Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Zo doen we dat hier niet! - Succesvol zijn en blijven in tijden van verandering
7 maart 2017 | Henny Portman

John Kotter en Holger Rathgeber zijn er wederom in geslaagd om ingewikkelde materie, in dit geval over duale systemen in organisaties (zie Kotter’s boek Versnellen) in een parabel voor een breed publiek toegankelijk te maken.

In dit boek Zo doen we dat hier niet! Succesvol zijn en blijven in tijden van verandering volgen we een kolonie van 150 stokstaartjes in Kalahari, een warm en droog gebied in het zuiden van Afrika.

In eerste instantie zien we een strak geleide, sterk hiërarchische stokstaartjes kolonie waarbinnen alles volgens voorgeschreven richtlijnen en procedures plaatsvindt. Zolang er geen bedreigingen zijn verloopt het in de kolonie naar wens, maar op het moment dat de kolonie geteisterd wordt door droogte, voorraden opraken en ze aangevallen worden door vijandige roofdieren staat de kolonie machteloos. Ideeën of experimenten worden niet gewaardeerd, sterker nog worden direct de kop ingedrukt met de opmerking “zo doen we dat hier niet “.

Twee jonge, slimme avontuurlijke stokstaartjes, Nadia en Ayo besluiten op zoek te gaan naar een oplossing om de kolonie te redden. In eerste instantie komen ze bij een andere meer vrijgevochten of ontwrichte kolonies waar de problemen nog groter zijn en zij zelf niet welkom zijn. Het hebben van regels en procedures heeft dus ook positieve kanten.

Uiteindelijk belanden ze bij een kleine innovatieve kolonie die geleid wordt door een inspirerend leider. In deze kolonie is ruimte voor nieuwe ideeën en experimenten. Worden spontaan nieuwe tijdelijke teams gevormd als een initiatief uitgewerkt en handen en voeten gegeven moet worden zodat de kolonie floreert. Standaard procedures zijn niet nodig. De kolonie is zelf organiserend. Dit succes blijft niet onopgemerkt. Steeds meer stokstaartjes sluiten zich bij deze kolonie aan en dat blijft niet zonder gevolgen. Waar in een klein team problemen spontaan konden worden opgepakt en opgelost vraagt zo’n grote kolonie toch regels en procedures.

Dit brengt Nadia tot het slimme idee om beide organisatie structuren met elkaar te verbinden (Duaal systeem in het boek ‘Versneller’). De hiërarchische organisatie voor alle standaard zaken die in een kolonie geregeld moeten worden en organisatievorm met tijdelijke teams om te experimenteren en oplossingen vinden voor problemen. Met dit beeld keert Nadia terug naar haar oude kolonie en brengt het daar in de praktijk.

Op de site www.kotterinternational.com is verder materiaal (handleiding, PowerPoint) te downloaden om de discussie binnen je eigen bedrijf aan te gaan.

Henny Portman is partner bij HWP Consulting en biedt begeleiding bij het invoeren en verbeteren van project-, programma- en portfoliomanagement inclusief het opzetten en verder ontwikkelen van PMO's. Hij is auteur en blogger en publiceert regelmatig artikelen.

Zo doen we dat hier niet!
17 november 2016 | Jacqueline Platen

‘Als je doet wat je deed, dan krijg je wat je kreeg.’ Ook in een goed georganiseerde kolonie met stokstaartjes waarin alles gericht is op orde en veiligheid geldt deze regel. Of daar geldt deze regel júist aangezien deze kolonie als metafoor wordt gebruikt om organisatievormen te combineren in Zo doen we dat hier niet! van John Kotter.

Kotter omschrijft het spanningsveld van kleine, grote en groeiende organisaties om enerzijds innovatief te zijn en anderzijds procedures te kunnen volgen in tijden van verandering, waarbij het combineren van organisatievormen een oplossing lijkt te zijn.

De kolonie stokstaartjes krijgt het zwaar te verduren; ze krijgen niet alleen te maken met een voedseltekort door weinig regenval, ook liggen de roofdieren op de loer en vinden geregeld aanvallen plaats. Er moet iets veranderen. Nick, hoofd veiligheid, en zijn team, volgen de veiligheidsprocedures met precisie, al tijden hebben de procedures gewerkt. Toch gaat het mis. Hoe ga je om met zulke veranderingen in een grote, gevestigde kolonie met 150 stokstaartjes?

Kleine start-ups zijn vaak innovatief, hebben een groot aanpassingsvermogen en zijn energiek, maar kunnen daarmee ook chaotisch worden. Leiderschap en visie vormt vaak de basis van een start-up. Grote organisaties produceren goed, maar worden soms bureaucratisch en zijn niet altijd in staat om snel te veranderen. Hier is met name ‘management’ het toverwoord: zorgen dat het reguliere werk op een goede en betrouwbare manier wordt uitgevoerd, aldus Kotter.

Hoe kun je als kleine start-up toch meer structuur bieden en zorgen dat je stabiel blijft als je groter wordt? En hoe kan je als grote organisatie zorgen dat je niet log wordt en dus voldoende flexibel blijft? Met de vernieuwde versie van het klassieke ‘8 steps to change’ model geeft Kotter een continu proces voor een adaptieve organisatie weer: creëren, bouwen, formuleren, vormen, maken, genereren, ondersteunen en integreren.

Ik herken de nieuwe visie op veranderen uit de literatuur. Het klassieke model van Lewin: unfreeze – move – refreeze gaat allang niet meer op. Modellen als freezing – rebalancing – unfreezing zoals door Weick en Quinn omschreven, krijgen een steeds belangrijkere plaats in de management literatuur van geplande verandering. Dit wordt ook wel het organiseren van continue verandering genoemd. Een ‘cultuur van continue verandering’ blijft in mijn ogen altijd wat abstract. Ook is juist in de grotere organisaties zo’n organisatiemodel moeilijk in te denken.

Kotter vertaalt de abstracte ‘cultuur van verandering’ naar een concrete organisatievorm in zijn boek over stokstaartjes. Dit doet hij door management en leiderschap te combineren in organisatievormen. Of zoals in de wereld van de stokstaartjes genoemd: de harkjes en de rondjes. Continue verandering bewerkstellig je door juist een organisatie met structuur en management te behouden. Tegelijkertijd moet er een beweging zijn waarin in projecten wordt gewerkt, waarin via leiderschap en visie een ‘leidende coalitie’ van vrijwilligers het voortouw neemt. Weick benoemt de belangrijke rol van het management om de dynamieken te interpreteren en hierop te handelen tijdens continue verandering. In Zo doen we dat hier niet! van John Kotter wordt juist de beweging vanuit de organisatie benoemd. Het gaat over een soort matrix-organisatie, waarin de teams spontaan ontstaan.

Als junior adviseur in een publieke omgeving geeft het veranderingsmodel van Kotter een nieuw perspectief op het inrichten van beweging in organisaties binnen de context van een veranderende omgeving. In de Kalahariwoestijn was het niet te laat; ondanks de aanvallen van de gieren wist Nadia op tijd de alfa stokstaartjes te overtuigen van de urgentie van een nieuwe blik op de organisatiestructuur…

Jacqueline Platen is adviseur bij Adviestalent. Adviestalent leidt jonge talentvolle academici op tot breed inzetbare adviseurs en managers. Adviestalent is een initiatief van Twynstra Gudde.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden