Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Annemarijke van Etten: ‘Leiderschap gaat om eerlijkheid en vertrouwen’ interview
9 november 2016 | Peter Spijker

Je bent een jonge vrouw en zojuist benoemd tot leidinggevende. Welke stappen zet je in de eerste honderd dagen om een vliegende start te maken? Welke leiderschapsstijl kies je?  Hoe blijf je jezelf? Hoe ga je om met weerstand in je team? Deze en vele andere relevante vragen beantwoordt Annemarijke van Etten in Elke dag champagne - Handboek voor vrouwen die starten met leidinggeven.

Waarom zijn vrouwen bij uitstek geschikt om leiding te geven?
Hun intuïtie is sterker ontwikkeld en ze hebben een groter empathisch vermogen. Deze eigenschappen zijn van grote toegevoegde waarde bij het leidinggeven als vrouwen ze herkennen, erkennen én durven in te zetten. Vrouwelijke leidinggevenden die luisteren naar hun intuïtie of feminiene energie merken eerder wat er aan de hand is in een team. Ze zien, voelen en ervaren zoiets doorgaans sneller dan hun mannelijke collega’s en kunnen vaak vlotter benoemen wát er speelt. Een groot empathisch vermogen is een belangrijk hulpmiddel bij één op één gesprekken (‘bila’s’) met medewerkers omdat je gemakkelijker kunt levelen.

Uw voorkeur ligt bij een combinatie van faciliterend en authentiek leiderschap. Kunt u dat toelichten?
Authentiek leiderschap in combinatie met faciliterend leiderschap staat voor eerlijkheid en vertrouwen. Als basishouding heb ik de aanname dat professionals, op welk niveau ze ook werken, zelf prima weten wat ze nodig hebben om hun vak te beoefenen. De faciliterende leider stemt ‘de stip op de horizon’ af en de route ernaartoe wordt gezamenlijk vastgesteld. Het is de taak van de leidinggevende om professionals onderweg zo goed mogelijk te faciliteren in ruimte, tijd en middelen. Ik heb een groot vertrouwen in de professionaliteit van de individuele teamleden en stimuleer hen om te excelleren. Faciliterend leiderschap kan ontstaan uit authentiek leiderschap. Een authentiek leider heeft geen dubbele agenda, blijft dicht bij zichzelf en staat altijd voor haar team. Ze durft zelfs het verlies van haar baan te riskeren als het team of een individu vanwege bedrijfspolitieke zaken onder vuur komt te liggen.

Werken vrouwelijke leidinggevenden te weinig aan hun loopbaan?
Ik ben nu 13 jaar (interim)leidinggevende en had de afgelopen jaren veel jonge vrouwen in mijn teams die een promotie aan zich voorbij laten gaan vanwege een (toekomstige) kinderwens. Ik zag ook jonge vrouwen die net beginnen op de arbeidsmarkt en meteen parttime willen werken. Vier dagen per week is vrij normaal, maar met een driedaagse werkweek kom je minder snel in beeld voor uitdagende functies. Mannen werken vaker voltijds, waardoor ze meer aan hun loopbaan kunnen werken en letterlijk vaker aanwezig zijn en meer meekrijgen van lopende zaken. Vrouwen zijn vaak minder aanwezig en denken dat hun inspanningen en goede ideeën wel worden opgemerkt. Mannen werken behalve voor het succes van hun afdeling of bedrijf ook voor hun eigen loopbaan. Ze begrijpen dat de belangrijke besluiten vaak in het informele circuit worden genomen en kunnen goed lobbyen voor ideeën en plannen. Wil je als vrouwelijke leidinggevende zaken voor elkaar krijgen, dan is het handig dat je er vaker bent, aangeeft wat je successen zijn en lobbyt waar nodig.

Gaan vrouwelijke leiders beter om met weerstand in een team?
Voor mannen geldt het ‘fight or flight principe’, terwijl vrouwen meer de relatie zoeken. Vrouwelijke leidinggevenden zijn dus in het voordeel bij weerstand of frictie in hun team, want de mannelijke collega’s zoeken dan eerder de confrontatie of laten de situatie zoals die is. Vrouwen zullen vooral goed luisteren naar wat er speelt in het team. Ze kunnen dat fysiek ook beter: mannen hebben maar één gebied in de hersenen waarmee ze kunnen luisteren; vrouwen hebben er zeven! Je kunt verschillend omgaan met weerstand. Het is in elk geval verstandig om het team te laten weten wat er in jouw ogen speelt. Dat doe je op basis van je teamervaringen én je buikgevoel. Vrouwen merken eerder bij welke mensen het ‘energielek’ zit. Dit zijn de ‘achterblijvers’ die de status quo willen behouden. Vaak haal je de kou al uit de lucht door hun werkomstandigheden, hun werkwijze of hun takenpakket te veranderen. Pas na langere tijd merk je wie er echt niet mee willen of kunnen.

Waarom wijst u in uw boek op de positieve aspecten van dossieropbouw?
Dossieropbouw op het werk heeft doorgaans een negatieve connotatie omdat je er alleen mee begint als iemand slecht functioneert. Toch heb ik dankzij dossieropbouw regelmatig mensen kunnen behouden voor het bedrijf. Ik kon directies met mijn dossiers overtuigen dat iemand niet weg hoefde maar op een andere werkplek goed zou functioneren. Ik geloof niet in ‘rotte appels’ binnen een team, maar vind wel dat een appel niet thuishoort in een perenmand. Soms zie ik dat mensen op een verkeerde functie zitten en in een andere rol - ook binnen de organisatie - beter tot hun recht kunnen komen. Een zorgvuldig bijgehouden dossier is dan zeer waardevol.

Ook verslagen van moeilijke gesprekken komen toch in het persoonlijk dossier?
In de afgelopen jaren heb ik geleerd om ook de verslagen van moeilijke gesprekken open en eerlijk te schrijven en deze uiteraard mee te nemen in het dossier. Dat is de beste aanpak, omdat je ten slotte iemands disfunctioneren wilt bijsturen. Want tijdens deze meer lastige gesprekken maak ik ook verbeter- of groeiafspraken met de medewerker die zich nog verder mag ontwikkelen. Deze afspraken voeg ik ook toe aan het dossier. De medewerker weet na het gesprek dus welke punten verbetering behoeven en wat we daarover hebben afgesproken. En indien de verbeteringen onverhoopt uitblijven en er ontslag dreigt, is het goed om als leidinggevende een degelijk dossier te hebben.


Elke dag champagne preview
23 september 2016 | Annemarijke van Etten

Aan vrouwelijk leiderschap is grote behoefte. Maar vrouwen in leidinggevende posities twijfelen erg over hun kunnen, en veel talent haakt vroegtijdig af. Annemarijke van Etten schreef Elke dag champagne, waarin ze vrouwen helpt om hun typische talenten optimaal in te zetten. Een preview.

Bedrijven en organisaties ondervinden momenteel erg veel turbulentie. Veranderingen volgen elkaar steeds sneller op, en het ziet er naar uit dat die turbulentie alleen maar zal blijven toenemen. De gangbare reflex waarmee managers op zulke onrust en onzekerheid reageren, is om de controle op te voeren: meer regels, intensiever toezicht, meer spreadsheets. Eigenlijk weten we allemaal wel dat we met deze typisch mannelijke stijl van coördineren, controleren en commanderen onze organisaties eerder doodslaan dan voorzien van de broodnodige energie en inspiratie.  

De huidige tijd vraagt meer dan ooit om vrouwelijk leiderschap. Om richting geven, ruimte bieden en resultaten vragen. Wat professionals nodig hebben om met bevlogenheid hun werk te kunnen doen, zijn de energiebronnen die vrouwelijke managers van nature geneigd zijn te bieden: autonomie, feedback, sociale steun.

Vrouwen hebben een groot empatisch vermogen en zien, sneller dan mannen, of er ‘iets’ in een team speelt. Ze kunnen benoemen wat er speelt zonder dat ze hun ego een boost willen geven en ze kunnen snel wisselen van rol. Uit studies blijkt dat organisaties met meer vrouwen financieel gezonder zijn.

Als interimmanager én als vrouw heb ik mij altijd verbaasd over de verschillen tussen vrouwen en mannen, maar ik zie ze dagelijks in de praktijk. Vrouwelijke leidinggevenden zijn vaak onzeker. In topposities twijfelt driekwart van de vrouwen over hun kunnen, bij de mannen is dit slechts een derde. Er zijn vrouwen die daar boeken over schrijven en dat worden nog bestellers ook. 

Vrouwen op weg naar naar goede leidinggevende posities haken vaak af, of ze beginnen niet eens aan die route. Ik ben regelmatig vrouwen tegengekomen die op jonge leeftijd een promotie aan zich voorbij laten gaan, omdat ze de wens hebben om in de toekomst (!) kinderen te krijgen. Jonge vrouwen die net beginnen op de arbeidsmarkt willen vaak parttime werken, wat ontzettend jammer is. Drie dagen per week werken helpt je niet aan de mooiere en uitdagende functies, en is trouwens ook niet goed voor je financiële onafhankelijkheid.

Om vrouwen te helpen aan een goede start als leidinggevende heb ik Elke dag champagne geschreven. Een praktisch handboek met veel tips & tricks die je als leidinggevende kunt gebruiken. Hoe buig je je twijfels om naar authenticiteit? Hoe organiseer je praktisch je werk? Hoe ga je om met weerstand, geef je feedback en voer je lastige gesprekken?

Cases uit de praktijk worden vertaald naar tips en oefeningen. Andere vrouwelijke managers vertellen in interviews hoe zij de praktijk van alle dag beleven en uitdagingen oppakken. Ik wil ermee bereiken dat veel meer vrouwen doorstromen naar leidinggevende posities en het daarin volhouden. Met plezier en succes.

De boektitel staat voor mij symbool voor het leven vieren, zowel thuis als op je werk als leidinggevende. Champagne heeft een feminiene, vrolijke uitstraling met een masculiene afdronk. Ik nodig iedereen uit om vooral te genieten van het leidinggeven en op tijd successen te vieren. Want als je de successen benoemt en viert, stimuleer je groei en vertrouwen bij jezelf én de ander. Je krijgt positieve energie waarmee je vele uitdagingen aan kunt gaan. Daarbij stijgt het geluksgevoel waardoor jij samen met je team makkelijker in een positieve flow terecht komt.

Elke dag champagne staat ook symbool voor de vier mooie topvrouwen die ik heb mogen interviewen. Ook van hen krijg je knallende tips om leidinggeven te vergemakkelijken en je persoonlijke groei een boost te geven.

Annemarijke van Etten is interim-manager en auteur van Elke dag champagne, handboek voor vrouwen die starten met leidinggeven.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden