Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
‘Zie je wel, zo kan het ook’
25 oktober 2010 | Pierre de Winter

In de wereld van Martijn Aslander en Erwin Witteveen is de mensheid – geholpen door de moderne technologie – steeds meer geneigd tot samenwerking. Niet per se omdat wij mensen daar van nature toe geneigd zijn, maar omdat we er uiteindelijk zelf beter van zullen worden, aldus Martijn Aslander en Erwin Witteveen in hun boek Easycratie.

Is dat zo? Als je Easycratie gelezen hebt, begin je te geloven van wel. Ik tenminste. En meteen werd ik weer eens akelig geconfronteerd met mijn eigen onwil of onvermogen om het digitale universum te veroveren. Gewoon omdat ik er geen zin in, talent voor of – banaalste der banale excuses – geen tijd voor heb.

Martijn Aslander is de grondlegger van het collectief ‘Lifehacking’, dat de moderne mens voorzag van handige – vooral IT- en internetgebaseerde – oplossingen voor in het dagelijks leven. Hij is ook de man die enige faam heeft verworven doordat hij zijn ‘klanten’ – zelf spreekt hij daar liever niet van – achteraf laat bepalen wat zijn diensten hen waard zijn geweest. Aslander is een beetje een revolutionair, die alles net even anders doet en vervolgens de wereld de spiegel voorhoudt: ‘zie je wel, zo kan het ook.’ Zijn coauteur, Erwin Witteveen, is de schrijver van het stel.

Hoewel je zeker twijfels kan hebben bij de easycratische oplossingen waarmee de twee aan komen zetten – zo wordt in enkele pagina’s met het opzetten van een online community voor carpoolen het fileprobleem opgelost – werkt de positieve toon aanstekelijk en zetten ze je wel degelijk aan tot nadenken. En met een volledig hoofdstuk gewijd aan de boeken waar het easycratische gedachtengoed op steunt – van Blue ocean strategy (De blauwe oceaan) van Chan Kim en Mauborgne tot The tipping point (Het beslissende moment) van Malcolm Gladwell, leggen de auteurs een degelijk fundament voor hun optimistische en ons inziens toch ook behoorlijk idealistische wereldbeeld.

Kortom: een goed boek, overtuigend en het lezen waard voor eenieder die geïnteresseerd is in wat de mens wel niet vermag als we al die technologie toch eens in zouden zetten om de problemen waar we mee kampen werkelijk op te lossen.


17 september 2010 | Perry Oostrum

In grote, logge organisaties heerst vaak een verstikkende bureaucratie, die het onmogelijk maakt om grote vraagstukken op te lossen. Er lopen binnen die organisaties genoeg mensen die een oplossing hebben, maar zij worden nog al te vaak belemmerd door regels, hiërarchieën en een gebrek aan samenwerking. Dat moet en kan anders: vervang de bureaucratie door de easycratie, betogen übereasycraat Martijn Aslander en journalist/publicist Erwin Witteveen in hun boek 'Easycratie'. Stel het doel centraal en niet de 'regeltjes om de regeltjes'.

De easycratie is een netwerk van professionals, dat naast de traditionele bureaucratieën een steeds machtiger en invloedrijker bolwerk wordt. En dat uiteindelijk zelfs de bestaande bureaucratie zal dwingen ook easycratisch te worden.
'Machtiger', 'invloedrijker' en 'dwingen' ... Velen van de zittende generaties op managementposities zullen gruwen van dit soort woorden. 'Het nieuwe werken', ook zo'n ding... Toch zit dat eraan te komen, of we het leuk vinden of niet. Of het is er al en heeft het zich ingevreten, nog voor de vele boekwerken op dit vlak nog van de persen moesten rollen. Martijn Aslander en Erwin Witteveen hebben kans gezien dit nieuwe werken op een dusdanige wijze onder de aandacht te brengen dat oudere generaties zich niet bedreigd hoeven te voelen. Sterker nog, Witteveen en Aslander zien een belangrijke rol weggelegd voor de zittende garde, die een tegenwicht kan bieden tegen al dat ongeleide rondtwitterde en bloggende grut.

Zittende machthebbers hoeven zich wat de auteurs betreft geen zorgen te maken om hun positie, omdat easycratische krachten daar ook helemaal niet op uit zijn. Het is eerder hun bedoeling om een natuurlijke bondgenoot te zijn van de behoudzuchtigen. Beiden dienen immers eenzelfde doel: ervoor zorgen dat organisaties een nuttige bijdrage blijven leveren, zodat die ook in de toekomst bestaansrecht houden. En van Aslander en Witteveen mag de traditioneel ingestelde manager ook best tegengas geven. Dat moet zelfs. 'Een organisatie die nooit verandert, is ten dode opgeschreven, maar te veel verandering is ook niet goed. Een verbetering is weliswaar per definitie een verandering, maar het omgekeerde geldt niet.'

In een easycratische organisatiecultuur is ruim baan voor initiatieven van onderaf. Tegengas van bovenaf wordt in zo'n cultuur juist verwelkomd. De baas wordt niet meer gezien als bullebak die veranderingen wil tegenhouden, maar meer als een ervaren coach die zijn ervaring en helicoperview inzet om de veranderingen in goede banen te leiden. Het klinkt haast te mooi voor woorden, maar het past in het denken over organiseren van de laatste jaren. Neem nu 'Blue Ocean Strategy', een van de boeken die in 'Easycratie' tot de easycratische bibliotheek worden gerekend. Daarin wordt gesteld dat concurrentie een waardevernietigende krachtsinspanning is, of dat nu binnen organisaties gebeurt of op de markt.

Zo chaordend als Martijn Aslander, van hot naar her treinend door het ganse land, in het dagelijks leven te werk lijkt te gaan, zo overzichtelijk wordt het gedachtegoed rondom easycratie in dit boek aan de lezer gepresenteerd. Het boek zet zijn inzichten, na een inleiding, in een tiental hoofdstukken helder uiteen, iedere keer voorafgegaan door een zeer goed geschreven 'Samengevat'. Voor de lezer, die niet alle tijd kan opbrengen om de 166 pagina's in hun geheel tot zich te nemen al een heel mooie introductie in de wereld van het nieuwe werken. Het maakt de geesten rijp om eens goed na te denken over de huidige waarde van het op handarbeid geënte geld-voor-tijdsysteem van belonen. Hoog tijd, aldus Aslander en Witteveen, voor de introductie van een geld-voor-waardebeloningssysteem. In deze tijd gaat het immers om het leveren van waarde...


16 september 2010 | Peter van der Wel

Martijn Aslander staat bekend als een enthousiast spreker en persoonlijkheid. Ik was dan ook erg benieuwd naar het boek 'Easycratie; de toekomst van werken en organisaties' dat onlangs van zijn hand (en die van de journalist Erwin Witteveen) verscheen. In dit boek zijn de ideeën van Aslander, zoals we die we kennen uit zijn presentaties en van zijn websites, uitgewerkt en op papier gezet. Alles draait in dit boek om het begrip 'easycratie'. De makkelijke manier waarop we tegenwoordig informatie kunnen vinden en de makkelijke manier waarop individuen tegenwoordig informatie kunnen delen.

We leven tegenwoordig in de informatiesamenleving, dat is een open deur. Het Internet (en de mobiele telefoon) hebben ons leven veranderd en dan vooral onze manier van werken en communiceren. In het boek 'Easycratie; de toekomst van werken en organisaties' werken de auteurs Aslander en Witteveen dit gegeven uit in het begrip 'easycratie'. De easycratie is dan de tegenhanger van de aloude en bekende bureaucratie.

Het boek begint met de 'easycratische bibliotheek'. Dit is geheel in lijn met het eerste uitgangspunt van de easycratie. Kennis vermenigvuldig je door het te delen. Daardoor verdien je sociaal kapitaal en dat betaalt zich later weer terug. Aslander en Witteveen hebben zich laten voeden door een reeks bekende boeken rond Web 2.0, zoals Wisdom of Crowds, The Tipping Point etc. Aan het begin van hun boek geven een zij uitgebreide samenvatting van de verschillende boeken waaraan zij hun ideeën ontlenen. Het tweede uitgangspunt in de easycratie is de kracht van de zwerm. Een tijdelijke losse groep individuen, die dankzij het internet resultaten kan bereiken en die de oude machtsstructuren omver blaast. In hun boek geven zijn vele voorbeelden van de kracht van de zwerm. Bijvoorbeeld de Smith Chips campagne uit 1996 die met behulp van Internet succesvol werd gehackt door een groep studenten. Of website Geen Stijl die met succes menige verkiezing en populariteitspoll wist te hacken. Die er bijvoorbeeld in slaagde Rachel Hazes door de Volkskrant tot vrouw van het jaar te laten uitroepen. Deze twee uitgangspunten werken zij in het boek verder uit. Kennisdelen en zwermen in hiërarchieën, in profitorganisaties, in non-profitorganisaties en in bijvoorbeeld het actiewezen.

Na lezing valt het boek me tegen. In geschreven vorm blijft van het enthousiaste verhaal van Aslander eigenlijk niet meer over dan een opnieuw opgewarmd prutje van overbekende web 2.0 boeken en artikelen. Licht en luchtig en journalistiek geschreven, maar nieuwe gezichtspunten of originele ideeën ontbreken. Misschien past dat wel bij de easycratie. Als je al je ideeën uit de zwerm en uit boeken van anderen haalt, mag je ook geen echt nieuwe ideeën verwachten.

Zoals wel vaker bij profeten draven Aslander en Witteveen daarbij voortdurend door. Dat maakt het een eenzijdig verhaal. Dat begint al in de eerste zin op de eerste pagina. Volgens de auteurs is “Bijna elke probleem in de huidige samenleving …. in de kern een bureaucratisch probleem.” Daarmee is de toon gezet. “Bureaucratieën en organisaties lopen over van stroperigheid, regeltjes en papierwerk”. Daarmee doen ze bureaucratieën te kort. Bureaucratieën zorgen ook voor stabiliteit, zekerheid, veiligheid, eerlijkheid en betrouwbaarheid en zij voorkomen corruptie, nepotisme en willekeur.

Omgekeerd idealiseren zij de zwerm. Zitten we als samenleving nu echt te wachten op kiezers die vandaag op de ene partij stemmen en morgen weer op een andere? Of op hooligans die via hun mobieltje in Hoek van Holland afspreken om een feest te verstieren?

De auteurs onderschatten duidelijk de kracht van het oude en van de menselijke aard. De techniek is dan wel veranderd, maar wij mensen zelf niet. Nog steeds blijven eigenbelang, groepsbelang, domheid en luiheid belangrijke drijfveren voor ons handelen. Nog steeds is de macht van het kapitaal aanwezig, ondanks of misschien dankzij het internet nog wel sterker dan vroeger. Het is een oud en wijdverbreid fabeltje dat je tegenwoordig eenvoudig zonder investeringen een groot succesvol bedrijf kunt starten. Ook bedrijven als Google of Amazon hebben toch echt eerst honderden miljoenen dollars moeten 'verbranden' voordat ze winstgevend werden. En helaas zijn mensen juist in groepsverband makkelijker te manipuleren. Een groep opereert doorgaans dommer dan het individu. Denk aan 4 mei j.l op de Dam, de Loveparade in Duisburg of de crisis op de financiële markten. Alleen onder speciale omstandigheden zijn groepen slim en intelligent. Zie het door de auteurs geciteerde boek Wisdom of Crowds.

Kortom 'Easycratie' is een mooi, vlot opgeschreven maar intussen wel wat sleets verhaal en bovendien nogal eenzijdig gebracht. Voor wie is dit boek nu interessant? Niet voor de manager van de doorsnee Nederlandse organisatie. Wie intussen nog niet weet dat internet de wereld heeft veranderd, verdient de naam manager niet meer. Wellicht wel voor jongeren aan het begin van hun loopbaan, zeg maar de generatie Einstein. Zij werken van nature al 'easycratisch' en zij kunnen in het boek lezen hoe het toegaat in de 'echte' wereld.


Met Easycratie een betere wereld tegemoet
11 augustus 2010 | Hans van der Klis

We zijn toe aan een andere manier van denken, betogen Martijn Aslander en Erwin Witteveen in hun nieuwe boek Easycratie. ‘We leven in een nieuwe tijd: de netwerksamenleving is werkelijkheid geworden’, zegt Witteveen. ‘Alle kennis, alle informatie is tegenwoordig vrij toegankelijk. Zaken als hiërarchie en geld worden steeds minder belangrijk.’

Vroeger was kennis macht, nu ligt alles open: door de netwerksamenleving heeft iedereen toegang tot kennis. Als je solliciteert bij een bedrijf en je doet enig onderzoek op internet, weet je al bijna meer dan de directeur. De mogelijkheden om kennis te delen en te verspreiden zijn de afgelopen tien tot vijftien jaar enorm gegroeid. Dat besef begint steeds meer door te dringen. Had je vroeger macht of geld nodig om een bedrijf te beginnen, tegenwoordig heb je aan een website van een paar honderd euro genoeg. Als je een goed idee hebt, kun je binnen een paar weken heel Nederland mobiliseren. Die mogelijkheden hebben een volkomen andere mentaliteit doen ontstaan.’

Als schrijver en journalist Erwin Witteveen losbrandt, is hij nauwelijks te stuiten. Maar wat ís ‘easycratie’ nou eigenlijk? De ondertitel van het boek van Witteveen en Martijn Aslander maakt iets meer duidelijk: het gaat over de toekomst van werken en organiseren. Easycratie is niet bedoeld als tegenovergestelde van bureaucratie, hoewel het woord daar wel van afgeleid is. ‘Sommige vormen van bureaucratie werken heel goed: ik vind het fijn dat er een Keuringsdienst van Waren is, zodat ik rustig een haring kan eten bij een visstalletje’, zegt Witteveen. Easycratie is ook niet direct voortgevloeid uit lifehacking, de efficiënte manier van werken - met behulp van technologie - waarmee Aslander enkele jaren geleden zijn naam vestigde als auteur. ‘Het heeft er natuurlijk wel mee te maken, maar easycratie is geen lifehacking voor organisaties, er is geen rechtstreeks verband.’

Wat is het dan wel? Easycratie is in feite de term waaronder Witteveen en Aslander hun ideeën hebben samengebracht over de nieuwe manier waarop er gedacht en gewerkt wordt, zowel binnen als buiten organisaties. Die is als gevolg van de doorbraak van internet en sociale netwerken aan grote veranderingen onderhevig, zegt Witteveen. ‘Wij hebben elkaar enkele jaren geleden ontmoet toen ik hem interviewde voor een ander boek dat ik aan het schrijven was. Op de een of andere manier klikte het meteen. Hij was al vaak geïnterviewd, maar door mijn manier van werken – ik herformuleer graag en als ik een beter voorbeeld weet dan de geïnterviewde gebruik ik dat gewoon – viel ik hem op. Toen wij verder praatten, bleek dat wij over veel zaken hetzelfde denken. Vandaar dat wij voor dit boek een samenwerking zijn aangegaan: met Easycratie borduren wij voort op zijn input en inspiratie.’

Het idee dat de netwerksamenleving een grote impact heeft op de manier waarop wij denken en werken, is niet nieuw. Witteveen is de eerste om dat te bekennen: het gaat in de nieuwe easycratische maatschappij immers niet meer om het beschermen van kennis, maar om het delen van kennis. In hun boek hebben de auteurs geen literatuurlijst opgenomen, maar behandelen zij al in het tweede hoofdstuk hun inspiratiebronnen. Die variëren van ‘Flipping the funnel’ en andere boeken van Seth Godin tot ‘The Tipping Point’ van Malcolm Gladwell en ‘The Age of Access’ van Jeremy Rifkin. Ook zijn Witteveen en Aslander duidelijk geïnspireerd door ideeën over crowdsourcing en, natuurlijk, lifehacking. Easycratie is de neerslag van de ideeën die zij hierdoor hebben opgedaan. ‘Als je het boek gelezen hebt en het kwartje valt, is het een manier van denken en werken waar je morgen mee kunt beginnen’, zegt Witteveen. ‘Dan kun je morgen beginnen met de wereld verbeteren.’ Pardon? ‘Ja, ik denk zeker dat wij hierdoor een betere wereld tegemoet gaan. De barrières om vrijuit te communiceren vallen weg, hiërarchie en geld worden minder belangrijk. Door de netwerksamenleving kunnen we mensen met slechte bedoelingen veel gemakkelijker ontmaskeren. Denk aan Wikileaks of aan de ophef over de vaccinatieprogramma’s: je kunt informatie haast niet meer geheim houden.’


Martijn Aslander, Erwin Witteveen
Easycratie

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden