Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Generatie X versus de Babyboomers
21 januari 2009 | Pierre Spaninks

Twee hoogopgeleide jonge dertigers botsen in leven en werk aan tegen de structuren die zijn opgebouwd door de generatie van hun ouders. Dat moet anders kunnen, maar hoe? Geïnspireerd door het idee van ‘Servant Leadership’ gaan Wouter Hart en Harry Sonnenschein op zoek naar alternatieven. In een serie van negen gesprekken met mannen die hun vaders hadden kunnen zijn.

Als gevolg van de individualisering zullen jongeren in de toekomst steeds minder bereid zijn werk en leven gescheiden te houden, stellen Wouter Hart en Harry Sonnenschein in hun boek Leiders van vandaag - lessen voor morgen. Met de tijd, verwachten zij, zullen de jongeren van nu hun eigen waarden doorontwikkelen tot nieuwe organisatieprincipes. In de aanloop daar naartoe zullen er steeds meer pijnlijke botsingen gaan komen tussen die nieuwe waarden en oude wetten. Met name de jongeren zullen daarvan de dupe zijn. Zij zullen het steeds lastiger krijgen zich te conformeren aan geldende wetten, en vaker tegen een burnout oplopen.

Een somber perspectief? Hart en Sonnenschein zijn ervan overtuigd dat het jongeren kan helpen als zij al aan het begin van hun carrière fundamentele keuzes leren maken en daaraan trouw durven blijven. Hoe dat moet, hoeven die jongeren gelukkig niet helemaal op eigen houtje uit te vinden. Vooral de vijftigers en zestigers van nu, de Babyboomers, zullen daar een belangrijke rol bij kunnen spelen door samen op hun ervaringen te reflecteren en door te geven wat zij met vallen en opstaan hebben geleerd.

Dat samen reflecteren dat doorgeven van verworven wijsheid is precies wat er gebeurt in Leiders van vandaag - lessen voor morgen. Hart en Sonnenschein zijn voor hun boek te rade gegaan bij negen meer of minder bekende leidersfiguren: Jan Baan, Jan-Willem van den Braak, Wil Derkse, Teun Hardjono, Karel Noordzij, Frits Philips jr, Kees Storm, Doekle Terpstra, en Johan Verstraeten. De interviews met hen zijn niet successievelijk en in extenso weergegeven. Hart en Sonnenschein hebben ervoor gekozen er een aantal thema’s of lessen uit te destilleren en die uit te werken aan de hand van saillante passages uit de gesprekken.

In een inleidende hoofdstuk ‘De kracht van de essentie’ gaat het erover dat ‘de mannen’ (zoals de negen door het boek heen kortweg worden aangeduid) hun eigen weg naar succes niet planmatig hebben uitgestippeld maar dat het hen is ‘overkomen’. Het leven zelf heeft daarvoor gezorgd. Zelf zijn zij vooral bezig geweest om steeds als mens in balans te blijven. In ‘Doen wat bij je past’ vertellen de mannen over het belang om scherp te blijven op signalen in jezelf en vanuit je omgeving. Die vertellen je over de dingen die je doet en over hoe je ze doet. In ‘Zorgen voor inspiratie’ beschrijven ze het belang van een goede ‘energiehuishouding’. Ze zorgen dat ze regelmatig in de natuur komen, dat ze niet alleen over hun werk lezen maar ook over geschiedenis en filosofie, of ze maken tijd om te mediteren. In ‘Jezelf bij de les houden’ gaat het over de moeilijke momenten: hoe houd je koers als het stormt, hoe ontwikkel je discipline en de weerbaarheid, en wat is de relatie tussen verlangen en begeerte? En in ‘De kunst van het relativeren’ laten ze zien hoe zij erin slagen de ‘verkramping’ te vermijden die ertoe kan leiden dat je de verkeerde dingen gaat doen. Loslaten, is daar het parool.

Die vier lessen betrekken Hart en Sonnenschein in de laatste hoofdstukken van hun boek op de thema’s leidinggeven en persoonlijke ontwikkeling. Daarbij sluiten zij nauw aan bij het door Robert K. Greenleaf ontwkkelde concept van ‘Servant Leadership’. Een ‘Servant Leader’ werkt, zoals het ook in Nederland actieve ‘Servant Leadership Center’ dat omschrijft, voortdurend aan zijn of haar eigen ontwikkeling en stimuleert ook anderen daartoe. Hij ontwikkelt allereerst zijn radar waarmee hij voortdurend zoekt naar dat wat op elk moment écht belangrijk is voor verdere ontwikkeling van mens, organisatie en de maatschappij als geheel. Tegelijkertijd werkt hij aan zijn stuwkracht, het vermogen om datgene te kunnen doen wat daadkrachtig en duurzaam bijdraagt aan de toekomst van alle betrokkenen.

Alleen al door de geaccumuleerde levenservaring van de mannen is het boek Leiders van vandaag - lessen voor morgen een belangrijk boek waar iedereen wel iets in vindt dat inspireert of tot nadenken stemt. Dat die verzamelde wijsheden ook nog eens tot ons komen via de waarneming van en verwerkt door twee mensen die - zo jong als ze zijn - toch al het een en ander hebben meegemaakt, voegt daar alleen maar aan toe. Geen wonder dus, dat de jury van het Managementboek van het Jaar 2008 deze uitgave op zijn shortlist heeft gezet.

Toch zijn er ook wel wat kanttekeningen te maken. Zo valt het op dat de mannen het onderling wel heel vaak eens zijn - en dat hun ideeën ook nog eens wonderwel overeen lijken te stemmen met die van de auteurs. Gegeven de insteek van Hart en Sonnenschein (Generatie X versus de Babyboomers) zou je juist wat meer verschillen verwachten. Nu is er gek genoeg niets dat wijst op een generatieconflict. De verbazing daarover gaat op een gegeven moment over in een zekere argwaan: de diepe inzichten en de grote woorden (Balans! Weerbaarheid! Dienstbaarheid!) komen de mannen zo makkelijk en vooral ook zo unisono over de lippen, dat je je wel eens afvraagt of zij niet voor een deel ook een mooi verhaal hebben zitten vertellen dat Hart en Sonnenschein graag wilden horen. Een beetje meer variatie in geïnterviewden, een beetje meer doorvragen, een beetje meer tegenspraak, een beetje meer distantie - dat zou dit boek helemaal perfect hebben gemaakt.


Leiders van vandaag, lessen voor morgen
15 januari 2009 | Ben Kuiken

Wat kunnen dertigers van vandaag leren van de generatie voor hen, de babyboomers die momenteel het pluche bezetten? Met deze vraag togen twee jonge honden, Wouter Hart en Harry Sonnenschein, naar de paleizen van de Nederlandse captains of industry. Het resultaat, het boek Leiders van vandaag, lessen voor morgen, is teleurstellend, waarschijnlijk omdat de twee auteurs maar niet over hun enorme bewondering voor deze iconen van weleer heen konden stappen.

Wat valt u op als u het volgende rijtje namen ziet: Jan Baan, Jan-Willem van den Braak, Wil Derkse, Teun Hardjono, Karel Noordzij, Frits Philips jr., Kees Storm, Doekle Terpstra, Johan Verstraeten? Er zitten namen tussen waar u nog nooit van gehoord heeft? Ja, dat zou goed kunnen. Maar nog iets anders. Geen vrouw! Precies, waar zijn de vrouwen? Toegegeven, de vrouwen van de babyboomgeneratie die een toppositie bezetten, zijn met een lantarentje te zoeken, maar ze zijn er wel degelijk. Neelie Kroes, Karla Peijs, Sybilla Dekker, Trude Maas, Sylvia Tóth; om er maar een paar te noemen. Een van hen hadden de auteurs van het boek Leiders van vandaag, lessen voor morgen, Wouter Hart en Harry Sonnenschein, toch op zijn minst moeten vragen voor hun boek over de lessen van de leiders van vandaag? Of durfden ze misschien niet? Bang voor het andere geluid dat deze vrouwen zouden hebben laten horen?

Want als een ding opvalt aan de interviews in het boek met de negen mannen (zoals de auteurs ze steevast noemen), is toch dat ze wel heel tevreden zijn met zichzelf. Ze hebben het goed gedaan, hard gewerkt, gedaan wat bij ze past, dienend leiding gegeven, ruimte gegeven aan de binnenstroom. Natuurlijk hebben ze fouten gemaakt, maar daar hebben ze uiteraard veel van geleerd en zijn ze sterker uit naar voren gekomen. Ze hebben soms hun gezin verwaarloosd, maar zijn op tijd tot inkeer gekomen en gekozen voor wat echt belangrijk is in het leven. Wat deze mannen voor het gemak dan vaak vergeten is dat ze alleen zo’n fantastische plek op de maatschappelijke ladder konden betrekken dankzij een sterke vrouw die op de achtergrond het gezin draaiende hield. Daar hadden de vrouwen van diezelfde generatie dan eens fijn een boekje over open kunnen doen.

Of Hart en Sonnenschein hadden zelf eens wat meer tegengas moeten geven. Zo van: u zegt dat nu wel, maar is dat ook zo? Maar niets van dat alles in het boek. De twee jonge honden laten de oude garde maar een beetje leeglopen. Dat levert soms aardige inzichten en pakkende oneliners op, maar toch vooral ook veel vrijblijvend gefilosofeer. Er had kortom veel meer ingezeten als ze de mannen het vuur eens goed aan de schenen hadden gelegd. Maar daarvoor hadden de beide auteurs blijkbaar te veel respect voor de prestaties van de generatie van hun vaders.

Het lijkt alsof deze nieuwe generatie, de dertigers en twintigers van vandaag, zich probeert te onttrekken aan een belangrijke natuurwet, namelijk dat elke nieuwe generatie vernieuwing brengt. Ze breken het oude af en maken een nieuwe start. Gezien de vele crises waar de wereld momenteel mee kampt (krediet, milieu, energie et cetera), is dat meer nodig dan ooit. Ze moeten helemaal niet luisteren naar de oude garde, want die hebben het gigantisch verkloot. Ze moeten gewoon eigenwijs hun eigen weg volgen, en net als de generatie voor hen hun eigen fouten maken. Want als zij het niet doen, wie moet het dan doen?


10 juli 2008 | Eric van Arendonk RM

'Leiders van vandaag - lessen voor morgen' is vooral leuk en verrassend en leest vlot weg. De kleine 140 pagina's zijn ruim opgezet. Besteed er twee uur van uw tijd aan en u slaat het weer dicht. Het is dan ook terecht, zoals Wouter Hart en Harry Sonnenschein het zelf omschrijven, een 'boekje'. Een boekje in meerdere betekenissen, maar daarom niet minder waardevol.

Het ontstaan van 'Leiders van vandaag - lessen voor morgen' komt voort uit de ervaring dat er een groot gat bestaat tussen de oudere huidige 'leiders' en de toekomstige jonge 'leiders'. Om van de ervaringen van de ouderen te leren, besloten de auteurs enkele van hen te interviewen om er achter te komen wat de lessen voor hen kunnen zijn. Ze vonden negen zeer respectabele managers die hun ervaringen met hen wilde delen. Deze managers zijn:
- Jan Baan, voormalig eigenaar van Baan Company;
- Jan-Willem van den Braak, voormalig directeur Sociale Zaken van het VNO-NCW;
- Wil Derkse, hoogleraar Radboud Universiteit Nijmegen;
- Karel Noordzij, bekend door zijn rol bij PGGM en de man die de NS weer op de rails heeft gekregen;
- Teun Hadjono, hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam;
- Frits Philips jr., de kleinzoon van de beroemde Frits Philips;
- Kees Storm, voormalig CEO van AEGON;
- Johan Verstraeten, hoogleraar in de theologie in Leuven;
- en als laatste maar zeker niet de minste: Doekle Terpstra, voormalig voorzitter van het CNV.

Allen interessante mannen die ons met hun ervaring zeker iets kunnen leren. Jammer dat er geen vrouwen bij waren, dat had het boekje nog interessanter kunnen maken.

De interviews zijn niet letterlijk weergegeven. Hart en Sonnenschein hebben ervoor gekozen om de informatie te rangschikken op onderwerp. Mijns inziens een goede keuze, want hiermee wordt het onderwerp de leidraad en niet de ego's van de personen, hoe interessant ze misschien ook mogen zijn. De auteurs zijn erin geslaagd om wezenlijke onderwerpen te selecteren die meer vanuit persoonlijkheidskenmerken komen en minder vanuit een organisatorische grondslag. Verwacht dus niet dat je in dit boekje meer kunt vinden omtrent strategie, visievorming, management of meer organisatorische vraagstukken. Daar gaat het niet over.

Zaken als relativeren, essentie, inspiratie, zelfdiscipline, ontspanning en plezier staan centraal: daarover geven de geïnterviewde personen hun mening en maken ze je deelgenoot van hun ervaringen. Ze doen dat heel openhartig en zonder poeha. Een aantal van hen geeft ook aan dat zaken gewoon op zijn pad kwamen. Dat ze nooit gedacht hadden, laat staan er naar gestreefd hebben, in die posities terecht te zullen komen.

Het boekje geeft u dus een behoorlijke kijk in de keuken, of beter gezegd in het leven van een aantal gerenommeerde managers. De auteurs hebben ervoor gekozen om alleen dit weer te geven en niet te onderbouwen met theorieën of modellen. Het is meer in de trend van: lees het en doe er uw voordeel mee. Dat maakt het boek ook toegankelijk, zeker voor de jongere managementgeneratie die eraan zit te komen. Klasse ook van de auteurs dat ze er een boekje van gemaakt hebben waarin de essentie staat zonder het verder op te kloppen. Ik moet dan ook zeggen dat het begrip 'boekje' waarmee ze hun eindresultaat aanduiden, meerdere betekenissen heeft. Waarbij de associatie dat het klein en minder waardevol zou zijn, zeker niet opgaat.


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden