Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
23 mei 2013 | Sonja de Bruin

Soms heb je boeken die je meteen boeien en soms zijn er boeken waar je doorzettingsvermogen alsnog wordt beloond. 'Bezieling en Kwaliteit in Organisaties' van Daniel Ofman is er eentje uit de laatste categorie. Nu kan het ook liggen aan mijn verwachtingen; ik ken Ofman alleen van de kernkwadranten en verwachtte een 'kernkwadrantenboek', maar het is veel meer dan dat. Natuurlijk worden kernkwadranten uitgebreid besproken en het blijft een simpel en sterk model. Voor de niet-ingewijden; het model geeft je inzicht in jouw karaktereigenschappen en de daaraan gekoppelde valkuilen, allergieën en uitdagingen.

Maar daarnaast gaat het boek ook over hoe je in een organisatie bezieling en verbinding creëert. Volgens mij één van de belangrijkste elementen van een gezonde organisatie. Ofman legt dit uit aan de hand van energie, zonder overigens zweverig te worden. Vooral de opmerking dat je alleen kwaliteit kunt leveren als je verbinding hebt met je organisatie en product, was voor mij een aha-erlebnis.

Maar ik heb toch wel een paar opmerkingen. Het boek komt soms rommelig over. Iets wat de schrijver zelf in zijn voorwoord ook aanhaalt. Het boek werd door uitgevers geweigerd omdat het over te veel onderwerpen zou gaan. En daarnaast staan er zelfs in de veertiende druk nog fouten. Zo wordt in het figuur op blz. 110 van de jubileumuitgave 'overlaten' opeens 'loslaten'. Het corrigeren van dit soort foutjes zou zeker toegevoegde waarde hebben aan dit overigens al zeer leesbare en pragmatische boek.

28 juli 2010 | Louis Thörig

Meer dan 100.000 exemplaren zijn er verkocht van 'Bezieling en kwaliteit in organisaties'. Daniel Ofman is managementcoach en oprichter van het adviesbureau Core Quality. Hij is de geestelijke vader van het veel toegepaste Kernkwadrantmodel dat uitgebreid in zijn boek aan de orde komt. Een inspiratiebron voor managers die beseffen dat zij hun eigen bezieling op peil moeten houden!

In 'Bezieling en kwaliteit in organisaties' past Daniel Ofman allereerst het door hem ontwikkelde kernkwadrant toe op de individuele mens. Aan de orde is het individuele creatieproces. De kernkwadrant bestaat uit vier entiteiten die elkaars tegenpolen zijn. Linksboven in het kwadrant staat de kernkwaliteit, rechtsboven de valkuil, linksonder staat de allergie en rechtsonder staat de uitdaging. Zelfkennis houdt onder andere in dat je weet wat je kernkwaliteiten zijn dus waar je steengoed in bent.

Kernkwaliteiten zijn dus diepste persoonlijke kernmerken. Voorbeelden zijn daadkracht, zorgzaamheid, zorgvuldigheid, ordelijkheid, ontvankelijkheid, etcetera. Maar een kernkwaliteit kan ook teveel van het goede worden en doorschieten. Met andere woorden; je kernkwaliteiten kunnen ontaarden in je eigen valkuil. Zo kan je kernkwaliteit daadkracht ontaarden in de valkuil drammerigheid. Bij de bijbehorende valkuil past ook tegelijkertijd de uitdaging waaraan je moet werken. De uitdaging in dit voorbeeld is het positief tegenovergestelde van drammerigheid en wel geduld.

Veelal zijn valkuil en uitdaging de bron van conflicten, irritaties en spanningen die de persoon met zijn omgeving beleeft. Probleem is dat de doorsneemens allergisch blijkt te zijn voor te veel van zijn uitdaging. Zo zal een daadkrachtige individu de neiging hebben om allergisch te reageren op passiviteit. Dit gelezen te hebben ben ik te rade gegaan bij mijn eigen kernkwaliteiten, valkuilen, uitdagingen en allergieën. Een leerzame introspectie maar zeker niet eenvoudig.

Veel interessanter wordt het naar mijn smaak wanneer de auteur zijn kernkwadrantmodel toepast op de creërende organisatie in deel II. Ofman spreekt vaak over de kunst om de beschikbare 'vrije energie' binnen een organisatie te lokaliseren en te gebruiken. Of het nu kwaliteitsprogramma's zijn, de introductie van projectmatig werken of een automatiseringtraject, het maakt niet uit. Voor een manager is het belangrijk om te weten waar zijn mensen warm voor lopen, wat enthousiasme bij hen genereert. Aansluiten bij de 'vrije energie' is de beste remedie om een ontwikkelingstraject te starten. Daarbij kan Ofmans kernkwadrant een handig hulpmiddel bij zijn.

Ook past de auteur zijn kernkwadrantmodel handig toe bij het beschrijven van verschillende organisatieculturen zoals de machtsgerichte, taakgerichte, persoonsgerichte en rolgerichte organisatiecultuur. Zijn model is een uitstekend hulpmiddel om de verschillende culturen bespreekbaar te maken.

Een ander thema dat de auteur behandelt, is hoe om te gaan met veranderingen. Hoe kun je het kernkwadrant toepassen om bijvoorbeeld van een reactieve organisatie een creërende organisatie te maken? Zo'n overgang gaat altijd gepaard met reacties en lijden. Maar aan het eind van de rit zullen mensen opnieuw gaan werken vanuit hun kernkwaliteiten, de creativiteit kan (weer) tot uitdrukking komen en de reactiviteit neemt af. Leiding geven aan zo'n overgang betekent dat een manager invloed kan uitoefenen op het veranderingsproces, maar niet in de zin van volledig trachten de zaak te beheersen.

Sinds de tachtiger jaren is kwaliteit een begrip dat sterk in de belangstelling staat. Kwaliteit is een dynamisch begrip. Volgens de auteur bestaan er verschillende niveaus van kwaliteit. Je hebt kwaliteit die moet (het-kwaliteit, minimaal wettelijk acceptabel); kwaliteit die de klant verwacht (de zij-kwaliteit); kwaliteit die volgens ons hoort (de wij-kwaliteit, verbonden met de organisatiecultuur) en kwaliteit die ik kan opbrengen (ik-kwaliteit). Met name de persoonlijke ik-kwaliteit die een individu van binnenuit kan leveren, komt vanuit bezieling.

Ten slotte past Ofman zijn kernkwadrantmodel toe om een andere kijk te krijgen op projectmatig werken en op het begrip kwaliteit vanuit een creërende organisatie. Ofmans boek is origineel en is zeker een inspiratiebron voor managers die beseffen dat zij hun eigen bezieling op peil moeten houden om adequaat leiding te kunnen blijven geven.

18 augustus 2005 | Gérard Hendriks

Daniel Ofman heeft in 2004 afscheid genomen van 'zijn' bureau voor organisatieontwikkeling: Kern Konsult. Hij heeft vervolgens Core Quality www.corequality.nl opgericht, waarmee hij zijn ideeën en producten ook internationaal wil verspreiden. Ofman lijkt onlosmakelijk gekoppeld aan zijn ontdekking van het kernkwadrant, dat tijdens een boswandeling spontaan in hem opkwam. 'Bezieling en kwaliteit in organisaties' is interessant voor iedereen die verbinding en ontwikkeling zoekt in leven en werk.

'Bezieling en kwaliteit in organisaties' bestaat uit drie delen (exclusief inhoudsopgave, ten geleide, voorwoord bij de zesde druk, voorwoord bij de nieuwe editie, introductie, reflectieverslag, nawoord, bijlagen en noten…). Het eerste deel gaat over 'de creërende mens'. Hierin wordt het kernkwadrant besproken: van kernkwaliteit naar valkuil, via uitdaging naar allergie om weer terug te keren bij je kernkwaliteit. Wie kent deze trits niet? Minder bekend is dat Ofman in dit deel van het boek ook het proces om wensen te realiseren beschrijft. Dit gebeurt in zes stappen, waarvan je er geen een kunt missen. Hij schenkt vervolgens aandacht aan het omgaan met tegenslagen bij het zetten van de zes stappen. Er is moed voor nodig om keuzes te maken, want wat je in de spiegel ziet, bevalt soms niet, terwijl je er dan juist goed voor moet blijven staan.

Het tweede deel van het boek gaat over 'de creërende organisatie', waarin de eigen toekomst gezien wordt als een keuze die men zelf moet maken en niet als een gegeven waarmee men moet leren leven. In een van de hoofdstukken gaat Ofman in op de ontwikkelingsstadia die organisaties (kunnen) doormaken. Hij legt uit hoe stilstand van een organisatie of afdeling omgezet kan worden in groei. Bewustwording en verbinding (met bijvoorbeeld collega's of een project) zijn hierbij kernwoorden. Groei is mogelijk, niet 'door aan het gras te trekken', maar door te zorgen voor voldoende lucht en licht. Tot slot behandelt Ofman in essayvorm, vanuit het perspectief van de creërende organisatie, een aantal thema's die het derde deel van het boek vormen: projectmatig werken, kwaliteit en creativiteit.

Zelf op zoek naar zingeving en verbinding in leven en werk, liep ik acht jaar geleden (toevallig?) tegen dit boek aan. Ik heb het eerste deel van het boek ademloos gelezen, omdat ik gegrepen werd door het inspirerende en praktijkgerichte karakter. Ik las eindelijk een toegankelijk managementboek waarbij de praktijk niet ondergeschikt gemaakt wordt aan de theorie en aan ingewikkelde schema's. Een boek met een ziel, omdat Ofman rake dingen schrijft over bezieling in mensen en organisaties. Hij schuwt daarbij niet om zich kwetsbaar op te stellen (zie ook het boek 'Kernachtig'). Het begrip 'liefde' in organisaties geeft hij inhoud zonder dat het klef of zweverig wordt; een prestatie.

Onlangs heb ik het vernieuwde boek opnieuw gelezen, nu van achter naar voor. De grootste verandering is de 'ontdekking' van de klant in de schema's van Ofman. De auteur laat zich niet dicteren door klanten, maar wil wel door hen gevoed worden; een realistische aanvulling.

Eén van de bijlagen bestaat uit de Genetische Code van Kern Konsult. Dit is een intern document voor en door medewerkers, waarin de identiteit en de waarden van het bureau zijn vastgelegd. Ofman schrijft dat er voortdurend geschaafd en geslepen wordt aan de inhoud van de Code (bladzijde 222). Ik heb dit in de vergelijking tussen beide edities slechts op één plek kunnen ontdekken. Wellicht is het toch meer de Code van Ofman, dan de Code van Kern Konsult gebleken.

Het boek had wat mij betreft kunnen stoppen vóór het nawoord van Jaap Voigt, want daar wordt het zweverig. In plaats daarvan kan in een volgende druk het hoofdstuk 'Competentiemanagement Opnieuw Bekeken' worden opgenomen, waarin Ofman terecht de handschoen opneemt tegen het blind inzetten van het ontwikkelen van competenties.

Ik vind 'Bezieling en kwaliteit in organisaties' zeer toegankelijk en toepasbaar. Daarom raad ik iedereen aan het boek, althans de kern ervan, in zijn geheel te lezen.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden