Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Mark Tuitert: ‘In je emotie neem je niet altijd de beste beslissingen’ interview
5 juli 2021 | Ronald Buitenhuis

De corona-periode heeft ons meer dan ooit geleerd dat we meer niet dan dat we wel kunnen beheersen. ‘De stoïcijnse mindset legt de nadruk op het accepteren van de realiteit. Het doel is om dat kleine beetje wat je wél kunt bepalen, op een goede manier te sturen’, stelt oud-schaatser Mark Tuitert in zijn nieuwe boek DRIVE: train je stoïcijnse mindset. ‘En blijf niet hangen in boosheid.’

 

Stoïcijns wordt vaak vereenzelvigd met emotieloos. Maar dat is niet wat je in je boek bedoelt met een stoïcijnse mindset.
Nee. Emoties zijn prima, kun je ook niet uitschakelen. Maar de truc is dat je er niet in blijft hangen. De rijke Fenicische zeeman Zeno leed schipbreuk in het zicht van de haven en daarmee zijn kostbare lading. Hij bleef niet hangen in zijn verlies, maar richtte zich op de filosofie. Hij accepteerde wat er gebeurd was omdat het veroorzaakt was door externe factoren die hij niet kon beïnvloeden. Corona heeft ons geleerd dat we lang niet alles kunnen beheersen. Mijn business plannen/doelen (net als die van alle ondernemers) konden april 2020 de prullenbak in. Je hebt, als sporter maar ook als ondernemer, vaak niks te zeggen over externe omstandigheden. Je moet er mee leren omgaan. Als schaatser leerde ik dat het geen zin had om me bezig te houden met concurrenten of zaken als kwaliteit van het ijs. Stoïcijnen richten zich op wat wel kan, in plaats van boos worden en iedereen de schuld geven (de overheid in coronatijd bijvoorbeeld) als iets niet goed gaat. Stoïcijnen hangen vaak even rustig achterover en denken na over hun eigen rol. De stoïcijnen proberen met emotionele pijn net zo om te gaan als met fysieke pijn. Ze proberen het oordeel achter die pijn bloot te leggen om zo de pijn te genezen. Niet voor niets werden filosofen in de oudheid gezien als dokters van de ziel.

Ondernemers zouden vaker een wat meer stoïcijnse mindset moeten hebben?
Zeker. Tijdens corona zijn bedrijven failliet gegaan, net als Zeno failliet ging. Echte ondernemers - hoe vervelend ook het moment- accepteren dat en denken (vooraf al) na over wat vervolgstappen zijn. Ik pleit er niet voor die heftigheid te ontkennen, maar als we iets van de stoïcijnen kunnen leren is het wel dat ze door hun training in elke situatie hun gemoedsrust leerden behouden. Moeilijk maar niet onmogelijk. In de horeca gingen in coronatijd bijvoorbeeld ondernemers take away’s doen en kwamen zo door de crisis. Hang even achterover, reflecteer en denk na over kansen en bedreigingen. Maar zeker mensen met een eigen bedrijf gaan vaak ‘all-in’. Familie, vrienden, alles staat in het teken van het bedrijf. Gaat het mis, reageren die ondernemers vaak heftig en emotioneel. Maar in die emotie neem je lang niet altijd de beste beslissing. Als ondernemer loop ik zelf dagelijks tegen problemen aan, maar ik geniet ervan ze op te lossen. Als iemand een fout maakt binnen mijn bedrijf, kan ik daar boos over worden en zeggen dat dat nooit meer mag gebeuren. Ik kan ook eerst nadenken over mijn eigen rol. Stel je oordeel uit. Wees emotioneel onafhankelijk.

In je boek schrijf je: mijn Olympische 1500 meter duurde 105 seconden. De aanloop naar de Spelen duurde 126 miljoen seconden. Het laatste stukje was dus 0,00000084 procent van het geheel. Welke les kunnen ondernemers daar uit trekken?
Om in het laatste stukje (de race) zo goed mogelijk voor de dag te komen, moest ik elke dag een beetje beter worden. Wij reden als schaatsers tijdens trainingen in treintjes. Het had geen zin om dat het hardst te willen schaatsen en de rest eraf te rijden. We hadden elkaar nodig om uiteindelijk persoonlijke doelen te halen. Winnen doe je niet door je op winnen te richten. Je bent niet dagelijks bezig met je concurrenten, maar met jezelf. Het heeft geen zin om één spier helemaal op te blazen. Het gaat erom alle spieren te trainen. Vertaald naar bedrijven: je moet alle mensen trainen om samen sterker te worden. Veel mensen die succesvol zijn (dus ook veel ondernemers) zijn uiteindelijk ongelukkig. Ik was na mijn Olympische goud na drie maanden de euforie al weer kwijt. Dat is een wetmatigheid. Wie overstapt van een Mini naar een Porsche is ook na drie maanden alweer gewend. Ondernemers leven met grote verwachtingen, hoge doelen en veel geld. Daar worden ze onrustig van. Er is altijd weer een nieuw doel. Stoïcijnen richten zich veel meer op de dagelijkse worsteling die ze aangaan. En die naar tevredenheid oplossen. Daar halen ze hun geluk uit. Goede ondernemers snappen dat het niet alleen om het einddoel gaat. Droom groot, maar heb die droom vooral in je achterhoofd. Populaire leiders doen geen dingen om populair te worden, maar worden populair omdat ze de juiste dingen doen. Ze blijven kalm onder grote druk en houden rekening met anderen.

Is in deze maatschappij waar alles snel moet en waar de druk groot is, een stoïcijnse mindset belangrijker dan ooit?
Door nieuws, meningen en social media worden we steeds meer gedwongen constant te reageren. We zijn een reactief volkje geworden. We reflecteren te weinig. Ik pleit veel meer voor het op orde hebben van je interne ankers. Wat zijn mijn leidende principes als ondernemer? Wat zijn de kernwaarden? Houd daar vervolgens aan vast in plaats van elk moment reageren. Max Verstappen baalt van een klapband, maar zet het vizier vervolgens weer op de volgende race. Even emotioneel, maar dan weer realistisch. Stoïcijns. Emoties kun je niet uitschakelen, maar ze moeten je leven niet beheersen. De stoïcijnse mindset legt de nadruk op het accepteren van de realiteit en het onderzoeken van je eigen oordelen en gedachten. Het doel is om dat kleine beetje wat je wél kunt bepalen op een goede manier te sturen. Heb moed, laat je niet regeren door angst. Klagen heeft geen zin, het lucht alleen maar even op. Een stoïcijnse mindset helpt je om te gaan met alles wat in je leven op je pad komt en helpt ook enorm bij bijvoorbeeld iets als conflictbeheersing. Je leert omgaan met emoties. Rust brengt uiteindelijk scherpte.

Wat had Frank de Boer als bondscoach kunnen leren van de All Blacks?
De All Blacks hebben het volgende leidende principe: good people, make good All Blacks. Als je als speler het zwarte shirt aantrekt, weet je wat de leidende principes, de kernwaarden van een Kiwi zijn. Respect. We winnen of gaan strijdend ten onder. Daar marchandeer je als All Black niet mee. Ik denk dat bij Oranje die leidende principes nog wel eens ontbreken. Weet oranje eigenlijk wel wat hun principes of kernwaarden zijn? Waar staan ze voor? Wat is hun trots? Diezelfde vraag kun je ook bij veel bedrijven stellen. Wat zijn leidende principes van een bedrijf (de kernwaarden). Zijn die wel helder? En trek jij als werknemer daar ’s ochtends je shirt voor aan?

Fotografie: Vincent Riemersma


Wetenschappelijke kant van persoonlijke veranderkunde column
2 juli 2021 | Bertrand Weegenaar

In onderstaand artikel schets ik een paar persoonlijke ervaringen in het bereiken van (voor mij) ambitieuze veranderdoelen. Het wetenschappelijke kaf wordt van het pseudowetenschappelijke koren gescheiden. En voor de vakantie, als het belangrijk voor jou is, zeven wetenschappelijk verantwoorde zelfhulp- cq veranderboeken.

 

Eén per twee dagen, en een week om op basis van al die inzichten je eigen veranderplan in elkaar te zetten. Want dat blijkt nodig, een eigen op jou gericht persoonlijk veranderplan. Als aanvulling drie pseudowetenschappelijke werken met hacks en raamwerken om je veranderplan vorm te geven of invulling te geven. Geen pretenties, gewoon ter inspiratie.

Veranderen en corona
De corona-periode loopt langzaam ten einde. Van alles gaat weer open, mondkapjes mogen af en werk lijkt zich weer naar een ‘nieuw normaal’ te bewegen. Er hangt in het najaar een mogelijke vierde golf depressie in de lucht. Die negeren we nu even. Spoils the fun.
Voor, tijdens en na deze periode hebben we ons doelen gesteld. Dat kan nieuw werk zijn, minder kilo’s, piano leren spelen, een andere levensstijl, noem maar op. Je herkent er vast wel iets van. De zelfhulp-industrie spint hier off- en online garen bij.

Ikzelf wilde ook nieuwe dingen. In mei 2020 begon het te kriebelen. De eerste fase van het thuiswerken. Ik formuleerde voor vijf jaar drie ambitieuze doelen: a) een andere, gezondere levensstijl, b) een duurzamer leven met zorg en aandacht voor het milieu, en c) drie boeken schrijven. Succesvol? Er wordt zeker anders gegeten, maar er zijn te veel kilo’s bij gekomen (a). Externe partijen hebben de tuin ‘vergroend’ en er liggen zonnepanelen op het dak (b). En aan ‘c’ wordt gewerkt. Vijf artikelen voor ‘ManagementLiteratuur’ zijn klaar. Niet het succes waar ik op hoopte, want ik had alle tijd.

Waar gaat dit mis, vroeg (en vraag) ik me af. Hoe vol we ook in bedrijven zijn van veranderen, innoveren, digitaal transformeren, als je individueel niet in staat bent om het voor elkaar te krijgen, hoe moet dat dan in een groter en complexe omgeving? Ik dook de literatuur in.

Wetenschap versus evidence-based
Heel veel zelfhulpboeken zijn niet of nauwelijks wetenschappelijk onderbouwd. Individuele ervaringen worden met een waasje van onderzoek en verwijzingen aangevuld. Een interessante is de zogenaamde ‘wet van de aantrekkingskracht’ (The law of attraction). Eén van de best verkochte en bekendste klassieke zelfhulpboeken is Think and Grow Rich (Denk groot en word rijk) van Napoleon Hill. Dit boek stamt uit 1937. Hill noemt de wet van de aantrekkingskracht niet direct, hij spreekt van ‘het geheim’.

De claim in de methode uit The secret, de succesvolle film en dito boek uit 2006, rust volledig op de principes van aantrekkingskracht en wederkerigheid. Deze zelfhulpstroming gaat er vanuit dat positief denken zal leiden tot (financieel) succes. Van Napoleon Hill’s boek zijn wereldwijd meer dan 100 miljoen exemplaren verkocht. En er zijn mensen die uit ervaring kunnen vertellen dat het voor hun gewerkt heeft. Fantastische marketing natuurlijk. Maar het zijn er zeker geen ruim 100 miljoen.

De redeneertrant in klassiek zelfhelpland: een persoonlijke ervaring, een verhaal gedeeltelijk gebaseerd op (populair) wetenschappelijk onderzoek en verpakt als x wetten, y regels, of een mooie marketingslogan.

Ik las The art of Impossible (2020) van Steven Kotler en trapte er bijna in. Zijn succesverhaal en dat van zijn vriend Peter Diamandis (mede-oprichter van PayPal samen met Elon Musk, agressief Silicon Valley investeerder, samen schreven ze onder andere Bold) vormt de basis van het bereiken van het onmogelijke. Onmogelijk wordt mogelijk op basis van dopamine en kennis van de laatste neurobiologische ontwikkelingen. Want zo simpel kan het zijn. Dat bereik je met grit en Flow. Kotler is ook CEO van het Flow Research Collective. Voor de wetenschappelijke argumentatie. De oplossing van Kotler: plan je activiteiten helemaal dicht en creëer flow, flow, flow. Elke keer shotjes dopamine.

De wetenschap achter persoonlijke effectiviteit: zeven werken
Even terug naar het begin, de ambities, doelen of hoe je ze voor jezelf verwoordt, begint met een idee, een ambitie en een plan. Daarna concrete stappen. Bij de meesten van ons zit dat eerste deel wel goed. Misschien kan het ambitieuzer, dan zeg een gezond lichaam, een studie volgen of een boek schrijven. Met een ruimteschip naar Mars gaan, de grootste e-commerce website worden. Maar ook jouw ambities zijn al complexe  projecten om te starten en vol te houden!

In dit artikel zijn wetenschappers mensen die als zodanig zijn opgeleid. Ze zijn werkzaam in een wetenschappelijke omgeving bijvoorbeeld bij een universiteit. In het wetenschappelijk circuit hebben ze hun netwerk en hun studenten. Ook in het domein van persoonlijke effectiviteit én veranderkunde, voor het behalen van grote doelen, is veel onderzoek gedaan. Door psychologen, artsen en economen.

Hieronder mijn top 7 boeken en methoden. Elke twee dagen een boek, en een week om dit te verwerken. Disclaimer: er is geen one-size-fits-all model. Persoonlijke veranderkunde is wat het is:  persoonlijk. Het is maatwerk. Er zijn wel een reeks aan richtlijnen. En na die drie weken kun je uit de startblokken.

1.      How to change door Katy Milkman (vanaf september in vertaling als Echt veranderen). Milkman is hoogleraar en onderzoeker verbonden aan Harvard. Het belangrijkste onderwerp van haar onderzoek is de kunst van volhouden. Inslijpen van gewoontes, koppelen van eigenschappen aan vaste momenten. Op de loer liggen luiheid, vergeetachtigheid, onzekerheid en uitstelgedrag. Een boek vol manieren en strategieën om hier mee om te gaan.

2.      De Grit-factor De kracht van passie en doorzettingsvermogen van Angela Duckworth. Duckworth is collega van Milkman. Duckworth beschrijft in Grit een werkwijze om vastberaden te werken. In het boek van Milkman werd tijdens een lezing gevraagd wat de belangrijkste strategie was om vol te houden. Het antwoord kwam van Duckworth: signaal gebaseerde planning (cue-based planning).

3.      Macht der gewoonte van Charles Duhigg. Een psychologisch meesterwerk over hoe we onze gewoontes ontwikkelen en hoe daar vanaf te komen. We moeten ons bewust worden van allerlei onbewuste gewoontes, deze aanpassen en weer onbewust maken. Dit vereist analyse en training, training en training.

4.      Flow van Mihaly Csikszentmihalyi. Misschien is het verslavend (dopamine), verkeren in flow, maar het is zeker een kracht die niet onbenut mag blijven. Het kan de basis zijn van veel werk verzetten. Een klassieker die je één keer in je leven gelezen moet hebben. En dan even oefenen op de achternaam van de auteur!

5.      Sterker dan ooit van Brené Brown. Milkman geeft als één van de belangrijkste obstakels in veranderprocessen onzekerheid aan. Dit is het gebied van begenadigd spreekster, auteur en onderzoekster Brown. Door haar optredens op TED en bij Oprah, haar eigen show op Netflix sneeuwt wel eens onder dat haar werken ook goed onderbouwd zijn. Beter dan ooit , over omgaan met tegenslagen en weer doorgaan, is maar één voorbeeld van een boek dat je kunt gebruiken.

6.      Give and take van Adam Grant is waardevol om te onderkennen dat je veranderen eigenlijk niet alleen kunt doen. Milkman introduceert de rol van een hulpgroep en rolmodellen al in haar eerste hoofdstukken. In Conformity laat ze de kracht van observeren en nadoen zien. Bij Grant wordt dit verder uitgewerkt. Een vertaling van het boek onder de titel Geven en nemenDe kracht van geven en de weg naar succes wordt in 2022 verwacht. Toch een beetje positief denken.

7.      De ladder van Ben Tiggelaar. Tiggelaar is bij het grote publiek bekend als presentator van onder andere MBA in één dag. Maar met Dit wordt jouw jaar en Durven , dromen, doen verdiepte hij zich in persoonlijk veranderen.  De Ladder is deels een samenvatting van wat in veel andere werken ook voorkomt. Verwacht niet dat die drie stappen werken. Na de eerste zes boeken moet je beter weten.

Tot slot, drie boeken om dat inrichten, ontwerpen en uitvoeren van jouw persoonlijke veranderplan een beetje verder te helpen: Ontwerp je leven van Twan Verdonck (Life Design met veel ontwerpmethodes), Focus aan / Uit van Mark Tichelaar (productiviteit hacks, handig!), en De maakbaarheid van het geluk van Sonja Lyobomirksy (er is niets mis met positieve psychologie. Het was hier een keuze tussen één van de klassiekers van Martin Seligman of dit wat praktischer werk).

Mocht je nog tijd over hebben, dan kun je met al die kennis de waarde herkennen in bijvoorbeeld Drive van Mark Tuitert en Mentale Innovatie – Zet je leven naar je hand van Hans van Breukelen en Benno Diederiks. Sporten is zeker goed voor je. De adviezen van schrijvende (ex)-sporters, daar mag je even kritisch naar kijken. Mooie vakantie en succes met veranderen!


DRIVE: Train je stoïcijnse mindset - 10 lessen voor een scherpe en relaxte mindset preview
29 juni 2021 | Mark Tuitert

Vlak voor mijn olympische gouden medaille race las ik regelmatig teksten van Seneca, een Romeins staatsman en schrijver. De nadruk die hij in bepaalde teksten legt op moed, deed mij erg goed. 'Of we nu winnen of niet, dat is niet aan ons. Of we moedig strijden, dat is wel iets waar we invloed op hebben.' Het is de moed die nodig is om angst te overwinnen. Of je nu topsporter bent voor een belangrijke race, of je een spannende presentatie moet geven: in hogedruksituaties is er altijd sprake van een vorm van angst. Een karakterwaarde als moed is daarom belangrijk.

Seneca is een stoïcijn. Stoïcijnse filosofie ontstond in Griekenland, zo'n 300 jaar voor onze jaartelling. Het was het tijdperk van Socrates, Plato en Aristoteles, de bloeiperiode van de filosofie. De stoïcijnen zochten niet alleen naar wijsheid: de vraag hoe je goed kunt leven was de belangrijkste. Stoïcijnse filosofie kenmerkt zich dan ook door praktisch nut. Om goed te kunnen leven moeten we goed leren nadenken en helder krijgen wat we belangrijk vinden in ons leven. Hoe nemen we de juiste beslissingen? Hoe houden we onszelf minder voor de gek?

Ik noem het stoïcisme naast een praktische filosofie ook graag een realistische filosofie. Zelf pas ik de teksten en gedachtes van de stoïcijnse filosofie toe als een leidraad, een denksysteem om tegenwicht te bieden aan tegenslag en onvoorspelbaarheid. Het helpt me richting te geven aan mijn eigen dromen en ambities en mezelf op de juiste koers te houden. Met mijn drang naar ambitie, prestatie en de wil om te winnen ben ik geen ‘natuurlijke' stoïcijn. Vandaar dat ik al mijn hele professionele carrière deze mindset actief probeer toe te passen. Het zorgt ervoor dat ik mentaal de juiste balans weet te vinden.

Waarom een stoïcijnse mindset zo belangrijk is
De stoïcijnse mindset wapent ons tegen de hardheid en onvoorspelbaarheid van het leven, en traint ons om rust en voldoening te vinden terwijl we onze dromen najagen. Met mijn boek DRIVE leer ik je deze mindset trainen. Niet via zweverige of spirituele theorieën, maar wel via een helder denksysteem gebaseerd op de stoïcijnse filosofie van Seneca, Epictetus, Zeno en Marcus Aurelius. Een mindset als wapen om veerkracht te behouden, in elke situatie. Zie het als de basis van een trainingsschema dat je helpt het beste uit jezelf te halen. Of je nu faalt of wint.

'Als je niet weet naar welke haven je vaart is geen enkele wind gunstig.'
Seneca

Kweken van karakter met een stoïcijnse levenshouding
De stoïcijnen legden de nadruk op wat jij kunt controleren. De keuzes die je maakt liggen in je karakter. De stoïcijnen nemen daarbij de zogenaamde kardinale waarden over van Socrates: Moed, Matigheid, Rechtvaardigheid en Wijsheid. Wat je als goed of slecht beschouwt in je leven is aan jou, maar het mag nooit ten koste gaan van deze waarden. Iedere dag kunnen we de keuze maken om een goed leven te leiden, een goed mens te zijn, te doen wat juist is. Dat zorgt op lange termijn voor een goed en dus gelukkig leven.

Daarbij hameren de stoïcijnen op actie. We kunnen het mooi vertellen of opschrijven, je echte karakter schijnt door in je acties. Een goed leven moet geleefd worden, lessen moeten toegepast worden. Ook daarom spreekt de stoïcijnse filosofie mij aan: de stoïcijnen zijn geen leunstoelfilosofen.
Ik heb de stoïcijnse denkwijze gekoppeld aan de technieken die ik gebruikte als atleet om optimaal te presteren. Lessen en principes die ook buiten de sportarena gelden, weet ik inmiddels als ondernemer. Wil je weten wat deze principes zijn en hoe je ze kan trainen? Reserveer dan mijn boek DRIVE: train je stoïcijnse mindset.

Mark Tuitert stond te boek als het grootste schaatstalent ter wereld, maar valpartijen, ziekte en persoonlijke worstelingen voorkwamen een glansrijke weg naar de top. Na het winnen van Olympisch goud in Vancouver en deelname aan de Spelen in Sochi in 2014, besloot Mark zijn talenten op ander gebied te ontwikkelen. Zo is hij co-founder van First Energy Gum, produceert zijn eigen ‘Drive Podcast' (60.000 luisteraars per maand), en veelgevraagd spreker en coach.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden