Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
DOR met de juiste dosis ESH
2 juli 2013 | Pierre Pieterse

Management in honderd boeken, een soort Body of Knowledge and Skills van gestolde managementkennis, kan dat? Ja. Elke maand selecteren we een boek uit een blok van tien zodat we in december met het bespreken van de nummer 1 de ‘BOKS van 2013’ compleet hebben.

Op nummer 51 in de top-100 vinden we Meesterlijk organiseren, het magnus opus van het ‘veteranentrio’ Rudy Kor, Gert Wijnen, en Mathieu Weggeman. ‘Handreikingen voor ondernemende managers’ luidt de ondertitel. Een understatement want dit is met recht het meest doorwrochte managementhandboek van Nederlandse bodem. In 496 pagina’s wordt de ondernemende manager door 100 jaar management geloodst.

De allereerste opdracht die ik als kersverse bureauredacteur bij Kluwer bedrijfsinformatie voor mijn kiezen kreeg, was de redactie van het boek Ondernemen binnen de onderneming. Ik had nog nooit van de auteurs gehoord, maar dat zou rap veranderen want kort daarop mocht ik nog twee boeken van diezelfde auteurs persklaar maken voor wat in de Kluwerse volksmond ‘de bolletjesreeks’ heette: Management en motiveren en Leidinggeven aan professionals.

Bolletjes

De prestigieuze bolletjesreeks verwaterde met de jaren, terwijl omgekeerd het gedachtegoed van het auteurstrio Kor, Wijnen en Weggeman alleen maar krachtiger werd. Mathieu Weggeman maakte een update van Leidinggeven aan professionals door de titel van het boek van een vraagteken te voorzien en die vraag meteen ook maar een krachtig ‘niet doen!’ te beantwoorden, en werd prompt beloond met de prijs voor het beste managementboek van het jaar, in 2008. En Ondernemen binnen de onderneming groeide gestaag uit tot een forse band met handreikingen voor de ondernemende manager onder de titel Meesterlijk organiseren. Het moet het handboekkarakter zijn geweest dat een nominatie voor Managementboek van het Jaar 2007 in de weg heeft gestaan.

Hollandse McKinsey

Wat maakt Meesterlijk organiseren nou zo bijzonder? In een zin: de glasheldere structuur in combinatie met een duidelijk perspectief dat zorgt voor de altijd juiste balans. Met het acroniem ‘DOR’ dat staat voor ‘doelen stellen’, ‘organiseren’, en ‘realiseren’ wordt het totale managementproces afgedekt, terwijl het acroniem ‘ESH’ dat staat voor ‘even(ge)wichtig’, ‘samenhang’, en ‘heterogeen’ garandeert dat het proces van organisatie in balans blijft. Even kort door de bocht: ESH waakt er vooral voor dat managers niet in de verleiding komen ‘hypes’ toe te passen, die misschien een klein symptoom bestrijden maar het alomvattende genezingsproces alleen maar frustreren. ESH is in essentie een model dat wordt afgebakend door zes ontwerpvariabelen, te weten: strategie, structuur, systemen, personeel, cultuur en ten slotte managementstijl. De connaisseur herkent hier nu meteen het 7-S model van McKinsey in, en dat klopt. ESH is gebaseerd op dat model maar kent twee belangrijke verschillen: ‘skills’ is volgens de auteurs geen proces maar een resultante van organiseren en realiseren, dus verdient geen aparte plek, en ‘shared values’ hebben zij geposteerd onder de noemer ‘cultuur’ (de waarden van de samenleving die voor een organisatie een gegeven zijn – al zullen ze die altijd graag willen beïnvloeden).

Structuurbrij rechtbreien

In feite biedt Meesterlijk organiseren een totaaloverzicht van wat er in managementland te koop is. De immense brij aan losse modellen is netjes tot een passende managementrui gebreid. Jaren aan managementtheorie zijn gestructureerd en geordend zodat managers in sneltreinvaart kunnen lezen wat er zoal mogelijk is en hoe al dat mogelijke toe te passen. Vanuit dit perspectief lijkt het een aflevering uit de voortreffelijke ‘voor Dummies’ reeks zonder het opgelegde format van die serie. Maar daarmee zou je dit boek toch tekort doen. Net zoals handboek dat doet, of naslagwerk, of referentiewerk. Misschien moeten we wel dicht bij de bron blijven en in navolging van een van de auteurs dit boek duiden als ‘bladerboek’. Maar dan wel een bladerboek met duidelijke leesinstructie: hoofdstuk drie is verplicht, de andere hoofdstukken zijn facultatief. Hoofdstuk drie is namelijk een samenvatting van niet alleen het boek zelf, maar laat bij wijze van inleiding op de zes ontwerpvariabelen die samen de inrichting van een organisatie bepalen, zien dat organiseren een proces is dat nooit af is. En juist dat oneindige karakter dwingt een evenwichtige, samenhangende en heterogene benadering af, om te kunnen blijven balanceren tussen maakbaar en onmaakbaar. Om niet in paniek te raken als tekens weer blijkt dat er een enorme kloof is tussen wat we verwachten te bereiken met onze acties en wat er daadwerkelijk wordt bereikt. Om dus niet een of andere hype toe te passen die weliswaar gouden bergen belooft, maar die niet strookt met de gestelde doelen, de inrichting of de manier waarop die doelen gerealiseerd moeten worden. De organisatie slaat hierdoor uiteindelijk uit het lood en koerst vervolgens linea recta richting ravijn.

Voorbij de hype

‘Ik ken niemand die het boek helemaal heeft gelezen’, laat Rudy Kor desgevraagd weten. En dat hoeft dus kennelijk ook niet. Je kunt al bladerend vinden wat je op dat moment nodig hebt. En je dan in de materie verdiepen. Persoonlijk zou ik iedereen toch willen aanraden om dat advies in de wind te slaan en gewoon bij pagina een te beginnen en bij pagina vijfhonderd het boek dicht te klappen. In de eerste plaats omdat het een goed geschreven inleiding en handboek tegelijk is op het vakgebied management. Zo vind je hier een van de bondigste en beste samenvattingen van 100 jaar management denken: van Taylor tot Collins in twaalf pagina’s. Wil je wat dieper, dan lees je gewoon het hele hoofdstuk dat het denken over management (wat specifieker: over het gehele managementproces) als onderwerp heeft. Maar bovenal zal blijken dat lezing van het hele boek een enorme lucratieve tijdinvestering is: in een oogopslag zul je uit de almaar uitdijende stapel managementboeken over uiteenlopende onderwerpen, vaak verpakt in ronkende titels en wervende flapteksten, direct dat boek eruit pikken dat ertoe doet.

DORESH

Doelen stellen

Bij het doelen stellen gaat het om het beantwoorden van de vraag ‘wat willen of moeten we zijn/worden/bereiken’. Het gaat dus om het beantwoorden van de vraag wat de functie van de organisatie is voor de relevante omgeving. Kortom, oriënteren, verkennen of richten. Het antwoord op die ‘levensvraag’ wordt vastgelegd in de missie, en op basis van deze missie worden doelen geformuleerd die in een bepaalde periode gerealiseerd moeten worden.

Organiseren

Bij organiseren gaat het om het inrichten van de organisatie. Dus om het structureren van de organisatie, het scheppen van de juiste voorwaarden waarbinnen de organisatie zijn gestelde doelen kan gaan realiseren. Organiseren is met andere woorden het creëren van condities die het de organisatie mogelijk maakt haar primaire taken (de voortbrenging van diensten en/of producten) te vervullen. Organiseren volgt de paden die door het ESH-model zijn uitgezet.

Realiseren

Wanneer missie en doelstellingen zijn geformuleerd, en de organisatie is ingericht, begint de fase van realisatie: het uitvoeren van het werk waartoe de organisatie is opgericht. Wat pathetisch gesteld: zijn bestaansrecht waarmaken! In modern jargon: doen waar klanten op zitten te wachten. Dat lijkt heel verheven maar draait bijna altijd om heel rudimentaire vragen. In gewoon plat Nederlands: Hoe gaan we onze patiënten verzorgen? Op welke wijze worden producten uit het magazijn verplaatst? Hoe worden data in de computer ingevoerd? Niet voor niets zegt Rudy Kor in een interview dat ‘management gewoon corvee is’.

ESH

Doelen formuleren, organiseren en realiseren zijn wel te onderscheiden maar niet te scheiden. Het zijn de ontwerpvariabelen die samen het ‘ESH-model’ vormen die de permanente samenhang binnen het ‘DOR-model’ waarborgen.

De nummers 51 t/m 60

51 Meesterlijk organiseren

Rudy Kor, Gert Wijnen, Mathieu Weggeman

52 Ons feilbare denken

Daniel Kahneman

53 Invloed

Robert Cialdini

54 Organisatiestructuren

Henry Mintzberg

55 De brug bouwen terwijl je erover loopt

Robert Quinn

56 Een compleet nieuw brein

Daniel H. Pink

57 Intuïtie

Malcolm Gladwell

58 Logica van het gevoel

Arnold Cornelis

59 Het geheim van teams

Jon Katzenbach, Douglas Smith

60 Doen!

Ben Tiggelaar

16 mei 2013 | José Otte

Meesterlijk organiseren van Rudy Kor, Gert Wijnen en Mathieu Weggeman geeft antwoord op vragen als: is een cultuuromslag mogelijk? Hoe analyseer je de omgeving? Wat is goed leiderschap? Het is een boek met helder omschreven managementmodellen die leiders van organisaties kunnen helpen bij het uitvoeren van hun taak. De modellen zijn bovendien aangevuld met voorbeelden.

Als docent voor bachelor- en masteropleidingen ben ik altijd op zoek naar heldere omschrijvingen van de verschillende managementmodellen die worden gebruikt op dit moment. Kor, Wijnen en Weggeman hebben in dit boek zo veel mogelijk modellen bijeengebracht. Maar anders dan bij andere boeken over modellen is 'Meesterlijk organiseren' meer dan een wat saaie opsomming van modellen. Door de aanvulling met voorbeelden uit de praktijk is het een bijzonder prettig leesbaar boek geworden dat waarde toevoegt aan les en praktijk.

De auteurs maken zich er niet makkelijk vanaf, als ik dat zo mag zeggen. Al in hoofdstuk 2 werd ik verrast door de aanvulling van twee andere methoden aan de bekende SMART methodiek. Ook ER-doelen worden genoemd en het MAGIE-doel. Hoe plezierig om nu ook 'ns een andere tool te kunnen gebruiken. Het zijn zinvolle toevoegingen die ervoor zorgen dat je bijvoorbeeld het meetbaar maken van doelen helder in beeld brengt.

De auteurs hebben naar eigen zeggen een licht neurotische voorkeur voor structuur. Dit zorgt ervoor dat ze duidelijk en overzichtelijk beschrijven hoe men kan kijken (de analyse maken), doelen kan stellen, organiseren, nadenken over de weg (strategie), over systemen en cultuur, maar ook reflecteren komt aan de orde. De relativering is te vinden in het hoofdstuk 'Leidinggeven; het betrekkelijke van managen'. Daarin geven de auteurs nog maar eens aangegeven dat mensen zich in zijn algemeenheid niet alleen maar rationeel gedragen. En dat er meerdere invloedsfactoren zijn op de stijl van leidinggeven.

Het boek zit boordevol met verhalen en uitleg waardoor het werkelijk een plezier is om te gebruiken in lessen en te lezen ter verbreding van kennis als manager of leider. Misschien nog wel het mooiste cadeau in dit boek is de bijlage 'Organisatiediagnose in elf vragen'. Waarmee ieder die daar interesse in heeft aan de hand van deze zeg maar checklist zelf aan de slag kan om zaken helder in kaart te brengen. Een werkelijk prachtig gereedschap voor studenten. Maar daarnaast ook een cadeau voor de manager die mee genomen wil worden aan de hand van deze mooie vragen om beter inzicht te krijgen en buiten de tunnelvisie om met een nieuwe blik naar zijn/haar organisatie wil kijken.

16 september 2008 | Eric van Arendonk RM

'Handreikingen voor ondernemende managers.' Nog nooit ben ik het zo eens geweest met een titel. Rudy Kor, Gert Wijnen en Mathieu Weggeman zijn er in geslaagd een heus naslagwerk te schrijven over organisaties, managen, veranderen en alles wat je daar omheen kunt verzinnen. 'Meesterlijk organiseren' telt ruim vierhonderd pagina's maar dat heb je tijdens het lezen niet in de gaten. In zestien hoofdstukken voeren de auteurs u langs de belangrijkste theorie, aangevuld met de nodige praktijkvoorbeelden.

Ondanks dat u 'Meesterlijk organiseren' als gedegen, volledig en goed onderbouwd kunt bestempelen, is het zeker geen taai of saai boek, verre van dat. De schrijfstijl is soepel en vlot, de auteurs trekken u als het ware door de tekst. U zult niet meemaken dat u een gedeelte twee keer moet lezen om de kern ervan te doorgronden. De auteurs halen menig collega-auteur aan en verwijzen naar hun boeken of publicaties. Deze verwijzingen betreffen bij elkaar opgeteld de meest belangrijkste managementboeken van dit moment. Als u in dit boek niet vindt wat u zoekt, wijst het in ieder geval de weg waar het wel te vinden is. Indien u alle boeken waarnaar verwezen wordt op een rij zet, heeft u een indrukwekkende bibliotheek te pakken. Om maar een paar auteurs te noemen waarnaar verwezen wordt: J. Collins, S. Covey, L. Caluwé, Kim W. Chan, K. Blanchard, M. Porter, H. Mintzberg, C.K. Prahalad, R. Quinn en natuurlijk het werk van deze auteurs zelf.

De inhoudsopgave is een verademing ten opzichte van menig ander boek. Geen losse woorden waar je zelf maar bij moet verzinnen wat het misschien in zou kunnen houden, maar een duidelijke beschrijving van het hoofdstuk. Daardoor is het boek ook heel geschikt als naslagwerk. Het boek is langs logische lijnen opgebouwd. Het eerste hoofdstuk begint dan ook met 'de (ongrijpbare) organisatie begrijpen', een titel die direct nieuwsgierig maakt.

Het nieuwsgierig maken, zit verweven in het hele boek. De auteurs deponeren niet direct stellingen, maar geven weer wat er over een specifiek onderwerp bekend is met diverse verwijzingen naar bronnen om een verdiepingslag te maken. Geen eindeloze herhalingen, maar concrete informatie in een vaak objectieve context. Onderwerpen als personeel, procedures, cultuur, structuur, waarde toevoegen, prestaties en veranderen volgen elkaar vloeiend op.

De auteurs ronden af met een organisatiediagnose in elf vragen voor de ondernemer of manager. Deze lijken simpel, vooral omdat ze over het algemeen als gesloten vragen gesteld zijn. Maar achter iedere vraag zitten circa tien subvragen. Deze vragen brachten mij weer terug naar de werkelijkheid en deden me beseffen dat ik nog een hoop te doen heb om mijn organisatie verder te professionaliseren. Hoe ik dat kan doen, staat natuurlijk in het boek halen en daarmee is de cirkel eigenlijk weer rond.

'Meesterlijk organiseren' is een prima naslagwerk wanneer de vraag rijst 'hoe zat het alweer?' Maar ook als u van een onderwerp meer te weten wil komen, vormt dit boek een prima vraagbaak. Het boek wijst u de weg in het oerwoud van beschikbare managementboeken. De subtitel 'Handreikingen voor ondernemende managers' wordt volledig waargemaakt. Indien u dit boek leest, zal het zeker niet het laatste managementboek zijn dat u in handen heeft gehad!

27 juni 2007 | Rob Beltman

Een bepaald gevoel van rust straalt al meteen af van de kaft van het boek 'Meesterlijk organiseren'. Het ademt klasse en degelijkheid en dat is precies wat je mag verwachten van een tijdloos boek dat de visie van de grootste organisatiedenkers bundelt. Dat het onderwerp toch niet zo tijdloos is, blijkt uit het feit dat dit alweer de zesde, geheel herziene druk is. Natuurlijk is de kern overeind gebleven, maar ons denken over organisaties en de manier waarop zij succesvol kunnen zijn is aan veranderingen onderhevig. Steeds vaker zetten we vraagtekens bij de wijze waarop wij doelen stellen en middelen bijeenrapen om deze te realiseren. Onder invloed van de techniek, maar ook de veranderende mens, die zowel klant als medewerker is, worden we in de praktijk gedwongen onze organisaties tegen het licht te houden.

De ondertitel van het boek verraadt de doelgroep van het auteurstrio Kor, Wijnen en Weggeman: het is een handreiking voor ondernemende managers. Hoewel dit boek is geschreven vanuit het standpunt van de adviseur, is het dus bedoeld voor managers, leidinggevenden en ondernemers. Secundair is het ook geschikt voor studenten en jonge medewerkers als managers en ondernemers van morgen. Het is dus een boek waarvan een praktische inslag verwacht mag worden, zodat de ondernemende manager er direct en zonder veel gedoe mee aan de slag kan gaan.

Dat laatste zal slechts in beperkte mate het geval kunnen zijn. ´Meesterlijk organiseren´ is namelijk niet alleen degelijk wat uitstraling betreft maar ook de schrijfstijl is weloverwogen en de presentatie en introductie van de modellen die gehanteerd worden, is uitvoerig en uitputtend. Dat laatste zowel in positieve als negatieve zin overigens. Soms had het van mij wel wat korter, krachtiger en directer gemogen. Maar zoals het gebruik van Olivier Bommel in het voorwoord al doet vermoeden: dit is een boek voor heren, waarin het afsnijden van een paar bochtjes om de vaart erin te houden niet past.

Gedurende het gehele boek stellen de auteurs het DOR/model centraal. DOR staat voor ´Doelen' (stellen), ´Organiseren´, en ´Realiseren´. Het lijkt een beetje op 'Analyse', 'Planning', 'Actie' en 'Control', maar dan zonder de 'Control'. Die blijkt overigens wel in het boek aanwezig, maar dan meer als onderdeel van het realiseren. Op zich geen onlogische keuze: als een organisatie de juiste doelen heeft gesteld, is 'control' ook een manier om de realisatie te bewaken. Anderzijds verdient het ook een eigen plaats, als stap die waarborgt dat een organisatie niet blind gefixeerd is op realisatie van haar eigen doelen, en deze regelmatig toetst om tot bijstelling te komen.

Rudy Kor, Gert Wijnen en Mathieu Weggeman hebben op een fantastische wijze vierhonderd pagina's lang eigenlijk geen enkele misstap gemaakt en geen enkele grote stijl van organisatiedenken overgeslagen. Nieuwere en populaire denkwijzen, zoals Blue Ocean Strategy, hebben hun weg naar deze editie weten te vinden en zijn goed geïntegreerd. Wat wel enigszins ontbreekt, is een bredere kijk op echt nieuwe vormen van organiseren, vormen die vaak breken met alle andere, conventionele wijzen van organisatiedenken. Ik denk dan aan nieuwe organisatie- en business modellen op het Internet, de virtuele organisatie en allerlei wijzen van omgaan met nieuwe media en ICT in de interne organisatie. Hoewel ze passen bij de realiteit van vandaag en zeker ook in dit boek niet zouden misstaan, moet ik toegeven dat ik dergelijke zaken in dit boek ook niet had verwacht. Het is dus geen gebroken belofte, meer een mooie toevoeging voor een zevende of achtste druk.

Samenvattend is 'Meesterlijk organiseren' een baken. Een oriëntatiepunt waar managers, maar ook adviseurs en studenten, met een gerust hart naar kunnen grijpen om meer grip op de wereld van organiseren te krijgen. Het is boek is robuust in zowel presentatie als inhoud en biedt voldoende verschillende invalshoeken per onderwerp om uw problemen echt scherper te analyseren. Het is helaas geen echt verrassend boek en zeker ook geen bron van inspiratie. De auteurs zijn volledig, onderbouwen hun keuzes terdege en zijn uiterst zorgvuldig in de formuleringen. Dat maakt dit boek niet sexy en het geeft ook niet bergen energie, zoals 'Re-imagine' van Tom Peters. Dat maakt allemaal niet uit: organiseren mag best hoofdbrekens kosten en tijd vragen. Helaas is 'Meesterlijk organiseren' dat toch als doel het geven van handreikingen aan ondernemende managers, ook geen echt actiegericht boek. Het bevat weinig tot geen checklists, en ook al niet echt veel voorbeelden waarin de manager kan zien hoe de theorie van de betreffende organisatiedenker in actie omgezet kan worden.

Gedegen, goed gestructureerd, behoorlijk bij de tijd, volledig: dat alles maakt 'Meesterlijk organiseren' tot een ideaal referentiewerk als het gaat om organiseren. Een boek dus dat zeker een prominente plaats in de boekenkast verdient. Het zal een boek zijn dat managers, leidinggevenden en ondernemers op een rustig moment er eens bij zullen pakken om de consistentie van hun keuzes te checken of op een andere manier naar hun modellen te kijken. Het zal echter niet snel gebruikt worden om organisatieplannen te maken of om er concreet lering uit te trekken. Voor studenten lijkt het boek, mede door het gebrek aan cases en checklists, iets minder geschikt.

Rudy Kor, Gert Wijnen, Mathieu Weggeman
Meesterlijk organiseren

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden