Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
De wereld is rond (herziene editie) - Roadmap voor hoop preview
3 september 2021 | Jo Caudron

Toen mijn meest recente boek De wereld is rond eind 2019 verscheen, was de grootste crisis sinds Wereldoorlog Twee in volle aanmaak. Het zou nog 10 weken duren voor de Chinese autoriteiten de WHO op de hoogte brachten van het bestaan van Covid-19 en nadien nog eens 10 weken voor het virus de hele wereld in haar greep kreeg. 

In die periode kon ik rustig het verhaal van mijn boek vertellen in de media, via talloze presentaties en in het strategisch advieswerk voor onze klanten. Er was echter een probleem: mijn boek beschreef digitale én maatschappelijke disrupties en vertaalde dat in een economische en maatschappelijke transformatie als een toekomstvisie die zich pas in 2030 zou afspelen: een nieuwe manier van leven, wonen en werken, andere economische modellen, duurzame ontwikkelingen, veranderingen in mobiliteit, enzovoort. 

Hier wrong het schoentje: het verhaal was uitermate relevant, maar niet dringend. Zelfs mijn eigen collega’s maakten me aan de hand van de Eisenhower Matrix duidelijk dat - hoewel zeer inspiratievol - mijn verhaal niet echt zou resoneren in raden van bestuur of directiecolleges, waar ze toch eerder met praktische digitale transformatie bezig waren. 

En toen kwam de eerste lock-down, midden maart 2020. Op enkele dagen tijd werden veel van de scenario’s die ik beschreef voor binnen 10 jaar, plots de realiteit voor iedereen: thuis werken, onderwijs krijgen of winkelen; meer aandacht voor lokale activiteiten en economie; andere mobiliteitsmodi, en ga zo maar door. De meesten onder ons geloofden toen nog dat tegen de zomer het virus wel verdwenen zou zijn. In plaats van volop voor verandering te gaan, bleven organisaties afwachtend zitten, tot het oude normaal zou terugkeren. Hierdoor waren veel aanpassingen en maatregelen halfslachtig, niet structureel en slecht uitgevoerd.

Het besef dat deze nieuwe scenario’s wel eens permanent zouden kunnen zijn kwam er met de tweede en derde golf. Wilden bedrijven overleven dan moesten ze het hele ‘op-afstand’ verhaal beter aanpakken: digitale versnelling was overal het gevolg. Op hetzelfde moment koppelden overheden hun aangekondigde relance-maatregelen aan duurzame verandering, bedrijven vaardigden massaal nieuwe thuiswerkregels uit en ecommerce werd een blijver. Gezinnen deden afstand van hun (tweede) wagen, steden herorganiseerden mobiliteit en bedrijven vergroenden hun wagenpark. Het besef groeide dat de post-Covid wereld er wel degelijk anders zou gaan uitzien, op minder dan 2 jaar werd voor 10 jaar aan beleid geïmplementeerd. 

Toen mijn uitgever me net voor de zomer vroeg om voor de volgende druk het manuscript te herzien, was ik meteen enthousiast. Alles wees er op dat de crisis stilaan voorbij was, en die Corona-bevindingen zou ik kunnen gebruiken om het boek te actualiseren. Toen ik me echter aan de schrijftafel installeerde werd duidelijk dat een 4de golf onvermijdelijk was, dat Covid ons nog lang zou achtervolgen, dat de noodzaak tot fundamentele aanpassingen in onze manier van werken en leven alsmaar groter werd.

Uiteindelijk heb ik grote delen van het boek herschreven, als een soort handleiding voor een wereld in versnelde verandering, vandaag én morgen. Ondanks het leed dat Covid aanricht is het momentum voor positieve verandering nog nooit zo groot geweest - laten we dit op een positieve en optimistische manier aangrijpen. Nog meer dan in het oorspronkelijke boek, is de herziene versie van De wereld is rond een boodschap van hoop, een roadmap voor organisaties die zich versneld klaar willen maken voor de toekomst, want de toekomst is nu. 

Jo Caudron is als ondernemer gepassioneerd door technologie en media. Vanuit zijn 20 jaar ervaring in de online wereld en als oprichter van talrijke internetbedrijven, is hij een veelgevraagd spreker op het vlak van digitale en sociale media en adviseert hij grote bedrijven in binnen- en buitenland. Hij is de auteur van het tot Managementboek van het Jaar 2020 bekroonde De wereld is rond.


Redactioneel - Boeken van het Jaar column
16 maart 2021 | Pierre Pieterse

De shortlist. Zoals elk jaar een paar boeken die je wist dat op de lijst zou komen, naast de witte raaf, en de gedoodverfde winnaar (die het vaak niet wordt). Laten wij voor de verandering eens terug kijken en de toekomst ongewis laten.

De shortlist voor Managementboek van het Jaar 2021 vindt u op deze pagina.

In 2003 wordt een traditie geboren: Joep Schrijvers mag zich de eerste auteur noemen van een Managementboek van het Jaar. Zonder overigens enige festiviteit, zonder jury ook maar via internetstemming, maar wel met het ‘beeldje', wordt zijn Hoe word ik een rat? bekroond. Een jaar later vindt het eerste echte managementboekengala plaats. En heel ‘2021 avant la lettre' wint niet een ‘boze witte man' maar een een vrouw, Susanne Piet, met De emotiemarkt, dat dan weer wel. Het jaar erop was voor Jeroen Smit die met Het drama Ahold de prijs in de wacht sleepte. Helaas, volgens sommigen onterecht, bleef de opvolger, De prooi, in 2009 steken in de shortlist.

We zijn in 2006, het jaar waarin de winnaar niet aanwezig was om het beeldje in ontvangst te nemen. Had Marcel Metze van tevoren geweten dat zijn Ze zullen weten wie ze voor zich hebben zou winnen, dan was hij van de partij geweest. Snel naar 2007. Leen Zevenbergen pakt met En nu laat ik mijn baard staan de prijs. De spreekwoordelijke witte raaf. Een boek dat, aldus een juryvoorzitter, nu niet meer zou winnen. Toch te veel een visitekaartje en geen blijvertje voor in de boekenkast. Het jaar erop was (eindelijk) voor Mathieu Weggeman, al was iedereen die het kon weten het erover eens dat de titel een oeuvreprijs was. Leidinggeven aan professionals? Niet doen! is eerder remake dan original.
2009 was een ‘sterk' jaar, Veranderdiagnose kreeg de titel en liet de gedoodverfde winnaar  De prooi achter zich. Ironisch genoeg vond opvolger Emotionele integriteit niet eens de weg naar de longlist waarmee de geschiedenis zich herhaalde. In 2010 verrast de jury met Inkoop van Gerco Rietveld. De eerste en enige keer dat een zo functioneel boek buiten het enge managementveld won. Het jaar erop brak Menno Lanting door met Connect!. Een boek dat als enige winnaar inmiddels het etiket ‘klassieker' draagt.

De drie volgende jaren laten degelijke managementboeken zien: Gedeeld leiderschap van Dijkstra & Feld (een boek dat nu ook hoge ogen zou gooien, want corona vraagt bij afwezigheid van om een gedwongen opdeling van leiderschapstaken), Leren samenwerken tussen organisaties van Kaats & Opheij (tijdloos thema) en Zakendoen in de nieuwe economie van Marga Hoek (over verduurzaming van de economie).

In 2015 vloog weer een witte raaf naar de top: Omnichannel in retail van Gino Van Ossel. Een voorbode op de ‘Belgische jaren'. Maar voor het zover is, slepen de dames Kramer & Braun de titel in de wacht, met hun op antropologische leest geschoeide De Corporate Tribe. Building Tribes leert hoe je dat doet, maar verder dan een plek op de shortlist van 2018 kwam deze how to niet. 2017 kende een opmerkelijke winnaar, Het innovatiedoolhof. Opmerkelijk want een oude mare wil dat boeken met ‘innovatie' in de titel ‘niets doen' zoals dat in uitgeefjargon heet. Gijs van Wulfen proved us wrong! De ‘Belgische jaren'. Met The Future of Shopping van Jorg Snoek en Pauline Neerman en afgelopen jaar De wereld is rond van Jo Caudron. Het intermezzo was voor Alles transactie van het Innopay-trio Shikko Nijland, Chiel Liezenberg, en Douwe Lycklama.

In april weten we wie er dit jaar met het beeldje vandoor gaat.


De wereld is corona column
15 juni 2020 | Pierre Pieterse

Ik zou bijna zeggen, was dat maar zo. Sinds het schrijven van deze editorial is de bom overal ingeslagen, en is corona nog maar een van de problemen die moeten worden opgelost. Maar gelukkig blijft de centrale boodschap van onderhavig stukje fier overeind, misschien wel meer als toen: we zijn toe aan een herbezinning!

‘Wij durven te stellen dat in de wereld van Caudron een virus minder snel en gemakkelijk om zich heen had kunnen grijpen. Simpelweg omdat we dan al meer lokaal zouden leven, ons minder zouden verplaatsen, omdat wonen, werken, leren en ontspannen zich zouden concentreren in kleinere gemeenschappen. Werken vanuit huis was al lang normaal. En die schonere lucht die we nu meemaken? Die hadden we al jarenlang gehad. Problemen met de voedselvoorziening? Waarschijnlijk voor een groot deel ondervangen door lokale productie. Bedrijven massaal in de problemen? Waarschijnlijk stukken minder als we al op grote schaal zouden zijn overgestapt op een nieuw economisch model: waarin we betalen voor gebruik en oplossingen. En dat abonnement loopt gewoon door. Wij durven zelfs te hopen dat de crisis waarin we ons momenteel bevinden, ons met grote stappen dichterbij Caudron’s wereld anno 2030 gaat brengen. Kortom, wat ons betreft doorstaat De wereld is rond ook de tand van deze vreemde tijd.’ Aldus het juryrapport over het winnende boek De wereld is rond van Jo Caudron.

Inmiddels wordt er flink invulling gegeven aan deze wereld. Barbara Baarsma pleitte in Buitenhof voor korte logistieke lijnen. Van boer direct naar winkel. Logisch ook want waarom Nederland bijvoorbeeld vlees exporteert en tegelijk ook weer vlees importeert, is een raadsel. Waarschijnlijk het raadsel van de toegevoegde waarde, in dit geval lucht en strijkstok. En passant introduceerde zij de bodemcoach maar het ontging iedereen even wat ze daar nu precies mee bedoelde. Wellicht liet ze zich verleiden om mee te doen aan de grote coach-hype. Elk probleempje past een coach!

Ook Nicholas Nassim Taleb ziet de huidige corona crisis als een uitgelezen kans om de zaak eens goed om te gooien. Volgens hem is er een systeem opgetuigd dat de ellende over zichzelf afroept. Mondialisering, iedereen interconnected, verbonden, de global village, de wereld een dorp, zijn de perfecte voedingsbodem voor dit soort catastrofale pandemieën, met vliegtuigen als moderne drager van elke plaag. Hij pleit dan ook hartstochtelijk voor localism. Dat betekent misschien minder groei, maar vergis je niet zegt Taleb in een column, als je de kosten van de onvermijdelijke crises meeweegt, zie je dat die ‘meergroei’ negatief is.

En dan is er nog China. Als machtsfactor, als productieschuur, zelfs een serieuze troonpretendent als hoeder van de wereldorde, klaar om het stokje van de VS over te nemen. De huidige ‘dankbaarheidsdiplomatie’ is daar meer dan een voorbode van. Maar pas op, zo waarschuwen de sinologen Rana Mitter en Nadège Rolland in de Volkskrant (van 8 mei), het is allemaal ter meerdere eer en glorie van China. Een voor allen, allen voor China. Wie zoet is krijgt lekkers, wie stout is de roe: mondkapjes en beloningen voor wie China welgezind is, dreigementen voor wie kritiek uit. ‘Ik denk dat deze crisis illustreert wat voor wereldorde we kunnen krijgen als China een supermacht wordt. Wie vriendelijk is en Beijing eerbied betuigt, wordt beloond met cadeaus. Maar wie kritiek uitoefent en tegen Beijings doelen ingaat, wordt onder druk gezet. Kijk naar de dreigementen tegen Australië.’ For starters. China zelf zal meer en meer afdrijven van onze gekoesterde waarden, richting een nog totalitairder staat. ‘Een van de zuilen van de legitimiteit van de CCP is door de corona crisis zwaar beschadigd. Dat zal betekenen dat de partij meer op andere machtsinstrumenten zal leunen: repressie en controle, nationalisme en politieke strijd.’

Een herbezinning is kortom op zijn plaats. Daarbij is het managementboekboek van het corona-jaar 2020 een mooi startpunt.


Jo Caudron: ‘Dit boek had het eind van mijn carrière kunnen betekenen’ interview
12 juni 2020 | Hans van der Klis

Zijn naam als de winnende auteur was nog maar nauwelijks gevallen, of Jo Caudron liet digitaal vuurwerk ontsteken, terwijl zijn echtgenote thuis met een fles champagne de trap kwam opstormen. De uitreiking van het Managementboek van het Jaar 2020, op het online platform Zoom, werd door de coronacrisis een gedenkwaardige aangelegenheid, met een geheel eigen dynamiek

Het was even wennen. Geen afgeladen De Rode Hoed in Amsterdam, maar een webinar, in goede banen geleid door host en dagvoorzitter Ronnie Overgoor. Als een soort discjockey introduceerde hij de genomineerde auteurs, die hij op Zoom één voor één tevoorschijn toverde voor twee interviewsessies. De uitreiking van de prijs voor het Managementboek van het Jaar 2020 kende een heel eigen dynamiek. Het was niet anders: de coronacrisis gooide roet in het eten. Zoals de hele samenleving op dit moment met een nieuwe werkelijkheid te maken heeft, zag ook Managementboek zich genoodzaakt te improviseren, al zei directeur Philip van Coevorden er wel meteen bij dat de terugkeer naar De Rode Hoed dan maar volgend jaar moet plaatsvinden. Het eigen Managementboekengala is toch het hoogtepunt van het jaar voor deze niche van het boekenvak.

Angst als goede raadgever

De coronacrisis en de bijbehorende ongemakken waren natuurlijk ook het belangrijkste onderwerp tijdens de interviews. Volkskrant-journalist Huib Modderkolk, genomineerd voor zijn boek Het is oorlog maar niemand die het ziet, over alle bedreigingen van de digitale wereld, was met zichtbare tegenzin ingelogd op Zoom: het ineens zo populaire vergaderplatform mag dan gratis en gebruiksvriendelijk zijn, het bedrijf is niet echt zorgvuldig met de data die de gebruikers achterlaten. En dat is nu juist een van de waarschuwingen die Modderkolk in zijn veelgeprezen boek geeft. Het boek dat bergbeklimster Katja Staartjes maakte samen met Menno Boermans, Topteams – samen bergen verzetten, raakt ook aan de huidige crisis. In de parallellen die Staartjes ziet tussen bergbeklimmen en het leiden van organisaties gaat het nadrukkelijk ook over de extreme situaties waarin je kunt terechtkomen. En dan is angst helemaal geen slechte raadgever, zei Staartjes. ‘Het beste dat je op zo’n moment kunt doen, zowel tijdens een moeilijke beklimming als in het bedrijfsleven, is even stilstaan en goed nadenken over de volgende stap die je moet zetten. Je moet rustig blijven, zorgen dat je samen de juiste beslissing neemt en vertrouwen houden. Je hoeft niet altijd de top in gedachten te houden, op zo’n moment gaat het vooral om de volgende stap.’

Aanpassen aan de nieuwe situatie

De andere drie genomineerde auteurs raken eerder aan de crisis op langere termijn, hoewel Jo Caudron, schrijver van De wereld is rond, over de perfecte storm die de mondialisering en de technologische ontwikkelingen veroorzaken, terecht opmerkte dat zijn scenario voor 2030 door de coronacrisis misschien wel dichterbij is gekomen dan hij ooit kon vermoeden. Het grote gevecht, het boek van Jeroen Smit over opkomst en ondergang van Unilever-topman Paul Polman, gaat in feite ook over de verantwoordelijkheid die grote ondernemingen in deze tijd moeten nemen. ‘Dit is het eerste boek waarin ik zelf ook stelling heb genomen. En dat vond ik best eng’, erkende hij. De laatste genomineerde, Hans Wopereis, de enige die tijdens het webinar plaats had genomen voor zijn boekenkast, doet met zijn boek Bezieling werkt haast een moreel appel: hij vindt dat bezieling, de reden waarvoor je ’s ochtends uit bed stapt, leidend zou moeten zijn bij alle keuzes die je in je werkende leven maakt. ‘Alle organisaties en groepen mensen zouden dienstbaar moeten zijn aan de maatschappij. Naar mijn mening ontbreekt die universele waarde bij te veel organisaties.’

Digitaal vuurwerk

En toen verscheen Peter de Roode in beeld, voorzitter van de jury. Hij las geen uitgebreid juryrapport voor, zoals we gewend zijn, maar kwam snel tot de kern: de jury kende de prijs voor het Managementboek van het Jaar 2020 toe aan Jo Caudron voor zijn boek De wereld is rond. Caudron liet tegen de digitale achtergrond die hij had geïnstalleerd een spetterend vuurwerk ontsteken. Zijn vrouw kwam nog snel de trap opstormen met een fles champagne en twee glazen. ‘Ik had het totaal niet verwacht’, zei hij naderhand. ‘Ik had me inderdaad wel voorbereid, dat leek mij wel zo professioneel. Zeker in deze tijd moeten wij ons aanpassen aan de situatie.’

Het is een welkome onderscheiding, vervolgde Caudron. ‘Zeker in België is het heel goed ontvangen. Niet alleen bij mensen die het uit professionele overwegingen lezen, maar ook bij gewone lezers. Voor de quarantaine gaf ik toch al snel drie of vier lezingen per week. Twee weken voordat België in lockdown ging, kwam de Engelstalige editie uit. Het is jammer dat we de promotie voor dat boek hebben moeten stilleggen. Hopelijk dat deze prijs ervoor zorgt dat de aandacht in Nederland ook zal toenemen.’

En de winnaar is…

De wereld is rond van Jo Caudron deed ons met de ogen knipperen. Jo Caudron trok ons moeiteloos mee naar ‘zijn' wereld in 2030. Daarin hebben we de metastorm zoals hij die noemt overleefd en zijn we in staat gebleken er met zijn allen zelfs een positieve toekomst van te maken. Positief in wonen, werken, mobiliteit, duurzaamheid, onderwijs, noem maar op. Deze auteur schuwt de grote thema's niet, weet zeer helder te duiden wat er momenteel in de wereld gaande is en smeedt vervolgens een volstrekt authentiek en vooral optimistisch toekomstplan.
Caudron steekt met zijn boek werkelijk zijn nek uit én doet ons geloven in een betere wereld die zomaar binnen handbereik lijkt. Om te gaan wonen, werken, studeren en recreëren in de urban villages die hij schetst, tekenen wij graag morgen in. Een economie die niet meer is gebaseerd op (veel) spullen en bezit, maar op gebruik en oplossingen. Doe ons die maar graag! Groei en vooruitgang voor iedereen, maar wel op een fundamenteel andere manier. Een utopie? Lees dit boek en prove him wrong zouden we zeggen.
Houdt dat optimistische toekomstbeeld ook stand, nu we plotsklaps zijn beland in een storm die het boek niet vermeldt, namelijk die van een wereldwijde bedreiging van onze gezondheid? Wij vroegen het onszelf als jury even kritisch af. Wij durven te stellen dat in ‘de wereld van Caudron’ een virus minder snel en gemakkelijk om zich heen had kunnen grijpen. Simpelweg omdat we dan al meer lokaal zouden leven, ons minder zouden verplaatsen, omdat wonen, werken, leren en ontspannen zich zouden concentreren in kleinere gemeenschappen. Werken vanuit huis was al lang normaal. En die schonere lucht die we nu meemaken? Die hadden we al jarenlang gehad. Problemen met de voedselvoorziening? Waarschijnlijk voor een groot deel ondervangen door lokale productie. Bedrijven massaal in de problemen? Waarschijnlijk stukken minder als we al op grote schaal zouden zijn overgestapt op een nieuw economisch model: waarin we betalen voor gebruik en oplossingen. En dat abonnement loopt gewoon door. Wij durven zelfs te hopen dat de crisis waarin we ons momenteel bevinden, ons met grote stappen dichterbij Caudron’s wereld anno 2030 gaat brengen. Kortom, wat ons betreft doorstaat De wereld is rond ook de tand van deze vreemde tijd.’

Aldus de jury.

In het kort

Topteams

In Top Teams – Samen bergen verzetten van Katja Staartjes en Menno Boermans (die de werkelijk schitterende foto’s in dit boek voor zijn rekening nam), word je meegenomen op een klimexpeditie, waarbij de management- en teamlessen die worden beschreven net zo goed gebruikt kunnen worden in een kantoorbaan

Het boek bestaat uit zes fasen met elk drie pijlers: expeditie (doel, koers, voorbereiding), team (teamgrootte, teamprofiel, regie), basiskamp (energie, vertrouwen, communicatie), beklimming (leiderschap, samenwerken, teamontwikkeling), top (commitment, veerkracht, grenzen), en afdaling (succes vieren, reflectie, groeipad).

De managementlessen die in dit boek aan de orde komen, zijn niet nieuw, maar de impact van een ‘fout’ – of het nu een verkeerde beslissing of een niet goed functionerend team is – is tijdens de beklimming van een ‘achtduizender’ zoals de Mount Everest, wel veel groter en kan het verschil tussen leven en dood betekenen. Juist dat maakt dat je ontzettend meeleeft met Katja en haar klimteams in dit boek. Door de aansprekende verhalen blijven de bijbehorende lessen langer hangen (respectievelijk: accepteer hulp, blijf positief, vier je succes op een goed moment, denk aan de afronding).

In tegenstelling tot een aantal andere managementboeken is in dit boek sprake van maar een casus, namelijk de expedities van Katja zelf. Sterk hieraan is dat de auteur ook zeker niet te beroerd is om voorbeelden van haar eigen falen als leider te geven.

Het boek is heel mooi uitgevoerd met schitterende foto’s. Deze zijn voorzien van een toepasselijke quote of les, die ook weer heel goed bij het onderwerp van het betreffende hoofdstuk past.

Het is oorlog maar niemand die het ziet

Niet voor niets start het boek Het is oorlog maar niemand die het ziet van Huib Modderkolk met een bijeenkomst in 2015 van de hoofden van de veiligheidsdiensten met Rutte, waarin deze wel de noodzaak van actie onderschrijft, maar er geen geld voor beschikbaar stelt. Onderschatting? Een cruciale fout?

Cyberveiligheid is vaak een moeilijk begrip. De auteur heeft een ongelofelijk knappe prestatie geleverd om deze behoorlijk technische problematiek bijzonder helder en vrij van jargon op te schrijven. Dit boek is daardoor voor iedereen makkelijk te lezen, hier hoef je geen IT-kennis voor te hebben. Het leest als een thriller, inclusief cliffhangers.

De auteur beschrijft een aantal bekende en minder bekende anekdotes én de diverse onderzoeken die hij deed, en eindigt met een waarschuwing. Het gaat daarbij om bedrijven (KPN, Diginotar, Belgacom) die gehackt zijn voor hun intellectuele kennis, overheden, maar ook cruciale nutsvoorzieningen. En de auteur zelf is vermoedelijk ook slachtoffer, hij beschrijft dit erg beeldend. Dit boek kan het inzicht in en de zorgen over beveiliging concretiseren, waardoor er druk op de overheid kan worden uitgeoefend om aandacht en geld te besteden aan cyberkennis en beveiliging. Uit het boek wordt ook duidelijk dat er veel internationale samenwerking is, maar ook dat de diensten elkaars bedrijven en overheden hacken.

De auteur gebruikt een vertelstijl die niet helemaal chronologisch is, hij maakt regelmatig uitstapjes naar het verleden, om verbanden te leggen of achtergronden te verduidelijken. Dit maakt het boek af en toe wat moeilijk te volgen. Maar de boodschap wordt wel duidelijk: pas op voor hacking, je ontkomt er niet aan!

Het grote gevecht

Het grote gevecht van journalist Jeroen Smit gaat over het gevecht van Paul Polman om binnen Unilever zijn duurzaamheidsambities te combineren met hoog rendement. Maar nog meer lijkt het te gaan om het gevecht om duurzaamheidsinitiatieven op grote schaal wereldwijd uit te voeren, waarbij mensen verschillende visies hebben. De een vecht voor het idee dat bedrijven rendement en duurzaamheid moeten combineren, de ander vindt dat duurzaamheid voor gaat, en weer een ander meent dat bedrijven rendement moeten maken.

Met de ondertitel ‘& het eenzame gelijk van Paul Polman’ verwacht je dat Polman bijna verheerlijkt zou worden. Dat is niet zo. Veel hoofdrolspelers en figuranten geven aan hoe lastig het was om met Polman samen te werken. ‘Hij luistert niet’ is een veelgehoorde klacht. Heel mooi wordt omschreven hoe Polman steeds meer op een priester begint te lijken, die preekt. Een soort ‘environmental Jesus’. Ook wordt heel duidelijk hoe hij steeds meer naar het gezelschap van wereldleiders trekt en steeds minder aandacht heeft voor de operationele beslommeringen van Unilever. Zijn ‘gelijk’ is niet zo eenzaam als het lijkt. Zijn wereldleidersgezelschap is het volledig met hem eens. Maar ook binnen Unilever zijn er heel veel die volledig achter Polman en zijn visie staan. Hij geeft deze mensen alleen veel te weinig steun, ze moeten zelf maar uitzoeken hoe ze het voor elkaar krijgen.

Dit boek is duidelijk gebaseerd op zeer veel interviews, waarbij aangetekend dat de auteur zijn bronnen niet prijsgeeft. Dit maakt de diverse perspectieven zeer persoonlijk en het boek extra goed leesbaar.

Bezieling werkt

Hans Wopereis heeft met Bezieling werkt een bijzonder boek geschreven. Hij durft het aan een managementboek te schrijven dat in essentie niet gaat over strategie en structuren, en ook niet over leiderschap en leiders, maar over het wezenlijke dat mensen en organisaties drijft. Noem het ‘waartoe wij op aarde zijn’.

Elke organisatie heeft haar eigen cultuur, haar eigen patronen. Elke organisatie schept haar eigen karma, dus hoe zorg je ervoor dat jouw cultuur lerend en dienstbaar blijft? Hoe smeed je met elkaar een geheel dat het individu niet dwingt tot aanpassing, maar juist aanspoort tot autonomie en uniciteit?

In dit boek staat de metafoor van de bron centraal om te duiden wat er speelt in de onderstroom van de organisatie. De acht bronnen van groei en ontwikkeling in organisaties die het aanreikt, zijn: bezieling, vertrouwen, kringbewustzijn, leiderschap, zelfonderzoek, verantwoordelijkheid, waarachtigheid, en ten slotte mededogen. Elke bron wordt in een apart hoofdstuk geduid, volop voorzien van voorbeelden uit de eigen praktijk én praktisch gemaakt door aan te geven wat je kunt doen als individu, als leidinggevende, en als organisatie.

Wopereis heeft een mooie schrijfstijl en put uit een keur van godsdiensten, traditionele verhalen en sprookjes om te laten zien dat (het zoeken naar) bezieling van alle tijden is. Zweverig? De vele voorbeelden en de concrete gedragingen waarmee elk hoofdstuk wordt afgesloten, houden het aards. Het is geen doorsnee managementboek. Modellen en quick fixes ontbreken. Maar deze auteur raakt je en zijn eigen bezieling klinkt in het hele boek door. Een boek met een waarachtige boodschap om nog lang op na te kauwen.

Jo Caudron: ‘Dit boek had het eind van mijn carrière kunnen betekenen’

De Vlaming Jo Caudron kreeg op 16 april de prijs voor het Managementboek van het Jaar 2020 voor zijn boek De wereld is rond. Door de coronacrisis niet zoals gebruikelijk tijdens het jaarlijks Managementboekengala, maar tijdens een goed bekeken webinar op Zoom.

Voor de verschijning van De wereld is rond had Jo Caudron, een van de digitale pioniers van Vlaanderen, al vijf boeken op zijn naam, vooral over praktischer onderwerpen zoals social media en de toekomst van de mediasector. Hij besefte dat de grote greep die hij in De wereld is rond doet goed zou kunnen vallen, maar ook dat hij er kwetsbaar door zou zijn. ‘Voordat ik ging schrijven, heb ik de opzet ervan met mijn collega’s van mijn adviesbureau Scopernia besproken. Ik heb gezegd: dit boek kan the end of my story betekenen. Wij werken voor grote corporates en het risico bestond dat zij zouden zeggen: wat is dit voor een hallucinant slecht boek? Dat was het einde van mijn carrière geweest. Gelukkig is de ontvangst goed geweest. Mijn uitgeefster Elisabeth Torfs zei dat het boek haar deed denken aan Yuval Noah Harari en Steven Pinker. Ik wil mijzelf niet vergelijken met die twee, maar het is wel mijn ambitie veel meer mensen te bereiken.’

Optimistisch

Toch wist hij al snel dat het boek goed valt bij het publiek, zowel bij liefhebbers van managementliteratuur als bij reguliere lezers. ‘Totdat België in lockdown ging, hield ik drie of vier presentaties per week. De reacties waren heel positief. Er zijn er tot nu toe bijna vierduizend van verkocht. De uitgeverij, Pelckmans Pro, is zeer tevreden. Ik heb meegemaakt dat mensen na een presentatie met een hele stapel de deur uitliepen, een boek voor elk gezinslid. “Je hebt me weer optimistisch gestemd over de toekomst”, kreeg ik te horen. Heel prettig, want vanuit die gedachte ben ik twee à drie jaar geleden ook begonnen met schrijven. Ik merkte dat ik zelf ook pessimistisch was over de toekomst, dus wilde ik onderzoeken met een scenario voor 2030 of dat gevoel gerechtvaardigd was.’

Twee weken voor de lockdown verscheen ook de Engelstalige editie, vooral om te verkopen tijdens evenementen waar Caudron als spreker zou optreden. Die blijven dus grotendeels in het magazijn liggen. ‘Daarom is deze onderscheiding zeer welkom’, zegt Caudron. ‘Het Managementboek van het Jaar wordt ook in België beschouwd als een instituut. En hopelijk breekt het boek nu ook door in Nederland.’

Connecting the dots

Met de titel, De wereld is rond, verwijst Caudron nadrukkelijk naar Thomas Friedmans boek De aarde is plat uit 2005. Dat betekent niet dat hij zich tegen de Amerikaan wil afzetten, zegt hij. ‘Eigenlijk verwijs ik pas aan het einde van mijn boek naar Friedman. Maar ik kijk wel anders aan tegen de gevolgen van de mondialisering en de technologische ontwikkelingen. Hij voorspelt een level playing field. Maar inmiddels is wel duidelijk dat de afstanden in een platte wereld ook veel groter zijn geworden. Denk aan de sourcing van de mondmaskers die nu zo hard nodig zijn. Die blijken wij helemaal niet meer zelf te kunnen maken. Als er iets fout gaat, zoals nu blijkt tijdens deze coronacrisis, dat heeft die platte aarde veel negatieve neveneffecten. We zijn niet meer in staat de dingen die wij echt nodig hebben lokaal te produceren, we zijn lokaal niet veerkrachtig en weerbaar. Warren Buffett heeft het wel eens over The Big One gehad, een gebeurtenis die alles op zijn kop zet. Welnu, die maken we nu mee.’

Feiten en donuts

Caudron verwijst in zijn boek meermalen naar andere invloedrijke auteurs, zoals Hans Rösling, auteur van Feitenkennis, en naar Kate Raworth, die recent furore maakte met De Donuteconomie. Hoe incorporeert hij die analyses in zijn eigen verhaal? ‘Ik lees zelf bitter weinig, moet ik erkennen. Ik doe geen klassiek bronnenonderzoek, ik absorbeer dingen, inzichten uit online bronnen, lang voor ze ooit in een boek of studie komen, en baseer daar dan mijn eigen verhaal op. Als iemand anders al een bepaalde verklaring voor een ontwikkeling heeft gegeven, ga ik dat niet nog eens doen. Daarom verwijs ik ruimhartig. Ik zie het als connecting the dots. Zo ga ik eigenlijk altijd te werk. Ik heb nu al het materiaal klaarliggen voor een nieuw boek, De wereld na corona.’

Toch is De wereld is rond niet alleen een filosofisch getinte verhandeling over hoe de wereld er in 2030 uit zou kunnen zien. Het kent ook een heel praktische kant, met het SUPERchange-model. ‘Met dat model probeer ik toch een beetje de consultant in mij te verkopen. In feite is het niet zo ingewikkeld, het model is common sense. SUPER staat voor see, understand, plan, enable en run. Eerst moet je zien wat er gebeurt. De volgende stap is: begrijp je het ook? Als je het begrijpt, kun je gaan plannen, dan krijg je houvast. En zo verder. De laatste twee hoofdstukken zijn inderdaad heel praktisch, daar kan iedereen zelf mee aan de slag.’


Jo Caudron: ‘Dit boek had het eind van mijn carrière kunnen betekenen’ interview
20 april 2020 | Hans van der Klis

De Vlaming Jo Caudron kreeg op 16 april de prijs voor het Managementboek van het Jaar 2020 voor zijn boek De wereld is rond. Door de coronacrisis niet zoals gebruikelijk tijdens het jaarlijks Managementboekengala, maar tijdens een goed bekeken webinar op Zoom.

‘Wat een lef!, hebben we naar elkaar uitgeroepen na het lezen van De wereld is rond. En precies dat is de doorslaggevende factor geweest om het uit te roepen tot winnaar’, schreef de jury onder leiding van Peter de Roode over het winnende boek van Jo Caudron, een van de digitale pioniers van Vlaanderen, die al in 1994 een webagency opende. ‘Dit boek deed ons met de ogen knipperen, nam ons mee in een gedurfd verhaal. Jo Caudron trok ons moeiteloos mee naar zijn wereld in 2030. Daarin hebben we de Metastorm zoals hij die noemt overleefd en zijn we in staat gebleken er met zijn allen zelfs een positieve toekomst van te maken. Positief in wonen, werken, mobiliteit, duurzaamheid, onderwijs, noem maar op. Deze auteur schuwt de grote thema's niet, weet zeer helder te duiden wat er momenteel in de wereld gaande is en smeedt vervolgens een volstrekt authentiek en vooral optimistisch toekomstplan.’

Van harte gefeliciteerd. U was goed voorbereid met het digitale vuurwerk dat u liet ontsteken en de champagne die u werd aangereikt. Had u erop gerekend?
Nee, om eerlijk te zijn niet. Ik vond het al fantastisch dat mijn boek bij de vijf genomineerden zat. Natuurlijk wilde ik graag dat dit boek impact zou hebben, maar ik had verwacht dat het trage impact zou zijn. Dat vuurwerk leek mij wel gepast voor een feestelijke gelegenheid als deze. We moeten ons immers aanpassen aan de huidige crisistijd, nietwaar? De champagne was ook voor mij een verrassing. Mijn echtgenote kwam er de trap mee opstormen.

Wat denkt u dat deze onderscheiding voor het boek kan betekenen?
In België liep het al goed. Totdat het land in lockdown ging, hield ik drie of vier presentaties per week. De reacties waren heel positief: men vindt het een gedurfd boek. Er zijn er tot nu toe bijna vierduizend van verkocht. De uitgeverij, Pelckmans Pro, is zeer tevreden. Maar het boek wordt niet alleen gelezen door mensen met een professionele interesse. Ik heb meegemaakt dat mensen na een presentatie met een hele stapel de deur uitliepen, een boek voor elk gezinslid. ‘Je hebt me weer optimistisch gestemd over de toekomst’, kreeg ik te horen. Heel prettig, want vanuit die gedachte ben ik twee à drie jaar geleden ook begonnen met schrijven. Ik merkte dat ik zelf ook pessimistisch was over de toekomst, dus wilde ik onderzoeken met een scenario voor 2030 of dat gevoel gerechtvaardigd was. Twee weken voor de lockdown is ook de Engelstalige editie verschenen, vooral om te verkopen tijdens evenementen waar ik als spreker zou optreden. Die gaan nu niet door. Daarom is deze prijs zeer welkom. Het Managementboek van het Jaar wordt ook in België beschouwd als een instituut. En hopelijk breekt het boek nu ook door in Nederland.

U heeft vijf boeken geschreven, aanvankelijk over praktischer onderwerpen zoals social media en de toekomst van de mediasector. Met De wereld is rond doet u een veel grotere greep. Is dat wat u bedoelt met gedurfd?
Voordat ik ging schrijven, heb ik de opzet ervan met mijn collega’s van mijn adviesbureau Scopernia besproken. Ik heb gezegd: dit boek kan the end of my story betekenen. Wij werken voor grote corporates en het risico bestond dat zij zouden zeggen: wat is dit voor een hallucinant slecht boek? Dat was het einde van mijn carrière geweest. Gelukkig is de ontvangst goed geweest. Mijn uitgeefster Elisabeth Torfs zei dat het boek haar deed denken aan Yuval Noah Harari en Steven Pinker. Ik wil mijzelf niet vergelijken met die twee, maar het is wel mijn ambitie veel meer mensen te bereiken.

Met de titel, De wereld is rond, verwijst u naar Thomas Friedmans boek, De aarde is plat. Waarom? Hoe verhouden die boeken zich tot elkaar?
Begrijp me niet verkeerd, ik wil mij niet afzetten tegen Friedman. Eigenlijk verwijs ik pas aan het einde van mijn boek naar Friedman. Maar ik kijk wel anders aan tegen de gevolgen van de globalisering en de technologische ontwikkelingen. Hij voorspelt een level playing field. Maar inmiddels is wel duidelijk dat de afstanden in een platte wereld ook veel groter zijn geworden. Denk aan de sourcing van de mondmaskers, die nu zo hard nodig zijn. Die blijken wij helemaal niet meer zelf te kunnen maken. Als er iets fout gaat, zoals nu blijkt tijdens deze coronacrisis, dat heeft die platte aarde veel negatieve neveneffecten. We zijn niet meer in staat de dingen die wij echt nodig hebben lokaal te produceren, we zijn lokaal niet veerkrachtig en weerbaar. Warren Buffett heeft het wel eens over The Big One gehad, een gebeurtenis die alles op zijn kop zet. Welnu, die maken we nu mee.

In uw analyse verwijst u vaak naar andere auteurs, naar Feitenkennis van Hans Rösling, naar De Donuteconomie van Kate Raworth. Hoe gaat u te werk?
Ik lees zelf bitter weinig, moet ik erkennen. Ik doe geen klassiek bronnenonderzoek, ik absorbeer dingen, inzichten uit online bronnen, lang voor ze ooit in een boek of studie komen, en baseer daar dan mijn eigen verhaal op. Als iemand anders al een bepaalde verklaring voor een ontwikkeling heeft gegeven, ga ik dat niet nog eens doen. Daarom verwijs ik ruimhartig. Ik zie het als ‘connecting the dots’. Zo ga ik eigenlijk altijd te werk. Ik heb nu al het materiaal klaarliggen voor een nieuw boek, ‘De wereld na corona’.

Het boek kent twee niveaus: het is zowel filosofisch als praktisch. U presenteert zelfs een model, het SUPERchange-model. Is dat uw antwoord op de uitdagingen van de toekomst?
Met dat model probeer ik toch een beetje de consultant in mij te verkopen. In feite is het niet zo ingewikkeld, het model is common sense. SUPER staat voor see, understand, plan, enable en run. Eerst moet je zien wat er gebeurt. De volgende stap is: begrijp je het ook? Als je het begrijpt, kun je gaan plannen, dan krijg je houvast. En zo verder. De laatste twee hoofdstukken zijn inderdaad heel praktisch, daar kan iedereen zelf mee aan de slag.


Champagne voor winnaar Jo Caudron nieuws
20 april 2020 | Hans van der Klis

Zijn naam als de winnende auteur was nog maar nauwelijks gevallen, of Jo Caudron liet digitaal vuurwerk ontsteken, terwijl zijn echtgenote thuis met een fles champagne de trap kwam opstormen. De uitreiking van het Managementboek van het Jaar 2020, op het online platform Zoom, werd door de coronacrisis een gedenkwaardige aangelegenheid, met een geheel eigen dynamiek.

Het was even wennen. Geen afgeladen De Rode Hoed in Amsterdam, maar een webinar, in goede banen geleid door host en dagvoorzitter Ronnie Overgoor. Als een soort discjockey introduceerde hij de genomineerde auteurs, die hij op Zoom één voor één tevoorschijn toverde voor twee interviewsessies. De uitreiking van de prijs voor het Managementboek van het Jaar 2020 kende een heel eigen dynamiek. Het was niet anders: de coronacrisis gooide roet in het eten. Zoals de hele samenleving op dit moment met een nieuwe werkelijkheid te maken heeft, zag ook Managementboek zich genoodzaakt te improviseren, al zei directeur Philip van Coevorden er wel meteen bij dat de terugkeer naar De Rode Hoed dan maar volgend jaar moet plaatsvinden. Het eigen Managementboekengala is toch het hoogtepunt van het jaar voor deze niche van het boekenvak.

De C van corona

De coronacrisis en de bijbehorende ongemakken waren natuurlijk ook het belangrijkste onderwerp tijdens de interviews. Volkskrant-journalist Huib Modderkolk, genomineerd voor zijn boek Het is oorlog maar niemand die het ziet, over alle bedreigingen van de digitale wereld, was met zichtbare tegenzin ingelogd op Zoom: het ineens zo populaire vergaderplatform mag dan gratis en gebruiksvriendelijk zijn, het bedrijf is niet echt zorgvuldig met de data die de gebruikers achterlaten. En dat is nu juist een van de waarschuwingen die Modderkolk in zijn veelgeprezen boek (‘Het leest als een thriller’, zei ook Ronnie Overgoor) geeft. Het boek dat bergbeklimster Katja Staartjes maakte samen met Menno Boermans, Topteams – samen bergen verzetten, raakt ook aan de huidige crisis. In de parallellen die Staartjes ziet tussen bergbeklimmen en het leiden van organisaties gaat het nadrukkelijk ook over de extreme situaties waarin je kunt terechtkomen. En dan is angst helemaal geen slechte raadgever, zei Staartjes. ‘Het beste dat je op zo’n moment kunt doen, zowel tijdens een moeilijke beklimming als in het bedrijfsleven, is even stilstaan en goed nadenken over de volgende stap die je moet zetten. Je moet rustig blijven, zorgen dat je samen de juiste beslissing neemt en vertrouwen houden. Je hoeft niet altijd de top in gedachten te houden, op zo’n moment gaat het vooral om de volgende stap.’

Aanpassen aan de nieuwe situatie

De andere drie genomineerde auteurs raken eerder aan de crisis op langere termijn, hoewel Jo Caudron, schrijver van De wereld is rond, over de perfecte storm die de mondialisering en de technologische ontwikkelingen veroorzaken, terecht opmerkte dat zijn scenario voor 2030 door de coronacrisis misschien wel dichterbij is gekomen dan hij ooit kon vermoeden. Het grote gevecht, het boek van Jeroen Smit over opkomst en ondergang van Unilever-topman Paul Polman, gaat in feite ook over de verantwoordelijkheid die grote ondernemingen in deze tijd moeten nemen. De bewoordingen van Ronnie Overgoor, dat het een boek is over het gevecht om de ziel van het kapitalisme, gingen Smit misschien iets te ver, maar dat bedrijven iets moeten doen op het gebied van duurzaamheid staat voor hem als een paal boven water. ‘Dit is het eerste boek waarin ik zelf ook stelling heb genomen. En dat vond ik best eng’, erkende hij. De laatste genomineerde, Hans Wopereis, de enige die tijdens het webinar plaats had genomen voor zijn boekenkast, doet met zijn boek Bezieling werkt haast een moreel appel: hij vindt dat bezieling, de reden waarvoor je ’s ochtends uit bed stapt, leidend zou moeten zijn bij alle keuzes die je in je werkende leven maakt. ‘Alle organisaties en groepen mensen zouden dienstbaar moeten zijn aan de maatschappij. Naar mijn mening ontbreekt die universele waarde bij te veel organisaties.’

Woord van de jury

En toen verscheen Peter de Roode in beeld, voorzitter van de jury. Hij las geen uitgebreid juryrapport voor, zoals we gewend zijn, maar kwam snel tot de kern: de jury kende de prijs voor het Managementboek van het Jaar 2020 toe aan Jo Caudron voor zijn boek De wereld is rond. Caudron, in 1994 de eerste die in België een webagency opzette, liet tegen de digitale achtergrond die hij had geïnstalleerd een spetterend vuurwerk ontsteken. Zijn vrouw kwam nog snel de trap opstormen met een fles champagne en twee glazen. ‘Ik had het totaal niet verwacht’, zei hij naderhand. ‘Ik had me inderdaad wel voorbereid, dat leek mij wel zo professioneel. Zeker in deze tijd moeten wij ons aanpassen aan de situatie.’

Het is een welkome onderscheiding, vervolgde Caudron. ‘Zeker in België is het heel goed ontvangen. Niet alleen bij mensen die het uit professionele overwegingen lezen, maar ook bij gewone lezers. Voor de quarantaine gaf ik toch al snel drie of vier lezingen per week. Twee weken voordat België in lockdown ging, kwam de Engelstalige editie uit. Het is jammer dat we de promotie voor dat boek hebben moeten stilleggen. Hopelijk dat deze prijs ervoor zorgt dat de aandacht in Nederland ook zal toenemen.’

Kijk de gesprekken en bekendmaking integraal terug


Juryrapport Managementboek van het Jaar 2020-De wereld is rond-Jo Caudron nieuws
16 april 2020 | Peter de Roode

Zojuist is op de drukbezochte online bekendmaking van het Managementboek van het Jaar 2020 het boek De wereld is rond van Jo Caudron uitgeroepen tot winnaar. In dit bericht vindt u het juryrapport.

Op 16 april 2020 stond de uitreiking van het winnende Managementboek van het jaar gepland tijdens het feestelijke Managementboekengala. Maar het Coronavirus stak daar een stokje voor: geen feestelijk evenement helaas!

Een domper? Zeker! Voor niets gelezen? Nee! De jury die dit jaar bestond uit Jan Hoogstra, Elly Stroo Cloeck, José Otte, Maaike Vrenken, Pierre Spaninks en ondergetekende Peter de Roode (voorzitter), heeft met veel plezier de enorme stapels boeken gelezen, nieuwe inzichten opgedaan en interessante discussies gevoerd. Dat neemt niemand ons af!

Hoewel de winnaar dit jaar dus niet uit de Rode Hoed komt, is de eer er niet minder om. Wij nemen daarom onze hoed af en proosten vanuit onze huis-/ werk-/ zolderkamers op de winnaar van het Managementboek van het Jaar 2020:

De wereld is rond van Jo Caudron

Dit boek deed ons met de ogen knipperen, nam ons mee in een gedurfd verhaal. Jo Caudron trok ons moeiteloos mee naar ‘zijn' wereld in 2030. Daarin hebben we de Metastorm zoals hij die noemt overleefd en zijn we in staat gebleken er met zijn allen zelfs een positieve toekomst van te maken. Positief in wonen, werken, mobiliteit, duurzaamheid, onderwijs, noem maar op. Deze auteur schuwt de grote thema's niet, weet zeer helder te duiden wat er momenteel in de wereld gaande is en smeedt vervolgens een volstrekt authentiek en vooral optimistisch toekomstplan.

Jo Caudron steekt met zijn boek werkelijk zijn nek uit én doet ons geloven in een betere wereld die zomaar binnen handbereik lijkt. Om te gaan wonen, werken, studeren en recreëren in de Urban Villages die hij schetst, tekenen wij graag morgen in. Een economie die niet meer is gebaseerd op (veel) spullen en bezit, maar op gebruik en oplossingen. Doe ons die maar graag! Groei en vooruitgang voor iedereen, maar wel op een fundamenteel andere manier. Een utopie? Lees dit boek en prove him wrong zouden we zeggen.

Houdt dat optimistische toekomstbeeld ook stand, nu we plotsklaps zijn beland in een storm die het boek niet vermeldt, namelijk die van een wereldwijde bedreiging van onze gezondheid? Wij vroegen het onszelf als jury toch kritisch af. Wij durven te stellen, dat in ‘de wereld van Caudron' een virus minder snel en gemakkelijk om zich heen had kunnen grijpen. Simpelweg omdat we dan al lokaler zouden leven, ons minder zouden verplaatsen, omdat wonen, werken, leren en ontspannen zich zouden concentreren in kleinere gemeenschappen. Werken vanuit huis waren we al lang gewoon geweest. Die schonere lucht als gevolg daarvan? Die hadden we al jarenlang gehad. Problemen met de voedselvoorziening? Waarschijnlijk voor een groot deel ondervangen door lokale productie. Bedrijven massaal in de problemen? Waarschijnlijk stukken minder als we al op grote schaal zouden zijn overgestapt op een nieuw economisch model: waarin we betalen voor gebruik en oplossingen. In dat geval zou onze (maandelijkse) betaling van het ‘abonnement op spullen' immers gewoon doorlopen... Wij durven zelfs te hopen, dat de crisis waarin we ons momenteel met z'n allen bevinden, ons met grote stappen dichterbij de wereld van 2030 gaat brengen die Caudron zich verbeeldt. Kortom, wat ons betreft doorstaat De wereld is rond óók de tand van deze vreemde tijd.

De wereld is rond, en rond is beter. Dit boek daagt organisaties uit hun eigen toekomstplan te maken. Je kunt en mag het met hem oneens zijn, maar je kunt er ook voor zorgen dat jouw gewenste toekomst werkelijkheid wordt. Daar is zoals Caudron stelt, immers maar 30% massa voor nodig. Dus aan de slag!

‘Wat een lef!' hebben we naar elkaar uitgeroepen na het lezen van De wereld is rond. En precies dat is de doorslaggevende factor geweest om het uit te roepen tot winnaar. Maar laten we eerlijk wezen, een beklonken zaak was het vooraf zeker niet. Want ook de andere shortlistkandidaten hadden elk een bijzondere boodschap en uniek geluid.

Zo neemt Katja Staartjes je mee langs de toppen van ‘achtduizenders' in haar boek Topteams - samen bergen verzetten. Met de prachtige foto's van Menno Boermans is dit boek niet alleen een lust voor het oog, maar laat het je ook inzien wat samenwerken en leiderschap betekenen in extreme omstandigheden. De verhalen van haar eigen klimexpedities, maken het boek persoonlijk en menselijk.

Dat persoonlijke en menselijke sprak ons ook aan in het ‘epos' Het grote gevecht van Jeroen Smit. Het is immers het relaas van Paul Polman, topman bij Unilever, die met zijn bedrijf een force for good wil zijn en zich niet wil laten leiden door op snelle winst gerichte aandeelhouders. Ga er maar aan staan. Hoe Polman ‘eenzaam komt te staan in zijn gelijk' biedt geen happy end, maar wel een wijze les.

Over lessen gesproken, Het is oorlog maar niemand die het ziet is daar heel expliciet in: ‘Pas op voor hacking, je ontkomt er niet aan!'. Huib Modderkolk heeft een ongelofelijk knappe prestatie geleverd door de behoorlijk technische problematiek van cyberveiligheid helder en jargon-vrij op te schrijven. Het boek leest als een thriller, inclusief cliffhangers.

Het boek Bezieling werkt van Hans Wopereis is daarentegen meer geschikt voor slow reading. In een mooie stijl schrijft hij over het wezenlijke dat mensen en organisaties drijft. Noem het ‘waartoe zijn wij op aarde'. Het is daarmee geen doorsnee managementboek, modellen en quick fixes ontbreken. Maar wel een boek met een waarachtige boodschap om nog lang op na te kauwen.

Wij zijn dankbaar dat we als jury ons mochten laven aan de rijke oogst van managementboeken van het afgelopen jaar. Soms was dat ‘buiten onze comfortzone lezen' zoals iemand mooi opmerkte en vaak was het ook ‘een lees tegen de klok'. Wat dit jaar zal brengen, op vele fronten, we weten het niet.

Wat we wel weten is:

Het is oorlog en er is niemand meer die het niet ziet. Gelukkig wordt er, juist nu, door veel mensen met bezieling gewerkt: in top teams, die samen ongekende bergen verzetten. Het grote gevecht is nog lang niet gestreden, maar de aarde is rond en dat zal ze gelukkig altijd blijven.

De jury: Jan Hoogstra, Elly Stroo Cloeck, José Otte, Maaike Vrenken, Pierre Spaninks en ondergetekende Peter de Roode

Dit waren de 5 genomineerde boeken en hun auteurs:

De wereld is rond - Jo Caudron

Het is oorlog, maar niemand die het ziet - Huib Modderkolk

Het grote gevecht - Jeroen Smit

Topteams - Katja Staartjes, Menno Boermans

Bezieling werkt - Hans Wopereis


Shortlist Managementboek van het Jaar 2020 - De 5 boeken in het kort nieuws
30 maart 2020 | Pierre Pieterse

De shortlist is bekend! Onderstaande vijf boeken zijn genomineerd voor voor de uitverkiezing van het Managementboek van het Jaar 2020. De jury is inmiddels vol bezig met de discussie welk van deze boeken de winnaar zal worden. De winnaar zal op 16 april 2020 bekend worden gemaakt.

Bezieling werkt door Hans Wopereis

Hans Wopereis heeft – met dank aan de input van zijn collega’s –  met Bezieling werkt een bijzonder boek geschreven. Hij durft het aan een managementboek te schrijven dat in essentie niet gaat over strategie en structuren, en ook niet over leiderschap en leiders, maar over het wezenlijke dat mensen en organisaties drijft. Noem het ‘waartoe wij op aarde zijn’.

Elke organisatie heeft haar eigen cultuur, haar eigen patronen. Elke organisatie schept haar eigen karma, dus hoe zorg je ervoor dat jouw cultuur lerend en dienstbaar blijft? Hoe smeed je met elkaar een geheel dat het individu niet dwingt tot aanpassing, maar juist aanspoort tot autonomie en uniciteit?

In dit boek staat de metafoor van de bron centraal om te duiden wat er speelt in de onderstroom van de organisatie. De acht bronnen van groei en ontwikkeling in organisaties die het aanreikt, zijn: bezieling, vertrouwen, kringbewustzijn, leiderschap, zelfonderzoek, verantwoordelijkheid, waarachtigheid, en ten slotte mededogen. Elke bron wordt in een apart hoofdstuk geduid, volop voorzien van voorbeelden uit de eigen praktijk én praktisch gemaakt door aan te geven wat je kunt doen als individu, als leidinggevende, en als organisatie.

Wopereis heeft een mooie schrijfstijl en put uit een keur van godsdiensten, traditionele verhalen en sprookjes om te laten zien dat (het zoeken naar) bezieling van alle tijden is. Zweverig? De vele voorbeelden en de concrete gedragingen waarmee elk hoofdstuk wordt afgesloten, houden het aards. Het is geen doorsnee managementboek. Modellen en quick fixes ontbreken. Maar deze auteur raakt je en zijn eigen bezieling klinkt in het hele boek door. Een boek met een waarachtige boodschap om nog lang op na te kauwen.

De wereld is rond door Jo Caudron

Er is een storm op komst, een Metastorm zoals Jo Caudron dat in De wereld is rond noemt. Daarin komen de drie grote perfecte stormen in werk, wonen en mobiliteit samen, versterken ze elkaar en zullen ze een ongekende kracht van verandering teweeg brengen. Met een onvoorspelbare toekomst tot gevolg. Beangstigend? Niet als je dat wat er wereldwijd speelt holistisch bekijkt, de verbanden beter gaat zien en met de op elkaar inwerkende krachten een positief toekomstverhaal en -plan weet te smeden.

Dat is precies wat Caudron doet in dit gedurfde boek. Hij schetst hoe het komt dat we boos en angstig zijn en de neiging hebben tot pessimisme. Wat er gebeurde met grote groepen mensen nadat die de grote vooruitgangsgolf hadden meegemaakt en vervolgens achterblijvers werden. Caudron gelooft in groei die voortgaat, maar wel op een andere manier.

Zijn positieve toekomstscenario plaatst hij in 2030 en baseert hij op twee pijlers: Peak Stuff Economy en Urban Villages. Om te groeien hebben we dankzij virtualisering en digitalisering steeds minder ‘stuff’ nodig. Dat biedt kans op een nieuwe vorm van groei voor iedereen. Daarnaast ziet Caudron de oplossing in circulair leven: in Urban Villages die mensen weer bij elkaar brengen, met veel diversiteit in woonvormen, bedrijvigheid, ontspanning, onderwijs (op afstand), en lokale (voedsel)productie. De kracht van het lokale, gecombineerd met de kracht van het mondiale.

De wereld is rond, en rond is beter. Caudron steekt zijn nek uit met dit boek en daagt organisaties uit hun eigen toekomstplan te maken. Je kunt en mag het met hem oneens zijn, maar je kunt er ook voor zorgen dat jouw gewenste toekomst werkelijkheid wordt. Daar is ,zoals Caudron stelt, maar 30 procent massa voor nodig.

Het grote gevecht door Jeroen Smit

Het grote gevecht van journalist Jeroen Smit gaat over het gevecht van Paul Polman om binnen Unilever zijn duurzaamheidsambities te combineren met hoog rendement. Maar nog meer lijkt het te gaan om het gevecht om duurzaamheidsinitiatieven op grote schaal wereldwijd uit te voeren, waarbij mensen verschillende visies hebben. De een vecht voor het idee dat bedrijven rendement en duurzaamheid moeten combineren, de ander vindt dat duurzaamheid voor gaat, en weer een ander meent dat bedrijven rendement moeten maken.

Met een ondertitel ‘& het eenzame gelijk van Paul Polman’ verwacht je dat Polman bijna verheerlijkt zou worden. Dat is niet zo. Veel hoofdrolspelers en figuranten geven aan hoe lastig het was om met Polman samen te werken. ‘Hij luistert niet’ is een veelgehoorde klacht. Heel mooi wordt omschreven hoe Polman steeds meer op een priester begint te lijken, die preekt. Een soort ‘environmental Jesus’. Ook wordt heel duidelijk hoe hij steeds meer naar het gezelschap van wereldleiders trekt en steeds minder aandacht heeft voor de operationele beslommeringen van Unilever. Zijn ‘gelijk’ is niet zo eenzaam als het lijkt. Zijn wereldleidersgezelschap is het volledig met hem eens. Maar ook binnen Unilever zijn er heel veel die volledig achter Polman en zijn visie staan. Hij geeft deze mensen alleen veel te weinig steun, ze moeten zelf maar uitzoeken hoe ze het voor elkaar krijgen.

Dit boek is duidelijk gebaseerd op zeer veel interviews, waarbij aangetekend dat de auteur zijn bronnen niet prijsgeeft. Dit maakt de diverse perspectieven zeer persoonlijk en het boek extra goed leesbaar.

Het is oorlog maar niemand die het ziet door Huib Modderkolk

Niet voor niets start het boek Het is oorlog maar niemand die het ziet van Huib Modderkolk met een bijeenkomst in 2015 van de hoofden van de veiligheidsdiensten met Rutte, waarin deze wel de noodzaak van actie onderschrijft, maar er geen geld voor beschikbaar stelt. Onderschatting, een cruciale fout?

Cyberveiligheid is vaak een moeilijk begrip. De auteur heeft een ongelofelijk knappe prestatie geleverd om deze behoorlijk technische problematiek bijzonder helder en vrij van jargon op te schrijven. Dit boek is daardoor voor iedereen makkelijk te lezen, hier hoef je geen IT-kennis voor te hebben. Het leest als een thriller, inclusief cliffhangers.

De auteur beschrijft een aantal bekende en minder bekende anekdotes én de diverse onderzoeken die hij deed, en eindigt met een waarschuwing. Het gaat daarbij om bedrijven (KPN, Diginotar, Belgacom) die gehackt zijn voor hun intellectuele kennis, overheden, maar ook cruciale nutsvoorzieningen. En de auteur zelf is vermoedelijk ook slachtoffer, hij beschrijft dit erg beeldend. Dit boek kan het inzicht in en de zorgen over beveiliging concretiseren, waardoor er druk op de overheid kan worden uitgeoefend om aandacht en geld te besteden aan cyberkennis en beveiliging. Uit het boek wordt ook duidelijk dat er veel internationale samenwerking is, maar ook dat de diensten elkaars bedrijven en overheden hacken.

De auteur gebruikt een vertelstijl die niet helemaal chronologisch is, hij maakt regelmatig uitstapjes naar het verleden, om verbanden te leggen of achtergronden te verduidelijken. Dit maakt het boek af en toe wat moeilijk te volgen. Maar de boodschap wordt wel duidelijk: pas op voor hacking, je ontkomt er niet aan!

Topteams - Samen bergen verzetten door Katja Staartjes en Menno Boermans

In TopTeams – Samen bergen verzetten van Katja Staartjes en Menno Boermans (die de werkelijk schitterende foto’s in dit boek voor zijn rekening nam), word je meegenomen op een klimexpeditie, waarbij de management- en teamlessen die worden beschreven net zo goed gebruikt kunnen worden in een kantoorbaan. 

Het boek bestaat uit zes fasen met elk drie pijlers:

1. Expeditie: Doel, Koers, Voorbereiding.
2. Team: Teamgrootte, Teamprofiel, Regie.
3. Basiskamp: Energie, Vertrouwen, Communicatie.
4. Beklimming: Leiderschap, Samenwerken, Teamontwikkeling.
5. Top: Commitment, Veerkracht, Grenzen.
6. Afdaling: Succes vieren, Reflectie, Groeipad. 

De managementlessen die in dit boek aan de orde komen, zijn niet nieuw, maar de impact van een ‘fout’ – of het nu een verkeerde beslissing of een niet goed functionerend team is – is tijdens de beklimming van een ‘achtduizender’ zoals de Mount Everest, wel veel groter en kan het verschil tussen leven en dood betekenen. Juist dat maakt dat je ontzettend meeleeft met Katja en haar klimteams in dit boek. Door de aansprekende verhalen blijven de bijbehorende lessen langer hangen (respectievelijk: accepteer hulp, blijf positief, vier je succes op een goed moment, denk aan de afronding).

In tegenstelling tot een aantal andere managementboeken is in dit boek sprake van maar een casus, namelijk de expedities van Katja zelf. Sterk hieraan is dat de auteur ook zeker niet te beroerd is om voorbeelden van haar eigen falen als leider te geven.

Het boek is heel mooi uitgevoerd met schitterende foto’s. Deze zijn voorzien van een toepasselijke quote of les, die ook weer heel goed bij het onderwerp van het betreffende hoofdstuk past.

Op donderdag 16 april 2020, vanaf 16.00 uur kan iedereen de online bekendmaking van de winnaar live mee maken. Opgeven via deze link.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden