Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
De perfectieparadox - 'Een uitstekend boek'
16 juli 2021 | Christel Deckers

Perfectie bestaat niet. Want wie bepaalt de norm? En wie bepaalt dat het perfect moet zijn? Leg je dat jezelf op? Heb je dat van huis uit meegekregen of heb je een leidinggevende die dat eist? Mooie vragen die, in deze bijzondere tijd waarin we weer gaan opstarten (toch niet terug naar het oude?), ons uitnodigen tot reflectie.

Perfectie wordt in onze maatschappij bijvoorbeeld beschouwd als een positieve eigenschap. Perfectionisten zijn meestal harde werkers, altijd bereikbaar en vaak bereid om een stapje extra te zetten. Maar is dat wel zo? Hoe valt de balans tussen kosten en baten uit?
Helaas niet zo positief, zo blijkt uit de literatuur. Daarom is het heel fijn en goed dat Marjon Bohré-den Harder de mythe van De Perfectieparadox ontrafelt.

Bohré-den Harder start met het beschrijven van het fenomeen perfectionisme en waarom dat in zo ‘overrated' is. Waar komt het vandaan? Wat levert het op, en zeker geen onbelangrijke vraag: wat kost het?

Zij beschrijft heel helder waarom perfectionisme; ‘het onophoudelijk streven naar een onhaalbaar ideaal en daar dan een kritisch oordeel over hebben', nergens goed voor is. Hoe ziet perfectionisme eruit? 'Je denkt dat je bent wat je bereikt; je voelt vermoeidheid en uitputting door schaamte en besef van minderwaardigheid en qua gedrag besteed je veel tijd aan iets wat je eigenlijk al los had kunnen laten', aldus Bohré-den Harder.

Bohré-den Harder werpt vragen op als: Voor wie doe je zo je best? Voor jezelf, je omgeving of is het opgelegd door je leidinggevende? Is het nature of nurture of een combinatie van beide die maakt dat je perfectionistisch bent?

Experts maken onderscheid tussen drie soorten perfectionisme. Allereerst is er zelfgericht perfectionisme. Dit zijn de perfectionisten die vooral van zichzelf eisen dat ze perfect zijn. De tweede soort is sociaal voorgeschreven perfectionisme. Hierbij gaat het vooral om het voldoen aan het perfecte plaatje dat je door de buitenwereld wordt opgelegd. En ten slotte de derde soort van perfectionisme: op anderen gericht perfectionisme. Iemand die onrealistische eisen stelt aan anderen. Je kunt je voorstellen dat een leidinggevende met deze eigenschap geen feestje is voor de medewerkers.

Het tweede deel van haar boek bevat enkele vragenlijsten om te testen of je zelf perfectionistisch bent. Daarnaast geeft ze waardevolle tips voor het loslaten van je eigen perfectionisme. Hierbij onderscheidt zij 22 domeinen (niet volledig ) uit het leven waarin mensen perfectionisme rapporteren.

Als je deze domeinen voor jezelf de revue laat passeren dan krijg je zicht op je eigen (mogelijke) perfectionisme. Op deze manier kun je gemakkelijk de tips en adviezen van uit het boek toepassen. Ik geef als voorbeeld ‘pleasen'. Iedereen doet wel eens iets voor een ander, maar als je zover gaat in het pleasen van anderen dat je jezelf vergeet dan wordt het tijd om daar wat aan te doen. Dat zal niet vanzelf gaan, zo geeft ook  Bohré-den Harder aan. Want het aanleren van nieuwe vaardigheden vereist oefening en kost tijd. Om minder perfectionistisch te worden, en dus ook minder te pleasen, hebt je tien vaardigheden nodig. Dat lijkt veel maar valt in de praktijk reuze mee. Lees maar mee.

Check je ideaalplaatje, hak je doelen in stukjes, train je durfspier, leef je waarden, leer grenzen stellen, geloof niet alles wat je denkt, praat tegen jezelf als je beste vriend/in, zorg voor een energiek lichaam en een fitte geest en tenslotte maar daarom niet minder belangrijk: doe het niet alleen!
Zoek hulp, praat er met vrienden en collega's over en wees specifiek over wat je minder perfectionistisch wilt gaan doen.

Kort samengevat is De perfectieparadox een uitstekend boek over perfectionisme: wat het inhoudt en hoe je ervan afkomt. Oefening baart kunst!

Christel Deckers is een zeer ervaren bestuurder, o.m. lid van bestuur van de NBA, adviseur en commissaris zowel binnen de zorg als in het onderwijs. Zij is gepromoveerd aan de Business School of Economics in Nijmegen en doet nu onderzoek aan de Erasmus Universiteit naar Bestuur en Toezicht in de zorg. Kernwoorden in haar werk zijn: We doen het samen, met plezier naar je werk en de juiste mens op de juiste plek. www.christeldeckers.nl.


De perfectieparadox - 'Een nuttige en praktische handleiding'
27 mei 2021 | Liesbeth Tettero

Wat is er mis met perfectie? Met dingen heel goed willen doen? Niet snel tevreden zijn? Veel, stelt organisatiepsycholoog Marjon Bohré-Den Harder. Perfectionisme lijkt goed, maar de voordelen ervan wegen niet op tegen de nadelen. 

De Perfectieparadox is de weerslag van gedegen onderzoek naar het verschijnsel perfectionisme, maar vooral ook een handleiding om de schadelijke gevolgen van perfectionisme tegen te gaan op individueel, team- én organisatieniveau.

Onhaalbare idealen
Een blog van Bohré-Den Harder met de titel ‘Perfect door de crisis' leidde tot de vraag van de uitgever: of ze een boek wilde schrijven over perfectionisme. Een mooie uitdaging middenin de coronatijd. Ze pakte het grondig aan. In het eerste deel van het boek onderzoekt ze het fenomeen perfectionisme vanuit verschillende wetenschappelijke en praktische invalshoeken. Belangrijk is de constatering dat perfectionisme altijd een sociale component heeft: een perfectionist wil dingen erg goed doen, om bewust of onbewust goedkeuring te krijgen van de omgeving. Sterker nog: een perfectionist legt de lat zo hoog dat het ideaal onhaalbaar is. Het is nooit goed genoeg. En dan komen de nadelen al snel boven tafel: perfectionisme leidt tot uitstelgedrag, stress en burn-outs. En daaruit blijkt de paradox uit de titel: het onophoudelijk streven naar het onhaalbare ideaal dat perfectie is, leidt uiteindelijk tot een lager resultaat dan mogelijk zou zijn.

Ken jezelf
Hoe perfectionistisch ben jij zelf eigenlijk? Aan de hand van 45 stellingen kun je dat met het boek in de hand uitzoeken. Pieker je over fouten die je gemaakt hebt? Hangt je gevoel van eigenwaarde af van je prestaties? Ben je gefrustreerd als anderen fouten maken? De stellingen laten de diversiteit van het onderwerp zien, het gaat niet alleen over dingen zo goed mogelijk doen. Ook verhelderend is het hoofdstuk met maar liefst 22 gebieden waarop mensen perfectionistisch kunnen zijn: je werk, uiterlijk, sociale relaties, eetgewoonten, time management. En deze lijst is niet eens uitputtend... Best confronterend, zouden er mensen zijn die op geen enkel gebied perfectionistisch zijn?

Tijd voor actie
Perfectionisme is niets nieuws. In 1950 noemde de psychoanalyticus Karen Horney perfectionisme al: ‘The tyranny of the shouds'. En Brené Brown heeft het in haar werk zelfs over een verslaving, de verslaving aan goedkeuring van anderen. Niets nieuws onder de zon dus, maar er is wel steeds meer perfectionisme. Bohré-Den Harder ziet de neoliberale prestatiemaatschappij als belangrijke oorzaak: individuele prestaties en ‘scoren' zijn steeds belangrijker geworden. ‘Succes is een keuze.' En perfecte plaatjes in reclames en op social media helpen natuurlijk ook niet... Het is dus hoog tijd om actie te ondernemen.

Hoe kom je ervan af?
Deel twee van het boek gaat daarover: hoe kom je ervan af? Voor individuen die van hun perfectionisme af willen, biedt Bohré-Den Harder tien handvatten. Een mooie verzameling oefeningen op basis van onder andere het werk van Carol Dweck: ontwikkel ‘growth mindset' (van ‘dat kan ik niet' naar ‘dat kan ik nog niet') en de Acceptance and Commitment Therapy. Ook leidinggevenden van perfectionisten krijgen concrete tips, zoals het belang van georganiseerde feedback. Laat perfectionisten niet zwemmen onder het mom ‘geen nieuws is goed nieuws', dat werkt voor hen niet. Op team- en organisatieniveau benadrukt Bohré-Den Harder het belang van psychologische veiligheid. Als organisaties bijvoorbeeld uitdragen dat fouten maken prima is, daar kunnen perfectionisten niets mee als ze die veiligheid niet ervaren.

Afkomen van perfectionisme levert ook weer een paradox op: verwacht niet dat dat perfect kan. ‘Word een herstellend perfectionist' is een treffend motto. Om de link met Brown nogmaals te leggen: het is een verslaving. Bohré-Den Harder heeft met De perfectieparadox een nuttige en praktische handleiding geschreven om daarvan af te kicken.

Liesbeth Tettero is trainer en coach in het openbaar bestuur (www.publice.nl) en voor ambitieuze vrouwen (feminsterie.nl)


De perfectieparadox - 'Sterk boek over wolf in schaapskleren'
7 mei 2021 | Martin van Staveren

Perfectie is een maatschappelijke plaag en maakt meer kapot dan je lief is. Dit is mijn onvermijdelijke conclusie na het lezen van De Perfectieparadox - Stop met perfectionisme en word beter dan ooit van Marjon Bohré-den Harder.

De Perfectieparadox van Marjon Bohré-den Harder is een sterk boek over een wolf in schaapskleren: perfectionisme op het werk en in de rest van je leven. Hoe daar mee om te gaan? Door een herstellend perfectionist te worden. Als individu, als teamlid, als burger.   

‘Ik kan nogal perfectionistisch zijn', stamelde de auteur tijdens een sollicitatiegesprek voor misschien wel de perfecte baan. Dit naar aanleiding van een sleetse sollicitatievraag: ‘En wat is je slechte eigenschap?' Perfectionisme was niet het juist antwoord, althans volgens de sollicitatiecommissie. Of ze die baan uiteindelijk heeft gekregen blijft in het midden. Feit is wel dat Marjon Bohré - Den Harder zich heeft ondergedompeld in het fenomeen perfectionisme. Met als resultaat het boek De perfectieparadox: Stop met perfectionisme en word beter dan ooit.

Het boek bestaat uit twee delen. In het eerste deel verkent Bohré-den Harder wat perfectionisme eigenlijk is. ‘Fear in really good shoes', aldus de Amerikaanse schrijver Elizabeth Gilbert. Vanuit de hedendaagse wetenschap heeft perfectionisme twee kenmerken. Het gaat over het willen realiseren van onhaalbare doelen en tegelijkertijd om zorgen over het oordeel van jezelf en andere over het (niet) halen van die doelen. Dit uit zich in gedachten, gevoelens en gedrag. Denk bij dit laatste aan focus op fouten (doorgeschoten risicomijding) en daardoor overactief controleren (van jezelf en van anderen). Waarschijnlijk herken je dit niet alleen als kenmerken van individuen. In veel organisaties en onze samenleving zijn dit bepaald geen onbekende fenomenen.

Deel 1 bevat daarnaast een enquête met 45 vragen om inzicht te krijgen in je eventuele mate van perfectionisme. Die kan zich overigens over totaal verschillende domeinen uitstrekken. Zo kan je in je werk een perfectionist zijn en niet in het huishouden (of omgekeerd). Talent voor perfectionisme is niet zozeer aangeboren. Het is meer ‘een aangeleerd reactiepatroon waarvan je denkt dat het helpt om te gaan met lastige sociale situaties'. Bijvoorbeeld situaties op het werk. In werkelijkheid, en zeker op termijn, helpt perfectionisme je juist helemaal niet. De bijgeleverde stress is bijvoorbeeld slecht voor je gezondheid. In relaties gaat perfectionisme vaak gepaard met eenzaamheid en conflicten. Op het werk leidt perfectionisme tot uitstelgedrag en micromanagement.

Kortom, meer dan voldoende redenen om ook Deel 2 te lezen. De hoofdstukken in dit deel gaan over het leren loslaten van perfectionisme. Het bevat vele vaardigheden, oefeningen en tips om hiermee aan de slag te gaan. Zowel individueel als met je team. Ook leidinggeven aan perfectionisten komt expliciet aan bod. Denk aan helpen met prioriteren en helpen leren omgaan met fouten. Wat mij betreft urgent en relevant: het overleven in onze ‘perfecte wereld' krijgt eveneens aandacht. Dit is de wereld van de ideaalplaatjes, die we dagelijks vanuit de reclame krijgen voorgeschoteld. En die we zelf vanuit onze eigen sociale media dapper in stand houden. In de woorden van de auteur: ‘De hele dag zijn er boodschappen, berichten om je heen die je laten zien hoe belangrijk het is om perfect te zijn.' Alleen al het doseren en toetsen van deze perfectieprikkels aan de realiteit is forse, eerste stap om hier beter mee om te gaan.

Dit boek heeft me een aantal spiegels voorgehouden. Er is een aantal domeinen waarop het streven naar perfectie mij niet vreemd is. Alleen al dit bewustzijn helpt me om deze plaag wat los te laten, ervaar ik de afgelopen dagen. Bijvoorbeeld om geen perfecte recensie te willen schrijven. Wat hier nu staat, vind ík goed genoeg. Vanaf nu ben ik namelijk herstellend perfectionist. In de woorden van zakenvrouw en auteur Sheryl Sandberg, een van de treffende quotes in De perfectieparadox: ‘Done is better than perfect'. Punt.   

Martin van Staveren adviseert, doceert en schrijft over realistisch(er) omgaan met onzekerheden, risico’s én kansen. Hij schreef verschillende boeken, en Iedereen risicoleider: Waarde realiseren én behouden in een onzekere wereld is zijn nieuwste boek.


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden