Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
2 januari 2014 | Carla Verwijs

Inmiddels heb ik heel wat boeken gelezen over groepstechnieken, interventies, creatieve oefeningen. 'Toolkit procesregie' van Dees van Oosterhout en Thea Draijer is anders. Geen brainstormtechnieken om zoveel mogelijk ideeën te genereren of een lijst van ijsbrekers, de een nog flauwer dan de ander. Niet vaak heb ik het gevoel dat een groepsoefening (echt) bij zal dragen aan een doel. En geschikt is voor groepen van gevarieerde samenstelling. In 'Toolkit procesregie' had ik dat gevoel wel; het boek staat vol met oefeningen waarvan ik denk dat ik die goed kan gebruiken in allerlei situaties.

Misschien is mijn beeld over het boek positief gevormd door de inleiding op de lijst van technieken, in het eerste deel waar de rol van de procesregisseur aan bod komt. Hieruit spreekt al zoveel ervaring, met name van Dees van Oosterhout (Thea Draijer heeft de afbeeldingen verzorgd). Voordat ik dit boek las, had ik nog nooit van een procesregisseur gehoord. De auteurs vergelijken een project en een proces. Een proces is 'de weg ergens naartoe', terwijl bij een project het resultaat vooraf bekend is. Procesregie beïnvloedt de wijze waarop dit proces wordt gestuurd.

Van Oosterhout besteedt veel aandacht aan het ontwerp van het proces, de rol van de regisseur en de relatie met de opdrachtgever. Bovendien gaat ze in op de vraag hoe om te gaan met lastige situaties. Vaak wordt een regisseur geraadpleegd als er iets aan de hand is - de relatie tussen de partijen kent gevoeligheden uit het verleden, om maar een voorbeeld te noemen. Welke leiderschapsrol neemt de procesregisseur aan? Van Oosterhout voegt veel voorbeelden toe in dit eerste deel, allemaal komend uit de eigen praktijk. Dat geeft mij als lezer veel vertrouwen dat ze weet waar ze het over heeft.

Eén van de technieken die me aanspreekt,heeft een jolige titel, 'De Schotse dans', maar lijkt me een leuke, alternatieve manier om elkaar te leren kennen. In het kort : deelnemers vormen twee cirkels, een binnen- en een buitencirkel, met evenveel mensen in elke cirkel. Op een teken van de regisseur gaan de cirkels draaien, de deelnemers lopen een bepaalde kant op, tot een stopteken wordt gegeven. De personen die nu tegenover elkaar staan, mogen elkaar elk één vraag stellen. De deelnemers bepalen zelf wat ze vragen. Na deze korte introductie gaan ze weer lopen. Dit is een voorbeeld van een techniek in de kennismakingscategorie. Er zijn andere categorieën, zoals informatie uitwisselen en belangen achterhalen, samenwerking, besluiten nemen, evalueren. Afhankelijk van het doel van de bijeenkomst, kunt u dus kiezen uit een reeks technieken.

Helaas heb ik de technieken nog niet kunnen proberen in de praktijk. Een creatieve-techiekenboekrecensie is eigenlijk niet compleet met de test van een of meer technieken, want 'the proof of the pudding is in the eating'. Toch heb ik er vertrouwen in dat de pudding best zal smaken. Dit is een boek wat ik zeker in de toekomst zal raadplegen voor inspiratie voor een groepstechniek!

1 augustus 2013 | Sietse Rauwerdink

'Toolkit Procesregie' van Dees van Oosterhout & Thea Draijer is een echt boek van nu. Voor elke trainer staat het boordevol inspiratie. Op het eerste oog was ik niet positief over het boek, maar hoe meer ik er doorheen bladerde, hoe meer ik er in begon te zien en eruit kon halen.

Het boek bevat een deel theorie en een deel met 25 werkvormen (trainingstechnieken), ingedeeld in verschillende categorieën. Prachtig vormgegeven in 'landscape-mode' en met mooie illustraties. Daarnaast is het erg overzichtelijk. Het is heel makkelijk om de werkvorm terug te vinden die je zoekt, mede door het format. Elke werkvorm bestaat uit vier pagina's met duidelijke opbouw.

Het gekke is, dat ik bij de eerste keer bladeren niet bijzonder positief was. De theorie leek wat algemeen en de werkvormen te makkelijk. Elkaar vragen stellen, prioriteren, een kring, kaartjes, tekenen et cetera. Echter, toen ik het boek een aantal keren had doorgenomen, begon ik me te realiseren dat dit wel de kern is. Uiteindelijk draait het om mensen die samenwerken en daarbij moet je niet te ver van de inhoud afdwalen. Een simpele, maar effectieve werkvorm is het enige wat je dan nodig hebt. Ingewikkelde, hoogdravende of juist kinderachtige werkvormen leiden alleen maar af.

De auteurs proberen het echter wel eens aantrekkelijker te maken dan het eigenlijk is. Voorbeeld: het prioriteitenspel.
'De groep krijgt een vraag voorgelegd. Op basis van deze vraag noteert elke deelnemer de acht punten die voor hem het belangrijkst zijn (op acht kaarten). Daarna legt hij steeds twee kaarten weloverwogen weg, tot er uiteindelijk twee kaarten overblijven. Deze punten worden plenair besproken.'

Op zich een prima werkvorm, maar om het nu een spel te noemen? Ik snap wel dat het belangrijk is om het aantrekkelijk te maken voor de lezer, maar 'speels' is een betere term dan 'spel'. Daarnaast is de verdeling van werkvormen en het bijbehorende aantal pagina's soms scheef. Sommige werkvormen lijken minder of juist meer tekst of plaatjes nodig te hebben dan andere, maar het behoorlijk strakke keurslijf van vier pagina's per werkvorm lijkt bij vlagen te dwingen tot weglaten of juist tot opvulling.

Het is duidelijk te zien dat de auteurs verstand van zaken hebben, door de mate van details en vele anekdotes uit het veld. Ik weet daarom zeker dat voor veel mensen het boek continu nieuwe inspiratie weet te leveren. Verwarrend is wel dat vaak in de ik-vorm wordt gesproken, terwijl het boek toch echt twee auteurs kent.

'Toolkit Procesregie' is een boek dat je bij elke voorbereiding op een training of heidedag kunt openslaan. Misschien zelfs willekeurig, om jezelf te verrassen met een nieuwe werkvorm. En omdat ik de waarde pas na een paar keer bladeren echt zag, weet ik zeker dat ik dit boek nog vaker ga benutten.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden