Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20

Nieuws

Menselijke computers waren de eerste slachtoffers

Deze blogpost titel had zomaar de aankondiging kunnen zijn van een sciencefiction thriller waarin de mens zich ontworsteld van de dagelijkse macht die computers en robots op haar bestaan heeft. Maar nee, het slaat op de eerste golf van slachtoffers die de automatisering aanrichtte bij de ‘computers’. Dit waren, in de jaren ‘40 en ‘50 (vooral) de vrouwen die het rekenwerk deden. Wiskundigen vaak die na de komst van de eerste generatie computers in de jaren ‘50 overbodig werden. Een aantal wist zich als programmeur of technicus verder te ontwikkelen.

Bertrand Weegenaar | 30 maart 2017 | 1-2 minuten leestijd

Toch is de IT vooral het verhaal van heel veel witte mannen. Lees bijvoorbeeld het vuistdikke werk De uitvinders uit 2014 van Walter Isaacson er maar op na. Een handjevol vrouwen kon ergens in al die decennia haar stempel drukken. Ada Lovelace al in de 19de eeuw. Zij publiceerde als eerste de ‘computer’ architectuur in een paper over de ‘Analytic Engine’ waarin feitelijk hardware en software gescheiden werden. En Grace Hopper, de architecte van de eerste compiler in de jaren ’50.

De recent uitgebrachte film Hidden Figures van regisseur Theodore Melfi vertelt het werkelijke verhaal van drie zwarte vrouwen, Katherina Johnson, Dorothy Vaughan en Mary Jackson, die vanaf de jaren ’50 deelnamen aan de grote NASA projecten om de mens op de maan te krijgen. Alle drie de vrouwen ontwikkelden zich als een boegbeeld voor informatici en luchtvaarttechnici in en buiten Amerika. Zij doorbraken en als vrouw en als Afro-Amerikaan vele barrières in de Amerikaanse samenleving van de jaren ’50. Een intrigerend verhaal in een mooie film.

En ook in Nederland mogen we trots zijn op de inbreng van vrouwen in de IT. Al in de jaren ’50 werd er hard gewerkt aan een Nederlandse computer, de ARRA. Haar geschiedenis en dat van het Mathematisch Centrum Amsterdam is op schrift gesteld door Gerard Alberts en Bas van Vlijmen in Computerpioniers. In de ontwikkeling werkten de vaak mannelijk ingenieurs samen met computers en programmeurs. De ARRA en haar opvolgers hebben voor Nederland veel betekend. Klanten waren Rijkswaterstaat (onder andere dijken, inpolderingen en vloedkeringen), Philips, Fokker, Shell, enzovoort. Zij gebruikten eerst de computers en later de ARRA’s voor berekeningen. Een bijzonder stukje innovatie geschiedenis dat bijna in de vergetelheid was beland.

Deel dit artikel

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden