interessant?
Decisions by Design is interessant én belangrijk voor iedere veranderaar die betere groepsbesluiten wil realiseren. Dat kan een directeur of topmanager zijn die leiding geeft aan een grote veranderopgave. Of een projectmanager of programmamanager die een innovatietraject aanstuurt. Een interim-adviseur, coach of procesbegeleider die  - net als wij -  veranderprocessen ontwerpt en begeleidt heeft ook baat bij dit model. Net als een teamcoach, teamleider of Scrum Master die vorm wil geven aan besluitvorming. In onze visie heeft de definitie van veranderaar een grote reikwijdte: een veranderaar is iemand die probeert een blijvende verandering aan te brengen in de manier waarop mensen in een organisatie samenwerken. Daarbij moeten gedragen besluiten tot betere resultaten leiden.   

Wanneer verloopt een besluitvormingsproces effectief?
We hebben ruim honderd besluitvormingsprocessen uit onze eigen praktijk geanalyseerd. We onderzochten welke besluiten succesvol waren. We keken hier naar hun duurzaamheid, de mate van commitment en het uitblijven van terugval. Ook keken we naar de tevredenheid van de stakeholders. Ongeveer twee derde van de onderzochte besluitvormingsprocessen voldeed aan deze factoren. Bij een effectief besluitvormingsproces wordt er zowel serieus geluisterd als gelachen. Verder is er afwisselend aandacht voor het individu en voor de groep. Ook is er zowel aandacht voor de relatie en het proces als voor de taak en het resultaat. Effectieve besluitvorming is geen keuzeproces met mijlpalen, maar een ontdekkingstocht. Je moet het besluitvormingsproces daarom zo inrichten dat er wederzijds ontdekkingen gedaan worden en die met elkaar delen. Zo kom je tot opties die de groepsleden individueel niet hadden kunnen bedenken.

                                            
Decisions by Design is een vorm van processturing?
Jawel! Een belangrijk principe binnen dit model is dat je in de interactie minimaal je eigen kennis en ervaringen deelt én ontvankelijk blijft voor de kennis en ervaringen van de anderen. Door goed te luisteren, ontwikkel je op basis van hun inzichten zelf een nieuwe visie die je ook weer deelt. In dit ontdekkingsproces krijgen de groepsleden zicht op wat werkelijk nodig is voor een goede besluitvorming. Decisions by Design is toepasbaar voor elk vraagstuk. Voor een succesvol resultaat doorloopt de veranderaar met de groep steeds dezelfde vier ontwerpstappen om tot een goed resultaat te komen.

Welke ontwerpstappen doorloop je naar gedragen besluiten?
De vier ontwerpstappen zijn: feiten delen, reflecteren, nieuwe inzichten, en besluiten. Ze komen voort uit een individueel intern proces van perceptie, respons, oordeel en besluit. Voor besluitvorming in groepen volgt Decisions by Design hetzelfde proces. De focus van de eerste stap is het creëren van een gedeelde werkelijkheid over het vraagstuk. Zo houdt iedereen zich bezig met dezelfde feiten. In de tweede stap geven de groepsleden hun eigen ‘gevoelsmatige’ reactie op de verzamelde feiten door erover te reflecteren. Besluiten worden zo verrijkt met emoties en intuïtie. Bij de derde stap gaan de groepsleden dieper graven in het onderwerp en ontstaan er nieuwe inzichten. In de vierde stap maakt de groep bewuste keuzes voor de toekomst door korte- of lange termijn besluiten te nemen.

Hoe stuurt de veranderaar dit groepsproces?
De veranderaar stuurt het groepsproces vooral door de groepsleden vragen te stellen. Bij de eerste stap stelt hij situatievragen. Hij kan vragen wat de groepsleden hebben gezien en welke zaken daarin opvallen. De vragen zorgen ervoor dat alle betrokkenen informatie inbrengen en feiten van anderen kunnen aanvullen. De veranderaar dient er op te letten dat de mensen zo interactief mogelijk met deze situatievragen aan de slag gaan. Deze stap is geslaagd als de groepsleden van elkaar hebben geleerd en begrip hebben gekregen van de huidige omstandigheden. Bij de tweede stap mogen de groepsleden uiteenlopende reacties op dezelfde set feiten geven en die kunnen naast elkaar bestaan. De veranderaar stelt hier reflectievragen. Groepsleden wordt bijvoorbeeld gevraagd wat hen verraste en wat ze lastig vonden. Bij de derde stap gaan de groepsleden vanuit een gedeeld belang samen op onderzoek en kunnen er verschillende inzichten ontstaan. De veranderaar stuurt deze stap aan met implicatievragen. Hij kan vragen waar het echt om gaat en wat dit voor de groep betekent. In de vierde stap stelt hij hen vragen die een keuze of oplossing beogen. Door de groepsleden te vragen wat hun gezamenlijke antwoord is op de verandervraag en welke besluiten dit bij hen oproept, worden ze naar een keuze geleid. Naast het stellen van vragen zorg je als veranderaar voor interactie door de inzet van gepaste werkvormen en interventietechnieken.

Welke aantoonbare voordelen biedt Decisions by Design?
Decisions by Design verrijkt besluiten omdat het hele menselijke systeem van zintuigen, herinneringen en gevoelens mee doet. De besluiten hebben bovendien een langere houdbaarheid, omdat ze worden genomen met toestemming van alle betrokkenen. De methode combineert daarnaast een procesmatige benadering met een resultaatgerichte aanpak, omdat je afspreekt hoeveel tijd je besteedt aan het besluitvormingsproces. Decisions by Design is toe te passen voor mensen op verschillende functieniveaus en bij uiteenlopende organisaties. De structuur waarborgt dat mensen hun gedachten en gevoelens durven te uiten en niet hun stem hoeven te verheffen om gehoord te worden. Zo voelt iedere betrokkene zich gekend en erkend in de gemaakte keuze.


Decisions by Design - In vier stappen naar breed gedragen besluiten preview
9 mei 2017 | Marjolijn de Graaf

Decisions by Design is het handboek voor veranderaars en game changers om tot gedragen besluiten en betere resultaten te komen. Een preview.

‘Wat maakt van samenwerkende mensen een organisatie? Het antwoord is: besluitvorming. Organisaties zijn doordrenkt met besluitvorming.’ – Martin Hetebrij

Deze uitspraak geeft het belang van besluitvorming aan. In het boek Decisions by Design introduceren wij een methode om in vier stappen tot resultaatgerichte en gedragen besluiten te komen.

De uitdaging bij besluitvorming

Besluitvorming is een complex proces, niet in de laatste plaats omdat er steeds meer betrokkenen zijn. Het is lastig om managers, medewerkers, ketenpartners, klanten en leveranciers op één lijn te krijgen en een enorme uitdagending om alle belangen een stem te laten hebben en commitment te bereiken. Maar de veelheid van stakeholders en belangen is niet de enige reden waarom besluitvorming vaak als complex ervaren wordt. Andere veelvoorkomende situaties die de besluitvorming ingewikkeld maken zijn:

- Het denken (besluiten) en het doen (uitvoeren) vinden gescheiden plaats.

- De beslisser is inhoudelijk niet deskundig en de inhoudsdeskundige niet beslissingsbevoegd.

- Het is niet duidelijk of er echt een besluit is genomen, laat staan of alle stakeholders daar achter staan.

Als we besluitvorming met het besturen van een auto vergelijken komt het erop neer dat we met veel mensen tegelijkertijd achter het stuur zitten, dat we sturen en gasgeven gescheiden hebben, dat de beste chauffeur zomaar achterin kan zitten en dat we niet zeker weten of er wel iemand aan het stuur heeft gedraaid bij het ingaan van een bocht. En iemand vraagt vanaf de achterbank of de eindbestemming toch achter ons ligt.

De kwaliteit van besluitvorming heeft een grote invloed op de slagvaardigheid en de wendbaarheid van organisaties. Net zoals de kwaliteit en de coördinatie van het sturen bepalen of je wel veilig en vlot op je plaats van bestemming komt.

‘Wie het weet mag het zeggen’

De wijze waarop we werken is ondertussen aan verandering onderhevig: Het Nieuwe Werken, Het Rijnlandse denken, Nieuw Organiseren of Het Nieuwe Plannen. Organisaties worden platter, managementlagen verdwijnen en de verantwoordelijkheden komen zo laag mogelijk in de organisatie terecht. En overal zie je zelfsturende teams opduiken. Wat betekent dat in de praktijk voor de besluitvorming in de organisatie? En voor de geschetste scheiding tussen degene met de meeste deskundigheid en degene met de beslissingsbevoegdheid?

Het is de trend om te verschuiven van ‘wie de baas is mag het zeggen’ naar ‘wie het weet mag het zeggen’. De verantwoordelijkheid over het werk komt daarmee steeds meer bij de professional te liggen, maar er bestaat een grote afstand tussen besluit en uitvoering en deze kloof maakt genomen besluiten onwerkbaar in de praktijk. De besluiten uit de directiekamer zijn niet voldoende getoetst met behulp van kennis en ervaring van de werkvloer. Zijn deze besluiten goed gefundeerd, motiverend, betekenisvol en haalbaar? Er is behoefte aan een besluitvormingsmodel waarin degenen die verstand van zaken hebben ook de inbreng hebben die recht doet aan hun kennis. Een open gesprek waarin ruimte is voor alle relevante argumenten en gevoelens over de te nemen besluiten. Maar hoe krijg je de verschillende lagen in een organisatie nu aligned, om een zo compleet mogelijk beeld van de situatie te krijgen, zodat het besluit dat genomen wordt leidt tot het hoogst haalbare resultaat? Hoog tijd om evidence based werken en practice-based evidence aan elkaar te verbinden. Decisions by Design biedt een hulpmiddel om bij complexe besluiten, samen met alle stakeholders, in vier stappen tot een beter en breed gedragen besluit te komen.

Samen naar het beste besluit

Decisions by Design is een eenvoudig en krachtig instrument om via actieve participatie tot gedragen besluiten te komen. Vier ontwerpstappen leiden jou als veranderaar samen met de stakeholders naar cruciale en gedragen beslissingen, waarin alle verschillende perspectieven en werkelijkheden erkend worden. Die stappen zijn:

1 Feiten delen: je stelt vragen die de groep aanzet tot het objectief beschouwen van alle feiten over het vraagstuk. Wanneer we de informatie van alle betrokkenen verzameld hebben, is de uitkomst van alle antwoorden de geïntegreerde werkelijkheid op het vraagstuk. Wat heb je gezien? Welke zaken vallen je op? Wat is er (niet) gebeurd?

2 Reflecteren: je stelt vragen die een persoonlijke reactie op de feiten oproepen. Emoties, gevoelens of verborgen beelden en associaties die iemand blijkbaar aan de feiten koppelt. Wat verraste je? Wat vond je lastig? Welke ervaringen doen je hieraan herinneren?

3 Nieuwe inzichten: je stelt vragen die betekenissen, waarden, belangen en implicaties oproepen. Wanneer de groep bedoeling en betekenis toeschrijft aan de externe (feiten) en interne (reflecties) informatie kunnen er nieuwe inzichten ontstaan. Waar gaat het echt om? Wat betekent dit voor ons? Wat leren we hiervan?

4 Besluiten: je stelt vragen die een oplossing aan het licht brengen zodat de interactie kan convergeren richting afronding en de groep voornemens over de toekomst kan formuleren. Wat is ons gezamenlijke antwoord? Welke besluiten roept dit op? Wat zijn de vervolgstappen?

Van opgelegde verandering naar een gedragen besluit

Het ontwerpproces voor groepsbeslissingen maakt van complexe vraagstukken complete besluitvorming. Met Decisions by Design wordt de procesmatige benadering resultaatgericht en een opgelegde verandering een breed gedragen toekomst. De vier stappen zorgen ervoor dat: 

- alle stakeholders een gedeeld beeld hebben van de werkelijkheid, zowel van het probleem als van de gewenste situatie,

- de impact en betekenis van het vraagstuk gezamenlijk zijn ontdekt,

- alle stakeholders de juiste besluiten nemen om de gewenste situatie te bereiken.

Marjolijn de Graaf en Edwin de Graaf zijn de auteurs van Decisions by Design en de motor achter Impact Company. Impact Company faciliteert veranderaars en leiders naar succesvol organiseren met blijvende impact en meer betrokkenheid.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden