Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Kritisch zoeken, denken en evalueren - 'Een degelijk studieboek'
23 oktober 2017 | Bert Thiel

Literatuuronderzoek was, toen ik dertig jaar geleden werkte aan mijn eindscriptie, vooral een kwestie van zitvlees hebben.

Urenlang snuffelen in kaartenbakken van de universiteitsbibliotheek, literatuuropgaves in artikelen volgen (‘de sneeuwbalmethode’) en, heel soms, bedacht zijn op de reputatie van een bepaalde wetenschapper. Maar publicatie - en zeker publicatie in een wetenschappelijk tijdschrift - was een bewijs van kwaliteit en betrouwbaarheid. Verwees je naar onbekende bronnen, dan kon je geducht commentaar verwachten.

Hoe anders is dat nu voor studenten in HBO en WO en bovenbouwleerlingen havo en vwo die onderzoek moeten doen! Kennis is niet verder weg dan de browserbalk van je laptop, maar of het betrouwbare kennis is, laat zich vaak lastig vaststellen. Elke creatieveling bouwt in een handomdraai een website en waarom zou je wachten op een wetenschappelijke peer review als je je artikel of boek zelf kunt uitgeven? Daarom is het heel goed dat de beginnende onderzoeker nu een beroep kan doen op een studieboek annex naslagwerk dat hem van voldoende tools, tips en theorie voorziet om zijn project betrouwbaar en valide tot slagen te brengen: Kritisch zoeken, denken en evalueren, Informatievaardigheden als 21st century skill van Lidewij Niezink.

Het boek begeleidt de beginnende onderzoeker op zijn onzekere weg. Wat is kennis? Hoe zoek je strategisch? Hoe evalueer je bronnen en hoe verwerk je ze? Welke bronnen zijn er eigenlijk en waar vind je ze? De theorie wordt tot leven gebracht in aantrekkelijke oefeningen, her en der staan QR-codes die verwijzen naar video’s, blogs en artikelen en de opbouw is glashelder. Een degelijk studieboek, dus.

Eén kleine kanttekening. Lidewij Niezink is niet de meest begaafde auteur. In het voorwoord bijvoorbeeld staan een paar gruwelijke fouten in de werkwoordspelling. Lastiger is dat haar stilistische vaardigheden met enige regelmaat eigenaardigheden opleveren als ‘Informatie. Het is overal en in een immer toenemende hoeveelheid.’ Menigmaal valt er ook wat af te dingen op haar door de knieën gaan voor de lezer: ‘Als we ergens alleen over nadenken (ook wel rationalisme genoemd) …’

Maar goed, een kniesoor die daar op let. De primaire doelgroep zal het niet opvallen, vrees ik. Al met al: je zou wensen zelf weer onderzoek te mogen doen gewapend met de kennis en vaardigheden van Kritisch zoeken, denken en evalueren.

Bert Thiel (1961) studeerde Nederlandse taal- en letterkunde. Hij doceert Nederlands op het Norbertuscollege in Roosendaal.


Kritisch zoeken, denken en evalueren - Duidelijk, beschouwend en overzichtelijk
3 augustus 2017 | Frank van Kuijck

De hoeveelheid informatie die wij dagelijks ontvangen en tot ons nemen is immens en neemt ook permanent toe. Wat moeten we met al deze informatie? Hoe filteren we de bruikbaarheid van de verkregen informatie? Hoe zoeken we informatie? Wat is de waarde van deze informatie? En hoe moeten we omgaan met het evalueren, beoordelen en gebruiken van al deze informatie?

In het boek Kritisch zoeken, denken en evalueren gaat Lidewij W. Niezink op al deze vragen in. Het boek is volgens de schrijver bedoeld voor studenten en docenten in het hoger en wetenschappelijk onderwijs. De methode helpt om te komen tot een kritischer of bewuster beschouwing van alle informatie die tot je komt. Of zoals de schrijfster het noemt: het ontwikkelen van kritischer informatievaardigheden. Want personen met dergelijke vaardigheden zorgen ervoor dat er andere, creatievere of probleemoplossende ideeën ontstaan.

Kritisch zoeken, denken en evalueren bestaat uit twee delen. Deel 1 De basis en deel 2 Aan de slag. In deel 1 schetst de schrijfster hoe wij met informatie omgaan, op welke wijze informatie ons denken beïnvloedt, hoe wij het beste strategisch kunnen zoeken, op welke wijze wij bronnen kunnen evalueren en op welke wijze wij bronnen legaal mogen hergebruiken. Deze hoofdstukken geven een nuttige beschouwing over de wijze waarop ons brein omgaat met het beschouwen, taxeren en ordenen van alle informatie die wij krijgen.

Hoofdstuk twee geeft aan hoe de effectiviteit van de zoekvraag – welke informatie hebben we nodig – vergroot kan worden. Met een aantal nuttige vragen en opdrachten – die u vindt door het gehele boek – wordt eenvoudig duidelijk gemaakt hoe u door het benoemen van de ingrediënten en de te onderkennen stappen de kwaliteit van de onderzoeksvraag kunt vergroten. Ook wordt het principe van een mindmap uitgelegd. Een mindmap kan nuttig zijn om informatie in context en verband met elkaar te zien. Wanneer informatie eenmaal is gevonden geeft hoofdstuk drie een beschouwing over de waarde die wij aan bronnen kunnen toekennen. Hoofdstuk vier geeft een aantal conventies over de wijze hoe omgegaan moet en kan worden met bronvermelding van verkregen informatie. Het gaat hierbij om zorgvuldig en ethisch gebruik van informatie die door anderen tot stand is gekomen en die u in een bepaalde vorm gebruikt.

Het tweede deel van het boek - Aan de slag - gaat in op het soort bronnen. De schrijfster onderscheidt hier een viertal bronnen, te weten internetbronnen, traditionele media, vakliteratuur en wetenschappelijke literatuur. De verschillende hoofdstukken gaan in op deze verschillende bronnen. We krijgen informatie over de voor- en nadelen, de wijze van gebruik en gebruikers, bijzonderheden, de verschillende verschijningsvormen en tips en suggesties. Elk hoofdstuk sluit af met het aangeven van de kracht van deze bronnen en een samenvatting.

Kritisch zoeken, denken en evalueren geeft op een duidelijke, beschouwende en overzichtelijke wijze weer op welke wijze omgegaan kan en moet worden met informatie, welke mechanismen er kunnen spelen bij het beoordelen en evalueren van informatie en welke bronnen ter beschikking staan. De bruikbaarheid van het boek is er wat mij betreft in gelegen dat de lezer zich (nog eens) bewust wordt van (on)bewuste beïnvloeding van informatie. Hierbij is het uiteraard ook belangrijk om de achtergrond en bron van het ontstaan van informatie te weten, te kennen en te beseffen. Zijn we ons hier dagelijks wel voldoende van bewust? Daarnaast geeft het boek handige tips en suggesties voor het verfijnen en definiëren van de onderzoeksvraag of zoekrichting.

Frank van Kuijck is een zeer gedreven professional in zowel audit en advies voor de public sector. Industries zijn met name gemeenten, woningcorporaties en onderwijs. Hij is kritische sparringpartner voor toezichthouders, bestuurders en organisatie om te helpen deze naar een hoger plan te krijgen. Specifieke aandachtsgebieden naast audit en verslaggeving zijn governance, control, risicomanagement en bedrijfsvoering. Deze laatste ook vanuit de specialisatie als operational auditor. Hij is Partner bij Deloitte, Voorzitter van RJ Werkgroep 645 - woningcorporaties en Docent Auditing aan de UVT Tilburg.


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden