Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Leiderschap: een gids - 'Geeft richting in de veelheid boeken'
3 april 2020 | Corinne Klaver

Leiderschap blijft een actueel thema waar veel boeken over zijn en worden geschreven. Ik verwacht dat dit zo zal blijven, omdat de wereld om ons heen continu verandert. Dit heeft impact op de manier waarop leidinggevenden hun rol oppakken.

Ik daag leidinggevenden graag uit om regelmatig te reflecteren op hun gedrag en de impact ervan op hun medewerkers. Iedere fase waarin een onderneming zit, de transformatie die het moet doormaken en het type mens dat er werkzaam is, vraagt dat je als leider regelmatig tijd moet maken om je leiderschapsstijl onder de loep te nemen. Dit vergroot je effectiviteit als leider en draagt meestal ook bij aan een positief werkklimaat waarin medewerkers succesvol en duurzaam inzetbaar blijven.

Ik kreeg het boek met de titel Leiderschap: een gids in handen. Het boek neemt je mee in de complexe en dynamische wereld van leiderschap. Het zet aan tot reflectie en biedt volop inspiratie om verdere verdieping te zoeken. Door het lezen van deze gids kun je als leidinggevende jouw eigen visie vormen over leiderschap. Het boek schept orde en rust rond dit thema. Het gaat over leiden en volgen, eigenschappen, gedrag, visies, ethiek en ontwikkeling. Het is op een frisse en originele manier geschreven en nodigt uit om een visie te vormen op het aansturen van een team, afdeling en of organisatie. Omdat iedereen ooit met leiderschap te maken krijgt, is het waardevol om hier iets meer van te weten. Het boek is opgedeeld in de volgende vraagstukken:

Ben je een leider?

Wat is leiderschap?

Wie is een leider?

Wat doet een leider?

Voor welke waarden sta jij?

Wie zijn jouw volgers?

Kunnen we zonder leiders?

Ik vond alle vragen relevant maar wil specifiek stilstaan bij twee vragen die in het boek verder worden toegelicht: ‘Wie is een leider?' ‘En kunnen we zonder leiders?'

Wie is een leider?

Is leiderschap aangeboren of aangeleerd en welke overeenkomsten zien we in de eigenschappen van leiders? Zijn vrouwen betere leiders of niet en welke manieren van denken hebben leiders nodig?

Deze vraag is lastig te beantwoorden. Er zijn diverse factoren die het antwoord bepalen. Hoewel fysieke kracht in deze tijd niet meer nodig is, is het opvallend dat leiders vaak langer zijn dan gemiddeld. Ons evolutionaire brein kent aan lengte blijkbaar toch leiderschapseigenschappen toe. Naast lengte zijn we ook geneigd mensen te volgen die welbespraakt zijn en een aantrekkelijk, symmetrisch uiterlijk hebben. Tegenwoordig doen steeds vaker andere factoren ertoe, zoals intellectuele en emotionele intelligentie. Toch lijkt het lastig om te zeggen of leiderschap is aangeleerd of aangeboren. Bepaalde karaktereigenschappen maken het wel gemakkelijker, zo is gebleken uit onderzoek. Deze eigenschappen worden in het boek genoemd (blz 62). Het is niet zo dat personen met deze eigenschappen automatisch leider worden, wel blijkt dat leiders over het algemeen over deze talenten beschikken.

Vrouwelijk leiderschap komt steeds meer voor. Er wordt veel gepubliceerd over vrouwen die leidinggeven. In theorieën over leiderschap wordt gesproken over mannelijke en vrouwelijke eigenschappen. Volgens mij kun je nooit zeggen of mannen of vrouwen betere leiders zijn. Je ziet wel steeds vaker dat managementteams streven naar diversiteit in profielen van leiders. Een mix van mannen en vrouwen in besluitvormingsorganen zijn normen waar bedrijven aan willen voldoen. De diversiteit kan echter ook zitten in generaties en culturen. Deze variatie maakt leiderschapsteams wendbaarder en dat vraag de markt van vandaag de dag. Ook de mindset, oftewel de mentaliteit en het denkvermogen van leiders bepaalt de manier van leidinggeven.

Henry Minzberg onderscheidt vijf mindsets:

1. Reflectie
2. Analyse
3. Context
4. Relaties
5. Actie

Het is niet zo dat de ene mindset beter is dan de ander. Een effectieve leider gebruikt ze allemaal om de situatie, de keuzes, handelingsopties  vanuit verschillende invalshoeken te bekijken en om invulling te geven aan zijn of haar verschillende rollen.

Kunnen we zonder leiders?

Waarom is het denken over werken zonder leiders actueel? De eerste reden is dat leiderschap doorgaans gekoppeld is aan een hiërarchische positie. De taken en verantwoordelijkheden van de leider zijn in de structuur vastgelegd. Tegenwoordig zijn organisatie anders georganiseerd en zijn er meer losse organisatievormen waarin geen formele leiders meer bestaan. Het is interessant om te onderzoeken hoe professionals in deze gevallen doelgericht samenwerken en waarden en idealen met elkaar delen. Een tweede reden is de groeiende onvrede over de toename van het aantal managers. Het gaat vaak mis wanneer niet meer duidelijk is welke meerwaarde een manager of managementlaag heeft. Wanneer management niet bijdraagt aan efficiency en kwaliteit wordt er kritisch naar gekeken. Een derde reden is dat een groot deel van de mensen op de werkvloer niet tevreden is over de eigen leidinggevende. Uit diverse onderzoeken blijkt dat ongeveer een derde van de medewerkers vindt dat de eigen leidinggevende geen meerwaarde heeft. Er zijn verschillende definities in omloop over leiderschap. Ik noem er drie uit het boek:

Leiderschap is de functie die een team helpt om beter te presteren en helpt om de productie of invloed ervan te vergroten.

Leiderschap is het vermogen om mensen zodanig te beïnvloeden dat hun capaciteiten ten goede komen aan het algemeen belang.

Leiderschap is het beïnvloeden van gedrag van (een groep) medewerkers, door een persoon die ten opzichte van die medewerkers een formele positie inneemt.

In organisaties draait het om de inzet van mensen. Omdat we een samenleving hebben gecreëerd die heel complex is, waar continu verandering is en doelen steeds in beweging zijn, is er heel veel afstemming en planning nodig. Dit maakt dat de meeste bedrijven niet zonder leiderschap kunnen en willen. Als er een gedeeld belang of een gezamenlijk doel is, is leiderschap nodig. Er moet worden samengewerkt en afgestemd. Er is een leider nodig die een team helpt om beter te presteren en de productie of invloed ervan te vergroten. Bij de meeste bedrijven is er sprake van een vorm van leiderschap. Er is altijd een proces dat gezamenlijke activiteiten richting geeft of ondersteunt. Zonder hiërarchie zal leiderschap in organisaties wel nieuwe vormen moeten krijgen. Het accent komt dan steeds meer te liggen op zingevend, moreel en persoonlijk leiderschap (in het boek vind je dit in de tabel op blz. 153).

Leiderschap is volgens mij onmisbaar binnen organisaties en leiderschap is tegelijk een hele grote verantwoordelijkheid. Ik heb in mijn werk al veel soorten leiders gesproken. Soms kom ik hele goede leiders tegen, maar vaak vraag ik mij ook af of de leider met wie ik spreek wel op de juiste plek zit. Zo nu en dan vragen ze dat ook aan mij omdat ze merken dat de rol hen te veel energie kost en stress geeft.

Ik kom regelmatig leidinggevenden tegen die ik weinig zelfbewust en zelfkritisch vind. Soms heb ik het idee dat ze onvoldoende beseffen welke impact ze hebben op medewerkers. Welk gedrag effectief is en welke manier van handelen juist niet effectief is en soms zelfs (onbedoeld) schade aanricht. Leiderschap vraagt om goede zelfkennis, een goede sociale antenne en het kunnen meenemen van je mensen in het aangaan en realiseren van de uitdagingen waar jij binnen het bedrijf verantwoordelijk voor bent.

Mijn mening over het boek

Het boek zie ik als een handige gids om meer te weten te komen over leiderschap. Het is een gids die je wegwijs maakt in de dynamische wereld waarin leiders opereren. Deze gids geeft richting in de veelheid van artikelen en boeken over leiderschap. Wanneer je als professional meer over bepaalde visies en modellen te weten wilt komen, kun je dit boek met verschillende bronvermeldingen heel goed gebruiken. Het is luchtig en eenvoudig geschreven en daarom goed leesbaar.

Corinne Klaver is Talent Acquisition & Development Consultant bij Expand, waar deze recensie eerder verscheen.

Leiderschap, een gids - 'Be the Change You Want to See in the World!'
17 december 2019 | Fauzia Mahomed Radja

Wat maakt iemand een leider? Mag je jezelf uitroepen tot leider? Wat kunnen we leren van leiderschap door de eeuwen heen, en hebben mensen altijd een leider nodig? Is leiderschap aan te leren? Wat zijn leiderschapskwaliteiten?

Dit zijn allemaal vragen die gesteld kunnen worden als het gaat om het thema leiderschap. In elk tijdperk zijn er personen aan te wijzen die bepaalde eigenschappen en kwaliteiten bezaten waardoor zij automatisch als leider gezien werden. Denk bijvoorbeeld aan Julius Caesar, Nelson Mandela en meer recent bijvoorbeeld Barack Obama. Wat hebben zij gemeen, en zijn er bepaalde bouwstenen waardoor een leider gevormd kan worden?

Thecla Goossens schreef het boek Leiderschap, een gids. En dat is het ook, een gids die je helpt om je eigen mening te vormen en na te denken over de thema's binnen leiderschap. Want leiderschap verandert naarmate de wereld en zijn individuen veranderen. Volgers hebben vaak behoefte aan een leider en een leider heeft volgers nodig om effectief te zijn. Het gaat om de meerwaarde die je als leider biedt wanneer je kijkt naar het grotere plaatje, voor de wereld van nu en de toekomst. Want leiderschap gaat vooral om waar je een bijdrage aan wilt leveren en het verschil in durft te maken. Waar durf je voor te gaan staan en het ‘podium' te pakken?

Wij lezen graag over leiders en laten ons inspireren. Van Steve Jobs tot Oprah, allemaal leiders die op hun eigen authentieke manier mensen aanzetten tot een bepaalde actie. En dat is uiteindelijk waar het in essentie om gaat. Bij gezamenlijke grote doelen zijn leiders nodig, omdat er behoefte is aan afstemming, verbinding en vertrouwen.

Een goede leider zorgt voor veiligheid en bescherming, zingeving en inspiratie of ondersteuning met faciliteiten.

Het interessante aan dit boek is dat alle hoofdstukken afzonderlijk van elkaar kunnen worden gelezen. Hierdoor kun je zelf de keuze maken om in te zoomen op een bepaald thema en/of jezelf meer te verdiepen in deze onderwerpen. Zelf nadenken over je eigen leiderschap en je visie vormen is de leidraad van dit boek. En er zijn talloze voorbeelden van inspirerende leiders, boeken en films opgenomen waardoor je ook op een andere manier met het boek aan de slag kan gaan.

Door de praktische opzet van het boek is het leesbaar voor diverse groepen. Ben je een young professional dan kun je je laten inspireren door ‘grotere' leiders en voorbeelden uit het verleden. Ben je je al bewust van je leiderschapskwaliteiten dan kun je kijken waar je jezelf nog meer kunt ontwikkelen.

Hoe cliché het ook is, leiderschap begint bij jezelf en vereist een flinke dosis zelfreflectie. Wie wil je zijn en wat wil je uitstralen? En het belangrijkste: welke boodschap wil je verspreiden? Leiderschap is niet iets vluchtigs of van nu, het is op een toekomstbestendige manier omgaan met jezelf en met de mensen om je heen. Be the Change You Want to See in the World!

Fauzia Mahomed Radja heeft een bedrijfskundige achtergrond (Management, Economie & Recht) en is oprichter en directeur van FM-Consultancy.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden