Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
13 augustus 2013 | Timon Sibma

Laatst sprak ik met een collega-organisatieadviseur over het project waar hij mee bezig was. 'De inhoud van het project is erg interessant, maar die mensen...!' deed hij zijn beklag. 'Het is net een zootje kikkers in een kruiwagen' vervolgende hij zijn relaas, 'en samenwerken ho maar!'

Als organisatieadviseur besta je bij de gratie van de mensen met wie je samenwerkt. En aangezien wij heel veel organisaties in een korte tijd van binnen zien, komen we ook heel verschillende individuen, teams, stuurgroepen, projectgroepen, klankbordgroepen, raden van bestuur en wat niet al meer tegen. Enige kennis van hoe mensen samenwerken in deze verschillende samenstellingen is daarbij belangrijk, nee zelfs cruciaal, voor het goed en effectief doen van ons vak. Veel mensen zijn hierop ingesprongen: er bestaan meters aan boeken over samenwerken en teams.

Martijn Vroemen schreef ook een boek over dit thema: Team op vleugels. Gids voor geïnspireerd samenwerken. Dit is het vervolg op zijn eerdere 'boekje' (zijn eigen term) Werken in teams uit 2005. Het boek beschrijft allerlei aspecten van teams: soorten, succesfactoren, valkuilen, leidinggeven, ontwikkeling, vaardigheden, etcetera in een logische opbouw. Deze thema's worden ondersteund met praktijkvoorbeelden en bekende theorieën en modellen (Hawthorne-effect, McGregor's Theory X-Y etcetera). Daarnaast zijn doorlopend kleine denkoefeningen in de hoofdstukken terug te vinden: 'Ben jij betrouwbaar? Hoe ging jij in het afgelopen jaar met afspraken om?' Het is gemakkelijk om je in zo'n denkoefening te verliezen. Deze denkoefeningen dwingen de lezer om te reflecteren op het eigen handelen, in plaats van de stof droog op te nemen en er vanaf een afstand naar te kijken.

'Als je het gemiddelde boek over teamwerk mag geloven, dan is er zoiets als een recept voor geweldig samenwerken. En iedereen die wel eens de ellende van een slecht functionerend team heeft meegemaakt, wil niets liever dan dat recept. [...] Maar dat bestaat niet.' Deze zinsnede typeert de ontnuchterende manier van schrijven. Vroemen schrijft kordaat, pragmatisch en zonder veel poeha. Dat spreekt mij enorm aan, en is een mooi contrast met alle uit het Engels vertaalde Amerikaanse (en wollige) boeken over samenwerken. Lekker Nederlands: hij windt er geen doekjes om. Elk hoofdstuk wordt ingeleid met een mooie spreuk: 'Een kameel is een paard dat ontworpen is door een commissie' of 'Een rollenspel is als een neusspray: het ontstopt even maar zet de boel daarna weer vast'. Het zorgde ervoor dat ik in ieder geval een aantal hoofdstukken grinnikend begon te lezen.

Het lijkt erop dat Vroemen zijn best heeft gedaan om dit boek (ietwat geforceerd wellicht) af te laten wijken van wat standaard of 'gewoon' is: hoofdstuknummers zijn voluit geschreven, geen paragraafnummers en ook de modellen zijn niet genummerd. Leuk voor de afwisseling, maar voor iemand die wel van een beetje structuur houdt (zoals ik), is het af en toe toch wat zoeken.

Het is verleidelijk niet verder te kijken dan bovenstaande (leuke) gekkigheidjes in het boek, maar ook de inhoud mag er zijn. Alle denkbare aspecten van samenwerken passeren de revue. Dat het dan ook nog eens lekker vlot geschreven is, maakt dit boek zeker een aanrader!


Team op vleugels
13 augustus 2013 | Timon Sibma

Laatst sprak ik met een collega-organisatieadviseur over het project waar hij mee bezig was. 'De inhoud van het project is erg interessant, maar die mensen...!' deed hij zijn beklag. 'Het is net een zootje kikkers in een kruiwagen' vervolgende hij zijn relaas, 'en samenwerken ho maar!' Als organisatieadviseur besta je bij de gratie van de mensen met wie je samenwerkt. En aangezien wij heel veel organisaties in een korte tijd van binnen zien, komen we ook heel verschillende individuen, teams, stuurgroepen, projectgroepen, klankbordgroepen, raden van bestuur en wat niet al meer tegen. Enige kennis van hoe mensen samenwerken in deze verschillende samenstellingen is daarbij belangrijk, nee zelfs cruciaal, voor het goed en effectief doen van ons vak. Veel mensen zijn hierop ingesprongen: er bestaan meters aan boeken over samenwerken en teams.

Martijn Vroemen schreef ook een boek over dit thema: Team op vleugels. Gids voor geïnspireerd samenwerken. Dit is het vervolg op zijn eerdere 'boekje' (zijn eigen term) Werken in teams uit 2005. Het boek beschrijft allerlei aspecten van teams: soorten, succesfactoren, valkuilen, leidinggeven, ontwikkeling, vaardigheden, etcetera in een logische opbouw. Deze thema's worden ondersteund met praktijkvoorbeelden en bekende theorieën en modellen (Hawthorne-effect, McGregor's Theory X-Y etcetera). Daarnaast zijn doorlopend kleine denkoefeningen in de hoofdstukken terug te vinden: 'Ben jij betrouwbaar? Hoe ging jij in het afgelopen jaar met afspraken om?' Het is gemakkelijk om je in zo'n denkoefening te verliezen. Deze denkoefeningen dwingen de lezer om te reflecteren op het eigen handelen, in plaats van de stof droog op te nemen en er vanaf een afstand naar te kijken.

'Als je het gemiddelde boek over teamwerk mag geloven, dan is er zoiets als een recept voor geweldig samenwerken. En iedereen die wel eens de ellende van een slecht functionerend team heeft meegemaakt, wil niets liever dan dat recept. [...] Maar dat bestaat niet.' Deze zinsnede typeert de ontnuchterende manier van schrijven. Vroemen schrijft kordaat, pragmatisch en zonder veel poeha. Dat spreekt mij enorm aan, en is een mooi contrast met alle uit het Engels vertaalde Amerikaanse (en wollige) boeken over samenwerken. Lekker Nederlands: hij windt er geen doekjes om. Elk hoofdstuk wordt ingeleid met een mooie spreuk: 'Een kameel is een paard dat ontworpen is door een commissie' of 'Een rollenspel is als een neusspray: het ontstopt even maar zet de boel daarna weer vast'. Het zorgde ervoor dat ik in ieder geval een aantal hoofdstukken grinnikend begon te lezen.

Het lijkt erop dat Vroemen zijn best heeft gedaan om dit boek (ietwat geforceerd wellicht) af te laten wijken van wat standaard of 'gewoon' is: hoofdstuknummers zijn voluit geschreven, geen paragraafnummers en ook de modellen zijn niet genummerd. Leuk voor de afwisseling, maar voor iemand die wel van een beetje structuur houdt (zoals ik), is het af en toe toch wat zoeken.

Het is verleidelijk niet verder te kijken dan bovenstaande (leuke) gekkigheidjes in het boek, maar ook de inhoud mag er zijn. Alle denkbare aspecten van samenwerken passeren de revue. Dat het dan ook nog eens lekker vlot geschreven is, maakt dit boek zeker een aanrader!


9 juli 2013 | Martin Walraven

Het nieuwe werken waart door Nederland en krijgt vele organisaties in haar greep. Met alle voordelen, zoals plaats – en tijd onafhankelijk kunnen werken, die deze nieuwe manier van werken met zich mee brengt, komen ook een aantal zaken waar een manager wat langer bij stil moet staan. Eén van die punten is hoe je het werken van je team kan blijven ondersteunen. Want als je de teamleden veel minder ziet, wat kun je dan als teamleider doen?

In 'Team op vleugels' komen veel, misschien wel alle aspecten van het werken in teams aan de orde. In een prettige schrijfstijl behandelt Martijn Vroemen het hele scala van facetten van het werken in teams. Doordat hij veel aandacht besteedt aan de praktische kanten en niet terugschrikt voor het behandelen van de nadelen van teamwerk, is 'Team op vleugels' een nuttig handboek voor iedereen die met teamwerk te maken heeft.

Steeds meer organisaties passen het nieuwe werken toe in hun productieproces. Dat heeft voor de organisatie en voor de medewerker allerlei voordelen. Nadat de euforie van het nieuwe kantoor en de nieuwe ICT-hulpmiddelen is vervlogen, komen vragen naar boven als 'hoe gaan wij in deze nieuwe huisvesting en met deze nieuwe spullen samenwerken?' Op dit soort vragen geeft 'Team op vleugels' antwoorden. Niet zozeer in de zin van 'zo en zo moet je het doen', maar meer in de zin 'dit en dit zijn mogelijkheden'. Dit maakt het boek prettig leesbaar en makkelijk toe te passen.

Bijna onvermijdelijk in managementboeken is het model, de vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. Ook in 'Team op vleugels' staat een model. Het 'Karrenwiel' is het model waarin een zevental succesfactoren van geslaagde teams staan beschreven. Vroemen noemt onder andere motiverende doelen, initiatief tonen en respect voor verschillen als aspecten waarmee een team of een manager aan de slag kan gaan. Net als in het vergelijkbare 7S model van McKinsey is de gedachte achter het model dat alle factoren onderling samenhangen en allemaal bijdragen aan het vormen van een effectief team. Dit model kan een team helpen om, al dan niet ondersteund door een begeleider van buiten, de stand van zaken op te maken. Het is een voorbeeld van de toepasbaarheid van het boek. Vroemen maakt deze toepasbaarheid nog makkelijker door veel oefeningen en vragenlijsten in 'Team op vleugels' op te nemen.

Ook prettig aan 'Team op vleugels' is het oog voor de 'donkere kant' van teamwerk. Vroemen: 'Teamwerk is een ideologie geworden. In deze ideologie worden dwang en conflictvermijding gemaskeerd met teamgeest en participatie. Anders gezegd, we poetsen tegengestelde belangen weg en schrijven teamwerk dwingend voor'. Dat 'dwingend voorschrijven' is niet zo vreemd want in steeds meer organisaties wordt de werknemer professioneel zelfstandiger. Professionele werknemers (kenniswerkers) willen en kunnen zelfsturend zijn. Dit vraagt om een andere opstelling van het management en een andere inrichting van organisaties. Het werken in teams waarin medewerkers meer eigen verantwoordelijkheid krijgen, is daarbij de favoriete oplossing.

Daarnaast zullen organisaties ook steeds virtueler worden. Er ontstaan netwerken van mensen die op afstand samenwerken, niet gebonden aan 'dezelfde tijd, dezelfde plaats'. Hoe kunnen zulke organisaties méér zijn dan een bundel contracten?, vraagt Vroemen zich af. Het antwoord is volgens hem vertrouwen. Echt vertrouwen binnen een team is niet blind maar vraagt om leerprocessen, om duidelijke normen en waarden, om het stellen van heldere grenzen en om onderlinge verbondenheid.

En - bijna paradoxaal - vertrouwen vraagt om ontmoeting. Dus juist in de virtuele organisatie moeten ontmoetingen tussen mensen georganiseerd worden. Wat dan als fysieke organisatie overblijft, is een soort clubhuis voor 'meeting, eating and greeting'. In dit 'clubhuis' zijn ruimten gereserveerd voor activiteiten, niet voor mensen. En laat nu dat juist de kracht van het nieuwe werken zijn.


Team op vleugels
9 juli 2013 | Martin Walraven

Het nieuwe werken waart door Nederland en krijgt vele organisaties in haar greep. Met alle voordelen, zoals plaats – en tijd onafhankelijk kunnen werken, die deze nieuwe manier van werken met zich mee brengt, komen ook een aantal zaken waar een manager wat langer bij stil moet staan. Eén van die punten is hoe je het werken van je team kan blijven ondersteunen. Want als je de teamleden veel minder ziet, wat kun je dan als teamleider doen? In 'Team op vleugels' komen veel, misschien wel alle aspecten van het werken in teams aan de orde. In een prettige schrijfstijl behandelt Martijn Vroemen het hele scala van facetten van het werken in teams. Doordat hij veel aandacht besteedt aan de praktische kanten en niet terugschrikt voor het behandelen van de nadelen van teamwerk, is 'Team op vleugels' een nuttig handboek voor iedereen die met teamwerk te maken heeft.

Steeds meer organisaties passen het nieuwe werken toe in hun productieproces. Dat heeft voor de organisatie en voor de medewerker allerlei voordelen. Nadat de euforie van het nieuwe kantoor en de nieuwe ICT-hulpmiddelen is vervlogen, komen vragen naar boven als 'hoe gaan wij in deze nieuwe huisvesting en met deze nieuwe spullen samenwerken?' Op dit soort vragen geeft 'Team op vleugels' antwoorden. Niet zozeer in de zin van 'zo en zo moet je het doen', maar meer in de zin 'dit en dit zijn mogelijkheden'. Dit maakt het boek prettig leesbaar en makkelijk toe te passen.

Bijna onvermijdelijk in managementboeken is het model, de vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. Ook in 'Team op vleugels' staat een model. Het 'Karrenwiel' is het model waarin een zevental succesfactoren van geslaagde teams staan beschreven. Vroemen noemt onder andere motiverende doelen, initiatief tonen en respect voor verschillen als aspecten waarmee een team of een manager aan de slag kan gaan. Net als in het vergelijkbare 7S model van McKinsey is de gedachte achter het model dat alle factoren onderling samenhangen en allemaal bijdragen aan het vormen van een effectief team. Dit model kan een team helpen om, al dan niet ondersteund door een begeleider van buiten, de stand van zaken op te maken. Het is een voorbeeld van de toepasbaarheid van het boek. Vroemen maakt deze toepasbaarheid nog makkelijker door veel oefeningen en vragenlijsten in 'Team op vleugels' op te nemen.

Ook prettig aan 'Team op vleugels' is het oog voor de 'donkere kant' van teamwerk. Vroemen: 'Teamwerk is een ideologie geworden. In deze ideologie worden dwang en conflictvermijding gemaskeerd met teamgeest en participatie. Anders gezegd, we poetsen tegengestelde belangen weg en schrijven teamwerk dwingend voor'. Dat 'dwingend voorschrijven' is niet zo vreemd want in steeds meer organisaties wordt de werknemer professioneel zelfstandiger. Professionele werknemers (kenniswerkers) willen en kunnen zelfsturend zijn. Dit vraagt om een andere opstelling van het management en een andere inrichting van organisaties. Het werken in teams waarin medewerkers meer eigen verantwoordelijkheid krijgen, is daarbij de favoriete oplossing.

Daarnaast zullen organisaties ook steeds virtueler worden. Er ontstaan netwerken van mensen die op afstand samenwerken, niet gebonden aan 'dezelfde tijd, dezelfde plaats'. Hoe kunnen zulke organisaties méér zijn dan een bundel contracten?, vraagt Vroemen zich af. Het antwoord is volgens hem vertrouwen. Echt vertrouwen binnen een team is niet blind maar vraagt om leerprocessen, om duidelijke normen en waarden, om het stellen van heldere grenzen en om onderlinge verbondenheid.

En - bijna paradoxaal - vertrouwen vraagt om ontmoeting. Dus juist in de virtuele organisatie moeten ontmoetingen tussen mensen georganiseerd worden. Wat dan als fysieke organisatie overblijft, is een soort clubhuis voor 'meeting, eating and greeting'. In dit 'clubhuis' zijn ruimten gereserveerd voor activiteiten, niet voor mensen. En laat nu dat juist de kracht van het nieuwe werken zijn.


3 november 2009 | Robert Paul Schwippert

Iedereen worstelt wel eens met samenwerken en iedereen heeft er ook wel eens van genoten. 'Team op vleugels' gaat over wat teams nu eigenlijk tot teams maakt. In negen hoofdstukken leidt Martijn Vroemen u door de veelheid van aspecten van teamwork. Van beschouwing tot praktische toepassingen, gelardeerd met mini-interviews, praktijkvoorbeelden en oefeningen. Compleet, toegankelijk, praktisch en vooral geïnspireerd. De ondertitel 'Gids voor geïnspireerd samenwerken' is dan ook treffend gekozen.

Teamwork staat centraal bij vele organisatievraagstukken. Ook in mijn eigen praktijk als managementconsultant komen teamvraagstukken regelmatig terug. Martijn Vroemen beschrijft in zijn 'Team op vleugels' op heldere wijze het hoe, wat en waarom van teamwork. Wat onderscheidt een groep van een team? Wat zijn de valkuilen en succesfactoren van teamwork? Hoe zit het met leidinggeven aan teams? Wat zijn de fasen van groepsontwikkeling en wat betekent dit voor het trainen en begeleiden van teams?

De auteur geeft in een transparante stijl antwoorden op genoemde vragen. Dit boek is een vervolg op zijn eerder verschenen 'Werken in teams' uit 1995. En hoewel Vroemen aangeeft niet de illusie te hebben volledig te zijn, is het toch een compleet overzicht waarin onderwerpen als de teamrollen van Belbin, leiderschapstijlen van Hersey en Blanchard, fasen van teamontwikkeling (Tuckman) en de roos van Leary een plaats krijgen. Maar waar andere boeken blijven steken in concepten, weet de auteur de brug te slaan naar de realiteit van alledag. Hierbij is zijn ervaring als consultant mogelijk behulpzaam geweest.

De boodschap bij dit alles is ook duidelijk: 'teamwork, het is prachtig als het lukt, maar moeten moet het niet'. Waarmee bedoeld wordt dat niet onder alle omstandigheden een topteam geformeerd hoeft te worden. Dat geïnspireerd samenwerken vaak al een hele prestatie is. De gids is geen garantie voor verhoogde effectiviteit, maar wel voor een reis langs de geheimen en raadselen van teamwork. En daarmee is het een pragmatische handleiding voor de teammanager en een naslagwerk voor de adviseur.

Hoewel de onderwerpen zelf niet echt vernieuwend zijn, is de manier waarop Vroemen ze behandelt verfrissend. Het gebruik van casuïstiek, mini-interviews en oefeningen geven cachet aan het verhaal en zorgen voor een grote toegankelijkheid. Wat vinden experts zoals Léon de Caluwé en Yvonne Burger van teamwork? Wat zijn de ingrediënten voor een goede team kick off sessie? Door de gehanteerde benadering wordt u zelf ook een spiegel voorgehouden, waarmee u de bewustwording van uw eigen kijk op teamwork vergroot.

Het sterke punt van dit boek is het complete overzicht in combinatie met de praktijkgerichtheid. Eén van de teamoefeningen die in een apart hoofdstuk worden beschreven, heb ik direct kunnen verwerken in één van mijn workshops - om daarmee op een speelse manier een aantal veranderkundige concepten te kunnen benoemen. Wat mij ook aansprak, was de aandacht voor voorbeelden van 'onzichtbare' elementen van teamwork, zoals bijvoorbeeld de 'Abilene paradox', die een belangrijke plaats op de agenda verdienen.

Het brede karakter betekent ook dat niet alle onderwerpen met diepgang kunnen worden behandeld. In die zin is 'Team op vleugels' niet geschreven voor de specialist of expert; die zal tevergeefs zoeken naar theoretische verdieping of meer achtergrondinformatie. Maar voor teamleiders of consultants die op zoek zijn naar houvast bij teamvraagstukken biedt dit boek een goed overzicht en tevens praktische handvatten voor toepassing. En hoewel dit misschien niet altijd direct resulteert in een 'top team', zal het toch zeker behulpzaam zijn bij het dichterbij brengen van 'geïnspireerd samenwerken'!


Team op vleugels
3 november 2009 | Robert Paul Schwippert

Iedereen worstelt wel eens met samenwerken en iedereen heeft er ook wel eens van genoten. 'Team op vleugels' gaat over wat teams nu eigenlijk tot teams maakt. In negen hoofdstukken leidt Martijn Vroemen u door de veelheid van aspecten van teamwork. Van beschouwing tot praktische toepassingen, gelardeerd met mini-interviews, praktijkvoorbeelden en oefeningen. Compleet, toegankelijk, praktisch en vooral geïnspireerd. De ondertitel 'Gids voor geïnspireerd samenwerken' is dan ook treffend gekozen. Teamwork staat centraal bij vele organisatievraagstukken. Ook in mijn eigen praktijk als managementconsultant komen teamvraagstukken regelmatig terug. Martijn Vroemen beschrijft in zijn 'Team op vleugels' op heldere wijze het hoe, wat en waarom van teamwork. Wat onderscheidt een groep van een team? Wat zijn de valkuilen en succesfactoren van teamwork? Hoe zit het met leidinggeven aan teams? Wat zijn de fasen van groepsontwikkeling en wat betekent dit voor het trainen en begeleiden van teams?

De auteur geeft in een transparante stijl antwoorden op genoemde vragen. Dit boek is een vervolg op zijn eerder verschenen 'Werken in teams' uit 1995. En hoewel Vroemen aangeeft niet de illusie te hebben volledig te zijn, is het toch een compleet overzicht waarin onderwerpen als de teamrollen van Belbin, leiderschapstijlen van Hersey en Blanchard, fasen van teamontwikkeling (Tuckman) en de roos van Leary een plaats krijgen. Maar waar andere boeken blijven steken in concepten, weet de auteur de brug te slaan naar de realiteit van alledag. Hierbij is zijn ervaring als consultant mogelijk behulpzaam geweest.

De boodschap bij dit alles is ook duidelijk: 'teamwork, het is prachtig als het lukt, maar moeten moet het niet'. Waarmee bedoeld wordt dat niet onder alle omstandigheden een topteam geformeerd hoeft te worden. Dat geïnspireerd samenwerken vaak al een hele prestatie is. De gids is geen garantie voor verhoogde effectiviteit, maar wel voor een reis langs de geheimen en raadselen van teamwork. En daarmee is het een pragmatische handleiding voor de teammanager en een naslagwerk voor de adviseur.

Hoewel de onderwerpen zelf niet echt vernieuwend zijn, is de manier waarop Vroemen ze behandelt verfrissend. Het gebruik van casuïstiek, mini-interviews en oefeningen geven cachet aan het verhaal en zorgen voor een grote toegankelijkheid. Wat vinden experts zoals Léon de Caluwé en Yvonne Burger van teamwork? Wat zijn de ingrediënten voor een goede team kick off sessie? Door de gehanteerde benadering wordt u zelf ook een spiegel voorgehouden, waarmee u de bewustwording van uw eigen kijk op teamwork vergroot.

Het sterke punt van dit boek is het complete overzicht in combinatie met de praktijkgerichtheid. Eén van de teamoefeningen die in een apart hoofdstuk worden beschreven, heb ik direct kunnen verwerken in één van mijn workshops - om daarmee op een speelse manier een aantal veranderkundige concepten te kunnen benoemen. Wat mij ook aansprak, was de aandacht voor voorbeelden van 'onzichtbare' elementen van teamwork, zoals bijvoorbeeld de 'Abilene paradox', die een belangrijke plaats op de agenda verdienen.

Het brede karakter betekent ook dat niet alle onderwerpen met diepgang kunnen worden behandeld. In die zin is 'Team op vleugels' niet geschreven voor de specialist of expert; die zal tevergeefs zoeken naar theoretische verdieping of meer achtergrondinformatie. Maar voor teamleiders of consultants die op zoek zijn naar houvast bij teamvraagstukken biedt dit boek een goed overzicht en tevens praktische handvatten voor toepassing. En hoewel dit misschien niet altijd direct resulteert in een 'top team', zal het toch zeker behulpzaam zijn bij het dichterbij brengen van 'geïnspireerd samenwerken'!


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden