Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
23 september 2015 | Sjors van Leeuwen

Tweehonderd jaar na de slag om Waterloo is strategie belangrijker dan ooit. Niet om de strijd op het slagveld te winnen, maar wel om het bestaansrecht en de continuïteit van de organisatie zeker te stellen. Denk aan de grote problemen en de soms jarenlange zoektocht naar een goede strategie door warenhuizen, uitgeverijen, boekwinkels, telecombedrijven, uitzendbureaus, muziekmaatschappijen, banken, verzekeraars en zorginstellingen.

Strategie gaat simpelweg over de vraag hoe een organisatie zijn strategische doelen kan bereiken. Daarbij stuit je al snel op vragen als wat ga je wel, en wat ga je juist niet (meer) doen? Waarin moeten we investeren en wat moeten we afbouwen? Hierbij zijn scherpe keuzes nodig in wat de organisatie kan en wil doen. Want het is zoals strategiegoeroe Michael Porter zegt: ‘The essence of strategy is choosing what not to do’.

Hierover gaat het studieboek ‘Strategie en management’. Het boek is onder eindredactie van Hans Veldman geschreven door meerdere auteurs die verbonden zijn aan het Strategy Center van de Nyenrode Business Universiteit. Strategie en management geeft een brede introductie van dit vakgebied. De auteurs nemen de lezer mee in het verkennen, bepalen, formuleren, realiseren en onderhouden van een bedrijfsstrategie. Deze tweede druk van Strategie en management benadert strategie vanuit een meer dynamische invalshoek. De omstandigheden voor organisaties veranderen immers steeds sneller en de impact van al die veranderingen is steeds groter. Bedrijven moeten hun strategie daar voortdurend op afstemmen met verkenningen en scenario’s. Strategie verandert van een statisch lineair proces in een dynamisch en cyclisch proces.

Strategie en management geeft in 340 pagina’s en elf hoofdstukken antwoord op vragen als: Wat is strategie? Hoe ontwikkelt het vakgebied van strategisch management zich? Wat zijn kenmerken van succesvolle ondernemingen? Hoe stel je een strategie op? Hoe creëer je (financiële) waarde met een strategie? Waarom is groei belangrijk? Welke strategische opties heeft een bedrijf? Hoe kun je inspelen op steeds turbulentere ontwikkelingen? Wat betekent een nieuwe strategie voor de inrichting van het businessmodel? En last but not least: hoe implementeren we onze strategie zodat wij onze strategische doelen ook daadwerkelijk behalen? Niet onbelangrijk want er gaan meer bedrijven kapot aan het slecht uitvoeren van een goede strategie, dan aan het goed uitvoeren van een slechte strategie.

Bij het beantwoorden van deze vragen passeren vele bekende strategiescholen en managementdenkers de revu zoals Abell, Ansof, Chandler, Collins, Drucker, Prahalad, Hamel, Johnson & Scholes, Kotter, Minzberg, Porter en Treacy & Wiersema. Ieder hoofdstuk bevat een uitgebreide beschrijving van het onderwerp. De theorie wordt verduidelijkt met diverse praktijkvoorbeelden, figuren, afbeeldingen en modellen. Ieder hoofdstuk sluit af met een samenvatting en vragen/casussen waarmee lezers hun kennis kunnen testen. Bij het boek hoort een online omgeving met extra informatie en toetsen voor studenten en docenten.

Hoewel het vakgebied strategie en management breed wordt behandeld, komen een paar aspecten minder goed aan bod. Zoals het begrip ‘strategic agility’ (strategische wendbaarheid) waarover de laatste jaren veel is gepubliceerd, evenals de kenmerken van een goede strategie waarover de consultants van McKinsey schreven. Verder komt ook Clayton M. Christensen niet aan bod. Hij onderzocht waarom veel gevestigde bedrijven falen op innovatiegebied. Denk aan de faillissementen van Kodak, Digital Equipment, Polare en Free Record Shop. Het lukte deze bedrijven niet om tijdig hun strategie aan te passen of hun nieuwe strategie goed te implementeren. Als het over waardecreatie gaat, spreken de auteurs helaas alleen over de klassieke ‘shareholdervalue’. Dit terwijl het tegenwoordig steeds vaker gaat over maatschappelijk ondernemen, ‘stakeholder value’ en ‘meaningful business’ op basis van gedeelde waarden. Misschien dat deze onderwerpen in een volgende editie prominenter meegenomen kunnen worden.

Strategie en management is een goed leesbaar studieboek waarin de belangrijkste aspecten van dit boeiend vakgebied aan de orde komen. Het boek richt zich vooral op studenten in het hoger onderwijs en op managementopleidingen voor de publieke en private sector.

MBA in zakformaat
16 september 2009 | Bert Peene

Strategie en management van Hans Veldman wordt gepresenteerd als een studieboek voor het hoger onderwijs dat tot doel heeft de belangrijkste aspecten van strategie te beschrijven, zodat duidelijk wordt dat strategie in alle typen organisaties een dominante rol speelt. Dat is een even helder als een opmerkelijk streven, want zo’n boek was er bij mijn weten nog niet en eigenlijk werd het ook niet gemist.

HBO-studenten leren wat (het belang van) strategisch beleid is uit breed opgezette inleidingen als het bekende Grondslagen van het management van Doede Keuning en de basisboeken van Noordhoff Uitgevers. Dat geldt evenzeer voor studenten in het wetenschappelijk onderwijs en zo is het ook bedoeld. Verdieping is meer iets voor vervolgopleidingen: MBA’s en andere opleidingen op masterniveau, voor mensen die inmiddels wel weten hoe het in het bedrijfsleven gaat en voor de volgende stap in hun carrière een adequate verrijking van hun referentiekader zoeken.

De auteurs van Strategie en management hebben dat verschil echter niet gemaakt. ‘Dit boek is geschreven voor gebruik in economische en bedrijfskundige opleidingen in het HBO en WO. Daarnaast kan het ook goed gebruikt worden voor opleidingen voor het midden- en hoger management, zowel voor de publieke als private sector.’ Graduates én executives dus. Je kunt je afvragen of de professionaliseringsbehoeften van beide doelgroepen zich werkelijk tot een zinvol geheel laten combineren.

In het HBO komt strategisch management in de diverse competentiedomeinen steeds op nagenoeg dezelfde manier aan de orde. Studenten leren wat strategisch management is, het belang ervan en hoe het proces van strategievorming is opgebouwd: strategisch venster, in- en externe analyse, SWOT, vaststellen van de strategische kloof en het formuleren van de belangrijkste uitdagingen. Soms wordt daar nog een paragraaf over organisatiecultuur en het omgaan met weerstanden aan toegevoegd. Kennismaking is het belangrijkste doel, want strategisch denken vindt dan wel op verschillende organisatieniveaus plaats, zoals de auteurs van ‘Strategie en management’ terecht opmerken, maar strategisch beleid maken is toch echt voorbehouden aan de hoogste echelons en daar kom je als kersverse schoolverlater met een HBO- of universitair diploma voorlopig niet binnen.

Dat lijken de auteurs, medewerkers van het Strategy Center van de Business Universiteit Nyenrode, zich onvoldoende gerealiseerd te hebben. ‘Strategie en management’ is voor de gemiddelde graduate namelijk ronduit zware kost. Het vertelt niet alleen wat strategie is en hoe strategisch beleid ondernemingen succesvol kan maken maar beschrijft ook acht sleutelconcepten van strategie en tien gedachtescholen van strategisch management; het wil duidelijk maken dat finance de motor van iedere strategische keus moet zijn, hoe waardecreatie en strategie zich tot elkaar verhouden en wat strategic business intelligence inhoudt. En dat alles volgens een benadering waarin de theorie het glansrijk van de praktische vertaling wint.

‘Strategie en management’ is in zijn huidige opzet nauwelijks geschikt voor studenten in het HBO en evenmin voor universitaire studenten. Voor executives ligt dat anders. Ik kan me voorstellen dat het boek een uitstekende leidraad vormt voor een master course over strategisch management en als zodanig een prima opstap naar een echte MBA. De manier waarop de auteurs het lastige begrip ‘businessmodel’ uitleggen, is ronduit geslaagd en dat geldt evenzeer voor hoe zij het fenomeen scenarioplanning bespreken, en in nauwelijks meer dan tien bladzijden uitleggen hoe je voor je bedrijf strategische waarde creëert. Eigenlijk ontbreekt alleen nog een hoofdstuk over HRM, anders zou dit boek voor een MBA in zakformaat kunnen doorgaan.

Voor deze doelgroep is het ook niet zo erg dat de theorie nadrukkelijk overheerst, de praktijk komt immers als vanzelf het klaslokaal binnen. Je hebt dan alleen nog een docent nodig die in staat is een proces van kenniscreatie op gang te brengen. Die zijn overigens, maar dit terzijde, niet dik gezaaid.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden