Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Het Groot Werkvormenboek deel 2 - ' Alsjeblieft, gebruik dit boek!'
16 april 2018 | Veerle Blajic-Kik

‘Gooi er anders even een leuke werkvorm tegenaan!’ is het gedoodverfde middel om je training, bijeenkomst of vergadering levendig te maken. Maar kan het nóg beter? Na het succes van deel 1, is er nu Het Groot Werkvormenboek deel 2.

Het Groot Werkvormenboek deel 2 bevat een nieuwe serie werkvormen, met de belangrijke toevoeging dat je nu ook een logische opbouw wordt aangeboden om je hele dagprogramma beter te maken.

In mijn werk als opleider maak ik graag gebruik van diverse werkvormen. Eigenlijk is alles wat je doet met je cursisten een werkvorm, maar verandering van spijs doet eten, en zo is het ook met de manier waarop je je materie aanbiedt. Een andere werkvorm doet leren.

Al jaren gebruiken we hier Het Groot Werkvormenboek (deel 1) als inspiratiebron. Het is inmiddels zo’n gewoonte geworden om er bij het voorbereiden van een bijeenkomst nog eens door te bladeren, dat we het niet eens meer benoemen.

De lat lag dus direct hoog voor deel 2, toen ik zag dat het te bestellen viel. Ik moet toegeven, dat ik in eerste instantie sceptisch was. De werkvormen uit deel 1 zijn vertrouwd, zelfs al blijf je nieuwe toepassingen vinden. Ik vroeg me af wat deel 2 hieraan zou kunnen toevoegen. Als het alleen maar meer van hetzelfde is, hoe hard hebben we het dan nodig? Of zou het de bedoeling zijn om een keuze te maken? Gewoon twee grote verzamelingen werkvormen. Ik zag, kortweg, niet direct waarom je deel 2 zou aanschaffen als je deel 1 al had, terwijl dat nog voldeed.

Gelukkig heb ik het toch gedaan. Deel 2 biedt namelijk iets dat ik in deel 1 miste zonder dat ik me daarvan bewust was. Zoals de auteurs in de inleiding al schrijven, ze zochten de volgende stap.

Hoe vaak heb je zelf een training of bijeenkomst meegemaakt waar je uren naar een spreker luistert of presentaties krijgt, en dan ineens komt er een ‘leuke werkvorm’ uit de lucht gevallen. Hoewel goed bedoeld, mist vaak de aansluiting of de logische opbouw.

Al op het schutblad van deel 2 wordt hier een stokje voor gestoken. Alle werkvormen zijn namelijk verdeeld over fases, de learning chain genoemd. Achtereenvolgens worden je de volgende stappen aangeboden: opdrachten vooraf – openen – focussen – inhoud – vertalen – afronden – opdrachten achteraf. Op hun beurt zijn deze weer om en om benoemd als ‘sturing van het individu’ of ‘sturing van het collectief’. Bij elke stap vind je een lijstje van de subthema’s met de werkvormen die daarbij horen.

In Inhoud kun je bijvoorbeeld kiezen voor ‘overleg’, ‘training’ of ‘teamsessie’. Van allemaal is in de inleiding een uitgewerkt voorbeeld toegevoegd. Stel dat je een training gaat geven, en je wilt je onderdeel inhoud gaan toetsen, dan kun je uit het overzicht direct de 5 werkvormen halen voor dat doel. Ben je nog niet aan toetsen toe? Dan staat erboven eerst nog een lijstje werkvormen om vaardigheden te oefenen.

Het mooie van deze werkwijze is niet alleen dat je de juiste werkvorm eenvoudiger kunt kiezen, maar ook dat je gedwongen wordt om goed na te denken over de totale opzet van je bijeenkomst. Dit kan alleen maar ten goede komen van zowel deelnemers als organisatie. In de inleiding krijg je hier helpende vragen voor, en eventueel kun je online via MyMethods.nl je ideeën en programma’s bijhouden.

De werkvormen zelf in Het Groot Werkvormenboek deel 2 zijn helder omschreven, met naast de opbrengst en een stappenplan voor de aanpak, ook steeds voorbeelden (uit de praktijk), variaties en tips voor de begeleider.

Als ik dan echt iets moet noemen wat beter zou kunnen, dan is het dat er hier en daar nog wat typefouten in zijn blijven staan. Zo kom ik bijvoorbeeld bij ‘feedback’ de zin ‘kunnen we afspraken dat…’ tegen. Dit doet niets af aan de effectiviteit van de werkvormen, maar voor een boek dat verder zo goed in elkaar zit, lijkt het onnodig slordig.

Ik doe dit minieme vlekje op het blazoen van dit auteursteam echter graag af als ‘In het enthousiasme over het hoofd gezien’ en zeg volmondig: Voor iedereen die ooit een bijeenkomst moet organiseren, alsjeblieft, gebruik dit boek! (Of doe het je baas cadeau!)

Veerle Kik is opleider klantcontact bij UWV. Zij geeft opleidingen aan nieuwe medewerkers in wetskennis, communicatie en systeemtrainingen. Daarnaast verzorgt zij trainingsdagen communicatie voor ervaren medewerkers door het land.

Groot werkvormenboek deel 2 - 'Een mooi overzicht'
9 april 2018 | Daan Scheffers

Het Groot Werkvormenboek deel 2 biedt een mooi overzicht van werkvormen voor trainers, facilitators en leidinggevenden of teamleden die een overleg of proces in een groep meer schwung willen geven.

Het boek biedt een combinatie van veel verschillende werkvormen met achtergrondinformatie en aanvullende tips om de werkvormen op maat te maken. Als kers op de taart helpen de schrijvers je als lezer ook om een goede sessie samen te stellen met een heldere voorbereiding, introductie, verdieping, afsluiting en nazorg. Als opvolger van deel 2 kan het wellicht impliceren dat je deel 1 ook nodig hebt maar met dit boek kom je al een heel eind.

Het boek start met een inleiding over het gebruik van werkvormen en het structureren van verschillende werkvormen binnen een training of overleg. Ik heb dit eerste hoofdstuk als erg prettig en verhelderend ervaren, omdat het je helpt om een werkvorm op de juiste manier toe te passen. Zo wordt de werkvorm immers geen doel op zich, maar helpen ze je een vooraf gesteld doel beter te ondersteunen. De opbouw van een overleg of training wordt ingebed in de learning-chain, een model als praktisch handvat om een training of overleg op te bouwen en te structureren. Ik gebruik de aangereikte opbouw nu regelmatig om een training of overleg uit te werken. Het maakt het voorbereiden makkelijker en helpt mij nu te voorkomen dat ik belangrijke stappen in een proces mis.

Het boek start na de learning-chain met verschillende clusters voor werkvormen zoals, ‘opdrachten vooraf’, ‘brainstormen in een overleg’ of ‘afrondende opdrachten’. Tussen deze werkvormen zitten ware pareltjes met aanverwante namen zoals: ‘de schoenen show’ en de ‘Hartenverwerker’. De toegevoegde waarde bij veel werkvormen zit in de aanvullende informatie naast de werkvorm. De schrijvers geven extra tips voor verdieping of om de werkvorm aan te passen afhankelijk van je doel. Zelf gebruik ik graag in brainstormsessies de werkvorm ‘slechtste idee ooit’. Door bij een brainstorm met het slechtste idee te beginnen help je mensen om vrij na te denken en de groep te helpen om zonder oordeel voort te borduren op de ingebrachte suggesties.

Toen ik het boek voor het eerst vastpakte, ontstond vrij snel de vraag wat het verschil is tussen deel 1 en deel 2 van Het groot werkvormenboek. Vijftig euro per boek (zowel deel 1 als deel 2) laat de vraag rijzen wat de toegevoegde waarde is om beide boeken aan te schaffen. Het nieuwe boek heeft met het eerste hoofdstuk over de learning-chain een mooi en handzaam model om een training of overleg te ontwerpen. De werkvormen zelf zijn grotendeels nieuw, maar vertonen na een zorgvuldig vergelijking op sommige punten overeenkomsten met het eerste deel. Als trainer wil je wellicht voor de volledigheid beide delen aanschaffen. Ben je adviseur of facilitator? Dan heb je wellicht aan deel 2 genoeg.

Daan Scheffers is adviseur bij Adviestalent. Adviestalent leidt jonge talentvolle academici op tot breed inzetbare adviseurs en managers. Adviestalent is een initiatief van Twynstra Gudde.

Het groot werkvormenboek deel 2 - 'Ook voor leidinggevenden en HR-adviseurs'
9 februari 2018 | Yolanda van Heese

Als u een trainer of coach bent, dan kent u vast wel Het Groot Werkvormenboek, van Sasja Dirkse-Hulscher en Angela Talen. Daarin staan 120 werkvormen die u kunt inzetten voor een training of teamsessie.

Nu hebben ze, samen met Maaike Kester een tweede deel geschreven. In ‘Het groot werkvormenboek deel 2’ staan 120 nieuwe werkvormen en bovendien een aanpak om tot een succesvol programma te komen. Het leuke is: daarmee is dit tweede deel niet alleen voor trainers interessant, maar ook voor leidinggevenden en HR-adviseurs.

De schrijfsters zijn ervaren trainsters in leren en veranderen. Dat merk je - het boek staat vol met voorbeelden uit de praktijk. Uit ervaring weten ze dat je er met de selectie van een paar leuke werkvormen niet bent: dan heb je nog geen succesvolle training. Als programmamaker sta je voor de uitdaging om verschillende werkvormen aaneen te rijgen tot een mooi programma, bijpassend bij het doel van de bijeenkomst en het gedrag dat je wilt oproepen. Bovendien moet het de deelnemers met allerlei verschillende leerstijlen aan de inhoud kunnen verbinden.

Hoe doe je dat - een succesvol programma samenstellen?

Daarvoor gebruiken de auteurs een model, de zogenaamde LearningChain. Voordat ze dat uitwerken krijg je een korte terugblik naar de theorie uit deel 1: wat zijn werkvormen, op welke aspecten kun je als trainer sturen en waarom heb je als facilitator werkvormen nodig in een bijeenkomst?

Daarna laten ze je zien hoe je een programma voor een bijeenkomst of training kunt samenstellen. Daarin zit wat mij betreft de meerwaarde van het boek: het is vlot geschreven, helder opgezet en concreet. Bovendien is het model het niet alleen bruikbaar voor trainingssessies, maar ook voor andersoortige overleggen en vergaderingen. Wanneer u mensen in beweging wilt brengen - en zeg nou eens eerlijk, welke leidinggevende wil dat niet? - dan biedt het model een handige kapstok om de structuur van de sessie te bepalen.

De schrijfsters hebben drie vertrekpunten waarop je moet letten bij de uitwerking van je bijeenkomst:

- Wat is het doel van het programma- in termen van gedrag?

Wat zijn de kaders waarbinnen het  programma gaat plaatsvinden -  welke ruimte hebben de deelnemers voor een eigen inbreng?

- Welke behoeften hebben de deelnemers?

Als je die vragen kunt beantwoorden, dan kun je aan de hand van de LearningChain het programma vormen.  Die LearningChain bestaat uit afwisselende elementen; sturing van het collectief als basis, en individuele elementen om mensen individueel in beweging te brengen. Om en om wisselen de individuele en collectieve elementen elkaar af: voorafgaand aan de training, tijdens de bijeenkomst en achteraf. 

Keuze uit 120 werkvormen

Vervolgens presenteren de schrijfsters maar liefst 120 werkvormen, waarmee je invulling kunt geven aan ieder onderdeel van het programma. Dat hadden van mij best wat minder werkvormen mogen zijn - sommige zijn wat gezocht of lijken wel erg veel op elkaar. De presentatie van de werkvormen is duidelijk en helder. Wel is het jammer dat de auteurs meestal geen tijdsbeslag aangeven en ook het optimale aantal deelnemers laten ze vaak in het midden. Zeker voor de beginnende facilitator was dat handig geweest.

De binnenpagina van het boek met de verschillende onderdelen van de LearningChain en de bijpassende werkvormen biedt een nuttig overzicht.

Praktisch inspiratieboek

Al met al is dit een praktisch boek, waarmee je ideeën en inspiratie krijgt voor teamsessies. Daarmee is het boek niet alleen geschikt voor trainers, maar ook voor leidinggevenden is het een handig boek om erbij te pakken als je de sleur van de vaste teammeetings wilt doorbreken, of om als HR adviseur te gebruiken wanneer je de opzet van een training moet beoordelen. U zult het vast met regelmaat uit de boekenkast pakken!

Yolanda van Heese is auteur en coach voor leidinggevenden en hun teams. Tevens is zij oprichter van Leaders Online.

Het Groot Werkvormenboek deel 2 - 'Een welkome en prachtige aanvulling'
2 februari 2018 | Nico Jong

Ruim tien jaar geleden verscheen Het Groot werkvormenboek, dat al jaren een bestseller is. Het voorzag in een grote behoefte want inmiddels zijn er 50.000 exemplaren van verkocht. Nu is er een tweede deel, opnieuw een product van het 2knowhow-team.

Opnieuw is het en inspiratiebron om vorm te geven aan bijeenkomsten die toewerken naar een resultaat. De auteurs bieden in hun nieuwe boek een model dat helpt de juiste combinatie van werkvormen te kiezen en zo tot een sluitend programma te komen. Deze Learning Chain is een stappenplan om van een doel te komen tot een praktisch programma. Het bestaat uit twee lagen en zeven stappen die tevens de indeling van de 120 werkvormen bepalen. De onderste laag is de Basis ofwel dat wat je de groep als collectief aanbiedt of wat je hen wilt laten doen. Het gaat hier om openen, inhoud en afronden. De bovenste laag is de Beweging die tot doel heeft de individuele deelnemer aan te raken, aan te spreken en in beweging te brengen. De stappen zijn opdrachten vooraf, focussen, vertalen en opdrachten achteraf. Door in je programma af te wisselen tussen Basis en Beweging kun je de meeste impact bereiken.

De kern van het boek is het tweede hoofdstuk waar de 120 werkvormen te vinden zijn. Op de eerste twee pagina’s van het boek is het model om een goed programma te ontwerpen gekoppeld aan alle werkvormen. Een heel overzichtelijke indeling die het mogelijk maakt snel passende werkvormen te vinden. De werkvormen beslaan telkens twee pagina’s. Aan het eind van het boek geven de auteurs nog enkele praktische tips die de basis vormen van het werk van facilitators.

Het tweede deel van Het Groot werkvormenboek is smaakvol vormgegeven en de werkvormen zijn helder en toegankelijk beschreven. Het geheel is een welkome en prachtige aanvulling voor begeleiders van bijeenkomsten.

Nico Jong is senior adviseur bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden