Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
21 december 2015 | Peter van den Boom

In het boek ‘Huh?! De techniek van het omdenken’ beschrijft Berthold Gunster vele valkuilen in ons denken over wat zich aandient en over het oplossen van problemen. De strategieën die hij presenteert om ‘vastdenken’ te voorkomen of te doorbreken zijn waardevol.

Het is een denkkunst om problemen te leren kantelen in uitdagende mogelijkheden. Dat is de kern in veel denkbenaderingen die Gunster in ‘Huh?! De techniek van het omdenken’ beschrijft om geijkte denkpatronen te doorbreken. Denken bestaat immers uit interpreteren en construeren; en op basis daarvan een bepaald gevoel ontwikkelen en actie ondernemen. Bij dat interpreteren en construeren ontstaan vaak comfort versterkende denkpatronen. Het denken zet zich dan vast.

Gunster analyseert in zijn boek veelvoorkomende fouten bij het doordenken van een probleem. Zijn algemene suggestie: maak van een probleem een feit en construeer daaruit mogelijkheden die passen bij het betreffende aspect dat zich aandient.

Daartoe is het essentieel niet in de in de psychologie vaak beschreven waarnemingsfouten te trappen. Dus: wat zich aandient doorgronden aan de hand van vragen zoals ‘wat is het probleem, is het echt wel een probleem, ben jezelf niet het probleem en is het probleem mogelijk de bedoeling’. Deze vragen misstaan in elk geval niet in een coachingrelatie; zeker waar het de laatste twee vragen betreft.

Gunster presenteert een groot aantal strategieën waarvan we er enkele zullen noemen. De strategie van het accepteren is van belang om geen energie te mobiliseren tegen ‘zaken die nu eenmaal spelen’. Wat zich aandient is wat het is. Soms heeft het zin af te wachten en een andere keer juist te bekrachtigen wat goed is. De strategieën van het focussen en het elimineren zijn waardevol in complexe situaties waarin veel onvoorspelbare ontwikkelingen zich aandienen. Ten slotte (zonder hier volledig te willen zijn) vermeldt hij ook de strategie van de rolomkering die waardevol is om jezelf of de ander eens vanuit een ander perspectief waar te nemen.

Gunster wil het (alledaagse en zakelijke) denken dus verrijken met ‘derde benaderingen’: niet het glas is halfvol of halfleeg. Deze ‘derde benaderingen’ moeten leiden tot een andere probleemdefiniëring en oplossing. Dus niet vanuit een tunnelvisie komen tot een bij-voorbaat-vaststaande situatiebeschrijving en oplossing arsenaal. Hij geeft vele praktijkvoorbeelden. In de afgelopen decennia zijn meer van deze strategieën en tactieken beschreven. De Bono was er een van. Gunster citeert hem ook enkele malen.

Wie heeft er baat bij dit verzorgde boek? In coachingrelaties is het waardevol om de persoon die begeleid wordt zich eens te laten verdiepen in een strategie die mogelijk zijn ‘vastdenken’ kan los maken. Hij kan zich als vervolg op een van de bijeenkomsten verdiepen aan de hand van enkele hoofdstukken. Ook begeleiders van persoonlijke ontwikkelingstrainingen kunnen gericht enkele van de aangeboden strategieën als te overdenken mogelijkheden aanbieden om iemand te ontdooien uit vastgezette posities van ‘zo is het nu eenmaal …’


31 maart 2009 | Annelies Bakelaar

Complexiteit en negativisme hebben we voldoende in onze huidige maatschappij, denk alleen maar aan de economische turbulente tijden waar we ons in bevinden. Dit nieuwe boek van Berthold Gunster 'Huh?! - De kunst van het omdenken' is de eenvoud zelf en sprankelt van optimisme. 'Huh?!' gaat niet uit van 'ja, maar', maar van 'ja én'. Niet denken wat er zou moeten zijn, maar zien wat er is en wat ermee zou kunnen. Als lezer wordt u geconfronteerd met uw eigen vastdenken en helpt de auteur u op de weg naar het nieuwe denken, het omdenken. Berthold Gunster is erin geslaagd om van een filosofische boodschap een cadeautje te maken. Een cadeautje waarbij ik als lezer direct het papier eraf wil scheuren.

Berthold Gunster maakt u door middel van scherpe zinsneden en uitspraken bewust van de eenvoud van het omdenken. Zo is een pakkende uitspraak in 'Huh?!': 'een ongeluk zit in een klein hoekje, geluk zit in de rest!' Omdenken is een techniek met meerdere instrumenten. Het is de kunst om per keer per situatie te bedenken wat de beste weg is, wat de beste strategie is om te komen waar we willen zijn. Dit boekwerk, kleurrijk en verfrissend in zowel woord als beeld, beschrijft in totaal vijftien strategieën voor het omdenken. 'Huh?!' is als een avontuurlijke reis waarbij voorbereiding en bagage onontbeerlijk zijn.

In het eerste deel van het boekje wordt u geconfronteerd met de handbagage: een aantal basisinzichten. Na het lezen hiervan beschikt u over maar liefst vijf stuks handbagage:
- stop met vastdenken;
- accepteer de realiteit;
- neem goed waar;
- ga er vanuit dat problemen niet bestaan;
- leer leven met stress en instabiliteit.

De reis zelf wordt beschreven in het tweede deel. Hierin krijgt u de vijftien strategieën die u in de praktijk kunt toepassen. Alle strategieën zijn gebaseerd op de vijf basisinzichten en zijn onderverdeeld in de vier vertrekpunten liefde, werk, strijd en spel. Strategieën met liefde als vertrekpunt, vertrouwen op het goede in de mens en de positieve mogelijkheden. Een mooie strategie als voorbeeld is die van het respecteren. Mensen zijn overal op voorbereid, behalve op uiterst serieus genomen te worden. En juist dat kan ervoor zorgen een situatie te laten kantelen en diepgaand contact te leggen.

De strategieën die werk als vertrekpunt hebben, zijn gebaseerd op het inzicht dat het vaak een kwestie van doorzetten is om voor een doel bereikt is. En die rond strijd zijn gebaseerd op het inzicht dat de werkelijkheid ons soms vijandig gezind is. 'If you can't beat them, buy them.' En als laatste zijn er strategieën met vertrekpunt 'spel'. Deze zijn gebaseerd op het inzicht dat het spel meestal gewonnen wordt door degene die de regels bepaalt.

Na het lezen van een aantal strategieën krijg je als lezer een aha-erlebnis, de uitgangspunten zijn dan ook niet nieuw, maar laten je wel nadenken over het opnieuw toepassen van de simpele werkelijkheid. Op sommige punten vergelijkbaar met de managementboeken van Winnie-dePoeh. 'Even' in je hoofd bij bepaalde situaties op reset drukken en de situatie anders benaderen.

Voordat u al deze hoofdstukken goed tot u heeft genomen, bent u wel even bezig. Advies dat Berthold zelf geeft is: lees het boek niet in één keer uit, maar neem het regelmatig tot je en laat het ook echt tot je doordringen. En als het dan ook echt tot u doorgedrongen is, geeft de auteur nog enkele tips voordat u de trossen losgooit om op reis te gaan. Die tips zijn: start, voel, denk, doe, volhard en evalueer.

De tips zijn zo oud als de weg naar Rome, maar wel zo klaar als een klontje. Wat mij betreft een schitterend boekwerk dat u op ieder moment in uw leven weer even open kan slaan. En vergeet ook vooral de tekst op de achterkant van het boek niet: 'Voor de pessimist is het glas halfleeg. Voor de optimist is het halfvol. Dit boek gaat uit van een derde benadering: waar is de kraan?'

Berthold Gunster, grondlegger van de 'Ja-maar'-filosofie, kijkt op een verfrissende wijze naar de werkelijkheid. Van vastdenken naar overdenken, naar nadenken, naar omdenken!


Een probleem, nou en?
3 februari 2009 | Paul Groothengel

Hoe kan ik mijn problemen tackelen en laten draaien naar kansen? Hoe krijg je het halflege glas weer halfvol? Dat is het thema van het boek Huh?! van Berthold Gunster. Hij laat overtuigend zien hoe makkelijk we vastlopen in onze eigen gedachten. En zo van een probleem een tragedie maken.

Terwijl de oplossing zo simpel kan zijn: detecteer een probleem tot een feit, en buig dit vervolgens om tot een kans. Verval niet in de zeurstand door telkens ‘ja-maar’ te roepen, maar benader een probleem met open vizier, en zeg ‘ja-en’. Denk een probleem om tot mogelijkheid. Schrijft Gunster.

Gaap?! Is dit het zoveelste zelfhulpboek dat overloopt van open deuren? Nee. Gunster giet een enkele keer wat oude wijn in een nieuwe zak, maar zijn boek is al met al origineel en scherp. En zet aan tot denken. Dat komt onder meer door de kracht en reikwijdte van zijn voorbeelden. Hij surft moeiteloos van het probleem van de seksistische werksfeer bij het Mexicaanse Avon, naar de burgemeester van Bloemendaal die last heeft van een luid borrelend stoma. Van zijn zoons die niet gezond willen eten naar de Amerikaanse drooglegging die uiteindelijk jammerlijk mislukte. Allemaal cases met boeiende uitkomsten.

Gunster wil zijn lezer leren hoe die een probleem moet omdenken naar een mogelijkheid. Dat is in zijn ogen niets anders dan een technie die iedereen kan aanleren. Hij groepeert zijn technieken in vijftien strategieën. Passieve strategieën als wachten of accepteren, maar ook actievere, zoals verleiden, focussen of collaboreren. We lichten er twee toe.

Een van zijn strategieën gaat over het tonen van respect. Mohammed B. zweeg aanvankelijk hardnekkig in de rechtszaak over zijn moord op Theo van Gogh, omdat hij de Nederlandse rechtsstaat niet erkende. Tot aanklager Koos Plooy hem totaal onverwacht aansprak op de grondbeginselen van de islam. Plooy vroeg B.: ‘U was van mening dat Theo van Gogh een slecht moslim was. Maar alleen Allah mag toch op de dag des oordeels bepalen wie een goede moslim is en wie niet? Als dat zo is, is het dan in theorie mogelijk dat Van Gogh door Allah als een goed moslim beoordeeld zou kunnen worden?’ B. voelde zich toen wel gedwongen zijn stilzwijgen te verbreken: ‘Dat is juist. Ik kan niet uitsluiten dat ik het bij het verkeerde eind heb gehad.’ B. ging praten, omdat Plooy op het goede moment respect toonde.

Een andere strategie van Gunster is van een Hollandse nuchterheid: doorzetten! Niet blijven hangen in een probleem, maar stug doorgaan. Hij haalt allerlei voorbeelden aan van wetenschappers die door ‘door te prutsen’ toch nog tot hun gedroomde innovatie kwamen. Achteraf zijn er altijd mooie verhalen over de wijze waarop innovaties tot stand kwamen. Maar in werkelijkheid is het meestal een kwestie van ‘pielen en prutsen’, van blind doorgaan tot de puzzelstukjes eindelijk op hun plaats vallen. Terecht haalt Gunster hier de bekende uitspraak van Edison aan dat genialiteit voor 99 procent bestaat uit transpiratie, en voor 1 procent uit inspiratie.

Een van de prettige kanten van dit boek: voormalig theaterregisseur Gunster is wars van getheoretiseer. Hij valt zijn lezer niet lastig met quasi-analytische modellen en academische prietpraat. Dat je doorleest, komt ook door zijn toegankelijke schrijfstijl. Geestig en to-the-point. Prima boek.


Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden