Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
14 maart 2013 | Sven Laudy

Wie ontkomt er nog aan samenwerken? Niemand en dus snijdt 'Leren samenwerken tussen organisaties' een razend actueel en relevant onderwerp aan. Als we kijken naar de beschikbare literatuur, zien we dat er een karrenvracht boeken te vinden is over samenwerken binnen teams. Het andere hoofdthema in de groepsdynamica - samenwerken tussen teams, afdelingen, organisaties... - komt er maar karig vanaf, althans in de Nederlandse literatuur. Kortom: een actueel onderwerp waar nog niet veel Nederlandse (overzichts)literatuur over te vinden is. Alle ingrediënten voor een succesvol boek zijn hiermee aanwezig en het lijkt er op dat dit boek in een grote behoefte gaat voorzien. Kunnen de auteurs - beiden gepromoveerd op het onderwerp van dit boek - dit ook waarmaken?

Kaats en Opheij hebben in het boek 'Leren samenwerken tussen organisaties' gekozen voor een brede opzet waarin alle thema's rond samenwerken wel zo'n beetje in gevat kunnen worden: positionering, betekenis geven aan samenwerken, werken aan gedeelde ambities, belangen, professioneel organiseren, samenwerken als mensenwerk en interventies in de samenwerking.

Bij het lezen van het boek blijft dit gevoel ook hangen; de auteurs hebben geprobeerd om zowat alle literatuur een keer te noemen, met als resultaat dat sommige begrippen niet of nauwelijks worden toegelicht. Er wordt een lange lijst met literatuurverwijzingen naar definities van samenwerken opgesomd, maar slechts één enkele definitie uitgeschreven. De transactiekostentheorie - geen kleine jongen in het veld - wordt daarentegen wel genoemd maar in het geheel niet uitgelegd en daar waar het gaat over sociale dilemma's - een hoofdthema bij samenwerken wat mij betreft - wordt deze term helemaal niet genoemd.

Dit kan een keuze zijn geweest. Mij bekroop het gevoel dat het slordigheid betrof. Dat gevoel werd versterkt door de vele kleine taalfoutjes, slordige zinnen, onvertaalde stukken tekst, missende vraagtekens en niet toegelichte Engelse begrippen. De hoeveelheid slordigheden begon na een tijdje lezen te irriteren; het lijkt alsof de samenwerking met de eindredacteur ver te zoeken is geweest tijdens het schrijfproces.

Concentreren we ons op de inhoud, dan zien we een boek dat boordevol staat met theorie, weetjes, en persoonlijke visies en ervaringen rond het thema samenwerken. Voor mij leidde het lezen van het boek tot inspiratie voor mijn eigen teamverbetertrajecten. Dat de auteurs hierbij geruisloos overstappen van theorieën over samenwerken tussen organisaties naar inzichten over samenwerken binnen organisaties (het onderwerp waar al zo veel en goede literatuur van is), vergeef ik hen.

Als groepsdynamicus heb ik de afgelopen jaren vele samenwerkingtrajecten begeleid. De bijlagen zijn voor mij heerlijke themaoverzichten om uit te pluizen. Een alliantiemanager, bestuurder of lijnmanager - de doelgroepen van dit boek - heeft hier niet veel aan. Kortom: voor diegenen die goed ingevoerd zijn in het vakgebied is het boek een prima overzichtswerk van recente literatuur.


9 februari 2012 | Arie Buvens

Een samenwerking is kansrijk als mensen en organisaties zich met elkaar weten te verbinden in een betekenis gevend proces dat recht doet aan de belangen en gericht is op een betekenisvolle ambitie. De grote opgave is om daar de juiste condities voor te scheppen. Dat is de centrale boodschap van 'Leren samenwerken tussen organisaties'. Daarbij worden vijf cruciale invalshoeken van samenwerking behandeld: ambitie, belangen, relaties en groepsdynamica, organisatie en samenwerkingsproces.

Ik heb zelf een groot aantal samenwerkingen achter de rug. Vooral in de gezondheidszorg. Op de vraag naar het waarom van zo'n samenwerking, werd altijd een antwoord gegeven in de zin van : 'de patiënt wordt er beter van, het is goed voor de zorg, meer slagkracht tegenover de zorgverzekeraars e.d.' Kortom: het waren altijd fraaie, verheven, politiek correcte en gangbare argumenten. Over je eigen belang als bestuurder of dat van je collega's had je het niet. Dat was 'not done'. Als een ander het er al over had, ontkende je het gewoon. De grote waarde van dit boek is, vind ik, dat alle cruciale aspecten aan bod komen, dus ook gewoon het eigen belang. Door daar juist helder over te zijn, wordt het succes van een samenwerking vergroot. Uit onderzoek naar de beweegredenen van bestuurders om in allianties en netwerken te acteren, blijkt dat persoonlijke overtuigingen en drijfveren, naast harde wetenschappelijke argumentaties, een essentiële rol spelen. Slechts circa 15 procent van de beweegredenen is aan te merken als harde argumenten. De schrijvers betoogden dit al in hun beider proefschrift: Bestuurders zijn van betekenis, allianties en netwerken vanuit bestuurlijk perspectief (2008). Beiden zijn partner bij Twijnstra Gudde advies en managers. Zij weten waar het over gaat en dat maakt dit boek, mede door de heldere voorbeelden, prettig leesbaar. Cruciaal bij samenwerking zijn vijf invalshoeken. Daarbij gaat het, samengevat , om de volgende vragen.

Ambitie: wordt de ambitie gedeeld? Is de ambitie voor de partners waardevol, aantrekkelijk en betekenisvol in zichzelf? Draagt de ambitie bij aan de (samenwerkings) strategie van ieder van de partners? Is de ambitie persoonlijk van betekenis voor de bestuurders en andere sleutelfiguren in de samenwerking? Belangen: Is er sprake van oprechte interesse in de belangen van de partners? Creëert de samenwerking waarde voor iedereen van de partners? Is er sprake van onderhandelingsruimte en bereidheid? Zijn de partners ècht met elkaar in dialoog? Relatie: Hebben de partners in de samenwerking persoonlijk vermogen tot verbinding? Draagt de groepsdynamica ertoe bij dat de groep meer is dan de samenwerking van de partners? Is er sprake van vertrouwen tussen de partners? Is er sprake van gegund verbindend leiderschap? Organisatie: Is er sprake van een effectief functionerende structuur, afgestemd op doel en partners? Is er voldoende participatie in en draagvlak voor de samenwerking? Is er voldoende daadkracht? Zijn er heldere afspraken en worden deze ook grotendeels nagekomen? Proces: Is er sprake van een goed doordachte fasering en een goed doordacht procesontwerp, de juiste dingen op het juiste moment? Wordt er zowel aandacht besteed aan de inhoud van de samenwerking als aan de procesmatige aspecten van de samenwerking? Is er sprake van een heldere rolverdeling met duidelijke procesregie? Wordt er recht gedaan aan de condities voor samenwerking en levert de samenwerking ook daadwerkelijk iets op?

Praktische tips, vragenlijsten en theoretische onderbouwingen in 22 bladzijden literatuurverwijzingen, verduidelijken de invalshoeken. Dat maakt dit tot een zeer bruikbaar boek. De voorbeelden van o.a. Hoog Catharijne in Utrecht, Schiphol of de Tweede Maasvlakte zijn herkenbaar. De veertien bijlagen zijn stuk voor stuk te gebruiken als gespreksonderwerp in een samenwerkingsbijeenkomst. Maar dat alles, hoe waardevol ook, is volgens beide schrijvers, niet genoeg. Uiteindelijk kun je je alleen echt verbinden met de ander als je eerst verbonden bent met jezelf. Als je je niet laat leiden door uiterlijkheden en wat anderen van je verwachten of door angst, je niet uit bent op reputatie of macht, je niet wilt laten zien hoe goed of slim je bent. Echte verbinding met de ander kan alleen tot stand komen als je verbonden bent met jezelf. Datgene waar je echt voor staat en wat voor jou wezenlijk van betekenis is. Daarvan moet je je bewust zijn. Het is dan ook de uitdaging van persoonlijk leiderschap om dat bewustzijn te verdiepen, beter te begrijpen wat je echt wilt en niet alleen voor het persoonlijke belang te strijden, maar ook voor het collectieve belang. Oplossingen die 'ten koste gaan van…' en niet 'ten dienste staan van…' zullen daarbij niet duurzaam blijken. Het geloof in een Rijnlands model wordt hier beleden. Een trend die ik in veel recente literatuur over leiderschap signaleer. Ik hoor zojuist op de radio dat Bill Gates de State of the Union van Obama onderschrijft voor een eerlijker verdeling van lasten en lusten in de USA. Het reikt dus misschien wel verder dan het Rijnland!


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden