Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
20 maart 2014 | Peter de Roode

‘David en Goliath’ gaat over de wijze waarop we misleid worden over de aard van voordelen. Net zoals we dachten dat Goliath in het voordeel zou zijn tegen David, blijkt het dat we over veel zaken een ongenuanceerde opvatting hebben. Gladwell beschrijft die zaken en maakt inzichtelijk welke aannames mensen hierbij maken. Een goed boek voor iedereen die geïnteresseerd is in de psychologie van het menselijk gedrag.

’David en Goliath’ gaat over underdogs. Underdogs zijn lang niet zo kansloos tegen de sterkeren als we denken. Gladwell kent zijn cijfers en tovert mij als lezer direct wat overtuigingsmateriaal voor ogen: ‘Underdogs winnen voortdurend. Zwakkere landen winnen in de laatste 200 jaar zo’n 30 procent van de oorlogen’. Zijn boodschap hierover is dat we het spel te vaak op de conventionele manier spelen. Een van zijn voorbeelden om onze conventionele manier van denken en doen te illustreren is het onderwerp ‘klassengrootte in het onderwijs’. Een wijdverbreid idee is dat we denken dat als klassen in het onderwijs minder leerlingen bevatten, de kwaliteit van het onderwijs omhoog gaat. Maar is dat werkelijk zo?, vraagt Gladwell zich af. Uit een lang betoog met vele interessante gegevens en bewijsmateriaal concludeert hij dat er geen correlatie is tussen grootte en resultaat. Dat druist in tegen onze menselijke intuïtie. En daar zit dan ook het probleem, aldus de auteur. We hebben er moeite mee als dingen tegen onze intuïtie ingaan.

Gladwell beschrijft de zogenaamde omgekeerde U-curve. Daarvoor geldt dat dingen eerst iets beter gaan, daarna maakt ‘meer doen’ niet zoveel meer uit, en uiteindelijk worden dingen er eerder erger dan beter van. We zijn geobsedeerd geraakt door de kansen van de kleine klassen maar zien niet de nadelige effecten. Zijn die er dan, nadelige effecten van kleine klassen? Wel degelijk, laat Gladwell de lezer weten. Een klas kan ook te klein zijn. De kans dat je leerlingen treft met hetzelfde niveau als jij, is gering. Meer leerlingen geeft meer variatie. Maar ook de werkvormen met een kleine klas zijn beperkter. We zijn dus in de valkuil van de omgekeerde U getrapt, we zien wel de voordelen maar niet de nadelen. En dat is op zich al opmerkelijk te noemen, want zo stelt Gladwell: ‘Overal ter wereld gaan beleidsmakers en ouders er vanuit dat kleinere klassen in het onderwijs beter zijn dan grote.’ En inderdaad, in Nederland voeren wij die discussie ook graag en politici maken het soms tot onderdeel van hun campagne.

Wie in een grote klas zit, krijgt dus niet per se minder goed onderwijs. En wie op een minder bekende business-school zit dan Harvard (en dat zijn er nog al wat) heeft een grotere slagingskans. Het gaat er niet alleen om hoe slim je bent, maar ook hoe slim je je voelt in relatie tot anderen in de collegezaal. Goed nieuws dus voor de underdogs, en wederom een klap voor mensen die alles beredeneren vanuit hun intuïtie.

En zo beschrijft Gladwell veel aansprekende voorbeelden waar we als mens direct een oordeel over hebben, maar die bij nadere beschouwing op zijn minst ongenuanceerd zijn. Soms zijn z’n verhalen wat lang, zodat ik als lezer denk: kom nu maar to the point, maar in elke casus weet hij me tegelijkertijd ook weer te verbazen. De omgekeerde U-curve als concept kan prima helpen om de vele nuances in een kwestie aan de orde te stellen. Mensen moeten daar echter wel voor open willen staan.


23 oktober 2013 | Carla Verwijs

Goliath is een grote man, zeg maar gerust een reus. En van top tot teen gepantserd en van handwapens voorzien. David is maar een schriel mannetje vergeleken bij deze enorme man en toch stapt hij naar voren als vrijwilliger om Goliath te bevechten. We weten hoe het verhaal verder gaat: terwijl Goliath naar voren stormt, pakt David zijn slinger en een steen. Hij raakt de reus op zijn hoofd met de steen, Goliath stort ter aarde en David ontdoet zich van zijn aanvaller door hem de keel door te snijden.

Wat maakt het verhaal van David en Goliath zo aantrekkelijk? David is op het eerste gezicht een duidelijke verliezer en toch is het deze David die wint. Als 'underdog' kiest hij een onverwachte aanvalsmethode (de slinger en een steen) en raakt Goliath op een zwakke plek. 'Wie niet sterk is moet slim zijn', luidt het gezegde. Dit is wat Gladwell bestudeert in zijn nieuwste boek 'David and Goliath'. Gladwell redeneert dat het voordelen kan hebben om benadeeld en een buitenbeentje te zijn.

Ook al heeft hij geen enkele ervaring met basketbal, Vivek Ranadivé besluit het basketbalteam van zijn dochter te coachen. Hij ziet in dat het team niet uit de beste speelsters bestaat. Vivek kent misschien geen basketbal, hij is opgegroeid met voetbal en besluit een voetbaltactiek (een op een verdediging) toe te passen op basketbal. Deze tactiek verwart andere (veel betere) teams zo, dat het onwaarschijnlijke gebeurt: Viveks team wint de ene wedstrijd na de ander. Hij wordt zelfs bedreigd door een andere coach omdat 'hij geen eerlijke wedstrijd speelt'. Wat Vivek Ranadivé doet is niet tegen de regels; het is anders dan de strategie die bij basketbal gewoon is. En zodoende kan zijn team met mindere speelsters winnen van veel betere tegenstanders.

In het nadeel zijn, zoals Viveks basketbalteam, kan een voordeel worden met een andere benadering. Gladwell beschrijft een dyslectische advocaat die zich, omdat hij problemen heeft met lezen, getraind heeft op zijn luistervaardigheden. Dit 'compensatieleren' heeft van hem een succesvol advocaat gemaakt. We denken vaak dat een moeilijke situatie een mens verzwakt en bang maakt. Zoals in een oorlog, na een reeks bombardementen op een stad, verwachten we dat de mensen de stad snel zullen verlaten. Maar het omgekeerde lijkt te gebeuren, veel inwoners voelen zich juist sterker. Als ze dit overleven, wat kan hun dan nog meer gebeuren? De 'near miss' van de bombardementen geeft ze kracht en lef.

'David and Goliath' heeft alle elementen die we zo goed kennen van Gladwell: een prikkelende vraag en interessante verhalen die allemaal een stukje van de puzzel zijn in de beantwoording van de vraag. Bovenal heeft Gladwell een meeslepende schrijfstijl die zijn boeken prettig leesbaar maakt. Het boek bevat een aantal sterke verhalen, zoals over Wyatt Walker die aan de zijde van Martin Luther King vecht voor de burgerrechten in de Verenigde Staten. Ook bij de strijd van Emiel 'Jay' Freireich zat ik op het puntje van mijn stoel. De fans van Gladwell zullen weer smullen van dit boek. Sceptici, die zeggen dat Gladwell complexe problemen te simplistisch benadert, zullen dit argument ook in 'David and Goliath' bevestigd zien. Gladwell is geen wetenschapper, hij is een journalist die zich over een vraag buigt en daarover veel voorbeelden vindt. Het is mij niet altijd duidelijk waarom een verhaal een voorbeeld is van het genoemde thema. Soms komt de verklaring later en een enkele keer blijft het duister. Met 'David and Goliath' heeft Malcolm Gladwell een boek geschreven zoals de lezer van hem kan verwachten. Niets meer en ook niets minder.


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden