Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Joël Aerts: ‘Zelfs het grootste talent moet keihard werken’ interview
5 maart 2018 | Ronald Buitenhuis

Als het om ontwikkelen van leiderschap gaat, doen de meeste mensen maar wat, stelt Joël Aerts in Ontwikkel je leiderschap. ‘Je krijgt bijna altijd vage antwoorden als je vraagt hoe mensen leiderschap ontwikkelen bij zichzelf. Het is allemaal weinig gestructureerd. Topsporters hebben een trainingsschema. Topkoks hebben recepten. Leiders hebben vaak helemaal niets.’ Dat kan anders en beter stelt adviseur Aerts en biedt daartoe veertien 'versnellers'.

Eerst maar de vraag der vragen: is leiderschap aangeboren of aangeleerd?
Ik hanteer de 70/30-regel. Dertig procent is talent, voor de rest moet iedereen gewoon keihard werken om leiderschap bij zichzelf te ontwikkelen. Bij grote organisaties is er vaak wel een management development programma waar je begeleiding krijgt om jezelf te ontwikkelen in leiderschap. Dit boek is vooral bedoeld voor mensen die niet die luxe hebben, die het zelf moeten doen, zoals de meesten managers, professionals, zzp’ers, en ondernemers. Mensen die zichzelf net zo goed moeten ontwikkelen, maar zichzelf daar vaak de tijd niet voor gunnen.

Er zijn pakweg 87.000 boeken over leiderschap. Wat maakt dit boek anders?
Leiderschap wordt vaak aangevlogen als een bijna mythisch begrip. Het wordt van alle kanten filosofisch  benaderd en aan het einde van menig boek is er nog een hoofdstukje hoe je leiderschap ontwikkelt. Ik heb het omgedraaid. Ik ben met de ‘hoe-vraag’ aan de slag gegaan. Ik heb het heel toegankelijk en praktisch gemaakt.

U introduceert 14 versnellers voor leiderschapsontwikkeling. Pikt u er eens twee bepalende versnellers uit.
Versneller 1 zegt: verzamel en verbind leermomenten. Topsporters hebben een trainingsschema. Topkoks hebben recepten. Topopleidingen hebben curricula. De meeste managers en leiders doen maar wat. Succesvolle leiders zijn dat nooit zomaar geworden maar dankzij het benutten van leermomenten. Ze leren bijvoorbeeld van feedback of leren van een moeilijke ervaring. Elon Musk had een dramatische jeugd, maar heeft die ervaringen, die leermomenten, verzameld en verbonden en omgezet in een geweldige droom. Dat kan alleen als je leiderschapsontwikkeling gestructureerd aanpakt. Ik geloof erin dat, iedereen op zijn eigen niveau en binnen een passende context, een goede leider kan worden door gestructureerd aan leiderschapsontwikkeling te werken. We hoeven niet allemaal een Obama of Musk te worden, ook een professional, zzp of teamleider heeft leiderschapskwaliteiten nodig. Versneller 9 zegt: durf te vragen. Te veel leiders vinden dat ze zelf de antwoorden moeten hebben, dat ze vooral zelfvertrouwen uit moeten stralen en durven niet –uit bijvoorbeeld schaamte- om advies te vragen. Ze zijn immers al leider… Met advies vragen als leider lijkt het er misschien op dat je een stap terug zet, maar met het advies doe je vervolgens twee stappen vooruit in je ontwikkeling. Denk daarbij vanuit het +1 principe. Je kunt wel persoonlijke leiderschapslessen van Barack Obama of Elon Musk willen krijgen, maar dat is weinig realistisch. Als je zelf een zes bent, zoek een advies bij iemand die al een zeven is. En zo ga je stapsgewijs verder.

Gaat voor leiderschap ook de 10.000 uur regel op. Dat aantal uren investeren en je bent een leider?
Het korte antwoord? Ja. De nuance staat in mijn boek.

In uw boek haalt u een quote aan van Stanford-professor Bob Sutton die stelt dat 90 procent van managementboeken vaak bullshit is. Het draait om die tien procent. Welke tien procent van uw boek moet je zeker hebben gelezen?
In versneller twee heb ik het over: focus op de essentie, experimenteer met expressie. Je kunt op heel veel manieren leider zijn. Maar wat is de goede manier? Bij een multinational doe je dit op een andere manier dan bij een MKB’er . De hoe-vraag is belangrijk: hoe ga ik het doen? De essentie is altijd: richting, actie en groei. Maar hoe dat eruit ziet in jouw context kan wel eens verrassend anders zijn dan in de mijne.

U schrijft ook dat er een spaghetti aan leiderschapsstijlen is. Die spaghetti hebt u proberen te ontwarren.
Ik kwam na inventarisatie geloof ik tot een lijst van tachtig leiderschapsstijlen. Die heb ik gegroepeerd en daaruit heb ik negen leiderschapsvoorkeuren gehaald. Deze negen voorkeuren kun je combineren tot een stijl die bij je past, maar beter: een stijl kiezen die past bij jouw situatie. De aansturing kan zijn: autoritair, participerend of delegerend. De focus kan liggen op: visie, taak en mens. Effectieve leiders weten niet alleen wat hun favoriete stijl is, maar kunnen daar ook bewust van afstappen als de situatie daar om vraagt. Dat vat de essentie van leiderschapsstijlen in een notendop samen.

In het begin van het boek schrijf u ook dat leiderschap geen doel op zich moet zijn maar een middel.
Leiderschap wordt door veel mensen veel te vaak uitgelegd als macht of positie. Daar ben ik erg op tegen. Daar krijg je verwrongen organisaties en verdraaide leiders van. Dan wordt het een zooitje. Het beeld van leiderschap wordt ook te vaak gekaapt door macht, geld en status. Maar leiderschap is een middel om anderen tot dienst te zijn. Leiderschap is daarbij wel wat anders dan management. Trouwens, leiders zonder managementcapaciteiten krijgen niets voor elkaar. Maar leiders die alleen willen inspireren redden het ook niet. Dit boek gaat enerzijds over hoe je als leider mensen kunt aansturen, en hoe je dat beter kunt doen. Het boek gaat ook over de vraag hoe je jezelf tot een beter leider kunt ontwikkelen. Er zit heel overlap in dit twee.

Wat is de kernboodschap van het boek?
Geef leiding aan je eigen leiderschapsontwikkeling zo kan je het verschil maken in je eigen leven, in je organisatie en in de wereld om je heen. De vraag die dit boek misschien wel op moet roepen is: doe ik zelf eigenlijk wel de juiste dingen en doe ik genoeg aan de ontwikkeling van mijn leiderschapsniveau. Veel mensen zullen die vraag met nee moeten beantwoorden. Het boek biedt veertien praktische versnellers en een eenvoudig plan op één A4 om met die lacune aan de slag te gaan. Gewoon stap voor stap.

Uw slotboodschap?
Leiderschap is niet het allerbelangrijkste in de wereld. Het is geen doel. Het is slechts een middel om andere waardevolle dingen te realiseren.

Joël Aerts: ‘Iedereen kan zijn of haar leiderschap ontwikkelen’ interview
15 februari 2018 | Douwe van Randen

Er is bijna geen boek dat vertelt hoe je leiderschap moet ontwikkelen. Daarom schreef leiderschapsexpert Joël Aerts daar een boek over. Want volgens Aerts kan iedereen leiderschap ontwikkelen. Een Q&A met deze dynamische auteur.

Er worden jaarlijks tal van boeken geschreven over leiderschap en management, waarom nog een boek?

‘Klopt helemaal. Als je ‘leadership’ intikt op Amazon.com krijg je meer dan 87.000 verschillende boektitels. De meeste van deze boeken beschrijven inspirerende leiders, definiëren wat leiderschap is of vertellen je hoe je effectief leiding geeft. Maar ze vertellen je meestal niet hoe je je leiderschap kunt ontwikkelen. Waar je moet beginnen, welke stappen je dan het beste kunt zetten en waar je op moet letten. En dat is waar mijn boek zich in onderscheidt. Ontwikkel je leiderschap richt zich op de of het ‘hoe’ van leiderschapsontwikkeling. Het boek geeft de leider gereedschappen in handen om zijn of haar eigen leiderschapsontwikkeling en die van anderen te versterken en te versnellen.’

Waarom fascineert leiderschap ons toch zo?

‘Leiderschap heeft iets mystieks. Iets ongrijpbaars. En dan is er nog de ogenschijnlijke macht en status die komt met leiderschap. Niet zo raar dus dat het onderwerp veel mensen interesseert. Toch kijk ik er heel nuchter naar. Voor mij is leiderschap geen doel op zich. Het is slechts een middel. Een middel om van betekenis te zijn voor je team, je klanten en de wereld om je heen. Wanneer leiderschap zelf het doel wordt, krijg je verdraaide leiders en verwrongen organisaties.’

Waarom zou ik als professional of leidinggevende aan de slag gaan met mijn eigen leiderschapsontwikkeling?

‘In de praktijk zie ik drie redenen waarom mensen werken aan hun leiderschapsontwikkeling. Ten eerste is het vaak die oprechte interesse en fascinatie voor leiderschap die we net bespraken. Mensen willen leiderschap beter begrijpen en het gaan beheersen voor/om alle goede en slechte redenen. Ten tweede willen ze graag een grotere en betekenisvolle bijdrage leveren op de plek waar we leven en werken. Het ontwikkelen van hun leiderschap helpt hen hierbij. Het is immers een middel. Tot slot ontwikkelen leiders zich vaak, omdat ze zich (deels) onbekwaam voelen. Dit kan het resultaat zijn van een moeilijke opdracht of een nieuwe positie. Vaak is het ook een direct resultaat van allerlei veranderingen die er plaatsvinden in de context waarin de leider leiding geeft. Kijk om je heen en je ziet een wereld die snel verandert en ook andere dingen vraagt van jou als leider. Zo worden organisaties steeds platter en slanker en volgers steeds meer bekwaam en betrokken.’

‘Ik zie ook een duidelijke trend naar de ‘democratisering van leiderschap’ waaraan termen als ‘ontmanagen’ en ‘zelfsturing’ nauw zijn verbonden. Deze termen gaan in eerste instantie niet over de afwezigheid van management of leiderschap, maar over de verdeling ervan. Van een select groepje mensen bovenin de organisatie die volgens formele structuren en posities leidinggeven, verspreidt leiderschap zich naar een brede groep mensen door de hele organisatie heen waarbij steeds meer mensen een leidinggevende rol hebben of middels informele netwerken leiderschap uitoefenen. Ik ben ervan overtuigd dat het vermogen van een organisatie om te overleven in deze tijd in grote mate afhangt van de collectieve leiderschapscapaciteit van de organisatie. Ofwel de optelsom van leiderschapscapaciteiten van de medewerkers. Dit betekent twee dingen. Ten eerste dat als je nu leidinggevende bent je rol flink op de schop gaat. En ten tweede dat als je nu niet leiding geeft het belangrijk is om je leiderschap te gaan ontwikkelen, want ook van jou zal in de toekomst meer en meer leiderschap worden verwacht.’

Wat is de kernboodschap van jouw boek?

‘Iedereen kan zijn of haar leiderschap ontwikkelen. Maar het gaat niet vanzelf en niemand anders kan het voor je doen. Door zelf gericht aan de slag te gaan met het ontwikkelen van je leiderschap, op basis van de principes die inspirerende leiders gebruiken om zich te ontwikkelen, versterk je je eigen leiderschapsontwikkeling en vergroot je daarmee je succes. Ook kun je anderen beter ondersteunen in hun leiderschapsontwikkeling. Omdat geen leider en geen context hetzelfde is, reikt dit boek je niet de oplossing aan, maar juist de bouwstenen waarmee je zelf je eigen ontwikkeling kunt vormgeven. Ontwikkel je leiderschap helpt je bij het versnellen van je leiderschapsontwikkeling en die van je medewerkers. Het is als het ware een persoonlijke gids vol met inzichten, opdrachten en tips om jouw leiderschapsontwikkeling een boost te geven.’

Wat hoop je met dit boek te bereiken?

‘Ik vind dat je geen boek moet schrijven als je er de wereld niet een klein beetje beter mee denkt te kunnen maken. Het doel van dit boek is dan ook om mensen te helpen met het versterken van hun leiderschap zodat ze succesvol kunnen zijn in de organisaties waar ze werken en betekenisvol kunnen zijn voor de mensen om hun heen. Daarnaast hoop ik dat dit boek mensen ook aanzet om anderen te helpen bij hun leiderschapsontwikkeling. Als je eenmaal weet hoe het bij jezelf werkt, kun je ook anderen beter ondersteunen. Juist in deze tijd, waarin leiderschap democratiseert, is dat van groot belang. Niet langer moeten leiderschapstalenten worden verstikt of verdragen, ze moeten juist worden versterkt! Ik geloof dat je als leider pas echt succesvol bent wanneer je andere leiders helpt zich te ontwikkelen, én waarna die weer hetzelfde doen voor anderen. Met dit boek hoop ik die beweging te versterken en waar nodig in gang te zetten.’

Ontwikkel je leiderschap - 14 krachtige principes preview
7 februari 2018 | Joël Aerts

Oké, ik geef het eerlijk toe. Aan leiderschapsboeken is geen gebrek! De meeste leiderschapsboeken definiëren wat leiderschap is, beschrijven inspirerende leiders of vertellen je hoe je effectief leiding geeft.

Wat ze meestal niet doen, is je vertellen hoe je je leiderschap kunt ontwikkelen. Waar je moet beginnen, welke stappen je dan het beste kunt zetten en waar je op moet letten. Ofwel: de ‘hoe’ van leiderschapsontwikkeling. Daar richt ik mij op in mijn boek Ontwikkel je leiderschap.

Leiderschapsontwikkeling is lange tijd vooral gericht geweest op bepaalde posities in de top van een organisatie. Maar tijden veranderen. Leiderschap speelt een steeds belangrijkere rol op elk niveau in de organisatie en is steeds minder gekoppeld aan posities en steeds meer aan rollen of invloed. Leiderschapsontwikkeling is voor iedereen.

Iedereen kan zijn of haar leiderschap ontwikkelen. Maar het gaat niet vanzelf en niemand anders kan het voor je doen. Leiderschapsontwikkeling heeft weinig te maken met toeval en veel met bewuste en gerichte ontwikkeling. Inspirerende leiders leren heel bewust: door door middel van training, door de mensen om hen heen en door hun ervaringen. Daarbij houden ze rekening met wie ze zelf zijn als leider en wat de volgers en de context van hen vragen.

Voor inspirerende leiders betekent 'jezelf ontwikkelen' niet dat je iemand anders wordt; je wordt juist meer jezelf. Je ontdekt je motivatie, waarden, geloof en passies en kiest ervoor om deze te tonen in je leiderschap. Daarnaast werken ze bewust vanuit hun sterke punten, maar rekenen ondertussen wel af met hun fatale gebreken. Door je leiderschapsstijl te ontdekken kun je de kracht ervan inzetten en de zwakte ervan ondervangen.

Kennis en oefening zijn essentieel in het ontwikkelen van je leiderschap. Kennis is samengeperste ervaring. Door gebruik te maken van samengeperste ervaring kun je in korte tijd meer kennis opdoen dan je zelf ooit kunt verzamelen. Dan oefening. Wat veel mensen talent noemen, is in de praktijk vooral het resultaat van heel veel bewust oefenen. Bewust oefenen is een set van heel gestructureerde activiteiten, met als expliciet doel het verbeteren van een resultaat. Door de vaardigheden die je wilt leren te analyseren en hier oefeningen voor te ontwerpen, en deze vaardigheden vervolgens bewust te oefenen, kun je je eigen talent verslaan.

Hoewel je zelf verantwoordelijk bent voor je eigen leiderschapsontwikkeling kun je niet zonder de hulp van de mensen om je heen. Feedback is het geheim van inspirerende leiders. Door sneller, vaker en betere feedback op te halen, versterk je je leiderschap enorm. Waar feedback vooral achteruit kijkt, kijkt advies vooral vooruit. Advies is erop gericht je vooruit te helpen in een situatie die zich nu of in de toekomst afspeelt. Een zelfverzekerde leider durft iedereen over van alles om advies te vragen. Naast feedback en advies kan een leider ook niet zonder inspiratie. 

Uiteindelijk is leiderschap een praktijkvak. Ervaring is essentieel weten inspirerende leiders. Maar ze weten ook dat niet elke ervaring even waardevol is. Ze zoeken dan ook juist die ervaringen op met een hoog leerpotentieel. Daarbij verleggen ze hun focus van presteren naar leren, want ervaring is geen garantie op ontwikkeling. Sterker nog: van een ervaring zelf leer je niets, tenzij je reflecteert.

Er is dus een groot verschil zit tussen wat goede leiders doen en hoe je een goede leider wordt. Het is het verschil tussen de bestemming en de reis. Het goede nieuws is dat er een hoop te vertellen valt over deze reis. Ontwikkel je leiderschap is je persoonlijke gids vol met inzichten, opdrachten en tips om jouw leiderschapsontwikkeling een boost te geven.

Joël Aerts (1980) spreekt, schrijft en adviseert over leiderschap en leiderschapsontwikkeling. De afgelopen jaren heeft hij lezingen en trainingen verzorgd voor meer dan vijftig profit- en nonprofitorganisaties. Eerder schreef Joël samen met Ben Tiggelaar de nummer 1 bestseller MBA in één dag. Aerts is de auteur van Ontwikkel je leiderschap.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden