Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Coachen met een leeg hoofd - Uitstekend vakboek voor coaches, managers en hr-professionals
22 juli 2019 | Ruerdje van Mierlo

Coachen is een vak, dat bewijst Nicolette Kat maar weer eens overduidelijk met haar geheel vernieuwde versie van Coachen met een leeg hoofd.

Het boek is helder, gestructureerd en maakt duidelijk hoe coaching effectief kan worden ingezet bij verschillende soorten vragen. Het bevat nu bovendien een extra hoofdstuk over coaching bij stress en burn-out. Het is een must have voor beginnende coaches en wat mij betreft een standaardwerk voor in coachopleidingen. Voor de ervaren coach is vooral het laatste deel interessant en een goede spiegel om je eigen methodieken weer eens tegen het licht te houden. Heel verfrissend vond ik zelf.

De Auteur, Nicolette Kat, heeft ruim 22 jaar coach- en trainingservaring. Zij wordt regelmatig als senior- en executive coach ingehuurd en is vaste docent op diverse coachopleidingen. Die ervaring lees je en is voelbaar.

Kat beschrijft drie niveaus van coaching:

- Coachen als expert, geschikt als je medewerkers goed wilt inwerken of begeleiden bij een nieuwe baan. Het gaat hier dus om coaching op een taak of specialisme en over de vraag: hoe moet ik het doen.

- Coachen als gids voor coachees die al wat langer werkzaam zijn en waarbij de vragen gaan over het effectiever worden in hun werk. Coaching waarbij de persoon achter de professional wordt meegenomen en waar de vraag verschuift naar ‘hoe kan ik het doen'.

- Coachen als geweten voor professionals met ervaring die toe zijn aan verdieping. Het gaat hier over vragen rond persoonlijk leiderschap, drijfveren, blokkades en persoonlijke-, professionele- en loopbaanontwikkeling.

Herken de vraag en het niveau

Het is als coach belangrijk dat je vragen van opdrachtgevers en coachees kan herkennen en plaatsen. Hierdoor kan je vragen op het juiste manier diagnosticeren en aanvliegen. Hoe je dat doet beschrijft Kat met pakkende voorbeelden, bloopers, methodieken en tal van voorbeeldvragen die je zo kan toepassen in je praktijk.

Wat bedoelt Kat met Coachen met een leeg hoofd?

Kat wil hiermee het belang benadrukken van het uitzetten van de eigen oordelen en interpretaties van de coach: ‘je eigen radiozenders zacht of uitzetten en intunen op de radiozender van de ander'. Als je namelijk naar je eigen zenders luistert, die een mening hebben, een oplossing, een oordeel, dan luister je niet meer echt naar de ander. Het gaat dus over luisteren, zonder oordeel.

Een goed begin is het halve werk

Nicolette Kat houdt onder meer een warm pleidooi voor het maken van concrete afspraken met coachees en opdrachtgevers. Hierdoor kan het effect van coaching achteraf duidelijker worden aangetoond. Dat is niet alleen belangrijk voor de coachee maar ook voor het vak, dat nog te vaak wordt omschreven als vaag en vrijblijvend. Hierin heeft ze geheel gelijk.

Richtlijnen voor een goede coach zijn:

- Kunnen inschatten op welk niveau een vraag moet worden aangevlogen

- Goede zelfkennis

- Een betrokken houding maar tegelijkertijd ‘een leeg hoofd'

- In staat om duidelijke doelen te stellen met opdrachtgevers en coachees

- In staat om de coachee tot inzichten te laten komen en aan te zetten tot eigen verantwoordelijkheid

- Makkelijk switchen tussen de verschillende niveaus

- Grondige kennis van diverse theorieën en methodieken.

Evaluatie op gedrag maakt progressie zichtbaar

Wat ik zelf meeneem uit haar boek is haar advies om coachtrajecten nog beter te evalueren. Kat beschrijft de 4 niveaus van Kirkpatrick (1994) die helpen om de effecten van coaching zichtbaarder te maken:

1. Evaluatie van de reactie ( hoe het je het ervaren?)

2. Evaluatie van het leren (wat heb je geleerd?)

3. Evaluatie van het gedrag op de werkplek (wat doe je anders?)

4. Evaluatie van het effect op het werkresultaat (wat is het effect van jouw gedrag op het werkresultaat?)

Onderliggende waarden, drijfveren en talenten leggen de basis bij de coachee voor zelfbewustzijn en het nemen van eigen regie. Gedragsverandering is wat uiteindelijk in de praktijk voor anderen zichtbaar wordt en daarmee het meest tastbare resultaat van coaching.

Coachen met een leeg hoofd is een uitstekend vakboek dat niet mag ontbreken in de boekenkast van coaches.

Ruerdje van Mierlo is Loopbaancoach voor 30-ers en 40-ers en bestuurslid van Noloc, beroepsvereniging van Loopbaan professionals. Zij is naast loopbaanvragen gespecialiseerd in vragen rondom vitaliteit, stress en lifestyle medicine.

1 december 2008 | Loes Dekker

'Coachen met een leeg hoofd' is een prikkelende titel; het roept de vraag op of coachen iets voor leeghoofden is. Dat is volgens Nicolette Kat zeker niet het geval. Coachen met een leeg hoofd verwijst naar één van de vier fasen in een coachingstraject, de fase waarin de coach zich openstelt voor de coachee, zijn eigen 'radiozenders' zacht of uit zet en zich volledig richt op de ander. Voor de schrijfster is dit niet minder dan de essentie van het coachen.

Nicolette Kat is een ervaren coach die haar ervaringen en ideeën aan het papier heeft toevertrouwd en daarmee iets heeft toegevoegd aan de literatuur over coaching. 'Coachen met een leeg hoofd' is een toegankelijk en praktisch boek, geschreven in een directe stijl waarmee ze zich direct tot de lezer richt. Ze neemt de lezer bij de hand en loodst hem soepel door drie verschillende coachingstrajecten heen, waarbij ze voorbeelden gebruikt, oefeningen invoegt en ter illustratie haar eigen 'bloopers' niet schuwt.

Kat maakt onderscheid tussen drie niveaus van coachen: de coach als expert, de coach als gids en de coach als geweten. Elk niveau kent vier dezelfde stappen, achtereenvolgens verbinden, verwonderen, verifiëren en verder gaan. Op welk niveau de coach insteekt is afhankelijk van de coachingsvraag, de ervaring van de coach en de positie van de coach ten opzichte van de coachee. Zo zal volgens Kat een direct leidinggevende niet verder (moeten) gaan dan het niveau van expert.

Als de coach als gids optreedt is de coaching gericht op een taak of specialisme waarbij de coach als mentor fungeert. De vragen liggen dan op het gebied van inhoudelijke ontwikkeling; van procedures, werkwijzen, omgaan met tijd etc. De coach als gids is de coaching richt zich op de effectiviteit in het werk van de coachee. Op dit niveau gaat de coach verder dan op het expert niveau en worden vragen op een ander bewustzijnsniveau aangepakt: juist datgene wat niet gezegd wordt, maar wat tussen de regels door wel gemerkt wordt door de coach, wordt onderwerp van gesprek. Coachen als gids vraagt dan ook meer vaardigheden dan coachen als expert. De coach als geweten gaat nog een stapje verder. De vragen die hij aanpakt zijn gericht op persoonlijke ontwikkeling, bij voorkeur op een manier die de coachee verrast en verbaast. Voor dit niveau zijn niet alleen vaardigheden en technieken nodig, maar ook een aantal jaren ervaring als coach.

Ieder niveau van coachen verloopt volgens hetzelfde stramien, en wel in vier stappen. In de eerste stap wordt, onder het kopje 'verbinden' het contact tussen de coach en de coachee tot stand gebracht. Coachen met een leeg hoofd vindt in de tweede stap plaats: de coach richt zich op de coachee en laat zich verwonderen. Vragen en interventies zijn meer voor de derde stap, waarin verifiëren centraal staat. In de laatste stap richt men zich op daadwerkelijke acties - hoe nu verder?

Kat geeft bij de verschillende niveaus en stappen kort aan welke methodes en modellen de coach kan hanteren. Ook hiermee deelt ze haar ervaring met de lezer. Ze heeft een praktisch en technisch boek geschreven. De drie niveaus en vier stappen vormen een helder schema dat de coach kan ondersteunen in het werk, en de beschreven methoden en modellen bieden handvatten. Wie echter meer wil weten over deze methoden en modellen, , of over het eigen functioneren als coach - zoals omgaan met het gevaar van overdracht - moet elders op zoek gaan naar verdieping. De methoden en modellen worden in dit boek slechts kort aangestipt.

Dat laat onverlet dat de auteur met dit boek een belangrijke boodschap aan de lezer meegeeft: durf met een leeg hoofd te werken, laat je gedachten los, berg je kennis op en luister oprecht. Hoe logisch dit ook lijkt, Kat heeft hier zeker een belangrijk punt te pakken. Voor werken met een leeg hoofd zijn moed en vertrouwen nodig. Wie dit heeft wint erbij, stelt Kat, want 'de beste coachingsgesprekken zijn vaak de gesprekken waar je vol energie en niet gehinderd door enige kennis van je coachee of zijn situatie met een leeg hoofd ingaat' (blz. 16). En dat is een wijze les.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden