Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Risicovreugde - 'Van harte aanbevolen in deze onzekere tijden'
24 april 2020 | Hidde van der Wal

Het zijn bijzondere tijden. Er heerst een pandemie en de toekomst is onzeker. Dat eerste is nieuw en nieuws, dat laatste natuurlijk niet. We weten dat eigenlijk ook wel, maar waren het in onze jacht naar maakbaarheid en controleerbaarheid even vergeten.

Onzekerheid is altijd aanwezig, kent geen kansverdeling en is daarom ook niet te verzekeren. De accountant en risicomanager noemen dat een mitigerende maatregel, dat verzekeren. De essentie van ondernemerschap was en is altijd al geweest dat je om kunt gaan met die onzekerheid. De ondernemer is er zich van bewust dat er geen enkele garantie is voor de continuïteit van de onderneming.

Het enige dat de ondernemer kan doen is zijn rol en positie pakken. Hoe? Door toch een - soort van - plan te maken. Dat geeft focus. En focus geeft rust en ruimte, wat de mogelijkheid weer biedt tot reflectie: af ten toe even stil staan bij waar je mee bezig bent. Dit hoeft trouwens niet exclusief voor de ondernemer te gelden, maar is evengoed relevant voor de manager en medewerker.

Een boek dat in dit kader kan helpen, is Risicovreugde.

Risicovreugde, geschreven door Leo van de Voort en Rob Fijlstra, gaat over leiderschap en waardecreatie. Het gaat over begrijpen van processen in organisaties en risico's. Het probeert de verbinding te leggen tussen corporate finance en gedrag, tussen moreel kompas en het belang van economische waardecreatie.

Zeker in deze barre tijden zijn dit actuele thema's!

Zo gaat hoofdstuk 4 over moed. Zoals de auteurs zeggen: ‘moed is nodig waar kennis, kunde en ervaring ontoereikend zijn geworden (zoals nu in veel situaties het geval is). Moed is niet de afwezigheid van angst; het is je angst voelen en tóch uit de comfortzone stappen. Alleen in deze stretchzone openbaren zich nieuwe vergezichten en perspectieven.' En die hebben we nu meer dan ooit nodig.

Wat we nu vooral niet nodig hebben, zijn de in hoofdstuk 8 treffend beschreven narcistische leiders. Mensen die door hun persoonlijkheid te graag risico nemen, zich te impulsief in het avontuur storten en te instrumenteel - en soms zelfs gewetenloos - met hun medemens omgaan. Een overdosis van narcisme resulteert al snel in destructief gedrag en berokkent de organisatie veel schade. Temeer daar de narcistische leider (als hij of zij onder druk staat) tot het uiterste gaat om zijn of haar status te behouden en dus pretendeert dat de organisatie floreert. Dat is - juist in deze tijd - niet gewenst! Kijk dus uit voor zonnekoningen in organisaties.

En zo staat Risicovreugde vol met praktische tips, verrassende invalshoeken, bekende cases en nog veel meer.

Van harte aanbevolen!

Hidde van der Wal is partner bij IJsselvliet - Strategie & realisatie en Docent Management Accounting UvA (RC/RO) & HOFAM (QC). Deze recensie verscheen eerder op het blog van IJsselvliet.


Risicovreugde - 'Met veel plezier gelezen'
13 maart 2019 | Peter van Gerwen

Risicovreugde is volgens Leo van de Voort en Rob Fijlstra een kwestie van ruimte nemen (en ook: geven) en de verantwoordelijkheid voelen om aan die ruimte een zinnige invulling te (laten) geven.

Als dat mislukt kunnen we dan zonder vingerwijzen uitzoeken wat ervan kan worden geleerd? Het boek Risicovreugde bevat hier mooie positieve en negatieve voorbeelden van.

Leiderschap

Aan de hand van praktijkvoorbeelden maken de auteurs pijnlijk duidelijk wat een slechte leider kan aanrichten. En dat falende managers worden rondgepompt van belangrijke positie naar belangrijke positie. Het is daarom belangrijk om te voorkomen dat zulke leiders worden losgelaten op een organisatie. Maar hoe ga je dat voorkomen?

Dat begint al met de vraag naar de oorzaak. Een stap terug kan louterend werken en geeft de falende manager de mogelijkheid om al reflecterend tot zelfinzicht te komen. Hij/zij heeft natuurlijk wel talenten en kwaliteiten, anders waren ze zover niet gekomen. De stap vóór de hoogste benoeming is daarom ook de moeite waard om te onderzoeken. Want mensen krijgen promotie tot ze de functie bereiken waarin ze niet functioneren – Aldus het bekende Peters Principle. Een stap terug kan mooi zijn. Je behoudt kwaliteiten voor de organisatie en toont respect en vertrouwen.

Aandeelhouders

Aandeelhouders zijn belangrijk voor een onderneming en moeten daarvoor worden beloond. Ik leerde dat de raison d’étre van een bedrijf ook en vooral een maatschappelijke is. Een bedrijf moet ook de samenleving dienen door het verschaffen van inkomen en te zorgen voor welvaart. Maar dat kan alleen als de financierbaarheid voor de middellange termijn adequaat is.

Mijn visie op overnames is door het boek positief bijgesteld. Een bedrijf moet natuurlijk financieel presteren, maar het moet niet doorschieten tot een financieel raffinageproces waarbij het geld in de zakken van een klein percentage mensen terechtkomt. Dan groeit de vermogens- en inkomensongelijkheid verder tot het moment dat de uitkomst daarvan niet meer gepikt wordt. De auteurs bieden een heldere uitleg over waardecreatie en waardevernietiging en de noodzaak dit goed te analyseren, zodat excessen voorkomen kunnen worden.

Medewerkers

De auteurs maken ook duidelijk dat besluiteloosheid bij leiders de ontwikkeling van een bedrijf sterk negatief beïnvloedt. En dat dat leidt tot een gebrek aan risicovreugde, en soms zelfs totale verstarring. Grote bedrijven herbergen vaak schuilplaatsen voor medewerkers die al dan niet bewust onderpresteren. Het advies: ‘Snoeien doet groeien’. Ik ben echter ook voorstander van organiseren met oog voor de mens. Het is dus de kunst voor leiders om die medewerkers mee te nemen en te leiden naar ‘grazige weiden’.

Het is met andere woorden belangrijk dat medewerkers hun verantwoordelijkheid (mogen én kunnen) nemen en dragen. Het zijn de leiders die ze direct moeten confronteren als dat niet zo is. Daar ontbreekt het nogal eens aan.

Maar ook als medewerker zelf heb je een verantwoordelijkheid. Je bent immers een (ook moreel) contract/commitment aangegaan met je werkgever. Pak het initiatief en handel altijd in de geest van de missie van het bedrijf, maar zoek de grenzen op en rek die grenzen op. Zolang de grens niet gesteld wordt doorgaan. Dat is risicovreugde.

Communiceer daarbij wel en zorg dat je anderen meeneemt in je verkenningen. Zorg voor passende resultaten en bijdragen in de ontwikkeling van een organisatie. Als je dat doet kun je gepast ‘eigen-wijs’ zijn. Je kunt beter achteraf op je ‘lazer’ krijgen dan vooraf alles verifiëren en niet tot handelen komen. Manage wel altijd de verwachtingen. Wederkerigheid is daarin belangrijk. 

Integriteit

Ten aanzien van commitment en engagement: je moet echt gaan voor je rol. Alles moet kloppen, details zijn belangrijk, en wees integer, zo adviseren Van der Voort en Fijlstra.

Ik heb Risicovreugde met veel plezier gelezen en de inzichten kan ik zeker gebruiken om mensen bekend te laten worden met risicovreugde.

Peter van Gerwen is verbonden aan Gerwen-advies - Coaching&Consulting.


Van Risicovreugde word ik blij
14 juni 2018 | Martin van Staveren

‘Leid liever gevaarlijk, dan ogenschijnlijk veilig.’ Dit is de prikkelende ondertitel van Risicovreugde, een boek dat uiterst relevant is voor formele én niet-formele leiders, of zij dit dat willen worden.

Op de voorzijde van Risicovreugde staat de mens letterlijk in het risico, in de opengesperde bek van een haai. De toon van dit opvallende boek is hiermee goed gezet. Wie wordt er (niet) blij van risicovreugde?

‘Risicovreugde’ is geschreven door Leo van de Voort en Rob Fijlstra. Beide auteurs zijn gepokt en gemazeld in corporate Nederland op het gebied van finance. En dat is goed te merken aan de wijze waarop ze in het boek een aantal toonaangevende Nederlandse bedrijven analyseren. Daarover zo meer. Eerst het begin.

Het boek start uiterst origineel met, schrik niet, een gedicht uit 1898: Waiting for the Barbarians. De Griekse dichter Constantine P. Cavafy beschrijft hierin een decadente maatschappij, die uit luxe verveling uitziet naar de komst van de vijand. Dit om de zaak eens goed op te schudden. Grote ontreddering rest dan ook als die vijand er helemaal niet blijkt te zijn. Echter, een decadente maatschappij heeft eigenlijk niet eens een externe vijand nodig om te ontsnappen aan de leegte, verveling en gemakzucht. Tenminste, als het besef ontstaat dat die maatschappij zélf zijn eigen vijand is.

Deze o zo actuele filosofische bespiegeling maakt treffend de noodzaak voor het ontwikkelen van een andere mindset helder. Een mindset die de auteurs ‘risicovreugde’ noemen. Het gaat er om de vijand in jezelf te mobiliseren en de confrontatie daarmee aan te gaan. Om zo uiteindelijk als ‘overwinnaar’ uit de strijd te komen, met een bijdrage aan een iets betere wereld. Bijvoorbeeld door voor je organisatie en de maatschappij wat meer duurzame waarde te helpen realiseren. Het overwinnen van je risicoangst en cultiveren van je risicovreugde helpt daarbij.

Risicoangst en risicovreugde zijn dan ook dé twee kernwoorden in het boek. Risicoangst wordt volgens de auteurs gekenmerkt door een soort ‘kalme wanhoop’ vanwege een benauwd bewustzijn, verlamming en niets doen. Het tegenovergestelde is risicovreugde, ofwel ‘slim en leuk aanpakken’. Dit vraagt voorstellingsvermogen over bijvoorbeeld de mogelijkheden voor die duurzame waarde, samen met moed en realisatiekracht om dat te realiseren. Waar risicoangst vooral leidt tot het vermijden of minimaliseren van risico’s, leidt risicovreugde juist tot het nemen van risico’s, om te kunnen realiseren wat je wilt realiseren. Het motto hiervoor, dat bijvoorbeeld ook door leiderschapsexpert en Harvard-hoogleraar Linda Hill wordt uitgedragen: Het mijden van risico’s is in het huidige bedrijfsklimaat voor veel organisaties de meest riskante optie. Iets om goed tot je door te laten dringen.

In een aantal hoofdstukken worden de ingrediënten voor risicovreugde, voorstellingsvermogen, moed en realisatiekracht, uitgewerkt en praktisch hanteerbaar gemaakt. Met hoofdstukken als ‘Activistisch toezichthouderschap’, ‘Waarde creërend leiderschap’ en ‘Risicovreugde als morele opdracht’ wordt aanzienlijk verder gekeken dan het louter ontwikkelen van korte termijn financiële waarde. Daarbij tonen de auteurs zelf de moed om de confrontatie aan te gaan. Zo wordt een aantal grote, bekende Nederlandse bedrijven als praktijkcase op de gril gelegd en geanalyseerd op de mate van aanwezige risicovreugde. De meeste komen er aangebrand van af. Heel zinvol om deze lessen eens op je eigen organisatie lot te laten: wat is er van deze cases te leren?

Toch een kritiekpuntje op dit vlot geschreven, lekker lezende boek; ook ik ga de confrontatie niet uit de weg. Het begrip ‘risico’ blijft in dit boek onbesproken, terwijl over dit woord veel misverstanden bestaan, in theorie én praktijk. Wat is ‘risico’? En wat niet? Wat is het verschil tussen risico en onzekerheid? Welke vaak verborgen én tevens uiterst belangrijke rol spelen verschillen in risicopercepties, bijvoorbeeld bij besluitvorming? Een kort hoofdstukje hierover, desnoods een verklarende woordenlijst in een bijlage, zou dit boek voor mij compleet hebben gemaakt. Aan de andere kant, over dergelijke risicoaspecten zijn al zoveel boeken geschreven ... Dat juist het nemen van risico’s onderbouwd wordt bepleit, tegen de stroom van de gangbare opinie in, dat juich ik luid en duidelijk toe. Van Risicovreugde word ik blij!

Dr. Martin van Staveren adviseert organisaties over anders omgaan met risico’s. Zijn missie is om daarmee effectiviteit en welzijn te vergroten, binnen én buiten organisaties. Martin is ook kerndocent aan de executive masteropleidingen Risicomanagement en Public Management, Universiteit Twente. Begin 2015 verscheen zijn boek Risicogestuurd werken in de praktijk bij uitgever Vakmedianet. Op 15 augustus 2018 verschijnt zijn nieuwste boek: Risicoleiderschap: Doelgericht omgaan met onzekerheden.


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden