Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
27 mei 2019 | Peter Streefkerk

Mislukken kun je leren én is tegelijkertijd ontzettend waardevol. Dat klinkt op het eerste gezicht misschien raar en tegenstrijdig. Toch is het zo. Mensen hebben er van nature echter problemen mee, met mislukken. Wie wil er voor zijn omgeving nu te boek staan als een mislukkeling? Als iemand die een project heeft laten mislukken of een bedrijf failliet heeft laten gaan. Weinig mensen toch? In het boek ‘Instituut voor Briljante Mislukkingen’ beschrijft auteur Paul Louis Iske waar die angst voor mislukken vandaan komt, waarom het zo moeilijk is om die angst weg te nemen en hoe je mislukkingen kunt gebruiken om van zaken die je oppakt een succes te maken.

Wat is eigenlijk een Briljante Mislukking?
Je hebt mislukkingen en je hebt briljante mislukkingen. Wat maakt nu het verschil tussen die twee groepen van mislukkingen? Volgens auteur Paul Louis Iske is een Briljante Mislukking een poging om waarde te creëren waarbij geen vermijdbare of verwijtbare fouten zijn gemaakt en desondanks het gewenste resultaat niet is behaald. Er is geleerd en de leerervaringen worden gedeeld. Dat laatste element is essentieel om van een Briljante Mislukking te kunnen spreken. Tegelijkertijd is dat ook het aspect waar veel mensen moeite mee hebben. Het delen van ervaringen (kijk maar naar social media) richt zich de laatste jaren meer en meer op je successen delen dan over je tegenslagen of mislukkingen spreken. Waar komt die beweging vandaan? Daar wordt uitgebreid bij stilgestaan in dit boek.

Theory U: maak ruimte om te experimenteren, te innoveren en te leren
Het ‘gevaar’ van mislukken brengt in de basis onzekerheid met zich mee. Dat vinden veel mensen niet prettig. Consequentie daarvan is dat men geen risico’s durft te nemen, reactief en soms zelfs inactief wordt in plaats van actief. Om je echter als bedrijf/organisatie en/of als mens te kunnen ontwikkelen is het goed om af en toe in het diepe te durven springen. We kennen allemaal de uitdrukking: ‘Als je blijft doen wat je altijd hebt gedaan, krijg je wat je altijd hebt gekregen’. In het geval van mislukkingen krijg je dus volgende mislukkingen. Met alle negatieve gevolgen vandien.

Hoe je anders moet en kan leren denken, kan door maken van Theory U zoals die beschreven wordt in hoofdstuk 4. Daarmee maak je ruimte bij je bedrijf/organisatie, bij je project en bij jezelf om te experimenteren, te innoveren en te leren. Je dient je daarnaast ook bewust te worden van de twaalf menselijke factoren die kunnen leiden tot mislukkingen. Die twaalf factoren (dirty dozen), alleen of in combinatie voorkomend, zijn moeilijk te bestrijden. Bewust zijn van de factoren is een eerste stap op weg naar Briljante Mislukkingen.

Patronen ontdekken in Briljant Mislukken
De redenen waarom dingen mislukken zijn vaak vergelijkbaar. Na analyse van een groot aantal cases zijn er zestien archetypen (oervormen) ontwikkeld die kunnen helpen bij het identificeren, leren en soms ook voorkomen van mislukkingen. De archetypen hebben allemaal bijzondere namen die je bij blijven en samen met de voorbeelden die erbij horen de kans vergroten dat je ze eerder en sneller herkent in je eigen omgeving: De junk, De Canyon, De zwarte zwaan, De Boerendochter, De Olifant, De duiker van Acapulco, De Bananenschil, De lege plek aan tafel, De huid van de beer, The Winner Takes it All, Het Einstein-punt, De gloeilamp, De brug van Honduras, De verkeerde portemonnee, De rechterhersenhelft en De generaal zonder leger. Zeg nu zelf, bijzonder zijn ze zeker en bij elkaar vormen deze uitgebreid beschreven archetypen mede het fundament van het boek.

Ook inkoopprojecten of aanbestedingen mislukken
Overal ter wereld en binnen iedere organisatie mislukken geregeld zaken. Met kleine of grote consequenties. De voorbeelden die auteur Paul Louis Iske in zijn boek noemt zijn algemeen bekend, maar in de context van het boek verhelderend over de onderliggende theorie. Tegelijkertijd is het zeer confronterend, omdat mislukkingen vaak het gevolg zijn van een opeenstapeling van kleine gebeurtenissen en menselijke interacties (bijvoorbeeld de vliegramp op Tenerife).

De situatie met betrekking tot inkoopprojecten of aanbestedingen vormt daarop geen uitzondering hoewel de gevolgen minder catastrofaal zijn. We kennen allemaal in onze omgeving zaken die fout lopen als gevolg van menselijke tekortkomingen zoals bijvoorbeeld (maar niet uitputtend) een gebrekkige communicatie, zelfgenoegzaamheid, solistisch acteren, gebrek aan kennis of teveel druk van stakeholders. Gevolg is vaak dat de interne opdrachtgever of klant niet krijgt wat hij nodig heeft aan producten en/of diensten voor zijn bedrijfsvoering.

Veelomvattend qua invalshoeken
In het boek besteedt Paul Louis Iske ook ruime aandacht aan een theoretische onderbouwing van mislukkingen vanuit verschillende invalshoeken. Niet alleen over het ontstaan van mislukkingen, maar ook hoe je ze kunt voorkomen. Hoofdstuk 6 gaat over kennis en hoe wij als mensen leren, hoofdstuk 7 besteedt aandacht aan scenario’s als methodiek om te leren van Briljante Mislukkingen voordat ze plaatsvinden. In hoofdstuk 8 wordt stil gestaan bij een misschien wel onderschat onderwerp, namelijk het belang van een veilige omgeving. Als de omgeving een cultuur kent van straffen in plaats van belonen als het fout gaat, zal er vanuit de mensen weinig animo zijn om een project eens ‘lekker’ te laten mislukken en zal men terugvallen op risicomijdend gedrag en nagenoeg geen communicatie over mislukkingen.

Meer dan alleen een boek
Wat bij het lezen van het boek opvalt, is dat ieder hoofdstuk afgesloten wordt met twee vragen voor/over je dagelijkse praktijk en een mindmap met de inhoud van het betreffende hoofdstuk. Dat laatste is met name heel handig als je snel iets terug wilt zoeken en het verband wilt zien met de andere onderwerpen uit dat hoofdstuk. Verder is er een zeer praktische website van het Instituut voor Briljante Mislukkingen (afgekort IvBM) (https://www.briljantemislukkingen.nl/nl/) waar een groot aantal Briljante Mislukkingen© en instrumenten waaronder de IvBM klimaatscan zijn terug te vinden. Jaarlijks organiseert het instituut nu al een aantal jaren de verkiezing van de meest Briljante Mislukking© in de zorgsector, geven ze een tijdschrift uit en hebben ze een zeer gebruiksvriendelijke app (Appitism) beschikbaar waarmee je heel gemakkelijk je positieve ervaringen kunt delen. De eerder genoemde mislukkingen zijn overigens opgeslagen in een database die je op de website kunt doorzoeken op categorie en op archetype. Kortom, het boek vormt de basis voor heel veel toegevoegde waarde.

Eindoordeel
Kan een boek je zicht op de werkelijkheid (lees mislukkingen) ingrijpend veranderen? Ja, dat kan. Zeker na het lezen van het boek ‘Instituut voor Briljante Mislukkingen’van Paul Louis Iske mag je constateren dat je beeld van mislukkingen er compleet anders uit ziet dan voor het lezen. Dat maakt het boek ontzettend waardevol voor inkopers, inkoopadviseurs en projectleiders die zich bezig houden met inkoopprofessionalisering. Want hoeveel projecten lopen er in je directe omgeving verkeerd of leveren niet het gewenste resultaat op? Ja, ook inkoopprojecten of aanbestedingen. En hoeveel geld kost het als die mislukte projecten bij herhaling nog een keer verkeerd lopen? Veel te veel. De minimale investering in dit boek is het daarom dubbel en dwars waard. Daar komt verder bij dat het zeer prettig en toegankelijk geschreven is met veel actuele en vooral herkenbare voorbeelden.

Instituut voor Briljante Mislukkingen - 'Aanzetten voor innovatie'
6 november 2018 | Paul Misdorp

Paul Louis Iske heeft een interessant boek geschreven waarvan de hoofdtitel overeenkomt met de naam van het bedrijf waarvan hij Chief Failure Officer is. Daarnaast is hij hoogleraar Open Innovatie in Maastricht.

Vanuit die combinatie van functies is dit boek geschreven: om te kunnen innoveren is het maken van fouten onvermijdelijk, zelfs absoluut noodzakelijk, zo stelt Iske. Juist in een tijdperk van transitie moeten we anders leren aankijken tegen het maken van fouten, niet alleen omdat fouten maken menselijk is, maar vooral ook omdat we van fouten kunnen leren. ‘Briljant mislukken’ gaat over positieve verandering door te proberen en leren en draagt op die manier bij aan zowel persoonlijke als collectieve groei.

Iske laat zien dat de Nederlandse cultuur het maken van fouten niet bijzonder waardeert. Dat heeft deels te maken met het overheersende neo-liberale marktdenken, waarin echte werkelijkheid en gewenste werkelijkheid – een wereld van overwegend succes en geluk – regelmatig verward worden. Deels heeft het ook te maken met de ‘diepere gronden van het Nederlandse klimaat, waarin het weliswaar ‘niet desastreus is om te mislukken, maar waar je niet op waardering hoeft te rekenen voor het feit dat je je nek hebt uitgestoken’. Kortom: Iske probeert met zijn instituut bij te dragen aan een cultuurswitch, met overigens verstrekkende gevolgen, die jammer genoeg in dit boek wat onderbelicht blijven. Desondanks is het boek waard gelezen te worden door iedereen die regelmatig de afweging maakt tussen risico’s nemen en risico’s mijden. Beide kunnen positieve alsmede negatieve effecten sorteren.

Doel van Iske c.s. is om angst en schaamte (als weggestopte en nauwelijks bespreekbare emoties) dat aan mislukken kleeft, weg te nemen. Dat doet hij door uitgebreid stil te staan bij briljante mislukkingen. Deze omschrijft hij als: ‘Een poging om waarde te creëren waarbij geen vermijdbare of verwijtbare fouten zijn gemaakt en desondanks het oorspronkelijk gewenste resultaat niet is behaald. Er is geleerd en de leerervaringen worden gedeeld’. Soms is zo’n mislukking zelfs waardevoller dan aanvankelijk de bedoeling was. Dat is een belangrijk gegeven voor deze tijd waarin op tal van terreinen (circulaire economie, energietransitie, zorg, voedselvoorziening, arbeidsmarkt, veilige digitalisering, onderwijs/mensontwikkeling) een koers moet worden bepaald en keuzes gemaakt. Een aanpak gericht op het effectief omgaan met fouten in plaats van op het angstvallig verhinderen van fouten zorgt voor meer focus, vermindert gevoelens van angst en leidt tot meer werkplezier. Of iets kan worden aangeduid als een briljante mislukking hangt van meerdere factoren af: samenhang tussen inspanning en visie, inspiratie en bereidheid inspanning te verrichten, de mate waarin risico’s worden geïnventariseerd en geaccepteerd, de juiste aanpak qua inzet van middelen en kennis en – tot slot – de leeropbrengst als de mate waarin kennis is ontwikkeld en herbruikbaar is.

Dat laatste punt – de herbruikbaarheid – is vanuit het leerperspectief uitermate belangrijk, omdat het niet alleen om eerste orde leren gaat, in de zin van direct aanpassen van plan op grond van gesignaleerde mislukking, maar ook om evaluatie en reflectie op een hoger gelegen kennis- en abstractieniveau. Hierbij gaat het om de (impliciete) aannamen en beelden (tweede orde leren) die leiden tot een heel nieuw herontwerp en een andere kijk op de aannamen voor het planontwerp. De praktijk is vaak dat fouten en mislukkingen voortvloeien uit één of meer van de twaalf risicofactoren, die Iske onderscheidt (w.o. gebrekkige kennis en communicatie, druk, normen en waarden, gebrek aan bewustzijn, zelfgenoegzaamheid). Deze zullen zich met name voordoen in situaties die onverwacht, onvoorspelbaar, met een groot effect en complex zijn. Als we bereid en in staat zijn om in zo’n situatie te leren van mislukkingen, dan zijn we beter in staat om ons actief aan te passen aan de snel veranderende omstandigheden. Scenario’s kunnen daarbij helpen, omdat ze mogelijke toekomsten verbeelden. Met name daar waar onzekerheid en impact van handelen groot zijn, is scenariodenken een creatieve manier om richting en koers te bepalen.

‘Briljant mislukken’ is om meerdere redenen eigenlijk een leiderschapsissue. Bijna elke organisatie moet leren omgaan met angst en onzekerheid en juist dat ‘leren’ wordt steeds meer een vast onderdeel in het kernproces van waardecreatie voor en met klanten, partners of stakeholders. Daarbij past het scheppen van gunstige condities (sociale, fysieke, virtuele en proces/organisatieruimte). Maar goed leiderschap ten aanzien van ingewikkelde situaties bewijst zich ook bij het interpreteren van een organisatie als een levend ecosysteem, dat zich organiseert rond een 9-tal principes, uiteenlopend van diversiteit tot selectie, eenvoud en timing. Terwijl ook oriëntatie op onuitgesproken normen, waarden en geloof vanuit een aantal verschillende macro-culturele perspectieven (macht, individualisme/collectivisme, masculiniteit/feminimiteit, onzekerheid, lange termijn/korte termijn, uitbundigheid/terughoudendheid) handvatten kan bieden voor een positief energetische sturing die, in termen van Iske, balanceert tussen optimisme (idealisme) en realisme. Speciaal voor de overheid heeft Iske nog een indringend advies: durf taaie, complexe onderwerpen aan te snijden, vermijd ze niet omdat de waardering bij het slagen veel kleiner is dan de kritiek bij het mislukken.

Sterk aan het boek is de leesbaarheid. Er wordt gewerkt met een drietal typen illustraties. De blokken voorbeelden, theoretische onderbouwingen en bijdragen van gastauteurs leiden tot verluchtiging van en dieper inzicht in het verhaal. Daardoor heeft het boek een levendige uitstraling, die nog eens versterkt wordt door het stellen van een paar reflectieve vragen aan het eind van elk hoofdstuk over de stand van zaken in de eigen organisatie. Als samenvatting wordt een argumentatieboom getekend. Om het verschijnsel van ‘briljante mislukkingen’ nog wat meer tot de verbeelding te laten spreken schetst Iske een 16-tal archetypen van dergelijke mislukkingen, die bij herkenning relevant zijn voor het handelen in nieuwe situaties (w.o. enkelvoudig kijken, externe omstandigheden, voordeel voor de een is nadeel voor de ander, ontbreken van relevante partijen). Daarbij maakt hij onderscheid tussen falen (en bijgevolg leren) op systeem-, organisatie-, team- en individueel niveau). Kortom: Instituut voor Briljante Mislukkingen biedt veel analyse, maar ook aanzetten voor innovatie in de eigen organisatie!

Paul Misdorp is Directeur van VinNDT (Veranderen in Nieuw Denken Toepassen) en kennispartner van Zeelenberg, adviseurs voor Mens en Organisatie en van de Van Gemertgroep.

Instituut voor Briljante Mislukkingen - 'Een handig hulpmiddel'
4 juni 2018 | Sjors van Leeuwen

‘Van fouten kun je leren.’ ‘Ondernemen is vallen en opstaan.’ Uitspraken waar je het moeilijk mee oneens kunt zijn. Toch blijkt dat in de praktijk niet zo eenvoudig. Paul Louis Iske roept ons in Instituut voor Briljante Mislukkingen op om open te staan voor onze fouten en daarvan te leren. Om herhaling te voorkomen en het de volgende keer beter te doen.

Mensen zijn gek op succes. Mislukkingen laten we liever links liggen, die vergeten we zo snel mogelijk. Op naar een volgende innovatie, het volgende project en de volgende mislukking. Aan de andere kant zijn we vaak risicomijdend en durven we niet te veranderen en te vernieuwen. Zonde, want angst voor mislukking werkt belemmerend voor creatieve ideeën en innovatie. Dat schrijft Paul Louis Iske, hoogleraar Open innovatie & Business Venturing, in zijn boek Instituut voor Briljante Mislukkingen. Iske roept daarin op om open te staan voor gemaakte fouten en deze grondig te analyseren. Om daarvan te leren en het de volgende keer beter te doen, met meer kans op succes.

De term ‘Briljante Mislukkingen’ is goed gemunt, want het eindresultaat is misschien niet wat je gepland, gehoopt of verwacht had, maar heeft wel waarde en kan zelfs waardevoller zijn dan oorspronkelijk de bedoeling was. De auteur noemt twee verschillende typen briljante mislukkingen:

- Type 1. Waarbij een ander resultaat is bereikt dat ook waardevol is en soms zelfs waardevoller dan het bedoelde resultaat. Zoals de Viagra-pil die ooit voor hartfalen was ontwikkeld.

- Type 2. Waarbij het resultaat zelf minder waardevol is dan wat oorspronkelijk beoogd was, maar wel van wordt geleerd. Bijvoorbeeld om er achter te komen dat iets niet werkt en waarom het niet werkt.

De auteur besteedt tien hoofdstukken aan het ontstaan, herkennen, voorkomen en leren van briljante mislukkingen. Zo passeren twaalf risicofactoren de revue die direct gerelateerd zijn aan fouten en mislukkingen. Van gebrekkige communicatie en zelfgenoegzaamheid tot stress en onvoldoende teamwork. Zodra je je bewust bent van deze risicofactoren, kun je er op een slimme manier gebruik van maken en er een kans van maken. Ook heeft de auteur geïnventariseerd waarom dingen anders lopen dan gepland. Het resultaat bestaat uit zestien archetypen (oermodellen) die helpen bij het identificeren en leren van mislukkingen. We lezen over de De Lege Plek aan Tafel (niet alle relevante partijen zijn betrokken), De Huid van de Beer (te snel concluderen dat iets een succes is), De Rechter Hersenhelft (niet alle beslissingen zijn rationeel) en De Generaal zonder Leger (wel het juiste idee, maar niet de middelen). Met behulp van deze archetypen kun je beter achterhalen waar en waarom zaken een onverwachte wending namen. Een andere invalshoek om naar mislukkingen te kijken is het niveau waarop gefaald wordt. Een briljante mislukking kan het gevolg zijn van falen op systeem-, organisatie-, team- en/of individueel niveau.

De auteur beschrijft rijkelijk voorzien van theorieën, bronnen en voorbeelden uit de praktijk, op aansprekende wijze waarom zoveel dingen mislukken en waarom we daar maar al te vaak niet van leren. Dat heeft alles te maken met de werking van ons brein (die een groot aantal ‘biassen’ kent) en onze cultuur (die succes verheerlijkt en falen verkettert). De kern van het boek bestaat uit het BriMi-model: het realiseren van positieve verandering door op een cyclische manier te proberen en leren. Belangrijk daarvoor is een gezond innovatie- en ondernemingsklimaat gebaseerd op open innovatie en ondernemerschap. Met de wetenschap dat mislukken niet erg hoeft te zijn als je er maar van leert. Zo blijkt uit onderzoek dat ondernemers die een keer onderuit zijn gegaan en van hun fouten leren in herhaling meer succes boeken. Leren draait om kennis en daarvoor beschrijft de auteur de formule: inzichten x informatie x inspiratie. Afgestemd op de verschillende niveaus van leren: single-loop en double-loop learning. Ook interessant is de stelling dat je kunt leren van briljante mislukkingen voordat ze plaatsvinden. Door achteraf en vooraf scenario’s te onderzoeken voor respectievelijk ‘alternatieve geschiedenissen’ en ‘alternatieve toekomsten’. In dit laatste geval niet zozeer om de toekomst te voorspellen, maar om de verschillende mogelijke toekomsten beter te kunnen begrijpen. Zodat je de kans op een briljante mislukking kunt verkleinen. Belangrijk bij dit alles is een veilige omgeving, zo schrijft de auteur, waarin je in een positieve sfeer en vrij van angst kunt proberen, falen en leren. Want waarom doen we zo moeilijk over leren van mislukkingen, terwijl dat een natuurlijk proces is? Om je het BriMi-gedachtegoed eigen te kunnen maken sluit ieder hoofdstuk af met vragen of opdrachten om zelf mee aan de slag te gaan.

Instituut voor Briljante Mislukkingen is een handig hulpmiddel voor iedereen die wil leren van briljante mislukkingen en de slaagkans van verandering en vernieuwing wil vergroten. Kijk voor inspiratie op de website van het Instituut voor Briljante Mislukkingen. Ik sluit af met de voornaamste boodschap waarmee de auteur het boek begint: durven mislukken is belangrijk! Als niemand meer risico durft te nemen, gaat het snel bergafwaarts met de samenleving. Mislukkingen zijn onvermijdelijk, ja, zelfs noodzakelijk om vooruit te komen. Of zoals Thomas A. Edison, fameus uitvinder en oprichter van General Electric ooit zei: ‘I have not failed. I've just found 10,000 ways that won't work.’

Sjors van Leeuwen is werkzaam als zelfstandig adviseur op het gebied van klantgericht ondernemen (CRM), strategie en marketing. Hij is auteur van verschillende boeken zoals CRM in de praktijk, Klant in de driver’s seat, Zorgmarketing in de praktijk, Power to the people en Hoe agile is jouw strategie? Sjors van Leeuwen is verder initiatiefnemer van Zorgmarketingplatform, hét kennisplatform voor marketing in de zorg.

Instituut voor Briljante Mislukkingen - 'Een belangrijk boek'
30 mei 2018 | Nico Jong

Als we ons alleen op succes richten in onze organisatie en alles wat niet lukt onder het tapijt vegen, zetten we onszelf klem in een omgeving van georganiseerde domheid. Toch richten managementopleidingen zich vrijwel zonder uitzondering op dat succes.

Van de dingen die goed gaan, valt nauwelijks iets te leren, van de missers echter des te meer. Daarom heeft Paul Louis Iske het Instituut voor Briljante Mislukkingen in het leven geroepen. Een omgeving waar het heel gewoon is om te leren van mislukkingen en dat geleerde vervolgens te delen met anderen opdat zij niet dezelfde fouten begaan. Nu is er een boek met dezelfde titel.

Een briljante mislukking is volgens Iske een poging om waarde te creëren zonder dat vermijdbare of verwijtbare fouten zijn gemaakt en het gewenste resultaat niet is behaald. Er is echter wel geleerden de leerervaringen zijn gedeeld. Hij onderscheidt twee typen briljante mislukkingen. Bij type 1 is een ander resultaat bereikt dat ook waardevol is en soms zelfs waardevoller dan het beoogde resultaat. Hier is vaak sprake van serendipiteit, als toevallig iets belangrijks wordt ontdekt. Bij type 2 is het resultaat minder waardevol dan bedoeld, terwijl er toch wel van wordt geleerd. Leervermogen speelt dus een belangrijke rol bij het vaststellen of een mislukking briljant is of gewoon mislukt.

Organisaties moeten in de huidige complexe en dynamische omgeving voortdurend veranderen en zich continu ontwikkelen om succesvol te kunnen blijven. Onzekerheid kan daarbij in de weg zitten. Hoe meer onzekerheid, des te meer behoefte er volgens managementdeskundige Ansoff is aan ‘proactieve flexibiliteit’. Dat is het vermogen om te reageren voordat anderen dat doen, en het vermogen om met verrassende uitkomsten en snelle veranderingen om te kunnen gaan. Beheersen en beheren worden minder belangrijk en navigeren wordt een belangrijke competentie. Dat kun je leren door te experimenteren, fouten te maken en bij te sturen. De auteur heeft de BriMi-score ontwikkeld die aangeeft hoe briljant de mislukking is. Briljant mislukken gaat over positieve verandering door experimenteren en leren. Het gaat om persoonlijke en collectieve ontwikkeling die ontstaat als we dingen ondernemen en tijdens de planning en de uitvoering, en na afloop kennis creëren, kennis delen en vooral gebruiken. Iske presenteert een model waarin de BriMi-ontwikkelspiraal en het BriMi-landschap centraal staan. Jammer alleen dat de bijbehorende illustraties onleesbaar zijn.

Complexiteit is een belangrijke oorzaak voor mislukkingen. Essentieel daarbij is het onderscheid tussen gecompliceerd en complex. Een gecompliceerd systeem is ingewikkeld, waarbij het lastig, maar niet onmogelijk is om het gedrag te voorspellen op basis van de beschikbare informatie. Een complex systeem is ingewikkeld en samenhangend. Het gedrag van een complex systeem is het gevolg van alle interacties tussen de componenten die elkaar beïnvloeden. Het gedrag kan daarbij niet voorspeld worden door te kijken naar de eigenschappen van de componenten. Mensen proberen de wereld om hen heen te begrijpen en willen graag voorspellen wat er gaat gebeuren. Ze trekken bij voorkeur ervaringen uit het verleden door naar de toekomst (extrapoleren), zodat ze oorzaak en gevolg met elkaar kunnen verbinden. Kenmerkend voor complexiteit zijn niet-lineair gedrag en onvoorspelbaarheid. Nu de wereld complexer wordt, neemt de kans toe dat zaken niet volgens plan verlopen en verwachtingen niet worden waargemaakt. Omdat we het moeilijk vinden om met complexiteit om te gaan, negeren we haar liever. Mislukkingen liggen dan op de loer. We zullen dus ander moeten leren kijken.

Iske presenteert nog veel meer belangrijke inzichten in het Instituut voor Briljante Mislukkingen. Een belangrijk boek voor managers, strategen en adviseurs nu het merendeel van de problemen in de samenleving complex is. Het boek leest als een trein en staat vol met relevante voorbeelden.

Nico Jong is senior adviseur bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden