Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Actorenanalyses
24 mei 2012 | Paul Groothengel

Of het nou gaat om een nieuwbouwproject, het invoeren van Europese regels of de aanleg van een nieuwe metrolijn, er zijn altijd mensen en partijen bij betrokken met uiteenlopende belangen. De vraag is dan: hoe proberen zij hun invloed uit te oefenen? Door tijdig te analyseren wat de belangen en machtsposities van al die mensen en partijen zijn, bereik je eerder breed gedragen oplossingen. Dat stellen Leon Hermans en Telli van der Lei, beide universitair docent aan de TU Delft. in hun boek Actorenanalyses.

De auteurs zijn gepromoveerd op dit onderwerp en vonden dat in de huidige managementpraktijk te weinig aandacht is voor de actorenanalyse, die in de wetenschap al volledig is ingeburgerd. Jammer, want partijen en belanghebbenden zouden veel kunnen leren van zo’n actorenanalyse, en beter met problemen kunnen omgaan.

Een actorenanalyse is een methode om de invloed van partijen waar je bijvoorbeeld als bedrijf of projectuitvoerder mee te maken hebt, in kaart te brengen. Zo zie je gestructureerd de invloeden over en weer van alle betrokken partijen. Stakeholderanalyses zijn in het bedrijfsleven veel bekender. Waar het bij een actorenanalyse gaat om het in kaart brengen van de invloed van de medebeslissers, draait het bij een stakeholderanalyse alleen om de belanghebbenden.

Nadenken over de invloed van actoren als concurrenten, medestanders, stakeholders of aandeelhouders, is belangrijk, stellen de auteurs. Uiteindelijk kunnen veel projecten en (beleids)strategieën alleen succesvol zijn als ze gesteund worden door anderen. Hermans en Van der Lei zijn ervan overtuigd dat gestructureerd nadenken over actoren meer oplevert dan een middagje filosoferen met de benen op tafel. In hun boek beschrijven ze vijf uiteenlopende methoden van actorenanalyse, geschikt voor situaties als conflicten, onderhandelingen, impasses of debatten. Om aan de noodzakelijke data te komen, hoef je niet altijd alle actoren te interviewen. Zo kan je ook aan de hand van serious games, denk aan de speltheorie, vanachter je bureau een actorenanalyse doen, en pas daarna met de actoren in gesprek gaan.

Infrastructuurprojecten pakken meestal duurder uit dan begroot (pikant is dan ook dat het voorwoord van dit boek geschreven is door de directeur van de hoofdstedelijke Dienst Noord/Zuidlijn). Een actorenanalyse kan dan baat hebben. Een illustratief voorbeeld in ‘Actorenanalyses’ gaat over een project waarbij de gemeente Den Haag een straat opnieuw wilde inrichten. De aannemer deed een actorenanalyse, en dat bleek een goede methode om het gesprek met de omgeving aan te gaan. Er werd beter gecommuniceerd met de omwonenden, daarmee voorkwam de aannemer protesten en vertraging. Tegelijk leverde deze analyse ook een geschikter ontwerp op, zodat de straat ook beter werd ingericht voor een nabijgelegen school en verzorgingshuis.


2 mei 2012 | Joost van Driessen

Leon Hermans en Telli van der Lei schreven het boek Actorenanalyses: Methoden voor een succesvol beleid of project. Verschillende situaties vergen elk een andere methode en al die methoden komen in dit boek aan bod. Waarom? In het voorwoord wordt die vraag beantwoord: Projecten die vanaf het begin een stakeholderanalyse hebben ontwikkeld en die regelmatig evalueren en aanpassen, zijn effectiever in de omgang met hun omgeving. En omdat geen enkel project losstaat van de omgeving, zijn actorenanalyses nodig.

In Actorenanalyses wordt bewust over 'actoren' gesproken. Dat zijn alle betrokkenen rondom een project (of beleidsontwikkeling, door de auteurs apart onderscheiden). Hoewel een 'actor' vaak als hetzelfde gezien wordt als de Engelse 'stakeholder' is die laatste eigenlijk letterlijk een 'belanghebbende'. Actorenanalyse gaat uit van een breder begrip voor wat betreft de betrokkenen. Zo is er aandacht voor projecten (waar tenminste een groep actoren vaak een duidelijk doel voor ogen heeft), maar ook voor conflicten (waar actoren soms tegenover elkaar staan) en onderhandelingen (waar de actoren bereid zijn tot interactie). Ook debat en impasse komen aan bod. Elk van de situaties heeft een eigen methode voor actorenanalyse. De schrijvers geven zelfs een methode (een stappenplan) om te bepalen wat de juiste methode is voor een bepaalde situatie.

Leon Hermans en Telli van der Lei geven goede beschrijvingen van de verschillende methoden. De traditionele project-stakeholderanalyse zelfs één keer 'quick-and-dirty' én een keer diepgaander. Na de situatiebeschrijving (wat is er aan de hand?) en de beschrijving van de methode (hoe gaan we dat aanpakken?) volgen zeer uitgebreide en aansprekende voorbeelden. Die zijn erg illustratief voor de methode en maken de methode veel beter te begrijpen dan alleen de theoretische behandeling.

De schrijvers beogen 'snel en laagdrempelig inzicht te geven in de verschillende manieren waarop je belanghebbenden in kaart kan brengen'. Snel en laagdrempelig is het boek niet. Het bevat bijna 250 pagina's. De tekst leest vrij prettig, maar komt toch behoorlijk in de buurt van een wetenschappelijk boek, compleet met wetenschappelijk raamwerk, eindnoten en literatuurlijst. Je leest het niet even snel om wat kennis op te doen over actorenanalyse. Voor 'laagdrempelig' is meer nodig dan het gebruik van 'je' in plaats van 'u'.

Een boek over actorenanalyse hoeft ook helemaal niet 'snel en laagdrempelig' te zijn. Door de gekozen vorm geeft het boek een bepaald impliciet vertrouwen: Dit zit inhoudelijk wel goed. Ook na goed bestuderen kom ik tot de conclusie: Dit is erg goed en erg volledig materiaal. Het onderwerp verdient ook geen vluchtige behandeling. Zoals de schrijvers zelf ook aangeven kan een goede actorenanalyse heel erg veel opleveren in een project. Het zou daarom een essentieel onderdeel moeten zijn. We hebben het immers vaak niet over randverschijnselen, maar over de kern van de zaak. Bijvoorbeeld bij een onderhandeling, waar je met de techniek 'value-focused thinking' rechtstreeks met de kern van het vraagstuk bezig bent.

Ik geef het boek niet het predicaat 'snel en laagdrempelig' maar kies voor 'degelijk en volledig'. Hermans en van der Lei hebben de methoden voor actorenanalyses terecht de aandacht gegeven die ze verdienen.


Actorenanalyses
2 mei 2012 | Joost van Driessen

Leon Hermans en Telli van der Lei schreven het boek Actorenanalyses: Methoden voor een succesvol beleid of project. Verschillende situaties vergen elk een andere methode en al die methoden komen in dit boek aan bod. Waarom? In het voorwoord wordt die vraag beantwoord: Projecten die vanaf het begin een stakeholderanalyse hebben ontwikkeld en die regelmatig evalueren en aanpassen, zijn effectiever in de omgang met hun omgeving. En omdat geen enkel project losstaat van de omgeving, zijn actorenanalyses nodig. In Actorenanalyses wordt bewust over 'actoren' gesproken. Dat zijn alle betrokkenen rondom een project (of beleidsontwikkeling, door de auteurs apart onderscheiden). Hoewel een 'actor' vaak als hetzelfde gezien wordt als de Engelse 'stakeholder' is die laatste eigenlijk letterlijk een 'belanghebbende'. Actorenanalyse gaat uit van een breder begrip voor wat betreft de betrokkenen. Zo is er aandacht voor projecten (waar tenminste een groep actoren vaak een duidelijk doel voor ogen heeft), maar ook voor conflicten (waar actoren soms tegenover elkaar staan) en onderhandelingen (waar de actoren bereid zijn tot interactie). Ook debat en impasse komen aan bod. Elk van de situaties heeft een eigen methode voor actorenanalyse. De schrijvers geven zelfs een methode (een stappenplan) om te bepalen wat de juiste methode is voor een bepaalde situatie.

Leon Hermans en Telli van der Lei geven goede beschrijvingen van de verschillende methoden. De traditionele project-stakeholderanalyse zelfs één keer 'quick-and-dirty' én een keer diepgaander. Na de situatiebeschrijving (wat is er aan de hand?) en de beschrijving van de methode (hoe gaan we dat aanpakken?) volgen zeer uitgebreide en aansprekende voorbeelden. Die zijn erg illustratief voor de methode en maken de methode veel beter te begrijpen dan alleen de theoretische behandeling.

De schrijvers beogen 'snel en laagdrempelig inzicht te geven in de verschillende manieren waarop je belanghebbenden in kaart kan brengen'. Snel en laagdrempelig is het boek niet. Het bevat bijna 250 pagina's. De tekst leest vrij prettig, maar komt toch behoorlijk in de buurt van een wetenschappelijk boek, compleet met wetenschappelijk raamwerk, eindnoten en literatuurlijst. Je leest het niet even snel om wat kennis op te doen over actorenanalyse. Voor 'laagdrempelig' is meer nodig dan het gebruik van 'je' in plaats van 'u'.

Een boek over actorenanalyse hoeft ook helemaal niet 'snel en laagdrempelig' te zijn. Door de gekozen vorm geeft het boek een bepaald impliciet vertrouwen: Dit zit inhoudelijk wel goed. Ook na goed bestuderen kom ik tot de conclusie: Dit is erg goed en erg volledig materiaal. Het onderwerp verdient ook geen vluchtige behandeling. Zoals de schrijvers zelf ook aangeven kan een goede actorenanalyse heel erg veel opleveren in een project. Het zou daarom een essentieel onderdeel moeten zijn. We hebben het immers vaak niet over randverschijnselen, maar over de kern van de zaak. Bijvoorbeeld bij een onderhandeling, waar je met de techniek 'value-focused thinking' rechtstreeks met de kern van het vraagstuk bezig bent.

Ik geef het boek niet het predicaat 'snel en laagdrempelig' maar kies voor 'degelijk en volledig'. Hermans en van der Lei hebben de methoden voor actorenanalyses terecht de aandacht gegeven die ze verdienen.


25 april 2012 | Nico Jong

Projecten en beleidsprocessen kunnen alleen succesvol zijn als zij actief en passief gesteund worden door verschillende betrokken partijen of actoren. Daarom is het belangrijk om goed na te denken over de mogelijke invloed van al die actoren, zoals concurrenten, medestanders, stakeholders en aandeelhouders. Om te voorkomen dat het denkproces alle kanten opvliegt, is het verstandig er structuur in aan te brengen. Structuur geeft namelijk richting en stuurt je waarneming en oordeel. Je kunt daarbij gebruikmaken van verschillende methoden. Leon Hermans en Telli van der Lei brachten die bij elkaar in hun boek 'Actorenanalyses'.

Als projectleider of beleidsmaker moet je een goed beeld zien te krijgen van de verschillende betrokken partijen, hun belangen, hun machtspositie en onderlinge relaties. Door de actoren in kaart te brengen kun je beter nadenken over passende vormen in het ontwerp van participatieve of interactieve processen of over strategische keuzes. Onder actorenanalyse verstaan de auteurs alle methoden die tot doel hebben betrokkenen en hun eigenschappen in kaart te brengen voor strategie en beleid. Zij geven de voorkeur aan 'actor' boven de term 'stakeholder' omdat die zich leent voor een bredere interpretatie.

De auteurs brengen eerst in kaart in welke situaties actorenanalyses zinvol zijn, welke methodes daarbij passen en welke algemene stappen gezet moeten worden. De vijf situaties die zij beschrijven, zijn: doelrealisatie in netwerken, conflicten, onderhandelingen, debatten en impasses. De analysemethoden die daarbij horen zijn: stakeholderanalyse, conflictanalyse, Value Focused Thinking, Argumentatie-analyse en de Q-sortmethode.

Vervolgens gaan Hermans en Van der Lei in op de eerste twee voorbereidende stappen van een actorenanalyse: het identificeren van de actoren en het kiezen van een analysemethode. Daarna beschrijven zij iedere methode in een eigen hoofdstuk. In het afsluitende hoofdstuk plaatsen de auteurs enkele accenten en beschrijven zij nog enkele aanvullende methoden die in de toekomst meer toegepast zullen gaan worden.

De kracht van 'Actorenanalyses' is gelegen in de situationele aanpak met verschillende analysemethoden, de toegankelijke teksten en de sprekende voorbeelden en uitwerkingen. Een nuttig boek voor communicatieprofessionals die aan de slag moeten met strategische adviesprocessen.


Actorenanalyses
25 april 2012 | Nico Jong

Projecten en beleidsprocessen kunnen alleen succesvol zijn als zij actief en passief gesteund worden door verschillende betrokken partijen of actoren. Daarom is het belangrijk om goed na te denken over de mogelijke invloed van al die actoren, zoals concurrenten, medestanders, stakeholders en aandeelhouders. Om te voorkomen dat het denkproces alle kanten opvliegt, is het verstandig er structuur in aan te brengen. Structuur geeft namelijk richting en stuurt je waarneming en oordeel. Je kunt daarbij gebruikmaken van verschillende methoden. Leon Hermans en Telli van der Lei brachten die bij elkaar in hun boek 'Actorenanalyses'. Als projectleider of beleidsmaker moet je een goed beeld zien te krijgen van de verschillende betrokken partijen, hun belangen, hun machtspositie en onderlinge relaties. Door de actoren in kaart te brengen kun je beter nadenken over passende vormen in het ontwerp van participatieve of interactieve processen of over strategische keuzes. Onder actorenanalyse verstaan de auteurs alle methoden die tot doel hebben betrokkenen en hun eigenschappen in kaart te brengen voor strategie en beleid. Zij geven de voorkeur aan 'actor' boven de term 'stakeholder' omdat die zich leent voor een bredere interpretatie.

De auteurs brengen eerst in kaart in welke situaties actorenanalyses zinvol zijn, welke methodes daarbij passen en welke algemene stappen gezet moeten worden. De vijf situaties die zij beschrijven, zijn: doelrealisatie in netwerken, conflicten, onderhandelingen, debatten en impasses. De analysemethoden die daarbij horen zijn: stakeholderanalyse, conflictanalyse, Value Focused Thinking, Argumentatie-analyse en de Q-sortmethode.

Vervolgens gaan Hermans en Van der Lei in op de eerste twee voorbereidende stappen van een actorenanalyse: het identificeren van de actoren en het kiezen van een analysemethode. Daarna beschrijven zij iedere methode in een eigen hoofdstuk. In het afsluitende hoofdstuk plaatsen de auteurs enkele accenten en beschrijven zij nog enkele aanvullende methoden die in de toekomst meer toegepast zullen gaan worden.

De kracht van 'Actorenanalyses' is gelegen in de situationele aanpak met verschillende analysemethoden, de toegankelijke teksten en de sprekende voorbeelden en uitwerkingen. Een nuttig boek voor communicatieprofessionals die aan de slag moeten met strategische adviesprocessen.


Leon Hermans, Telli van der Lei
Actorenanalyses

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden