Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
20 september 2011 | Joost van Driessen

Veel mensen hebben een mening over het werk van Frederick Winslow Taylor, zonder dat ze ooit een boek van hem hebben gelezen. In veel managementboeken komen bepaalde citaten van Taylor terug, maar doorgaans benadrukken die de negatieve kanten van zijn werk. Daarom is het goed dat het boek 'The Principles of Scientific Management' uit 1911 opnieuw vertaald en opnieuw uitgegeven is, zodat iedereen het werk kan lezen in de context waar het voor bedoeld is.

Wellicht tot verbazing van velen is Taylor in zijn stellingen niet eens zo extreem als vaak gezegd wordt. Natuurlijk is het tenenkrommend om Taylor' s beschrijving van 'lijntrekken' te lezen. Hieruit komt ook de veelgehoorde opmerking voort dat Taylor de mens van nature lui vindt. Maar als je verder leest ontdek je dat in de uitwerking van de oplossing helemaal niet de zweep voorop staat. De werknemer dient 'op vriendelijke wijze te worden geholpen', in een (...) 'nauwe, persoonlijke samenwerking tussen management en werknemers'. Allemaal zaken die je in boeken over Taylor niet zo snel leest, maar in het boek van Taylor wel staan. Taylor vervolgt: De werknemer moet een 'speciale stimulans bieden' en die dient 'vergezeld te gaan van persoonlijke aandacht voor en een vriendschappelijke verstandhouding met zijn werknemers'. Nog eentje: 'We behandelen de werknemers niet als massa, maar proberen elke afzonderlijke werknemer te ontwikkelen tot zijn hoogste niveau van efficiëntie en welvaart'.

Natuurlijk zijn niet alle opmerkingen van Taylor zo mild. Andere opmerkingen zijn zeker niet meer van deze tijd en noemen we tegenwoordig zelfs inhumaan. Maar achterhaald is Taylor zeker niet. Zeker niet als we ook procesautomatisering in de vergelijking betrekken. Mensen accepteren tegenwoordig de ruwe behandeling van Taylor misschien niet, maar machines wel. De wat mechanische visie van Taylor kon in zijn tijd nog niet volledig op machines toegepast worden, maar de techniek biedt nu veel meer mogelijkheden. Waar Schmidt (de Nederlander uit Pennsylvania die in een illustratie van het Taylorisme figureert) met geld tot hogere prestaties verleid wordt, stoppen we dat geldt nu in efficiëntere machines. Die machines horen we niet klagen als ze ruw behandeld worden.

In hun naschrijft van dit boek stellen Jaap Peters en Harold Jansen dat Taylor 'iedereen benadert als lid van de Jostiband'. Ongemerkt doen ze dit zelf ook met Taylor. Naar de letter is Taylor met zijn mensvisie misschien minder toepasselijk voor kenniswerkers. Laten we niet vergeten dat naast de kenniswereld ook gewoon een productiewereld blijft bestaan. Overal waar 'made in Hongkong' op onze apparaten staat, heeft een Tayloriaanse fabriek het productiewerk gedaan. Tot nu toe hebben zich nog geen betere principes aangediend om die productiewereld te besturen. Combineer de denkbeelden van Taylor met procesautomatisering en alle concepten blijven 100 jaar na dato onverkort van kracht. Lees voor kip konijn en voor mens machine, en het Taylorisme de wereld van morgen. De kenniswerker en de productiewerker in een gouden samenwerkingsverband.

Walter van Hulst haalt in het voorwoord bij dit boek Peter Drucker aan: 'De grootste verdienste van het management van de 20ste eeuw is de vijftigvoudige verbetering van de productiviteit van de fabriekswerker. De grootste uitdaging van het management van de 21ste eeuw is om de productie van de kenniswerker op een vergelijkbare wijze te verbeteren'.

De klassieker van Taylor biedt basiskennis voor elke manager. Die kunnen door de scherpe randjes van weleer wel heen lezen. Wat overblijft zijn principes van wetenschappelijk management die juist in combinatie met modern management een rijke oplossing kunnen bieden.

Handboek Productiviteit
19 april 2011 | Pierre Pieterse

Het is dat de inleiding is verzorgd door Walter van Hulst, de hoofdredacteur van Slow Management, en dat het boek wordt afgesloten met een pittig essay van de Rijnlandse ‘limitanei comitatenses’ Harold Janssen en Jaap Peters, want anders zou je echt het idee hebben een facsimile van het wereldberoemde en bepalende boek The Principles of Scientific Management van Frederick Winslow Taylor uit 1911 in handen te hebben. En het feit dat de tekst in het Nederlands is, helpt natuurlijk ook. Maar daar blijft het dan ook bij.

Zoals Ford toch wel de aartsvader van de automobiel mag worden genoemd, zo is Taylor de grondlegger van de productiviteit. Beroemd is natuurlijk de Bethlehem Steel Company case waarin Taylor de principes van het wetenschappelijk management tot op de gram achter de komma uitlegt en bewijst. Wel grappig om te weten is dat hij juist bij dit bedrijf de grootste moeite had zijn ideeën in praktijk te brengen, hij werd er zelfs ontslagen. Maar dat laat onverlet dat zijn aanpak bij andere bedrijven tot ongekende productiviteitsstijgingen hebben geleid. Je zou kunnen zeggen dat Taylor de man was die op dat moment nodig was.

Taylor mag dan een kind van zijn tijd zijn geweest, hij werd geen man die met zijn tijd meeging. De presumptie dat arbeiders van nature lui zijn en in het gareel moesten worden gehouden, is een opvatting die al vrij snel na het verschijnen van zijn ‘principles’ uit het gangbare vocabulaire verdween om uiteindelijk volstrekt politiek incorrect te worden. Maar hoe politiek incorrect ook of ouderwets, nog altijd waart de geest Taylor rond.

Bram Buunk (Oerdriften op de werkvloer) parafraserend: Nog altijd namelijk is er de kennelijk onweerstaanbare neiging om in de voetsporen van Taylor functies en taken op te knippen. En ook nog altijd wordt personeel gezien als een verzamelvat vaardigheden die je moet laten aansluiten bij de taken en werkzaamheden van de functie. Er moet, zo zegt Buunk, ‘een optimale fit zijn tussen persoon en functie’. Om daaraan toe te voegen dat sinds Taylor niet alleen functies maar ook mensen worden opgeknipt, maar dat kun je weer niet aan Taylor toeschrijven.

In essentie draait het bij Taylor om standaardisering die inderdaad de productiviteit en efficiëntie doet toenemen maar o zo opzichtig ‘au contraire’ de ‘condition humaine’ is. De lopende band draait eindeloos voort terwijl de mens erachter afsterft. Of het niet meer pikt en in opstand komt. Of volledig doordraait! Wie kent niet de prachtige scene uit Modern Times.

Net zoals de klanten van Ford er geen genoegen meer mee namen dat ze hun auto in elk mogelijke kleur konden krijgen zolang die maar zwart was, bleek ook Taylors rigide, haast wiskundige en eendimensionale werkopvatting geen lang leven beschoren. Het antwoord op Taylor was een meer holistische benadering van werk waarbij we nog altijd bezig met zijn met de exacte formulering, getuige de laatste loot die Het nieuwe Werken heet.

Een beschouwing over een net verschenen boek heeft actualiteitswaarde, maar dat kun je niet zeggen van de woorden die je wijdt aan een boek uit 1911. Zeker als dat een boek betreft dat iedereen die iets met management van doen heeft, al heeft gelezen. Of zou moeten hebben gelezen. Maar dat dus vaak niet heeft gedaan. Niet te vinden. Te duur (een 1ste druk ‘doet’ 17000 euro!). Al veel over gelezen. Van horen zeggen. Niet meer van deze tijd. Taylor? Wie zeg je? Taylor? Oh, die Taylor!

Everything you always wanted to know about scientific management but were afraid to ask…

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden