Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Longread - Zero to One
10 maart 2016 | Patrick Davidson

‘Every moment in business happens only once', zo luidt de krachtige openingszin van Zero to one - Creëer de toekomst. Als lezer val je er dan meteen goed in.

Peter Thiel, betrokken bij zowel Paypal (als oprichter) als Facebook (als een van de eerste investeerders), neemt je in Zero to one mee op een reis door zijn gedachten, ervaringen en de vragen die hem bezig houden. Thiel houdt een pleidooi voor radicale innovatie, die je van 0 naar 1 brengt. Dus geen marginale verbetering van een paar procentjes meer. Nee, we mikken hoger. In de taal van Google, 10x beter. Of zoals Kennedy in 1961 pleitte voor de reis naar de Maan. De moonshot, die volgens JFK alleen Amerikanen zouden kunnen realiseren. Groot denken en vooral tegen de stroom in voorwaarts bewegen, in alle onzekerheid die er is.

Zero to One van Peter Thiel vind ik een echte aanrader, ook voor zijn tegenstanders. Thiel is helder en neemt geen blad voor de mond. Zo stelt hij enkele ontwikkelingen (de in zijn ogen ongewenste dominantie van MBA-denken), populaire denkbeelden (over vrije marktwerking met volop concurrentie), taboe's (zijn voorkeur om een monopolie te creëren) en denkers (Malcom Gladwell) van deze tijd ter discussie. Uiteraard komt hij met zijn eigen alternatieven.

Monopolisten als wereldverbeteraars
Ook het wisselen van perspectief pakt verfrissend uit. Achteraf weten we immers alles zo goed. En veel zaken zijn ook logisch wanneer je binnen een tijdperk leeft. En dus gaan we eerst terug naar 1985 toen Economie in Stanford de meest populaire studie was en technologie (computer science) volgens Thiel nog een provinciale uitstraling had. Internet veranderde dat (rond 1993). Tegelijkertijd konden de oude economieën de uitdagingen van de globalisering niet langer aan. En dus volgde een intense groeiperiode die in 2000 werd gevolgd door een crash van de eerste internetbubble. Die zat eraan te komen maar Thiel schrijft messcherp op: ‘We noemen het pas een bubble als het systeem geklapt is. Tot dat moment is het immers de leidende gedachte en word je raar aangekeken als je anders denkt.'
In de jaren daarna kwam de volgende golf van internetbedrijven op. Daaronder de bedrijven waarin Peter Thiel en vrienden (ook wel de Paypal maffia genoemd, naar het bedrijf van Thiel waar veel vernieuwers werkten, zoals Elon Musk van Tesla) participeerden. Daarover later meer.
Het boek beoogt de lezer te prikkelen om zelf goed na te denken en zodoende vernieuwingen te kunnen realiseren. Daar is volop behoefte aan in de ogen van de schrijver. Het begint met het continu stellen van vragen waardoor je oplossingen ook echt in onverwachte hoek tegen kunt komen. De hulpvraag van Thiel hierbij is ‘Over welke belangrijke waarheid zijn mensen het regelmatig niet met jou eens?' Alleen op deze manier kun je, tegen de massa in, vernieuwen. En de afgeleide variant is ‘Welk waardevol bedrijf is nog steeds niet opgericht?' ‘Een smoelenboek voor studenten leek ook niet echt een gamechanger maar uiteindelijk leverde het met Facebook een van de dominante online media van deze tijd op.
Thiels visie over het verwerven van een interessante marktpositie gaat in tegen bestaande denkbeelden. ‘Als je concurrentie zo leuk vindt, begin dan een restaurant, dan heb je veel concurrentie en ga je failliet'. Thiel legt gepassioneerd uit waarom je volgens hem juist een monopolie moet nastreven en hoe je dat kunt aanpakken. Je moet voorkomen dat je zoals een luchtvaartmaatschappij veel moet investeren, ook echt een prestatie moet leveren en daar dan vervolgens heel karig voor wordt beloond. Thiel noemde 37 dollarcent per passagier als marge op een vlucht. ‘En dat is het omgekeerde van wat Google doet.'
Daarbij is volgens hem een last mover advantage veel interessanter dan het first mover advantage zoals dat in de literatuur altijd wordt genoemd. Thiel stelt dat een wereld van ‘perfect competition' er alleen maar voor zorgt dat bedrijven waarde leveren maar er zelf niet beter van worden. ‘Zorg dat je de markt betreedt met een uniek aanbod.'
Daarbij zijn monopolisten volgens Thiel niet de bad guys die we denken. ‘Waar een monopolist in een statische wereld alleen maar de huur ophaalt, is het in een veranderende wereld juist een bron van verbetering.' ‘Creative monopolies' zoals Apple bieden de consument juist een keuze. ‘Niet voor niets waren mensen bereid om hun telefoon voortaan zelf te betalen. Eindelijk was er een telefoon die gewoon werkte.'

10x beter
Dan het verschil in mindsets tussen Europa en de VS. Volgens Thiel is een optimist iemand die uitkijkt naar de toekomst en is degene die de toekomst vreest een pessimist. Als je denkt dat je de wereld kunt verbeteren en deze niet alleen bestudeert maar ook actie onderneemt om de daad bij het woord te voegen en naar grote inspirerende doelen toewerkt, dan krijg je het label ‘definite'. Als je daarentegen denkt dat de wereld van toeval aan elkaar hangt en niet te begrijpen is, dan ga je uit van een ‘indefinite' (oneindige) toekomst. Dan haak je af. Zo labelt Thiel Europa als het continent van de indefinite pessimists waar men de toekomst vreest maar niet weet wat daaraan te doen is. Verkramping en verstarring zijn het gevolg. ‘Slow Management en niemand is verantwoordelijk'.
De VS tot 1982 krijgt het label ‘definite optimists'. Volgens Thiel omarmden de Amerikanen in de jaren '50 en '60 van de vorige eeuw grootse plannen, zoals het NASA Apollo programma. Radicale innovatie stond centraal en zogenaamde moonshots (inspirerende grootse ambities die mensen motiveerden om zichzelf te overtreffen). De VS sinds 1982 krijgen het label ‘indefinite optimists'. Thiel mist de moonshots die mensen stimuleren en richting geven. Hier ziet Thiel een rol voor de technologie-gedreven bedrijven zoals Google, Facebook, Paypal, Tesla en Amazon om voor verbetering te zorgen. Door slim denkwerk, het stellen van ambitieuze doelen en door werk te maken van deze ambities. Google heeft een even inspirerende als simpele strategie die samen te vatten valt in drie woorden: ‘tien keer beter.' Dat is natuurlijk iets anders dan wat veel organisaties doen: hier een procentje erbij, daar een procentje erbij. Tot er iemand komt die niet 5% verbetering nastreeft maar 5x beter, sneller of goedkoper wil zijn. En dan worden gevestigde namen opeens de prooi. Airbnb dat in een paar jaar tijd meer waarde creëert dan gerenommeerde hotelketens in 100 jaar. De voorbeelden zijn legio en de vraag is: welke voorbeelden volgen? Uitzendbureaus? Onderwijsinstellingen? Zorginstellingen?

Drie geboden
Terug naar Thiel. Hij wil dat de lezer goed nadenkt, maar geeft daarbij niet echt concrete tips. Hij stipt even aan wat de drie geboden zijn voor succes bij het creëren van je monopolie: ‘Start small, scale up and don't disrupt'. Dat laatste is interessant want volgens Thiel is Silicon Valley geobsedeerd door disrupten (ontwrichten) van bestaande sectoren en bedrijven. ‘Daarmee kijken start-ups echter door de bril van diezelfde oude bedrijven en dat is fout.' Je moet met frisse ogen kijken om echt vernieuwend te kunnen zijn. Bovendien leidt ontwrichten tot niets, in elk geval niet tot het nieuwe monopolie dat je nodig hebt om succesvol te zijn. Interessant wat Thiel zegt, maar ik mis hier iets. Zelf zou ik willen weten hoe ze dat dan doen. Iets meer inzichten dan de anderhalve pagina over ‘Start small, scale up and don't disrupt'. Wat is nu het gedrag van de radicale innovators? Wat doen ze precies? Thiel beschrijft dat in Silicon Valley, waar de meeste van deze innovatieve bedrijven gevestigd zijn, mensen met Asperger een groot voordeel hebben. ‘Als je minder gevoelig bent voor hints van je omgeving dan zul je je minder geneigd zijn om hetzelfde te doen als iedereen om je heen.' Deze focus en de enorme drive om ergens extreem goed in te worden, dat zie je natuurlijk ook terug bij muzikanten en topsporters. Boeiend vind ik het hoe Thiel deze karaktertrekken als ingrediënten ziet om een product, een dienst of een bedrijf te creëren dat zo goed is dat er geen concurrentie meer is. Genoeg stof om over na te denken. En wat mij betreft om iets mee te doen. Te beginnen met een inspirerende ambitie te bepalen. Daarom sluit ik af met de vraag van Thiel: Welk waardevol bedrijf is nog steeds niet opgericht? Wellicht kun je er iets mee...

Uitspraken die blijven hangen:
• ‘What important truth do very few people agree with you on?'
• ‘What valuable company is nobody building?'
• ‘A startup is the largest group of people you can convince of a plan to build a different future.'
• ‘A startup has to question received ideas and rethink business from scratch.'
• ‘Today the whole Eurozone is in slow-motion crisis and nobody is in charge.'
• ‘Founders only sell when they have no more concrete visions for the company....'
• ‘Make every person in the company responsible for doing just one thing.'
• ‘Cults tend to be fanatically wrong about something. People at a successful start-up are fanatically right about something those outside it have missed.'

Over het boek en de schrijver
De manier waarop het boek tot stand kwam is bijzonder. De colleges van Thiel aan Stanford University waren populair onder studenten. Een daarvan, Blake Masters, nam contact op met Thiel met het idee om het gedachtegoed iets verder uit te werken en dit boek is daarvan het resultaat. Thiel is als oprichter van Paypal en Palantir, en als investeerder van het eerste uur in Facebook, een ervaringsdeskundige als het gaat om snelle groei. Geboren in Duitsland staat hij te boek als een van America's groeiexperts uit Silicon Valley.
In diverse boeken (bijvoorbeeld Internet is niet het antwoord van Andrew Keen) wordt Thiel gepositioneerd als een van de techno optimisten die denken met behulp van technologie de wereld te kunnen verbeteren. En dat terwijl de periode van 2005 tot 2015 volgens Keen juist een grote mislukking is. ‘Internet bleek helemaal niet de verlossing te brengen. In plaats daarvan zitten we met enkele nieuwe bedrijven die veel te dominant zijn. Apple, Google, Facebook en dat is een groot gevaar.'

Boekbespreking door Patrick Davidson, founder van Betterday (Veranderen met de Spirit van een Start-up) en auteur van Waar haal je de energie vandaan


14 april 2015 | Nienke Dijkstra

Verticale of intensieve vooruitgang, hoe doe je dat? Een vraag die centraal staat in Zero to One van Peter Thiel, de medeoprichter van Paypal. Totaal nieuwe producten bedenken en ontwikkelen in plaats van dingen die werken kopiëren (horizontale variant). Een overzicht met onverwachte verbanden en een inhoudelijke samenvatting over de do’s en don’ts van het nieuwe ondernemen.

‘Zero to One, wat iedere ondernemer kan leren van Silicon Valley’ is een boek geschreven door Peter Thiel. Behalve medeoprichter van Paypal Is Peter Thiel ook een investeerder in vele techbedrijven, zoals Facebook en LinkedIn. Het boek belooft inzicht te geven in de succesvolle modellen uit Silicon Valley. Deze kopiëren heeft weinig zin, schetst de schrijver. Leer vooral van het vermogen en de mogelijkheden geheel iets nieuws te creëren.

‘Zero to One’ gaat over waardecreatie en duiding van de rol die de nieuwe ondernemers hierin kunnen nemen. Verticale of intensieve vooruitgang in plaats van de horizontale of extensieve vooruitgang. Bij verticale vooruitgang draait het om nieuwe producten en diensten bedenken en ontwikkelen en bij de horizontale variant om het kopiëren van dingen die werken. De eerst gaat van nul naar een, de tweede van een naar oneindig veel. Peter Thiel pleit voor een verticale richting, aangezien daar de meeste waardecreatie plaatsvindt.

Hij neemt je mee in een aantal interessante en onverwachte vergelijkingen tussen vroeger en nu, business en filosofie, het Oosten en het Westen en laat dit zien in gemakkelijk te volgen tabellen en grafieken. Daardoor grijpt het boek je inhoudelijk en daarmee schept het een kader voor de verdere praktische hoofdstukken over strategie, concurrentie en verkoop.

Wat mij erg is bijgebleven is het kiezen van een juiste niche markt en daar een monopolie opbouwen. Pas wanneer je daar een monopolie hebt bereikt, kijk je buiten deze markt. Durf te kiezen dus en daarna volhouden. Een persoonlijk verhaal van Peter Thiel gaat over de menselijke kant van ondernemen en het kiezen van het juiste team. Bouw aan een ‘maffiaverbond’, adviseert hij. Wanneer je de lijst van zijn mede-maffioso ziet en hetgeen zij de afgelopen jaren hebben opgebouwd, kun je dat alleen maar beamen.

Peter Thiel wisselt theorie, praktische eigen voorbeelden en verassende inzichten af waardoor je het boek moeiteloos leest. Niet ieder hoofdstuk is even vernieuwend. Door de opzet is het een inhoudelijke en begrijpelijke samenvatting die de verbanden helder weergeeft en je veelal ‘oh ja… tuurlijk’ laten denken. Een prima naslagwerk voor de ondernemer. Enige minpunt is de, naar mijn mening, een beetje goedkope verwijzing naar de ondernemer uit Silicon Valley. Wat mij betreft gaat dit boek over een nieuw soort logisch en waardecreërend ondernemerschap, iets wat we gelukkig ook buiten Silicon Valley tegenkomen.


10 april 2015 | Peter de Roode

Wie kan er beter iets schrijven over start-ups dan iemand die meerdere succesvolle start-ups heeft opgericht? Durfkapitalist Peter Thiel die o.a. de bedrijven Palantir en PayPal heeft opgericht en de eerste directeur was bij Facebook, heeft een zeer eigentijdse visie over hoe nieuwe bedrijven opgezet moeten worden. Daarmee schopt hij her en der tegen heel wat heilige huisjes, maar Zero to One blijft boeiend van begin tot eind.

Het valt direct op dat Thiel een goed belezen ondernemer is, en dat is niet verwonderlijk als voormalig student van Stanford. Hij stelt dat de grootste kracht van een nieuw bedrijf gelegen is in een nieuwe manier van denken. Dat klinkt wat filosofisch en dat is nu net het vakgebied waar Thiel meerdere graden in heeft behaald bij zijn oude universiteit. Maar wie een wollig verhaal (in zoverre filosofen ‘wollig’ zouden zijn) zou verwachten met vage vragen, heeft het mis. Thiel is bepaald geen filosoof. Hij is een gedreven (jonge) man met een duidelijke visie op de toekomst die gelooft dat de grootste vooruitgang voor een bedrijf gerealiseerd kan worden door nieuwe dingen te maken. Hij zet dit af tegen een meer routinematige wijze van zakendoen die gebaseerd is op de ambitie om veel bestaande producten verkopen.

Door het gehele boek heen wordt het de lezer duidelijk dat het opzetten van een start-up niet vergeleken moet worden met het leiden van een bestaand bedrijf. Andere waarheden gelden. Daarom stelt Thiel: de eerste stap naar helder denken, is vraagtekens zetten bij wat je over het verleden denkt te weten. Als lezer vraag je je af of Thiel een bepaalde leeftijd voor startende ondernemers in gedachten heeft. Immers; wie net van school komt en een bedrijf opricht, zal niet zo snel vraagtekens zetten bij het verleden; er is immers geen verleden. Toch is dat niet waar: want ook de school speelt daarin een (kwalijke) rol.

Thiel houdt zijn lezers voor dat het creëren van een monopoliepositie een belangrijke strategie is. Dat klinkt erg heftig denk ik dan, maar Thiel overtuigt me in zijn uitleg. Monopolisten zijn bedrijven die zo goed zijn in hun specialisme dat geen enkel ander bedrijf een substituut kan leveren dat daaraan kan tippen. Dat is waar een start-up zich op moet richten. En dat is een geheel andere strategie dan te concurreren met andere bedrijven, bijvoorbeeld op prijs, wat hij juist veroordeelt. Monopolisten hebben een langetermijnstrategie en het geld dat dit oplevert, wenden ze aan voor research en ontwikkeling. Maar het grote probleem is dat de gehele samenleving doortrokken is met het begrip ‘concurrentie’. Bedrijven zijn vooral aan het concurreren met elkaar in plaats van waarde toe te voegen voor hun klanten. Ook scholen doen daar hard aan mee: leerlingen en studenten concurreren met elkaar in plaats van het beste uit zichzelf te halen.

Een andere les die uit het boek te halen is (en dat tevens het omver werpen van een heilig huisje is), is dat een start-up niet zozeer als eerste de toekomst moet willen aankomen maar de laatste beslissende klap moet uitdelen. Hier deelt Thiel een klein tikje uit naar bekende strategen uit de vorige eeuw Hamel en Prahalad – wiens namen hij overigens niet noemt.

Maar Zero to one is m.i. het meest interessant wanneer Thiel het heeft over die toekomst. We zijn naar zijn mening te ‘onbepaald’ bezig en geloven erin dat toeval en geluk een enorme rol spelen. En hier krijgt auteur Malcolm Gladwell een veeg uit de pan, die wel met naam en toenaam wordt genoemd, die in een van zijn boeken juist de invloed van geluk en toeval heeft beschreven. We hebben geleerd de macht van het toeval te overschatten en belang van planning te onderschatten, vindt Thiel. Maar deze ‘kritiek’ geldt m.i. niet alleen voor Gladwell, want we kunnen hier nog meer namen bedenken, zoals die van Nassim Taleb.

Toch zie ik dit niet als kritiek op deze auteurs maar als een aanscherping van kijken specifiek op start-ups gericht. Anders gezegd: veel bekende theorieën zijn wellicht geldig voor bestaande organisaties, maar juist niet voor start-ups. Een start-up moet zich in de ogen van Thiel richten op een ‘specifieke’ (in plaats van ‘onbepaalde’) toekomst. En dat is de tevens de hoofdboodschap van dit boek: We moeten de weg terugvinden naar een specifieke toekomst. Hoe: door op te houden met zeuren over toeval, want we zijn geen lootje uit de loterij.


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden