Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Ongeschreven regels - 'Goed leesbaar'
31 juli 2018 | Peter de Roode

Ongeschreven regels van Annemieke Figee en Leonie van Rijn is een goed leesbaar boekje dat op praktische wijze een van de meest fascinerende thema’s binnen organisatiecultuur bespreekt.

Ongeschreven regels gaan over terugkerende patronen en kunnen zowel positief als negatief zijn. Daar waar ze een belemmering vormen, stellen de auteurs voor om ze bespreekbaar te maken. Met behulp van concrete instrumenten word je als lezer geholpen om die stap te zetten.

Waarom zijn die ongeschreven regels zo interessant en fascinerend? Het eerste gedeelte van het antwoord luidt: omdat ze voor een bepaald gedeelte het gedrag van mensen in een organisatie bepalen. En het tweede gedeelte: dat leidinggevenden die niet door hebben waarom medewerkers zich niet aan de geschreven regels houden, volkomen stuurloos in de bovenstroom opereren. Daarmee is gezegd - en dat is inherent aan de term - dat ongeschreven regels een onderstrooms begrip zijn: ze zijn niet lineair, eerder associatief, meer emotioneel dan rationeel en vooral: moeilijk zichtbaar. Ziehier een panacee voor succes èn mislukking. Wie hier geen oog voor heeft of wil hebben (‘Wij doen niet aan de onderstroom’) moet niet raar staan te kijken dat geplande veranderingen een andere kant uitgaat dan beoogd.

Het was in de jaren ’90 dat managementconsultant en auteur (eendagsvlieg?) Peter Scott Morgan over dit thema met precies dezelfde boektitel furore maakte. Waarschijnlijk meer vanwege het onderwerp dan vanwege zijn aanpak die nogal academisch was. En dat is wat me zo aanspreekt in het boek van Figee en Van Rijn dat juist ‘praktisch’ is.

De auteurs leggen in hoofdstuk 1 uit wat de kracht van ongeschreven regels zijn en in hoofdstuk 2 waar ongeschreven regels over gaan. In hoofdstuk 3 komen ze met een interessant teammodel - dat iets wegheeft van het concurrerend waardenkader van Quinn - waarmee ze vervolgens illustreren welke ongeschreven regels per teamcultuur aan de orde kunnen zijn. Natuurlijk is een dergelijke indeling geen wet van Meden en Perzen maar het is wel een goede manier om met een team hierover in gesprek te gaan. Het team wordt zich bewust van haar eigen waarden en van de sterke en minder sterke kanten. Op deze manier kan de eigen leidinggevende - want dat is de opzet van dit boek - zelf aan de slag om de doorgaans onbespreekbare zaken bespreekbaar te maken. Alleen al die stap zou voor veel teams begrip en respect voor elkaars standpunten kunnen opleveren.

Het is te merken dat de auteurs met deze materie daadwerkelijk aan de gang zijn geweest in de praktijk want in het vierde hoofdstuk gaan ze nog een stap verder dan alleen maar het inventariseren van de ongeschreven regels. In dit hoofdstuk geven ze veranderkundige adviezen hoe je hardnekkige patronen kunt veranderen. Aan de hand van zes stappen krijg je als lezer een goede basis mee om nu door te pakken waarvan ik vooral de tweede stap erg sterk vind: zorg voor overeenstemming over de huidige situatie. Juist in deze stap wordt het team zich bewust van die eerder besproken negatieve en positieve gedragspatronen. Maar wordt ook helder wat kenmerkend is voor de huidige situatie van het team. Deze stap is tevens van belang om er voor te zorgen dat elk teamlid zijn verantwoordelijkheid kan nemen.

In dit hoofdstuk bieden de auteurs een bekende indeling die zeer behulpzaam kan zijn om met een ander perspectief naar het eigen team te kijken: wie zijn de trekkers van deze verandering, wie de volgers en wie zijn de rebellen? Elke ‘groep’ is van belang, heeft zijn eigen visie op de verandering en daarmee zijn eigen ongeschreven regels.

Een mooie afsluiter die de auteurs de lezer in Ongeschreven regels voorleggen is: Wat merkt de klant, de leerling of de patiënt van deze ongeschreven regels? En met die vraag wordt duidelijk dat teamdynamiek niet een intern speeltje is maar een middel om een hoger gelegen doel te bereiken.

Drs. Peter de Roode is zelfstandig adviseur en trainer. Hij ondersteunt organisaties bij het invoeren van grootschalige veranderingen waarbij gedragsverandering centraal staat. Hij is auteur van de boeken Meegaan of dwarsliggen, Werkvormen voor managers en Leidinggeven kun je zelf. Samen met meerdere auteurs schreef hij onder red. van Rob van Es het boek Praktijkboek Veranderdiagnose en samen met Peter van den Boom schreef hij Theatervoorstellingen in organisaties. Naast zijn schrijfactiviteiten is hij spreker en organiseert hij trainingen en seminars over actuele managementthema's.

Ongeschreven regels - 'Een aanrader'
15 november 2017 | Jantine van der Ploeg

Iedereen kent ze wel. Thema's die steeds weer terugkeren op de agenda. Wat je ook doet, het lukt je niet om het echt te veranderen. Met Ongeschreven regels krijg je handvatten om het anders en effectief aan te pakken.

De eenvoudige modellen in Ongeschreven regels zijn zeer veelzeggend. Dat maakt ook dat ik vind dat Annemieke Figee en Leonie van Rijn hun belofte, complexe zaken simpel maken, waarmaken. Een aanrader.

De een is wat meer of minder gevoelig voor de kracht van onderstromen. Mensen die er wat gevoeliger voor zijn zullen, net als ik, wat sneller geïnteresseerd zijn in de inhoud van het boek. Ik werd in ieder geval nieuwsgierig na het lezen van de titel ‘Ongeschreven regels. Hoe je hardnekkige patronen in je team verandert’.

Het boek is vlot geschreven, de voorbeelden zijn herkenbaar en de tekeningen verduidelijken het verhaal op doeltreffende wijze. Het is een boek wat ik na het lezen regelmatig er even bij heb gepakt om te gebruiken in de praktijk.

Het boek start met een inleiding over de kracht van ongeschreven regels. En hoewel het herkennen van patronen niet echt lastig is, wordt hier de kracht van een eenvoudig model zichtbaar. Ik werd erg blij van de tekening. Hoe krachtig het begin ook is, in hoofdstuk 2 ben ik het spoor even kwijt. Pas in hoofdstuk 4 herken ik wat, Annemieke Figee en Leonie van Rijn volgens mij bedoelen in hoofdstuk 2. Misschien had het hoofdstuk geïntegreerd kunnen worden in hoofdstuk 4?

Als je jouw team herkent in 1 van de genoemde teamcultuurmodellen uit hoofdstuk 3 is het boek goed bruikbaar. De tips, hoe je het beste uit je team kan halen, zijn dan mooie handvatten. Naast de praktische tips van de teamcultuurmodellen vind je in hoofdstuk 4 een mooi stappenplan. Om dit stappenplan uit te voeren is discipline nodig. Ik vraag me wel af of bijvoorbeeld een teammanager de tijd neemt om het stappenplan volledig te doorlopen. Want ondanks de duidelijke waarschuwingen om alle stappen te doorlopen, kan ik me in de waan van de dag voorstellen dat er andere keuzes worden gemaakt. En ik denk dat dan het effect minder groot zal zijn.

Ondanks dat ook bij mij die discipline niet altijd aanwezig is, zal ik toch regelmatig de handvatten en tips nalezen en toe gaan passen in de praktijk. Dat maakt dat ik Ongeschreven regels dan ook aanraad aan al die teammanagers die geloven dat de kracht van ongeschreven regels sterker is dan de uitgesproken regels. Juist omdat ze onuitgesproken zijn. 

Jantine van der Ploeg (1971) is haar carrière begonnen in de financiële sector als adviseur, waarna ze verschillende management en directiefuncties heeft bekleed. Na haar afscheid van de financiële sector heeft ze zich gericht op het coachen en ontwikkelen van mensen en organisaties. Vanaf 2016 is ze werkzaam als opleidingsspecialist. Hierin is zij de schakel tussen ontwikkelaars, opleiders en uitvoering. Samen zorgen we voor het continue ontwikkelen van mens en organisatie.  

Ongeschreven regels - 'Heerlijk en bruikbaar'
1 november 2017 | Hanneke Tinor-Centi

De tips die Figee en Van Rijn geven in hun boek Ongeschreven regels zijn niet alleen voor leidinggevenden en teamcoaches zeer bruikbaar, maar zeker ook voor de teamleden zelf.

Dat onderscheidt Ongeschreven regels dan ook direct van de vele andere boeken die over vergelijkbare onderwerpen zijn verschenen. Meestal zijn dergelijke boeken vooral geschreven voor de leiders, de managers, de directeuren. Met dit boek gaan de teams sámen met hun leidinggevende(n) aan de slag om verbeteringen te bewerkstelligen. Het is natuurlijk een compleet open deur wanneer ik vermeld dat dát beter werkt….

Ongeschreven regels is een uiterst bruikbaar boek voor zelfsturende teams. Figee en Van Rijn vertellen hun lezers hoe bepaalde patronen met betrekking tot interactie een negatieve dynamiek bewerkstelligen. Ze laten echter ook zien hoe je dat herkent én verandert! Dat doen ze op een bijzonder praktische, concrete en direct toepasbare wijze.

Het boek is doorspekt met (herkenbare en soms buitengewoon humoristische) voorbeelden en juist dat laatste –die humor- werkt goed wanneer je als team met dit boek in de hand aan de slag gaat. Het is tenslotte zo dat, wanneer je om jezelf kunt lachen, de helft al gewonnen is en de bereidheid richting verandering groot is.

Kortom, complimenten aan het schrijversduo Figee en Van Rijn, die opnieuw een heerlijk en bruikbaar boek hebben afgeleverd met Ongeschreven regels.

Hanneke Tinor-Centi (1960), eigenaar van HT-C Communicatie en Marketing, tekstschrijver, boekrecensent en boekmarketeer.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden