Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Jolanda Meijer: ‘Bazen zijn gewone mensen met hun zwaktes’ interview
16 juli 2018 | Peter Spijker

Veel Nederlandse werknemers hebben last van hun baas, gaan hierdoor met minder plezier naar hun werk en worden er zelfs ziek van. Ze wensen meer eigen regie en zelfstandigheid, maar de meeste bazen hanteren een leiderschapsstijl die daar haaks op staat. Jolanda Meijer geeft in Slimmer omgaan met je lastige baas aan hoe je minder last krijgt van je baas en de werkrelatie verbetert. Ze schetst ook welke maatregelen je kunt nemen om jezelf te beschermen tegen dominante of zelfs agressieve bazen.

Vormen lastige bazen een onderbelicht probleem?
Dat lijkt mij wel! Het verbaast mij ook, want er is zo veel geschreven over het grote belang van goed management en leiderschap voor een organisatie. Je zou verwachten dat hier lessen uit zijn getrokken. Toch ervaren veel medewerkers nog altijd hinder van lastige en vaak incapabele bazen; ze luisteren niet naar je en maken nooit tijd voor je vrij, tenzij je in hun ogen iets fout doet. Medewerkers die ontslag nemen, doen dat in de meeste gevallen omdat ze moeten werken voor een slechte manager. Duizenden werknemers melden zich maandelijks ziek vanwege conflicten op het werk, doorgaans met hun baas. Wereldwijd ervaart 55 procent van de medewerkers een demotiverend werkklimaat; in Nederland is zelfs 68 procent. Jammer, want meer betrokken en gelukkige medewerkers zorgen voor meer winst, hogere klanttevredenheid, hogere productiviteit, lager verzuim en minder personeelsverloop.

Bevlogen leiders zijn zeldzaam?
Bij de selectieprocedure voor managers ligt het accent doorgaans op de inhoudelijke aspecten van de functie. Werkgevers hebben veel minder oog voor de psychologische factoren die van belang zijn bij leidinggeven zoals empathisch vermogen, communicatieve vaardigheden en natuurlijk passie en enthousiasme. Hierdoor benoemen ze vaak bazen die misschien uitblinken in hun vak, maar die helaas  de karaktereigenschappen missen om een bevlogen leider te worden en mensen in hun kracht te zetten. Deze managers plannen hun agenda doorgaans vol met vergaderingen en projecten en hebben weinig oog voor hun medewerkers. Ze zijn onvoldoende in staat om hun mensen te coachen en te motiveren, tonen weinig of geen waardering voor hun prestaties en stellen zich vaak op als control freaks.

Vergeten we dat bazen ook maar mensen zijn?
Bazen zijn geen slechte mensen, maar gewone mensen met hun zwaktes. Als je werkt voor een lastige baas, dan kijk je vooral naar zijn gedrag op het werk. Je vindt hem wellicht weinig besluitvaardig, pietluttig of onderdanig naar zijn bazen. Dit kan je frustreren, omdat het een rem zet op je eigen prestaties. Je kunt ook grote waardering hebben voor een baas die successen boekt, maar je tegelijkertijd rot ergeren aan zijn lompe en ongeïnteresseerde houding op de werkvloer. Aan het eind van het spectrum heb je bazen die medewerkers voortdurend onder druk zetten of zelfs intimideren. Je bent vanzelfsprekend geneigd om je baas te beoordelen op ‘wat’ in plaats van ‘wie’. ‘Wat’ is het gedrag dat hij in zijn rol op zijn werk toont en ‘wie’ is de persoon die hij in werkelijkheid is. Daarom adviseer ik om je baas eens beter te leren kennen. Probeer vooral zijn betere kant te ontdekken en hem eens met andere ogen te bekijken. Dat maakt het vaak makkelijker om met hem om te gaan en zijn gedrag te accepteren.

Een betere werkrelatie met je lastige baas begint bij jezelf?
Dat denk ik wel, afwachten tot je baas verandert, werkt niet. We hebben immers  nauwelijks invloed op het gedrag van anderen. Natuurlijk hoef je het gedrag van een onethische of immorele baas niet te accepteren, dan moet je zo snel mogelijk professionele hulp inschakelen. Maar is je baas een sociaal onhandige einzelgänger met weinig empathisch vermogen, dan kun je beter accepteren dat het een vreemde vogel is. Zo’n acceptatie geeft je al meer rust. Laat hem in zijn waarde en investeer in je eigen professionele houding binnen jullie werkrelatie. Communiceer met hem en wees daarin assertief. Vermijdt geroddel, lever goed werk en houdt je aan gemaakte afspraken na. Zo ontstaat er wederzijds respect.

Je kunt dus zelf de regie nemen?
Natuurlijk! Een sterk gevoel van eigenwaarde is hierin een belangrijke steunpilaar, want je neemt dan sneller zelf de regie. Bij dat gevoel van eigenwaarde speelt het reguleren van je emoties een belangrijke rol. Vaak lijkt het alsof je door een situatie in een bepaalde gemoedstoestand komt, maar in werkelijkheid is het de dialoog met jezelf die de emotie veroorzaakt en aanleiding geeft tot jouw gedrag. Deze dialogen verlopen meestal onbewust en via ingesleten patronen, probeer die patronen daarom bewust te doorbreken. Als je in staat bent om je emoties te controleren, dan neem je de regie in de werkrelatie met je baas en controleer je de situatie.

Maak wel afspraken met jezelf?
Als je grote moeite hebt met het gedrag van je baas, dat kun je beter voor jezelf een termijn stellen waarbinnen er verbetering dient op te treden. Gebeurt dat niet, trek dan je conclusies. Op die manier blijf je de regie houden in de omgang met je lastige baas. Of er iets zal verbeteren aan de situatie met je vervelende baas, hangt ook af van het klimaat binnen het bedrijf waar je werkt. Werk je binnen een warm sociaal bedrijfsklimaat, dan wordt een vervelende baas waarschijnlijk op zijn gedrag aangesproken. Hier kun je prima functioneren en jezelf assertief uiten, zonder dat het nadelige gevolgen heeft voor jouw positie binnen het bedrijf. Werk je in een meer technocratisch geleide organisatie met een rationele benadering, dan zal er weinig ruimte zijn voor jouw persoonlijke verhaal. Binnen dit koude klimaat zijn bazen vooral gericht op resultaten.

Slimmer omgaan met je lastige baas - Tools voor minder bazenstress preview
1 juni 2018 | Jolanda Meijer

Heb jij een dominante, met zichzelf ingenomen baas? Voorkom dan dat je hem direct het etiket ‘narcist’ opplakt, want de kans dat je voor iemand werkt met een echte narcistische gedragsstoornis is maar klein (slechts 1% van de bevolking lijdt hieraan).

Daarentegen komt het wel vaak voor dat je een baas treft met narcistische trekken. In dit artikel lees je hoe je slimmer omgaat met dit soort leiderschap.

Schaduwzijdes

Hoe komt het dat veel bazen narcistisch gedrag vertonen? Personen met eigenschappen als charisma, gedrevenheid en voortvarendheid worden vaak als leider aangesteld. Ze zijn besluitvaardig, schrikken niet terug om de leiding te nemen in moeilijke situaties en hebben een duidelijke visie. Door hun charme en enthousiasme willen mensen in eerste instantie graag voor hen werken. Pas later komen hun schaduwzijdes, die wij herkennen als narcistisch gedrag, aan het licht. Ze blijken dan vooral bezig te zijn met zichzelf, willen voortdurend bewonderd worden, zijn dominant en kunnen bij tegengas zelfs agressief reageren. Zij zijn vaak belust op macht, claimen ten onrechte successen van collega’s of ondergeschikten en leggen de schuld voor hun fouten altijd bij een ander neer.

Een sprekend voorbeeld van narcistisch leiderschap is de manier waarop Miranda Priestly, in de film ‘The Devil Wears Prada’, de scepter zwaait bij een toonaangevend modeblad. Op briljante wijze laat actrice Meryl Streep zien hoe het narcistische gedrag van deze baas zich manifesteert. Miranda beschikt over een charismatische uitstraling en een krachtige visie. Zij heeft het modeblad groot gemaakt en is wereldberoemd. Iedereen wil iets van haar en men eet uit haar hand. Zij drijft haar personeel echter tot wanhoop. Zolang alles volgens haar eisen verloopt, is ze poeslief, maar o wee als haar iets niet zint, dan zoekt iedereen dekking uit angst voor haar vernietigende blikken en boze reacties. Je vliegt bij haar zo de laan uit! Met het grootste gemak speelt ze mensen tegen elkaar uit ten behoeve van haar eigen succes, zonder zich te bekommeren om gevoelens van anderen. Alles moet volgens haar regels gedaan worden en zij controleert alles tot in het extreme. Ze is bovenmatig met zichzelf ingenomen en wil voortdurend bewonderd worden. Niemand durft haar tegen te spreken.

Tips om slimmer om te gaan met zo’n baas

1. Kennis vergaren – Verdiep je in zijn gedrag, zodat je weet wanneer hij dreigt door te slaan. Zodra hij zich bedreigd of aangevallen voelt, komen zijn schaduwzijdes aan het licht. Dit komt vaak voort uit een diepgewortelde onzekerheid of angst voor afwijzing. Omzeil deze situaties zoveel mogelijk.

2. Grenzen bewaken – Omdat hij meestal geen rekening houdt met jouw gevoelens kan zijn (agressieve) gedrag bij jou frustratie of angst opleveren. Blijf vooral onafhankelijk en bescherm jezelf tegen zijn negatieve gedrag. Zoek afleiding buiten je werk met mensen die je wel waarderen. Het gedrag van je baas hoort bij hem en het zegt niets over jou! Als je baas over jouw grens gaat, geef hem dan op een positieve manier, duidelijke feedback.

3. Waarderen en vlijen – Je bereikt meer voor jezelf, door je baas te complimenteren en te waarderen dan door hem te bekritiseren of uit te dagen. Hij hoort graag hoe geweldig hij is en wil goed voor de dag komen bij zijn opdrachtgevers. Help hem optimaal te presteren, dat is ook goed voor jouw carrière.

4. Loyaal blijven – Over je baas roddelen met collega’s kan troost bieden, maar is risicovol omdat juist deze baas erg achterdochtig kan zijn. Blijf neutraal en geef hem geen grond om je te wantrouwen. Zoek liever een uitlaatklep buiten de organisatie.

5. Kijken en leren – Zoek een modus om stand te houden bij deze baas en haal je voordeel uit deze werkrelatie. Leer van hem door te observeren met hoeveel zelfvertrouwen en charme hij mensen in beweging brengt en hoe hij overeind blijft in een crisis. Omdat hij makkelijk contacten legt, heeft hij vaak een groot netwerk binnen de organisatie, waar jij ook gebruik van kunt maken.

6. Helder communiceren – Vermijd praten over problemen en vraag alleen toestemming voor de oplossing die jij al bedacht hebt. Wees kort en bondig in je communicatie, voorkom breedsprakigheid of onduidelijkheid. Hij besteedt het liefst aandacht aan zichzelf en wil zijn tijd niet verspillen aan het ontrafelen van jouw verborgen boodschappen.

7. Blijven of vertrekken – Als je alle tactieken hebt geprobeerd en je blijft tobben met deze lastige baas, is het tijd om voor jezelf te kiezen. Bepaal of je het hier nog lang zult uithouden en wat de mogelijkheden zijn om voor een andere baas in de organisatie te gaan werken, of – als dat niet lukt – iets buiten de deur te vinden.

Als jij je (enige tijd) staande hebt weten te houden onder de barre omstandigheden van narcistisch leiderschap, ben je beter voorbereid op je toekomst. Het maakt je sterker als je zelf de regie in handen houdt en niet meegaat in het negatieve gedrag dat je baas vertoont. Neem afstand en probeer het zakelijk te benaderen in plaats van persoonlijk. Laat deze baas niet tegen je werken maar voor je werken.

Het is de tegenwind die de vlieger doet stijgen (Chinese wijsheid)

Jolanda Meijer is sinds 2007 eigenaar van de Ruimtewinner Coaching & Training  waar zij, als work-lifecoach, mensen helpt die door allerlei oorzaken uit balans zijn geraakt. Haar specialisaties zijn (werk)stressvermindering en burn-outpreventie. Hierover schreef zij haar eerste boek Een opgeruimd hoofd in 7 stappen (2016). Ze is de auteur van Slimmer omgaan met je lastige baas.

Slimmer omgaan met je lastige baas - Tools voor minder bazenstress preview
23 april 2018 | Jolanda Meijer

Voor veel werknemers is hun baas eerder een stressfactor dan een bron van inspiratie en motivatie. Zij worden geconfronteerd met sociaal onhandige, incapabele of ronduit onbeschofte leidinggevenden.

Gelukkig is het niet binnen alle organisaties kommer en kwel en zijn er ook bazen die het beste voor hebben met hun personeel en daar ook naar handelen. De kans is echter groot dat je als medewerker toch opgescheept zit met een lastige baas en dat je lijdt aan bazenstress, waardoor je met steeds minder plezier naar je werk gaat. Als je niet op tijd ingrijpt om deze vorm van stress te verminderen, loop je het risico op overspannenheid en burn-out.

Om de relatie tussen jou en je lastige baas te verbeteren en je te beschermen tegen de barre omstandigheden waar je in terecht kunt komen, is het belangrijk dat je zelf mentaal sterker wordt en stevig in je schoenen staat. Zo kun je beter omgaan met de tegenwind die je ervaart, blijf je overeind in de zwaarste storm en kun je jezelf beschermen tegen verwoestende orkanen.

Uit de tientallen interviews die ik voor dit boek heb gehouden met medewerkers, leidinggevenden en deskundigen, is naar voren gekomen dat het van belang is om vooral op tijd te signaleren dat er iets mis is. Als je te diep verzeild bent geraakt in een situatie waarin de emoties al te hoog opgelopen zijn, kun je niet meer helder denken en wordt het steeds lastiger om eruit te komen. Als je het ontspoorde gedrag van je baas te lang tolereert, heeft dat een negatief effect op je zelfvertrouwen en je gevoel van eigenwaarde. Jezelf voor de gek houden en denken dat het aan jou ligt, helpt je niet verder. Om erger te voorkomen, kun je beter aandacht geven aan allerlei signalen die je lijf afgeeft dat er iets misgaat.

De meeste medewerkers met een lastige baas ervaren hun situatie als onrechtvaardig. Zo zou het niet moeten zijn. Zij vinden het niet eerlijk als hun baas er een zooitje van maakt en dat zij dan degenen zijn die hun gedrag moeten aanpassen of het veld moeten ruimen. Medewerkers die de strijd aangingen en niet wilden opgeven, trokken vaak toch aan het kortste eind. Zij kwamen pas achteraf tot de conclusie dat ze al veel eerder eieren voor hun geld hadden moeten kiezen, omdat het gevecht ze te veel energie kostte of hun gezondheid en welzijn ondermijnde. Als zij uiteindelijk een andere werkplek hadden gevonden, binnen of buiten de organisatie, waren ze vooral opgelucht. Door de knoop door te hakken wisten ze in elk geval waar ze aan toe waren en hoefden ze niet meer bang te zijn voor hun onzekere toekomst. Zij gaven aan blij te zijn om gekozen te hebben voor hun gezondheid en levensgeluk.

Samengevat is dit de top 10 voor het slimmer omgaan met je lastige baas:

1. Houd je hoofd koel

2. Neem de regie

3. Verdiep je in je baas en in jezelf

4. Stel je professioneel op

5. Verander je kijk op de situatie

6. Ontwikkel een gebruiksaanwijzing voor je baas

7. Communiceer helder en assertief

8. Bewaak je grenzen

9. Maak een plan B

10. Zoek op tijd hulp

Naast deze tips ontdek je in Slimmer omgaan met je lastige baas hoe het komt dat je zo’n moeite hebt met je baas, hoe je daar verandering in kunt brengen en ontwikkel je een ‘gebruiksaanwijzing’ voor een betere relatie met je baas.

Jolanda Meijer is sinds 2007 eigenaar van de Ruimtewinner Coaching & Training  waar zij, als work-lifecoach, mensen helpt die door allerlei oorzaken uit balans zijn geraakt. Haar specialisaties zijn (werk)stressvermindering en burn-outpreventie. Hierover schreef zij haar eerste boek Een opgeruimd hoofd in 7 stappen (2016). Ze is de auteur van Slimmer omgaan met je lastige baas.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden