Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
17 november 2011 | Veerle Blajic-Kik

Het is heel lastig om goed advies goed over te dragen. Dat weet iedereen die wel eens een gesprek gehad heeft met een medewerker of met zijn eigen leidinggevende. Spanningen, vooroordelen, onzekerheden: allemaal hebben ze hun uitwerking op hoe we informatie ontvangen en verwerken. Waarom is het toch zo moeilijk om wél het gewenste effect van je advies te bewerkstelligen? In 'Effectief adviseren' legt Simone Schenk uit wat er in zo'n spannende situatie in ons brein gebeurt en hoe we hier beter mee om kunnen gaan.

Simone Schenk gaf al jaren trainingen waarin ze de deelnemers uitleg gaf over de werking van het brein. Toen ze de vraag kreeg waar men dit kon nalezen, had ze geen pasklaar antwoord. Uiteindelijk heeft ze daarom dit boekje geschreven, waarover gezegd wordt: 'Je moet er in investeren het allemaal te lezen, maar het is effectief!'

Daar ben ik het helemaal mee eens, want het boekje zelf is op het eerste zicht niet heel opvallend: de zwart met witte kaft en de sobere opmaak van de inhoud zijn voor mij niet meteen uitnodigend. De drempel om er echt aan te beginnen was voor mij daarom vrij hoog. Maar wanneer je jezelf er eenmaal toe zet om te gaan lezen, ontdek je al snel dat die 'droge stof' erg goed leesbaar is.

In zes stappen zet Schenk uiteen hoe we het brein kunnen beïnvloeden. Deze stappen hebben elk hun eigen hoofdstuk, dat steeds begint met een herkenbaar voorbeeld. Zo wordt in het eerste hoofdstuk werknemer 'Rob' beschreven die bij zijn leidinggevende komt voor een functioneringsgesprek. Doordat deze direct overgaat op de inhoud en zijn prestaties gaat bespreken, krijgt Rob geen tijd om zich te ontspannen. De emotie neemt het over en van wat er nu eigenlijk gezegd wordt, onthoudt hij niet veel. Daar bovenop krijgt hij op deze manier niet de kans om ook zijn eigen goede punten en initiatieven te benoemen.

Aan het einde van het hoofdstuk, werkt de auteur de uitgelegde theorie uit in ditzelfde voorbeeld. Hierin maakt de leidinggevende eerst een praatje met Rob, waardoor hij zich ontspant en zijn hersenen de informatie beter kunnen verwerken. Door het stellen van een vraag die positieve gevoelens oproept, kan hij beter meedenken, onthouden en leren.

Voor mijn werk als opleider van nieuwe medewerkers, verdiep ik me al tijden in de werking van het brein. Vanuit die voorkennis had ik bepaalde verwachtingen over de inhoud van de theorie. Vaak krijg je een hoop wetenschappelijke namen en informatie over hoe het brein zich over duizenden jaren ontwikkeld heeft, wat lezers kan afschrikken.

Schenk gaat in haar boek echter niet heel diep in op de anatomie van de hersenen, maar des te meer op de effecten van communicatie erop en vice versa. Wat ze er wel over uitlegt, is kort en schematisch, wat het voor ieder niveau van voorkennis goed te volgen maakt.

Wat ik heel verhelderend vind, is dat de auteur de verschillende processen benoemt die zich afspelen in het hoofd en hoe je die kunt beïnvloeden. Zo gaat ze bijvoorbeeld in op de verschillende manieren waarop wij kunnen denken. Wanneer je iemand vraagt 'Denk eens na...' kan het effect heel anders zijn dan je verwachtte. De een geeft de voorkeur nu eenmaal aan beelddenken, de ander baseert een gedachte op een herinnering, weer een ander start met een analyse etcetera.

De verschillende reactiepatronen van mensen beschrijft Schenk als 'de Zoo' - elk patroon is vernoemd naar een dier dat dit stereotype gedrag vertoont. Omdat ik zelf vooral in beelden denk, is dit een grote hulp bij het vaststellen hoe ik mijn gedrag moet aanpassen aan mijn cursisten om ze de juiste feedback te geven. Het voegt humor toe waardoor ik me tijdens lastige gesprekken meer kan ontspannen. Het is nu eenmaal een grappiger beeld om iemands reactie te zien als 'een typische kikkerprins' dan in plaats van 'Wat een woordenstroom, zou hij er zelf wel wat van onthouden?'

De volgzame eland in mij krijgt ruim baan: ik volg het eerder genoemde citaat. Het lezen van dit boek is de investering meer dan waard.

18 oktober 2011 | Mark Scheijde

'Hoe kom je tot het maximale rendement in een adviessituatie?' In 'Effectief adviseren' schetst Simone Schenk een herkenbaar probleem. Na het allesbehalve verrassende antwoord 'door te luisteren' volgt een duidelijke uiteenzetting van de werking van de hersenen om duidelijk te maken waarom je in adviessituaties vaak te snel of juist niet reageert. Dit zorgt voor nieuwe inzichten.

Bij elke manager is het begrip communicatie een terugkerend thema. Na een aantal herkenbare zaken slaat Simone Schenk in 'Effectief adviseren' een voor mij verrassende weg in. In plaats van een model waaruit blijkt dat het gaat om een zender en een ontvanger en dat er ruis op de lijn kan zitten, legt de auteur uit hoe de hersenen werken en tevens waarom de hersenen in spannende en nieuwe situaties vaak verre van optimaal werken.

Aan de hand van een heldere uitleg over de werking van de kleine, de midden- en de grote hersenen wordt uitgelegd dat er maar beperkt ruimte is voor bewust nadenken en dat daardoor praten, nadenken en onthouden niet goed tegelijkertijd gaat. Juist in belangrijke situaties gaan de hersenen vaak tegenwerken.

Om in adviessituaties deze cirkel bij de gesprekspartner te doorbreken benoemt Schenk zes dieren als symbool voor gedrag waarin één gedeelte van de hersenen de overhand heeft en hoe er mee om kan worden gegaan. Doordat de zes symbolen telkens terugkeren, brengen zij structuur aan in het verhaal en wordt het makkelijker datgene wat je gelezen hebt uiteindelijk te herkennen in de praktijk.

In het tweede gedeelte van het boek maakt de auteur, door dieper in te gaan op denkstijlen, verder duidelijk dat mensen op verschillende manieren denken. Tot slot mis ik een afsluitend hoofdstuk waarin alles samenvalt en met een koppeling tussen de werking van het brein, effectiever adviseren en luisteren.

Het is voor mij niet duidelijk waarom de auteur ervoor gekozen heeft om specifiek adviesgesprekken als voorbeeld te nemen. De theorie geeft meer inzicht in de werking van de hersenen, geheugen, emoties en denken en zal ook van pas komen tijdens functioneringsgesprekken, beoordelingsgesprekken of communicatie in het algemeen. De titel van het boek zet mensen naar mijn mening op het verkeerde been. De ondertitel: 'Een kwestie van luisteren' kan naar mijn mening beter vervangen worden door 'Inzicht in het brein' omdat het veel beter de inhoud van het boek weergeeft.

'Effectief adviseren' geeft je inzicht in het brein van je gesprekspartner en vergroot tevens je inzicht over jezelf en je eigen manier van denken. De kans is zeer groot dat je, na het lezen van dit boek, tijdens of na afloop van een gesprek zaken herkent. Eerste voorwaarde om vervolgens te proberen er iets mee te doen.

Breinkennis voor bij pittige gesprekken
25 juli 2011 | Pierre de Winter

Sommige boeken zijn het resultaat van een langdurig rijpingsproces. Dat is prettig, want het betekent dat datgene wat er in wordt behandeld, goed doordacht is en vaak ook gestoeld op enige praktijkervaring. Het boek Effectief adviseren van Simone Schenk is er zo een.

Simone Schenk is trainer en docent psychologie en communicatie aan de Academie voor Management en Bestuur aan de Avans Hogeschool in Den Bosch. Niet direct ‘your usual suspect’ voor het schrijven van een succesvol boek. En de titel: ‘Effectief adviseren. Een kwestie van luisteren’, draagt al helemaal niet bij aan dat idee. Toch is dit boek - haar eerste - dat in potentie wel.

Schenk schrijft prima - helder, zonder franje - maar daarin schuilt niet de grote kracht van haar pennenvrucht. Die zit hem in het jarenlange werk dat ze al in haar onderwerp had zitten voor ze begon te schrijven.

Het gaat Schenk om wat ze zelf noemt ‘pittige gesprekken’. Gesprekken waarin iets moet gebeuren. Waarin een boodschap bij iemand moet landen die hem of haar niet altijd welgevallig is. Zelf kwam ze er al vroeg achter dat ze kon adviseren wat ze wilde, maar dat doorgaans de boodschap bij de betrokkenen niet aankwam. Althans niet zodanig dat er ook enige actie aan werd verbonden. Een constatering die ons bekend in de oren klinkt.

Psycholoog als ze is, dook Schenk in de vraag wat het brein zoal doet in een gesprek: blokkeren, in de war raken, in paniek raken, de positie in de groep veilig stellen, passief afwachten... Uiteindelijk somt ze zes veelvoorkomende gedragspatronen op die we allemaal herkennen en hangt daar dierennamen aan. De angstreflex, dat is de haas. De wolf is altijd bezig met z’n positie in de groep. De bever verlaat z’n zorgvuldig afgedamde stuk rivier nooit, en de inktvis creëert alsmaar meer chaos...

Daaraan koppelt ze een bijna schaamteloos versimpelde schematisering van de werking van het brein, dat ze onderverdeelt in de kleine hersenen, de midden hersenen en de grote hersenen. Ze vergeet daarbij natuurlijk niet te vermelden dat het in werkelijkheid oneindig veel complexer in elkaar steekt, maar weet die versimpeling geloofwaardig te maken. De kleine hersenen, daar zit de aller-primitiefste vlucht, vecht of bevries reflex. In de midden hersenen heersen de hormonen (macht en voortplanting), en in de grote hersenen kan dan eindelijk de rationele afweging doorgang vinden.

De rest van het boek leert ons hoe een ‘wolf’ een ‘ bever’ of een ‘inktvis’ of een combinatie ervan te herkennen en hoe daar vervolgens op een productieve manier mee om te gaan - lees: ze uit hun fundamentele gedragspatroon, uit hun ‘breinstand’ te halen - en aan het luisteren te krijgen.

De grootste kracht van dit boek is het gemak waarmee Schenk - zonder als een dilettant over te komen - haar simpele model geloofwaardig maakt. Dat verraadt jarenlange expertise en doet vermoeden dat het aanleren van haar methode weleens de moeite waard zou kunnen zijn.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden