Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Spannende momenten in coaching - 'Aanrader voor professionele coaches'
27 maart 2019 | Arvid Buit

Iedereen vindt zichzelf tegenwoordig coach en de beroepsnormen- en definities staan dan ook regelmatig onder druk in de praktijk. Eén van de meest vooraanstaande wetenschappers in coachland, is Prof. Dr. Erik de Haan, auteur van Spannende momenten in coaching. Op zeer overzichtelijke wijze deelt hij zijn lessen en conclusies, opgedaan in ruim 25 jaar.

Wat meteen opvalt is de prettige vormgeving en overzichtelijke indeling van Spannende momenten in coaching. Zeven hoofdstukken die gaan over o.a. het onderzoeksperspectief in coaching, en belevingen van coaches, cliënten en opdrachtgevers. Elk hoofdstuk is opgebouwd uit een (of meerdere) anekdotes, de essenties, gevolgd door de wetenschappelijk onderbouwing. Omdat dit laatste onderdeel telkens is voorzien van een samenvatting, is het boek ook voor de niet-academicus uitstekend leesbaar.

Treffend vond ik met name de persoonlijke openheid die De Haan geeft over zijn eigen onzekerheden en gedachten over coaching. Het opent een perspectief dat veelal ongemoeid blijft: de complexiteit van de eigen persoonlijkheid en psyche. Net als in Reve’s De Avonden, betreed je als lezer even een gedachtenperspectief dat doorgaans niet beschikbaar is. De prettige schrijfstijl en bijna poëtische waarheden tonen dat de auteur in staat is anderen uit te nodigen tot kwetsbaarheid door dit zelf voor te leven.

Voor beginnende coaches met interesse in wetenschap is dit werk een absolute aanrader. Ook gevorderde professionals die zoeken naar onderbouwing van hun werkzaamheden, zullen veel ogenschijnlijk eenvoudige, doch zeer goed uitgedachte waarheden vinden. Het vrijelijk naar Descartes geïnterpreteerde ‘Ik twijfel dus ik coach’, blijkt goed doordacht te zijn gekozen. Juist de ongemakkelijke momenten van twijfel en ‘zoeken’, geven in het onderzoek van De Haan blijk van progressie en ontwikkeling bij de client. Daarnaast zijn het belangrijke handvatten voor coaches om zelf te leren en groeien.

Kritisch ben ik wel op de ‘wetenschappelijk bubbel’ waarin De Haan lijkt te leven. Zijn beschrijving van coaching is absoluut en zonder twijfel het fundament van dit vakgebied. Echter, zeker op het gebied van executive coaching is men al veel verder gegroeid. Elementen als leiderschapspsychologie en het werken aan de hand van een (erkende en meetbare) methode ontbreken in dit werk. Ook de beschrijvingen van targetgroups voor vragenlijsten zijn op z’n zachtst gezegd nogal subjectief. Zo wordt voor een onderzoek naar spannende momenten, een mail gestuurd binnen het netwerk van De Haan en compagnon Burger. Zinnen als ‘De coaches die reageerden, behoren tot de beste en meest ervaren coaches die ik ken’, geven niet bepaald blijk van objectieve selectie. Immers, De Haan is met name betrokken bij de VU en Ashridge, maar niet aangesloten bij bijvoorbeeld de NOBCO, EMCC of ICF, noch is hij bij één van deze partijen geaccrediteerd als coach. Voor mij is dit ook het voornaamste punt van kritiek: de eenzijdige blik die ontstaat in een vacuum waarin de auteur zelf heer en meester is. Niets afdoende aan de onwaarschijnlijke hoeveelheid kennis die hij hierin heeft opgedaan.

Ongeveer tweederde van het boek bestaat uit de eerder genoemde hoofdstukken, in het derde stuk aangevuld met bijlagen en voorbeelden. Alhoewel de opzet mogelijk anders doet vermoeden, is het boek oprecht prettig leesbaar, ook voor mensen die graag ‘selectief bladeren’. Dankzij het frisse binnenwerk, voelt het boek modern en prettig aan.

Ik zou Spannende momenten in coaching zonder enige twijfel aanraden aan professionele coaches die zich willen verdiepen in de ontwikkeling van het vakgebied. De Haan is met stip één van de grootste krachten in het wetenschappelijk veld van coaching en toont zich met dit werk wederom van zijn beste kant.

Arvid Buit is executive coach en auteur van Wahlberg, Het verhaal van een CEO en van Red de Alfawolf. Hij houdt zich bezig met de ontwikkeling van topbestuurders en de ontwikkeling van het vakgebied coaching.


Spannende momenten in coaching - 'Verhelderende inzichten'
14 februari 2019 | Han van der Pool

Coaching wordt gezien als een succesvol middel dat bijdraagt aan de effectiviteit van individuele medewerkers en aan de organisatie als geheel. De titel ‘coach’ is ook aan inflatie onderhevig. Vaak wordt alles wat met individuele begeleiding te maken heeft coaching genoemd.

Veel ondersteunende activiteiten zoals kennisoverdracht, vaardigheidstraining, een persoonlijk ontwikkelingsgesprek worden tegenwoordig coaching genoemd. Erik de Haan beschrijft in zijn boek Spannende momenten in coaching kwalitatief onderzoek naar de doorbraakmomenten in coaching. Hij ziet die momenten als de belangrijkste ervaringen binnen coaching. De coach en coachee stuiten op zulke momenten op ‘ diepere lagen’ en op mogelijkheden om dingen anders te bekijken en te waarderen. Erik de Haan is een psychodynamisch psychotherapeut. Deze achtergrond klinkt ook door in zijn anekdotes en beschrijvingen van spannende momenten in coaching. Ook is hij directeur van het Ashridge Business School en hoogleraar organisatieontwikkeling aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

De coaching richt zich op problematiek waarop geen eenvoudig antwoord is te vinden zoals: het verbeteren van werkrelaties, bereiken van ambitieuze doelstellingen en het succesvol optreden als leider. De coachingcontacten in het boek zijn veelal werkgerelateerd maar minder SMART dan de meeste andere contacten in organisaties.

De auteur gebruikt de gegevens uit vele honderden coachgesprekken om te onderzoeken hoe coaching de coachee van moment tot moment ondersteunt en verandert. Het boek bevat een uitgebreid kwalitatief onderzoek waaraan 15 jaar is gewerkt.

De spannende momenten worden vanuit diverse perspectieven bekeken. Zowel vanuit het perspectief van de coachees, als vanuit het perspectief de coaches, als vanuit het perspectief van de opdrachtgevers. Het is verhelderend om regelmatig door een ‘Rashomon-lens’ naar de gesprekken te kijken. De beleving van de waarheid is altijd relatief. Hoe een situatie door een coach wordt ervaren kan op essentiële punten verschillen met de beleving van de coachee. Spannende momenten zijn vaak nieuwe inzichten over een bepaald complex vraagstuk.

De anekdotes uit de coachpraktijk, casebeschrijvingen en gespreksverslagen zoals die geanonimiseerd in het boek zijn opgenomen, geven coachprofessionals toegang tot een grote hoeveelheid onderzoek naar spannende momenten en geeft hen praktische suggesties voor hun gesprekken en opdrachten, over hoe beter te coachen en beter rekening te houden met de omstandigheden.

Elk hoofdstuk bevat vooral veel eigen voorbeelden, de essenties van de belangrijkste conclusies of thema’s en de beschrijving van relevant wetenschappelijk onderzoek. Coaching blijkt een effectieve werkwijze te zijn om problemen op te lossen, mensen te ontwikkelen en te helpen bij veranderingen. Spannende momenten in coaching geeft verhelderende inzichten in de coachingpraktijk. Het is een waardevolle bijdrage aan de verdere ontwikkeling en professionalisering van het vakgebied.

Han van der Pool is een zeer ervaren talent ontwikkeling professional. Zijn expertise is te herleiden tot kennis uit de vakgebieden arbeids- en organisatiepsychologie, organisatiekunde en projectmanagement, aangevuld met ruim vijfendertig jaar ervaring als talentmanager, trainer/coach en adviseur in het bedrijfsleven. Zijn missie is een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van organisaties door het mobiliseren van het menselijk potentieel.


Spannende momenten in coaching - 'Zet aan het denken'
12 februari 2019 | Nan van Grootel

Spannende momenten in coaching is een onderzoeksboek dat reflecteert. Onderzoeken zijn de basis. Het gaat met name in op 1-op-1 coaching en niet op teamcoaching. Executive coaches zullen profijt hebben van het lezen ervan.

Eerlijk is eerlijk, Spannende momenten in coaching is geen managementboek dat makkelijk wegleest, maar het boek is erg geloofwaardig. In het eerste hoofdstuk doet de auteur nauwgezet uit de doeken hoe de onderzoeken tot stand kwamen en geeft daarbij zijn geloofsbrieven af. Ik wilde vooral snel door om te lezen welke conclusies uit deze onderzoeken getrokken worden door de auteur.

Ik ben niet academisch geschoold en daardoor heb ik vaak goed moeten lezen (meerdere keren hetzelfde stuk) om het echt te begrijpen. De doelgroep is duidelijk de wat meer ‘geleerde’ coach. Ook gebruikt de auteur wetenschappelijke (grafische) modellen waar je echt even moet induiken om ze te begrijpen. Is dit boek dan niet te lezen voor iemand die wat minder geleerd is? Zeker wel. Mijn advies is om de anekdotes aan het begin van elk hoofdstuk te lezen en vervolgens door te bladeren naar de samenvatting. Dit is een erg handige korte uiteenzetting van de uitgebreid beschreven onderzoeken.

De ‘spannende momenten’ zitten hem met name in de beleving van de coach zelf, zijn twijfels. De opbouw van beginnende naar meer ervaren coaches geeft een goed inzicht in wanneer de spannende momenten zich afspelen. Bij de beginnende coach zit de twijfel bij de coach zelf. Bij de ervaren coaches zitten ze vooral in de situatie of onverwachte wendingen. Maar is dat dan eigenlijk geen blauwdruk van de spanning van beginnende coaches? Openbaren deze zich niet op een ander moment bij de ervaren coach?

Leuk is dat de auteur elk hoofdstuk begint met een persoonlijke anekdote die gaat over opvallende situaties in coaching. In de andere delen van het hoofdstuk voert hij wetenschappelijk bewijs aan om te verklaren hoe deze momenten tot stand kwamen. Goed is dat de auteur vervolgens onbevooroordeeld de situatie analyseert in het laatste deel van het hoofdstuk.

De coachee komt zelf ook aan bod. De coachee benoemt de spannende momenten vaak als ‘besef’, ‘realisatie’ of ‘inzicht’. De doorbraakmomenten zijn spannend voor de coachee maar feitelijk niet voor de coach. Dit is waar de coach het voor doet. Dan zijn de twijfels verschoven van de coach naar de coachee.

Wanneer de auteur de coachtrajecten vanuit twee verschillende oogpunten analyseert (enerzijds van de coach en anderzijds van de coachee) zien we opvallende verschillen. Een gezamenlijke situatie wordt toch vaak heel verschillend geïnterpreteerd. Wat ik een opvallende conclusie vond, was dat er meer twijfel en spanning werd aangetoond bij de coach dan bij de coachee. Voor wie zijn de coachtrajecten dan leerzaam? Wellicht voor beide partijen? Is coach-zijn niet de ultieme vorm van zelf-hulp? Dit zijn vragen die ik mezelf stel en die de auteur geenszins beantwoordt. Hij blijft zuiver en wetenschappelijk.

Verbaasd was ik over de uitspraak dat ‘het geven van inhoudelijke (bestuurs)adviezen’ door de coach ‘vaak meer kwaad dan goed doet’. Het is inderdaad hetgeen ik vaak zelf doe wanneer ik zo verweven ben met een klant dat ik het als kadootje meen te moeten geven. Dit soort uitspraken lees je veel terug door het boek en dat zorgt ervoor dat de auteur je erbij trekt. Pittige uitspraken die je aan het denken zetten.

De laatste delen van Spannende momenten in coaching bestaan uit een literatuurlijst en de bijlagen met alle antwoorden op de onderzoeksvragen. Je kunt daarin grasduinen op zoek naar interessante uitspraken. Dit is een leuk en luchtig toetje in een serieus managementboek.

Nan van Grootel is trainer en bedrijfstheater-maker bij Kameleon Transformaties.


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden