Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
,

Basisboek chemische veiligheid 2016-2017

Risicobeheersing van gevaarlijke stoffen in de praktijk

Paperback Nederlands 2016 9789012396790
Verwachte levertijd ongeveer 4 werkdagen

Samenvatting

De meeste bedrijven in de industrie en in de dienstverlening hebben te maken met chemische stoffen, bijvoorbeeld als grondstof voor de productie of als schoonmaakmiddel. Om veilig te werken met gevaarlijke stoffen is kennis nodig van de eigenschappen en risico’s. Want wat is nu een chemische stof en wat is een gevaarlijke stof en hoe ga je daar veilig mee om?

Het Basisboek Chemische veiligheid is te gebruiken als naslagwerk door een brede groep: de manager die verantwoordelijk is voor productie, arbeidsomstandigheden of veiligheid, nieuwe medewerkers in de keten, hulpdiensten en overheden zoals vergunningverleners en inspecteurs. Daarnaast is het basisboek te gebruiken als studieboek.

De deskundige redactie behandelt alle aspecten van chemische veiligheid die je tegenkomt in de dagelijkse praktijk. In de verschillende hoofdstukken komen niet alleen persoonlijke veiligheid, externe veiligheid en procesveiligheid aan bod, maar ook de veiligheidsaspecten bij transport en opslag.

Specificaties

ISBN13:9789012396790
Taal:Nederlands
Bindwijze:paperback
Aantal pagina's:228
Uitgever:Sdu
Druk:1
Verschijningsdatum:12-7-2016
Hoofdrubriek:Juridisch

Lezersrecensies

Wees de eerste die een lezersrecensie schrijft!

Geef uw waardering

Zeer goed Goed Voldoende Matig Slecht

Inhoudsopgave

WOORD VOORAF 5

Hoofdstuk 1 INLEIDING 13

Hoofdstuk 2 STOFFEN 15
2.1 Chemie in de oudheid 16
2.2 Ontwikkeling van de scheikunde 17
2.3 Elementen, verbindingen en mengsels 19
2.3.1 De elementen 19
2.3.2 Verbindingen en mengsels 21
2.4 Koolstofchemie 22
2.5 De anorganische chemie 25
2.5.1 Gevaarlijke reacties van chemicaliën 26
2.6 Stoff en en gevaarlijke stoff en 28
2.6.1 Gevarenklassen en indelingscriteria 28
2.6.2 Herkennen van gevaarlijke stoff en 28
2.6.3 Risico’s door gevaarlijke stoff en 29
2.6.4 Risico’s door niet-gevaarlijke stoff en 29
2.7 Gevaarlijke situaties door stoff en 30
2.7.1 Gevaarlijke situaties door de aggregatietoestand van de stof 30
2.7.2 Gevaarlijke situaties door instabiele stoff en 30
2.7.3 Gevaarlijke situaties door verstikking 31
2.7.4 Gevaarlijke situaties door statische elektrische oplading 31
2.8 Stofprofi el van enkele veelgebruikte stoff en 31
2.9 Brandbaarheid (ontvlambaarheid) 33
2.9.1 Aspecten van verbranding 33
2.9.2 De drie parameters van de branddriehoek 34
2.10 Veiligheidsbeoordeling en blootstellings scenario’s 36
2.10.1 Opstelling van een risicobeoordeling 37
2.10.2 Waar gaat het om bij de chemische veiligheidsbeoordeling? 37
2.10.3 Verspreiding van een chemische veiligheidsbeoordeling 38
2.10.4 Tot slot 39
2.11 Verdieping 40

Hoofdstuk 3 HERKENNEN VAN GEVAARLIJKE STOFFEN 41
3.1 Inleiding 42
3.2 GHS-pictogrammen en gevaarszinnen 42
3.2.1 Herkennen van gevaarlijke stoff en op het etiket of pictogram 43
3.2.2 Herkennen van gevaarlijke stoff en op het veiligheids informatieblad 43
3.3 De gevarenklassen uit het GHS 44
3.4 Fysisch chemische eff ecten 45
3.4.1 Ontplofbare stoff en 46
3.4.2 Ontvlambare gassen 47
3.4.3 Ontvlambare aerosolen 47
3.4.4 Oxiderende gassen 48
3.4.5 Gassen onder druk 48
3.4.6 Ontvlambare vloeistoff en 49
3.4.7 Ontvlambare vaste stoff en 49
3.4.8 Zelfontledende stoff en en mengsels 50
3.4.9 Pyrofore vloeistoff en en vaste stoff en 50
3.4.10 Voor zelfverhitting vatbare stoff en en mengsels 51
3.4.11 Stoff en en mengsels die in contact met water ontvlambare gassen ontwikkelen 51
3.4.12 Oxiderende vloeistoff en en vaste stoff en 52
3.4.13 Organische peroxiden 53
3.4.14 Bijtend voor metalen 53
3.5 Eff ecten op de gezondheid van de mens 54
3.5.1 Acuut giftige en schadelijke stoff en 54
3.5.2 Huidcorrosie en huidirritatie 55
3.5.3 Ernstig oogletsel en oogirritatie 55
3.5.4 Sensibilisatie van de luchtwegen of van de huid 56
3.5.5 Mutageniteit in geslachtscellen 56
3.5.6 Kankerverwekkendheid 57
3.5.7 Voortplantingstoxiciteit 57
3.5.8 Specifi eke doelorgaantoxiciteit bij eenmalige blootstelling (STOT Single Exposure) 58
3.5.9 Specifi eke doelorgaantoxiciteit bij herhaalde blootstelling (STOT Repeated Exposure) 59
3.5.10 Aspiratiegevaar 60
3.6 Eff ecten op het milieu 60
3.6.1 Gevaar voor het aquatische milieu 60
3.6.2 Gevaar voor de ozonlaag 61
3.7 Namen en nummers 62
3.8 Verdieping 63

Hoofdstuk 4 WERKEN MET GEVAARLIJKE STOFFEN 67
4.1 Inleiding 68
4.2 Blootstelling aan gevaarlijke stoff en 68
4.3 Risico-inventarisatie gevaarlijke stoff en 68
4.3.1 Stoff enmanager 69
4.3.2 Meting door een arbeidshygiënist 70
4.3.3 Plan van aanpak 70
4.4 Grenswaarden 71
4.4.1 DNEL’s 72
4.4.2 De betekenis van een grenswaarde 72
4.4.3 Verschillende grenswaarden 73
4.5 Beheersmaatregelen 73
4.5.1 Voorlichting en onderricht 74
4.5.2 Veiligheidsinformatie 74
4.5.3 Orde en netheid 74
4.5.4 Opslag van gevaarlijke stoff en 75
4.6 Beheersmaatregelen volgens de arbeidshygiënische strategie 75
4.6.1 Vervangen en voorkomen van blootstelling bij de bron 76
4.6.2 Het afvoeren van de verontreinigde lucht 76
4.6.3 Beperken van de duur van de blootstelling of het aantal blootgestelde werknemers 77
4.7 Het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) 77
4.8 Ongelukken en calamiteiten 78
4.8.1 Eerste hulp bij ongelukken 78
4.9 Verdieping 79

Hoofdstuk 5 PERSOONLIJKE BESCHERMINGSMIDDELEN 81
5.1 Inleiding 82
5.2 Adembescherming 82
5.2.1 Afhankelijke adembescherming 83
5.2.2 Onafhankelijke adembescherming 85
5.3 Huidbescherming 86
5.4 Oog- en gezichtsbescherming 87
5.5 Verdieping 88

Hoofdstuk 6 PROCESVEILIGHEID 89
6.1 Inleiding 90
6.2 Ontwerp 90
6.3 Realisatie 90
6.3.1 Keuze van de locatie 90
6.3.2 Inrichting van de locatie 91
6.3.3 Technisch uitvoering 91
6.4 Gebruik 91
6.5 Onderhoud 91
6.6 Veiligheidsthema’s in procesinstallaties 92
6.6.1 Explosieveiligheid 92
6.6.2 Machineveiligheid 94
6.6.3 Veiligheid van arbeidsmiddelen 95
6.6.4 Drukapparatuur 96
6.6.5 Deskundigheid en opleiding 97
6.6.6 Management en beleid 98
6.7 Verdieping 99

Hoofdstuk 7 VERVOER VAN GEVAARLIJKE STOFFEN 101
7.1 Inleiding 102
7.2 Veiligheidsvoorschriften voor het vervoer 102
7.2.1 Internationale veiligheidsvoorschriften voor het vervoer 102
7.2.2 Wet vervoer gevaarlijke stoff en 103
7.2.3 Overzicht internationale en Nederlandse regelgeving voor het vervoer van gevaarlijke stoff en per vervoersmodaliteit 104
7.3 Classifi catie van gevaarlijke stoff en voor het vervoer 106
7.3.1 Indeling in gevarenklassen 106
7.3.2 Overzicht klassen 107
7.3.3 Verpakkingsgroepen 107
7.4 Identifi catie van gevaarlijke stoff en voor het vervoer 108
7.4.1 De juiste vervoersnaam 108
7.4.2 De klasse 108
7.4.3 Het UN-nummer 108
7.4.4 Gevaarsetiketten 109
7.4.5 Kenmerken en behandelingsetiketten 111
7.4.6 Oranje borden 113
7.4.7 Gevaars- en stofi dentifi catienummers op oranje borden 113
7.4.8 Seinvoering 114
7.4.9 Vervoerdocumenten 114
7.4.10 Informatie over te nemen noodmaatregelen 114
7.5 Vrijstellingen 114
7.5.1 Gevaarlijke goederen verpakt in gelimiteerde hoeveelheden (Limited Quantities) 115
7.5.2 Gevaarlijke goederen verpakt in vrijgestelde hoeveelheden (Excepted Quantities) 115
7.5.3 Vrijstellingen conform de bijzondere bepalingen 115
7.5.4 Vrijstellingen op grond van het Besluit vervoer gevaarlijke stoff en 115
7.6 Voorschriften voor de vervoermiddelen 115
7.6.1 Verpakkingen en IBC’s 115
7.6.2 Tanks 116
7.6.3 Containers 116
7.6.4 Bulkcontainers 116
7.6.5 Voertuigen 117
7.6.6 Binnenvaartschepen 117
7.6.7 Zeeschepen 117
7.6.8 Vliegtuigen 118
7.7 Vervoer van gevaarlijke afvalstoff en 118
7.7.1 Inleiding 118
7.7.2 Classifi catie van gevaarlijke afvalstoff en 118
7.7.3 Voorschriften voor het vervoer 119
7.7.4 Regeling vervoer huishoudelijk gevaarlijk afval 2015 119
7.7.5 Grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke afvalstoff en 119
7.8 Verdieping 120

Hoofdstuk 8 OP- EN OVERSLAG 121
8.1 Op- en overslag van gevaarlijke stoff en in Nederland 122
8.2 Publicatiereeks Gevaarlijke Stoff en (PGS) 122
8.3 PGS 15: Maatregelen van algemene aard 125
8.3.1 Enkele algemene uitgangspunten 125
8.3.2 Indeling en ondergrenzen 126
8.3.3 Werkvoorraad 127
8.3.4 Opslagvoorzieningen 128
8.3.5 Productopvang 128
8.3.6 Compartimentering 128
8.3.7 Vakbekwaamheid 129
8.3.8 Journaal en registratie 130
8.3.9 Intern noodplan 130
8.3.10 Veiligheidssignalering aan de buitenzijde van opslag voorzieningen 131
8.4 PGS 15: Opslagvoorzieningen van meer dan 10 ton 131
8.5 PGS 15: Containerterminals 132
8.6 PGS 15: Tijdelijke opslag 132
8.7 PGS 15: Overig 134
8.8 Juridisch kader 134
8.9 Verdieping 135

Hoofdstuk 9 CHEMISCHE BRANDVEILIGHEID 137
9.1 Inleiding 138
9.2 Alternatieve brandstoff en 139
9.3 Industriële objecten, processen en installaties 140
9.3.1 Brandbestrijdingssystemen bij opslag 140
9.3.2 Blusinstallaties in de chemische industrie 141
9.4 Restrisico’s en veiligheidsorganisatie 142
9.4.1 Zorgplicht brandveiligheid 143
9.4.2 Bedrijfshulpverlening 143
9.4.3 Bedrijfsbrandweer 144
9.4.4 Bedrijfsbrandweer en overheidsbrandweer 146
9.4.5 Veiligheidsregio's 2014 146
9.4.6 De Nederlandse brandweerorganisatie 148
9.5 Brandklassen 149
9.6 Blusstoff en 150
9.7 Verdieping 154

Hoofdstuk 10 EXTERNE VEILIGHEID 155
10.1 Het begrip veiligheid 156
10.2 Het begrip externe veiligheid 156
10.3 Regelgeving externe veiligheid 157
10.4 Plaatsgebonden risico (pr) 158
10.5 (Oriëntatiewaarde) Groepsrisico (GR) 159
10.5.1 Acceptatie van risico’s 160
10.5.2 Risico en eff ect 161
10.6 De QRA (kwantitatieve risicoanalyse) 161
10.6.1 Wat is een QRA? 161
10.6.2 Onderdelen van een QRA 162
10.6.3 Selectie van relevante installaties t.b.v. een QRA 163
10.6.4 Ongevalsscenario’s 163
10.6.5 Rapportage 164
10.7 De veiligheidscontour 164
10.8 Communicatie over externe veiligheid (PR en GR) 165
10.9 Voorbeeld van een selectief afwegings kader GR 165
10.10 Spanningsveld tussen rekenen en verantwoorden van groepsrisico’s 166
10.11 Verdieping 167

Hoofdstuk 11 RI&E, ARIE EN BRZO 169
11.1 Risico-inventarisatie gevaarlijke stoff en 170
11.2 Besluit Risico’s Zware Ongevallen (BRZO) 170
11.3 BRZO- en ARIE-bedrijven 171
11.4 Veiligheidsbeheersysteem 171
11.4.1 Ontwerp 173
11.4.2 Opleiding/training 174
11.5 Bedrijfsnoodplan/bedrijfs hulpverlening (BHV) 174
11.6 Bedrijfsvoering 175
11.7 Inspectie 175
11.8 Onderhoud 175
11.9 Ongevallen 176
11.10 Audits 176
11.11 Verdieping 176

Hoofdstuk 12 VERGUNNINGVERLENING 177
12.1 Inleiding 178
12.2 Wet- en regelgeving 178
12.2.1 Het Activiteitenbesluit 179
12.2.2 Activiteitenregeling 181
12.2.3 Nadere voorschriften voor type C inrichtingen 184
12.2.4 Richtlijn industriële emissies (voorheen IPPC) 187
12.2.5 Gebruiksregelgeving in het Bouwbesluit 2012 189
12.3 Samenvatting vergunningverlening 189
12.4 Verdieping 190

Hoofdstuk 13 HUMAN FACTORS (MENS & ORGANISATIE) 191
13.1 Inleiding 192
13.2 Waarom human factors belangrijk zijn 192
13.3 Organisatorische maatregelen 193
13.3.1 Procedures en instructies 194
13.3.2 Werkvergunningen 194
13.3.3 Toezicht op procedures en vergunningen 195
13.3.4 Inspecties 195
13.3.5 Audits 196
13.4 Managementsystemen over veiligheid 196
13.4.1 Verschillende normen voor arbomanagementsystemen 196
13.4.2 Certifi ceren of niet? 198
13.5 Kennis, voorlichting en onderricht 199
13.5.1 Vakbekwaamheid 199
13.5.2 Meer kans op ongelukken 199
13.6 Cultuur en gedrag 200
13.7 Verdieping 201

Hoofdstuk 14 LEREN VAN INCIDENTEN 203
14.1 Ongevallen en incidenten 204
14.2 Ongevallen met gevaarlijke stoff en 204
14.3 Leren van ongevallen 208
14.3.1 Ongevallenonderzoek en -analyse 208
14.3.2 Ongevallenanalyse 210
14.3.3 Ongevalsrapporten en databanken 210
14.4 Verdieping 212

Bijlage 1 WETGEVING, NORMEN EN RICHTLIJNEN 213

Bijlage 2 AFKORTINGEN 215

Bijlage 3 BEGRIPPEN 219

Bijlage 4 OVER DE REDACTIE 223

INDEX 225

Managementboek Top 100

Rubrieken

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden

        Basisboek chemische veiligheid 2016-2017