Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
6 december 2017 | Rick Lindeman

Onze manier van besluitvorming is vaak gericht op knopen doorhakken. Opties worden verkend, voor- en nadelen worden besproken, en dan wordt de knoop doorgehakt. Maar wat gebeurt er eigenlijk met de mening en de wijsheid van de minderheid?

Dat vraagt Jitske Kramer zich ook af in Deep Democracy, een praktisch doe boek voor de gelijknamige methode. ‘Deep Democracy is eind jaren ’80 bedacht door Arnold Mendel en verder ontwikkeld in een opdracht voor de Zuidafrikaanse politie door Myrna Lewis. Deze moest zich opnieuw uitvinden in een post-raciaal tijdperk, met de steun van àl haar agenten. In Deep Democracy wordt gekeken hoe een besluit verrijkt kan worden met andere standpunten, zonder daarbij naar een slap compromis te zoeken.

Ik las al eerder de Corporate Tribe dat Kramer samen schreef met Danielle Braun. Dat is een heel rijk boek vol verhalen uit hoe je vanuit Antropologische blik naar organisatieverandering kan kijken. Dit is boek is een stuk minder een ‘reisboek’, maar veel meer een doe boek.

Deep Democracy bestaat in principe uit 5 stappen.
1. Verzamel alle invalshoeken
2. Zoek naar het alternatief
3. Verspreid het alternatief
4. Voeg de wijsheid van de minderheid toe.
5. Werk met de onderstroom

Het toevoegen van de wijsheid van de minderheid is een heel krachtig instrument. Zelf heb ik Kramer meegemaakt in een werkvorm ‘stemmen met je voeten’, waar je je steeds zwijgend bij een standpunt kan aansluiten, en op die manier redelijk veilig je standpunt kan uitdrukken, en kan zien dat je niet de enige bent.

Voor elk van de stappen staan in het boek tal van voorbeelden en werkvormen hoe deze toe te passen. Kramer vult deze aan met haar ervaringen in het gebruiken van deze methode voor organisatieverandering. Zonder een boek van ‘een beetje alles’ te willen zijn, helpt het je op die manier om de vragen die je je meteen stelt te beantwoorden.

Een voorbeeld hoe je dit nu concreet doet is dat er een besluit genomen gaat worden voor een vaste vergaderdag. Eén persoon geeft dan bijvoorbeeld aan dan niet altijd te kunnen. De begeleider zegt dan niet ‘Claire kan niet, is dat erg’, maar ‘We zijn ons bewust dat niet iedereen altijd kan, We zijn ons daarvan bewust en dat is akkoord’, “Zegt iedereen hier ja op”. Zo is er een unaniem voorstel, met respect voor het minderheidsstandpunt.

Het boek leest minder weg dan de Corporate Tribe. Dat ervoer ik echt alsof ik op Safari was. Dit geeft echter heel veel handvatten om daadwerkelijk deze methode toe te passen, bij een verandering waar iedereen in mee moet. In Kramers woorden ben je dan meer dan een leider, je bent er voor iedereen, een ‘Elder’ .

Deep Democracy
14 september 2016 | Peter de Roode

Voor mensen die werken met groepen is Deep democracy van Jitske Kramer een zeer interessant boek. De leidende gedachte is aandacht te schenken aan minderheidsstandpunten. Daarmee raakt het boek een belangrijk en actueel thema, te weten ‘tegenspraak’. Deep Democracy gaat over besluiten die genomen worden en waarbij het minderheidsstandpunt wordt meegenomen in het besluit van de grote groep.

Deep democracy is oorspronkelijk bedacht door de Amerikaanse psycholoog Mindell en is tot methodiek gevormd door het echtpaar Myrna en Greg Lewis.  Vandaag de dag wordt er nog gesproken van de Lewis-methode. Hier raakt het boek blijkbaar bij mij een achilleshiel: vaste methodieken met een hoop commercie er omheen. Immers wie zich de methode eigen wil maken, zal veel trainingsdagen moeten investeren om tot het gilde van Deep Democracy te mogen worden toegelaten.

Deep Democracy is erop gericht om datgene wat gezegd moet worden, gezegd kan worden. Om die reden is het logisch dat de auteur onderscheid maakt tussen de rationele bovenstroom en de emotionele onderstroom. Veel vraagstukken zitten vooral in de onderstroom en daar gaat een groot gedeelte van dit boek over.

Het boek is geschreven vanuit een trainersperspectief: korte uitleg van begrippen en veel stappen en oefeningen. Daarmee krijgt de lezer een goed overzicht van het concept Deep Democracy en van de Lewis methode.

De auteur heeft veel kennis van zaken en schrijft zeer aangenaam. Ze legt goed uit en weet de rode draad van haar verhaallijn goed vast te houden. Ik mis daarin enigszins haar kritische houding naar de methode. Als lezer vraag je je namelijk af hoe een vaststaande methode zich verhoudt tot een onberekenbare en onvoorspelbare wereld. Of een ander en wat lichter voorbeeld: Kramer merkt op dat de taal van Deep Democracy voor een deel uit de moderne natuurkunde en kwantumfysica afkomstig is en waar de lezer zich niet moet voor laten afschrikken. Dat heb ik ook niet gedaan maar ik vind de benamingen van concepten af en toe potsierlijk. Zo wordt het meerderheidsstandpunt de ‘lalala’ genoemd en het minderheidsstandpunt de ‘li’.

Wat sterk aan dit boek is dat je als lezer stil gaat staan bij zaken die met de minderheid van een groep te maken hebben. Denk daarbij aan weerstand van een groep, of zoals de auteur het noemt ‘sabotage’. Een groep die saboteert is in feite een gefrustreerde poging om te zeggen wat gezegd moet worden. We lijken hier uit te komen op het werk van Argyris die het onderscheid aanbracht tussen wat mensen zeggen en wat ze denken. Echter Argyris zelf is er nooit in geslaagd om die kloof te overbruggen. De methode van Deep Democracy lijkt daar een goede aanzet voor te geven. Al met al een interessant en zeer lezenswaardig boek waar de lezer veel praktische handvatten uit kan halen.

Drs. Peter de Roode is zelfstandig adviseur en trainer. Hij ondersteunt organisaties bij het invoeren van grootschalige veranderingen waarbij gedragsverandering centraal staat. Hij is auteur van de boeken Meegaan of dwarsliggen, Werkvormen voor managers en Leidinggeven kun je zelf. Samen met meerdere auteurs schreef hij onder red. van Rob van Es het boek Praktijkboek Veranderdiagnose en samen met Peter van den Boom schreef hij Theatervoorstellingen in organisaties. Naast zijn schrijfactiviteiten is hij spreker en organiseert hij trainingen en seminars over actuele managementthema's.

Jitkse Kramer spreekt regelmatig op de Events van Managementboek.

23 juni 2016 | Anouk Folstar

Deep democracy, dat klinkt als een ultieme democratie, en zo is het ook wel een beetje. Bij deep democracy gaan teams samen aan de slag om breed gedragen besluiten te nemen. Dit niet door een soort koehandel, maar door uitgebreid stil te staan bij de minderheidsmening.

Wat heeft de minderheid nodig om in te kunnen stemmen met de meerderheid? Een uitgelezen boek voor mij, ik hou iedereen altijd graag te vriend (in managementtaal: aangehaakt). Nu ik het boek heb gelezen ga ik aan de slag met een aantal, in het boek beschreven, oefeningen, ik neem een aantal aanpakken mee, maar ik durf zeker niet zelfstandig aan de slag te gaan met de methode. Is dat omdat ik een junior ben? Misschien… Maar een goede beheersing van de techniek én jezelf lijkt me cruciaal voor Deep democracy. De methode gaat diep in op de onderstroom, de minderheid en op zoek naar het onuitgesprokene in groepen. Dit brengt de groep vaak op gevoelige en kwetsbare plekken. Als het goed gaat is de impact op de groep groots, daar ben ik van overtuigd. Maar gaat dit mis, dan ben ik bang dat je als begeleider veel schade kan aanrichten.

Deep democracy is ontwikkeld door Myrna en Greg Lewis in Zuid-Afrika, hen werd gevraagd een door apartheid verdeelde organisatie te veranderen in een niet-raciale organisatie. In deze complexe omgeving hebben zij een methode ingericht die groepen helpt bij het nemen van besluiten. Deep democracy is niet een truc of een techniekje dat je zo toepast, zeker niet als je geen ervaren begeleider van groepen bent. Het lezen van het boek heeft mij duidelijk gemaakt: wil ik écht iets met Deep democracy, dan kan ik beter eerst maar eens een gedegen training volgen.

De methode bestaat uit verschillende stappen, met ieder bijbehorende technieken. Om het geheel in goede banen te leiden dient de begeleider in het bezit te zijn van drie capaciteiten: superluisteraar, neutraliteit, en compassie. Over die drie capaciteiten alleen kan al een boek worden geschreven. Alle drie zeer nuttig, ook wanneer je niet bezig bent met Deep democracy. Ik had het leuk gevonden als bij dit soort capaciteiten uitgebreider was stilgestaan. Hiermee kun je goed zelf oefenen, daarom lijkt meer aandacht hiervoor nuttiger. Dan had het boek, van mij, gerust iets dikker mogen zijn!

Het moge duidelijk zijn: goed werken met deep democracy vergt oefening, op persoonlijk niveau en inhoudelijk over de methode. Maar, heb je de trainingen doorlopen en de oefeningen achter de rug, dan beheers je een methode die, volgens mij, voor het leven nuttig is. Ik ben ervan overtuigd dat de initiële investering loont.

Het boek is voor mij een trigger om enthousiast te worden, geeft een sneak peak in wat ik kan verwachten als ik de methode beheers en vormt een doel voor mijn opleidingsbudget. Het leest prettig en is toegankelijk geschreven. Wat mij zeer aanspreekt is dat het niet alleen over de zichtbare methode gaat, maar ook over het waarom. Er worden verbindingen gelegd met de natuurkunde en ergens is het ook wat spiritueel. Maar goed, eerst maar eens opleidingsbudget opsparen voor een cursus…

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden