Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Veldgids Psychologische veiligheid - 'Waardevolle praktijkkennis'
19 mei 2021 | Corien Plaisier

Na het uitlezen van Psychologische veiligheid bleef ik zitten met de vraag hoe je het nu in het echt aanpakt... Nu is er de Veldgids Psychologische veiligheid, van dezelfde auteurs en hierin wordt mijn vraag volledig beantwoord. Sterker nog: ze bieden veel meer dan ik hoopte.

In Veldgids Psychologische veiligheid maak je kennis met alle middelen die je kunt inzetten om psychologische veiligheid te realiseren. Uiteraard staat in de veldgids beschreven hoe je psychologische veiligheid in teams creëert. Maar er is ook een website gemaakt. Op het deel voor leden krijg je toegang tot content die helpt om zelf aan de slag te gaan met je team. De interventies die in de veldgids worden besproken vind je daar, met nog meer verdiepend materiaal erbij. Met een code die voorin de Veldgids te vinden is krijg je 3 maanden gratis toegang tot dit materiaal.

Terug naar het boek. De auteurs geven een voorbeeld waarin ze beschrijven dat psychologisch veilige teams meer fouten maken. Dat komt niet, omdat ze het slechter doen, maar omdat het veilig is je fouten te delen zonder dat je helemaal afgebrand wordt door je collega's. Delen is één van de vijf aspecten van psychologische veiligheid die in hoofdstuk 2 worden uitgelegd. Per onderdeel bespreken de auters signalen waaraan je kunt herkennen hoe een team er voor staat. Een handig lijstje aan het eind van dit hoofdstuk met wat het wel en niet inhoudt helpt de signalen snel te herkennen.

In het volgende hoofdstuk leggen de auteurs uit hoe psychologische veiligheid werkt aan de hand van 3 factoren, heel mooi neergezet in een model met een driepoot krukje: als je één poot mist, val je om. In deel 2 van het boek leggen de auteurs uit hoe je kunt meten hoe het gesteld is met de psychologische veiligheid in een team. Daar is een test voor ontwikkeld en deze test is te vinden op de website. De uitkomst is direct zichtbaar op het scherm. Na het doen van de test is het advies om met het team de individuele resultaten te bespreken. Met deze uitkomst moet je wat, maar hoe dan?Daarop geeft deel 3 van het boek antwoord, met allerlei werkvormen, oefeningen en scripts kun je aan de slag met het team om de zo nodige psychologische veiligheid te realiseren.

Al met al is Veldgids Psychologische Veiligheid een heel volledig en goed leesbaar boek met waardevolle praktijkkennis. Een aanrader voor iedere teamleider of adviseur die met teamontwikkeling bezig is.

Corien Plaisier is eigenaar van Stippels & Co en werkt als een organisatieadviseur en coach om teams beter met elkaar te laten samenwerken. Verder werkt ze als coach voor haar bedrijf Doorleven na kanker.


Veldgids Psychologische veiligheid - 'Maakt eerdere theorie praktisch'
11 maart 2021 | Henk Jan Kamsteeg

Vrijuit zeggen wat jij ergens echt van vindt. Het vertrouwen hebben dat je deel uitmaakt van de groep en dat je mening ertoe doet. Met nieuwe plannen durven komen. Het zijn enkele kenmerken van iemand die zich veilig voelt op de werkvloer.

Een gevoel van veiligheid bevordert niet alleen je eigen werkgeluk, maar helpt ook de groei van de organisatie waar je mag werken. Psychologische veiligheid is essentieel. En daarom schreven Hans van der Loo en Joriene Beks na hun eerdere boek Psychologische veiligheid nu ook een veldgids, om eerder gedeelde theorie nu praktisch te kunnen maken.

Wat psychologische veiligheid inhoudt, deelden de auteurs dus al (zie ook mijn bespreking van hun eerdere boek). Laten we dus direct de praktijk induiken. Hoe kunnen we werken aan zogenoemde ‘safe teams', daar waar zowel de kwaliteit van de psychologische veiligheid als de kwantiteit van de energie hoog is? De auteurs beginnen met het delen van nudges, 'prikkels die een duwtje in de rug geven om gewenst gedrag te bevorderen.' Prikkels die, zo waarschuwen Van der Loo en Beks vooraf, alleen gegeven mogen worden wanneer ze komen vanuit aandacht, authenticiteit en vanuit een blijvende actieve houding. Enkele, van de 30 aangereikte, nudges op een rijtje:

Nudges
1) Verzamel documenten, brochures of wervingsteksten van je eigen organisatie en screen deze op onbewuste associaties en blinde vlekken voor bepaalde verschillen of minderheden. Bedenk vervolgens alternatieve teksten.
2) Herkader met een krachtige vraag. Dit is een vraag die je voortdurend blijft stellen om tot de kern van je activiteiten te komen. Zoals een projectleidster in een ziekenhuis besloot om consequent de vraag te stellen of alles de afgelopen dag zo veilig was als je zou willen om optimaal aan je patiënten te kunnen werken. 'Deze vraag raakte de zorgverleners in de kern van hun professionaliteit.' Welke vraag zou bij jou het verschil kunnen maken?
3) Ongeschreven regels doorbreken. Schrap bijvoorbeeld de regel dat de voorzitter van een teammeeting altijd dezelfde persoon moet zijn. Zorg voor roulerend voorzitterschap.
4) Laat tegengestelde meningen horen. Voorkom dat altijd dezelfde collega aan het woord is. Laat bijvoorbeeld eerst iedereen een standpunt over een bepaalde kwestie op papier zetten om deze vervolgens te delen. Dit voorkomt onbedoeld groepsconformisme.

Naast het nudgen, is het belangrijk als leidinggevende voorbeeldgedrag te laten zien. 'Een kwestie van praktisch voorleven: laten zien hoe het werkt en dat het werkt.' Weer enkele voorbeelden.

Voorbeeldgedragingen
1) Handel vanuit een groei gerichte mindset. Stel voortdurend vragen aan de ander, laat zien dat je van hem of haar wilt leren.
2) Let op de verborgen signalen van lichaamstaal. Een frons, een opgetrokken wenkbrauw, ze kunnen je mooie woorden in een klap te niet doen.
3) Diep werk. Geef het goede voorbeeld door duidelijk te maken dat je een bepaalde periode ongestoord wilt werken. Zonder je dus af en toe af en ga als een monnik aan het werk. 'Niet alleen je prestaties zullen drastisch stijgen, jouw gedrag is een voorbeeld voor anderen.'
4) Cool blijven wanneer de druk groeit. Houd het hoofd koel. 'Verval niet in negatieve somberheid. Neem een time-out. Denk na over wat er precies aan de hand is. En ga dan zo snel mogelijk aan de slag om het probleem op te lossen.'
 
Nee, gemakkelijk is het misschien allemaal niet. Maar onmogelijk zeker ook niet. Iedere werkgever en werknemer verdient psychologische veiligheid op de werkvloer. Het maakt het werk niet alleen leuker, maar zeker ook effectiever.

Henk Jan Kamsteeg is eigenaar van het trainingsbureau Proistamenos. Hij heeft trainingen en coaching op het gebied van (persoonlijk) leiderschap en storytelling. Daarnaast is hij auteur van diverse boeken zoals Dienend leiderschapDe kracht van het compliment en Spreken met passie; de kracht van storytellingwww.hjkamsteeg.nl


Veldgids psychologische veiligheid - 'Concrete acties'
1 februari 2021 | Jasmijn Mioch

Impact maken door het goede voorbeeld te geven. Leidinggevenden die de psychologische veiligheid binnen hun team willen vergroten, moeten echt zelf aan de bak, menen de auteurs van deze veldgids.

Als je bewust werkt aan de drie V's: Vertrouwen, Vrijmoedigheid en Verschil maken kun je een goed voorbeeld worden, stellen Joriene Beks en Hans van der Loo in hun Veldgids psychologische veiligheid. Na een vleugje theorie presenteren ze kenmerken, factoren en aanvliegroutes van psychologische veiligheid in pakkende lijstjes en geheugensteuntjes. De doelen zijn ambitieus - maar bereikbaar - en de bijbehorende reflectievragen zetten aan tot nadenken over de eigen werkpraktijk zonder zweverig te worden.

Hoe vervolgens zelf aan de slag te gaan? Antwoord op die vragen volgen in deel 2 en 3. Beks en Van der Loo komen daarin met een scala aan werkvormen en methodieken in de vorm van voorbeeldgedrag, nudges en scripts. Deel 2 is met name geschikt voor lezers die zelf in een team of organisatie aan de slag willen met het analyseren van de status quo. Verfrissend om te lezen dat je zelf al veel kunt bereiken, zonder uitgebreide plannen of experts.

De auteurs schenken ruim aandacht aan barrières en vooroordelen over het thema sociale veiligheid binnen organisaties in het laatste, meest praktische gedeelte. De moed zinkt de lezer bijna in de schoenen. Bijna. Gelukkig volgen daarna  - naast bemoedigende woorden -  ook concrete acties die je direct kunt toepassen binnen je eigen team. Inclusief een hele trits vragen die je kunt stellen en pakkende voorbeelden. Tijdens het lezen begint het te kriebelen: leidinggevenden en professionals worden steeds actief uitgenodigd om stap voor stap te groeien naar een positieve werksfeer. Het aantal factoren en strategieën in het boek is groot en kan overdonderend overkomen. Kies iets waarmee je als eerste aan de slag wilt en zorg dat je de veldgids bij de hand hebt voor het moment dat je toe bent aan de volgende zet.

Jasmijn Mioch is adviseur Learning & Development met een specialisme op het gebied van leiderschapsontwikkeling. Daarnaast schreef zij een gastbijdrage in het boek Hybride van Matthijs Steeneveld over Blended Learning en is zij redacteur bij het Tijdschrift voor Ontwikkeling in Organisaties (TvOO).


Veldgids Psychologische veiligheid - 'Vlot en praktisch'
22 januari 2021 | Dick Rochat

Ik was blij verrast met deze titel. Temeer het grasland van psychologische veiligheid nog niet kaalgevreten is. Sterker nog, met het eerdere boek Psychologische Veiligheid, en nu deze veldgids over psychologische veiligheid is het echte ontginnen begonnen.

De titel Veldgids Psychologische veiligheid verraadt beweging, op weg zijn en ontdekken. En dat maken de auteurs waar. Als je door de veldgids gaat heb je de indruk dat beide kenners met je meelopen zonder je hand vast te houden. Al zou je dat willen, dan zeggen zij: ‘Probeer het eerst zelf, wij zijn in de buurt’. Ik heb dat beleefd als influisteren en op tijden een duwtje in de rug.

De veldgids is als een navigatiesysteem dat je helpt aan te komen waar je zijn wilt. Het biedt je een landkaart en diverse routes, waarbij je kunt kiezen uit allerlei opties. De gids laat je vrij om keuzes te maken die bij jouw energie, ervaring en werksituatie passen. Een ding staat voor mij voorop. Als je aan de reis in het land van de psychologische veiligheid wilt beginnen, neem dan niet alleen het eerder verschenen boek mee, maar zeker ook deze veldgids. En vul je rugzak met een flinke dosis moed en een klok die langzamer loopt. Want je hebt ze alle vier nodig om je mentaal en emotioneel te voeden en goed te voelen, zodat je zaken structureel kunt veranderen.

Evenals het boek is deze veldgids vlot en praktisch geschreven. En daarmee toegankelijk voor een breed publiek. Wat mede komt door de gekozen opmaak en visualisaties. De gids biedt naast interventies (hoe en wat), filmpjes, spiegels, plaatsen om te overdenken en scripts van zeer herkenbare werksituaties. Ze zetten je soms stil, of in de vertraging en dan weer in beweging. Krachtige vragen dwingen je tot dieper en breder nadenken en hebben ook de functie van parkeren en foerageren.

Wat ook uit deze veldgids blijkt, psychologische veiligheid is in de kern een eenvoudig thema, maar in de uitvoering verre van gemakkelijk. Zo is kennis van interpersoonlijke en intrapersoonlijke thematiek, en groepsgedrag een ‘need to have’. Dit om bepaalde praktijkvoorbeelden goed te begrijpen en om met de interventies aan de slag te kunnen. Blanco dit landschap instappen kan je doen verdwalen of verzuipen.  

Aandachtspunt. De veldgids wekt de indruk dat managers en teams ook diepere en structurele problemen in de groepsdynamiek en in de onderstroom zelf kunnen oplossen. Dat is in bepaalde situaties, ik noem dat oppervlakteborrels, zeker het geval. Bij dieper duiken en graven komt vaak ook persoonlijke problematiek van teamleden naar boven en de nodige oude groepspijn. Dan is hulp van een professional nodig en geen zelfbenoemde expert of een manager die hunkert naar het perfectionisme van een alleskunner. En dit adagium wordt steeds actueler als er over leiderschap en verandering wordt gesproken. Het is een falsificatie van wie wij zijn als mens; een levend wezen dat imperfect is.

Want als leiderschap en volgerschap perfect zouden zijn, dan zou psychologische onveiligheid niet bestaan en de uitspraak ‘medewerkers verlaten geen organisaties, maar bazen’, ongegrond.

Dick Rochat is leiderschapscoach, dwarse denker, begeleider, schrijver en spreker. Met zijn thema ‘coaching voor luie leiders’ leert hij managers en volgers op een andere, meer bewuste manier actief te zijn. Zijn missie is leiderschap vanuit heel de mens. www.dickrochat.nl


Veldgids Psychologische veiligheid - 'Praktische tools'
15 januari 2021 | Annemieke Figee

Na hun succesvolle eerste boek over het thema Psychologische veiligheid, komen Hans van der Loo en Joriene Beks met een vervolg: Veldgids psychologische veiligheid.

Waar Beks en Van der Loo in hun eerdere boek aan de hand van sprekende voorbeelden alle wetenschappelijke kennis over Psychologische veiligheid en het belang ervan voor je op een rij zetten, willen ze met dit boek een vervolgstap maken. De veldgids staat boordevol praktische tips en werkvormen om in het dagelijkse werk de psychologische veiligheid in jouw team(s) te versterken. Want dat er altijd iets te verbeteren is rond dit thema en hoe belangrijk dat bovendien is, maken beide boeken zeer duidelijk.

De veldgids is opgebouwd uit drie delen. Stapsgewijs helpen Beks en Van der Loo je om het thema psychologische veiligheid in jouw team of organisatie op de agenda te krijgen en samen met je collega's te werken naar nog betere prestaties. Naar een klimaat waarin vertrouwen heerst, iedereen zich vrijmoedig gedraagt en waarin mensen het verschil (durven) maken.

In het eerste deel schetsen de auteurs nog eens in vogelvlucht wat het begrip psychologische veiligheid inhoudt, hoe het samenhangt met teamprestaties en waarom het slim is het thema hoog op de agenda te zetten. Beks en van der Loo schetsen puntsgewijs hoe je de vijf kenmerken van psychologische veiligheid, en de drie factoren die daarbij een belangrijke rol spelen, kunt herkennen in de praktijk.

In deel 2 nodigen de auteurs je uit om een diagnose te maken, liefst samen met je collega's. Ze pleiten voor een groepsgerichte aanpak, het liefst zonder al teveel bemoeienis van externe specialisten. Want een belangrijk thema als psychologische veiligheid besteed je niet uit. Het vraagt om leiderschap van alle betrokkenen. Het vraagt bovendien een structurele investering in tijd (geen zoveelste check in the box door iedereen een dag op de hei te gunnen en daarna weer verder te gaan als altijd) en leiders die zich met hart en ziel verbinden aan het thema. Ik kan het daar alleen maar hardgrondig mee eens zijn.

Handige checklists en gerichte vragen helpen je om met elkaar het gesprek te voeren over de vijf ingrediënten van psychologische veiligheid en de drie factoren die een cruciale rol spelen bij het bouwen aan psychologische veiligheid. Daarnaast delen de auteurs een aantal nuttige observatieopdrachten, die je helpen om tijdens groepssituaties beter zicht te krijgen op de psychologische veiligheid van jouw team(s). Ik vind vooral de korte observatiehandreikingen nuttig. Het uitgebreide observatieformulier dat de auteurs delen, mist wat mij betreft praktisch nut. Er staan zoveel punten op, dat het z'n doel mist.

Voordat je doorgaat naar deel 3 raad ik je aan om eerst focus aan te brengen. Na deel 1 en 2 wordt duidelijk hoe veelomvattend het fenomeen psychologische veiligheid is. Je kunt na deel 1 en 2  zomaar met een eindeloze waslijst aan verbeterpunten op de proppen komen. Mijn advies zou zijn: doe één ding tegelijk. Kies uit de veelheid aan mogelijke verbeterpunten één of twee verbeterpunten uit. Of versterk wat er al is en de potentie heeft nog beter te worden. Dat helpt je om in de veelheid aan werkvormen, door van der Loo en Beks nudges genoemd, enige orde aan te brengen en er het beste uit te halen.

De nudges in deel 3 zijn helder beschreven en goed uitvoerbaar in de dagelijkse werkpraktijk. Dat maakt ze sterk. Beks en van der Loo nodigen je steeds ook uit om stil te staan bij al geboekte successen en aanwezig kwaliteiten. Zo blijft het leuk om met dit veelomvattende thema aan de slag te zijn.
De auteurs hebben met Veldgids psychologische veiligheid de intentie om de lezer praktische tools te geven om de psychologische veiligheid in teams en organisaties te versterken. Zonder al te veel poespas en eindeloze heisessies. Wat mij betreft zijn ze daar mooi in geslaagd.

Annemieke Figee is psycholoog en teamcoach. Samen met Léonie van Rijn ontwikkelde zij het Spel der ongeschreven regels en schreef ze drie boeken: Groepsdruk, Ongeschreven regels en Samenwerken voor gevorderden.


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden