Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Wij wijzen u graag op het volgende
Door drukte zijn de levertijden van PostNL aangepast en kan uw pakket vertraging oplopen. Door de Brexit kan de levering van Engelse boeken vertraging oplopen.
Het Groot Werkvormenboek deel 1 - 'Zeer toegankelijk'
14 februari 2018 | Nico Jong

Voor facilitators die veel bijeenkomsten organiseren en met groepen werken, is er een inspiratiebron. Het Groot Werkvormenboek bevat 120 verschillende werkvormen voor interactie met groepen.

Het boek opent met een kort theoretisch hoofdstuk, waarin de auteurs aangeven wat werkvormen zijn en waarom je ze zou moeten gebruiken. Omdat mensen maar zo’n tien minuten geconcentreerd kunnen luisteren, is het bijvoorbeeld goed om zinvolle onderbrekingen in een bijeenkomst aan te brengen. Ook kun je werkvormen gebruiken om mensen vanaf het begin van een sessie te activeren, of om hen inhoudelijke zaken te laten ervaren waardoor die beter beklijven. De bulk van het boek bestaat uit een hoofdstuk met de 120 werkvormen zelf. Deze zijn ondergebracht in twaalf clusters die ieder een doel vertegenwoordigen dat veel voorkomt in de praktijk, zoals: kennismaken, brainstormen, evalueren en reflecteren. Elk cluster bevat tien suggesties voor werkvormen. Iedere werkvorm op zich beslaat twee pagina’s met wat je nodig hebt, hoe de werkvorm werkt, wat het oplevert en wat je te doen staat in de voorbereiding en de uitvoering. Voorin het boek worden de werkvormen ook ontsloten via de verschillende rollen die je als groepsbegeleider kunt vervullen, bijvoorbeeld als voorzitter, docent, coach of leidinggevende. In drie slothoofdstukken geven de auteurs handreikingen voor het kiezen van werkvormen, voor de voorbereiding van bijeenkomsten en voor het werken met de aangeboden vormen.

Het Groot Werkvormenboek is zeer toegankelijk geschreven en vormgegegeven. Het is daarmee een welkome aanvulling op de bibliotheek van procesondersteuners en groepsbegeleiders. Het gaat om een herdruk, in een nieuw jasje en ondergebracht bij een andere uitgever.

Nico Jong is senior adviseur bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Er is ook een tweede deel van Het Groot Werkvormenboek. Lees hier een recensie.

4 juni 2009 | Christèle Warmerdam

Kies altijd bewust voor een bepaalde werkvorm. Dat is één van de belangrijkste lessen uit 'Het groot werkvormenboek' van Sasja Dirkse-Hulscher en Angela Talen. De auteurs geven met 120 werkvormen een goed overzicht van mogelijke werkvormen. Zodat je de doelstelling van de bijeenkomst ook kunt halen, weet ik uit eigen ervaring.

Als junior adviseur geef ik vaak presentaties of begeleid ik bijeenkomsten. Ter voorbereiding vraag ik me af wat het doel van de bijeenkomst is en hoe ik dit kan bereiken. Dan volgt de inhoudelijke voorbereiding. Soms vergeet ik daarbij expliciet te kiezen voor een werkvorm. En dan gaat het fout, zo merkte ik al snel.

Laatst nog; ik gaf een presentatie en wilde daarna met elkaar in debat gaan. Maar hoe ik het ook probeerde, het gesprek wilde niet vlotten. Ook overkomt het me soms dat er niet wordt geluisterd, steeds dezelfde personen aan het woord zijn of het vertrouwde denkkader maar moeilijk wordt verlaten. Om dit alles te voorkomen en de effectiviteit van bijeenkomsten, vergaderingen en trainingen te verhogen, heb ik geëxperimenteerd met verschillende werkvormen. Sinds kort word ik daarbij geholpen door 'Het groot werkvormenboek'.

Sasja Dirkse-Hulscher en Angela Talen schreven een overzichtelijk handboek met 120 werkvormen, allen geclusterd naar doelstelling. Zo kunt u kiezen uit 'kennismaken', 'beslissen', 'informeren', 'brainstormen' en 'strategie'. Elke werkvorm staat beschreven op twee bladzijden. Rechts staat de opbrengst en de aanpak van de werkvorm. Links een aantal voorbeeldvragen, tips en varianten. Naast de werkvormen zelf vind je in dit boek een korte theoretische onderbouwing en een handleiding voor het kiezen van de meest geschikte vorm per situatie.

'Het groot werkvormenboek' heeft bij mij het bewustzijn gecreëerd dat je als adviseur, coach of trainer, bewust of onbewust, altijd kiest voor een bepaalde werkvorm. Ook al is het een standaard voorstelrondje of een Power Point-presentatie. Als je van tevoren nadenkt over de vorm die je gebruikt, lukt het je beter aan te sluiten bij de doelstelling van de bijeenkomst en de voorkeuren van deelnemers. Zo begreep ik ineens wat er mis ging bij de discussie die ik laatst leidde. Ik verwachte een actieve houding, maar had er met mijn presentatie van 20 minuten zelf voor gezorgd dat iedereen in de 'luisterstand' stond.

Vorige week kreeg ik een nieuwe kans. Geïnspireerd door 'Het groot werkvormenboek' gaf ik iedereen tijdens de presentatie een luistervraag mee en vroeg ze na afloop een mindmap te maken. Als vanzelf kwam daarna een levendige discussie op gang!

Ik kan dit boek dan ook aanraden aan iedereen die geregeld bijeenkomsten begeleidt. Of je nu manager bent, adviseur of docent, dit boek geeft je in één overzicht een leidraad voor het voorbereiden van een effectieve bijeenkomst. Want als één ding duidelijk is, dan is dat wel dat een werkvorm veel meer is dan een leuke manier van presenteren: het is het middel om je doel te bereiken!

16 april 2008 | Dorien van der Heijden

Werkvormen zijn voor mij onmisbaar in mijn advies- en opleidingswerk. Hoe groot de toolbox ook is met gekende, bekende en geprobeerde werkvormen, een mens is nooit uitgeleerd. Dus heb ik vol verwachting 'Het groot werkvormenboek' van Sasja Dirkse-Hulscher en Angela Talen gelezen. Iedereen die regelmatig met groepen werkt of in groepsprocessen deelneemt, weet dat groepswerk krachtig en onmisbaar is, maar ook voor problemen kan zorgen. Wie is het nog niet overkomen dat mensen afhaken, het gesprek niet tot de kern komt of dat één persoon de bijeenkomst domineert? Allemaal problemen waarvoor werkvormen een geschikt medicijn kunnen zijn.

'Het groot werkvormenboek' biedt een mix van heel bekende maar ook onbekendere werkvormen. Het boek bestaat uit 120 werkvormen, die gerangschikt zijn naar twaalf verschillende doelstellingen, variërend van kennismaken, beslissen, discussiëren tot het oefenen van vaardigheden en planvorming. Alle werkvormen zijn duidelijk en via eenzelfde stramien beschreven. De aangehaalde varianten laten de brede mogelijkheden zien en dagen de lezer uit om zelf maatwerk te maken. Dit maakt het boek ook voor de ervaren gebruiker van werkvormen interessant.

Bij het doorbladeren van de werkvormen bekruipt me echter af en toe het gevoel dat de auteurs wel heel graag de 120 wilden halen. Zo komt een aantal werkvormen met kleine variaties op verschillende plekken in het boek terug. Bovendien vind ik het geven van een presentatie en het werken in tweetallen nauwelijks als werkvormen te classificeren.

De werkvormen lopen sterk uiteen wat betreft de vaardigheid die je als facilitator nodig hebt om goed met de vorm te kunnen werken. Het sterrensysteem geeft daarom een indicatie van de moeilijkheidsgraad. Hierbij moet de kanttekening worden gemaakt, dat de werkvormen ook sterk verschillen in de benodigde inhoudelijke kennis en ervaring van de gebruiker. Dit aspect komt in het sterrensysteem niet tot uitdrukking. Hierdoor lijkt een werkvorm soms eenvoudig, terwijl deze in de praktijk veel lastiger tot een succes te maken is. Hierin zit zeker een valkuil voor de minder ervaren gebruiker van werkvormen.

Bij het lezen van dit boek kom je niet uit onder een vergelijking met een ander werkvormenboek dat al in 2006 is verschenen: 'Beweging in je Brein' van Monique Hampsink en Nanette Hagedoorn. Dit boek bevat zestig werkvormen, ook een respectabel aantal. Zoals te verwachtingen was, heeft 'Het groot werkvormenboek' een aanzienlijke overlap met 'Beweging in je Brein'. Sterk van 'Beweging in je Brein' zijn de prachtige vormgeving en de duidelijke indicatie van het tijdsbeslag per werkvorm. Bovendien zijn de benodigde ruimte en materialen in één oogopslag te zien. De beschrijving van de werkvormen is in beide boeken overzichtelijk en helder, waarbij 'Het groot werkvormenboek' iets dieper op de zaken ingaat.

'Het groot werkvormenboek' gaat duidelijk een stap verder dan 'Beweging in je Brein' in het toelichten van de redenen om met werkvormen te werken. In het hoofdstuk 'Waarom?' wordt ingegaan op redenen om bepaalde werkvormen in te zetten. Het is een theoretisch hoofdstuk waar een aantal zaken wel heel kort wordt aangestipt, maar dat als opfrisser lekker wegleest. De verdieping ten opzichte van 'Beweging in je Brein' geldt zeker ook voor het bieden van een handreiking bij het kiezen en toepassen van de werkvormen.

Het boek van Sasja Dirkse-Hulscher en Angela Talen begint meteen sterk. Op de tweede pagina staan werkvormen gesuggereerd voor de verschillende problemen, die je in een bijeenkomst kunt meemaken. De suggesties zijn afhankelijk van de rol die je in de bijeenkomst vervult (denk aan voorzitter, coach, gastspreker). Heel praktisch is het stappenplan voor het samenstellen van een goede bijeenkomst. In het hoofdstuk 'Welke?' staan zeven stappen om een effectieve bijeenkomst te ontwerpen en tot een goede keuze van werkvormen te komen. Dit wordt samengevat in een praktisch bouwplan voor een bijeenkomst, dat helpt bij het vormgeven ervan - zeker in combinatie met de tweede pagina van het boek. Tegelijkertijd wordt u uitgedaagd om nieuwe werkvormen, buiten uw vaste repertoire, te proberen. Het boek sluit af met tips voor het werken met werkvormen. Vijf missers worden op een rij gezet. Die lijken open deuren, maar herken ik vanuit de praktijk zeker. Daarbij is het uitleggen van diverse stappen van de werkvorm in één keer in mijn ervaring de meest gemaakte fout.

Juist de laatste hoofdstukken maken het boek zeer waardevol, omdat je hierdoor nog eens extra bewust wordt van de zin en onzin van werkvormen. Wat levert een werkvorm op en voor welke doelen en problemen zijn de verschillende werkvormen geschikt? Het 'bouwplan voor bijeenkomst' behoedt je voor het gebruik van werkvormen 'omdat het zo leuk is' en helpt focus te houden op het doel dat je wilt bereiken. Daarnaast inspireert de beschrijving van de werkvormen om er zelf mee aan de slag te gaan. Kortom: een boek dat zeker thuis hoort in de boekenkast van iedereen die regelmatig bijeenkomsten organiseert en faciliteert.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden