Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Wij wijzen u graag op het volgende
Door drukte zijn de levertijden van PostNL aangepast en kan uw pakket vertraging oplopen. Door de Brexit kan de levering van Engelse boeken vertraging oplopen.
Stoor nooit een vlooiende aap - 'Een herkenbaar, grappig en nuttig boek'
22 juli 2019 | Liesbeth Tettero

Velen zullen het herkennen: het ongemak van de eerste dag in een nieuwe baan. Ben je welkom? Met wie knoop je een praatje aan? En hoe doe je dat? In Stoor nooit een vlooiende aap begint Constanze Mager, hoofd Educatie bij Burgers Zoo, bij de eerste werkdag in de kantoorjungle.

Mager belooft op de op de omslag van Stoor nooit een vlooiende aap‘verrassende oplossingen uit het dierenrijk voor de dagelijkse problemen en uitdagingen op het werk'. Dat levert mooie vergelijkingen en stof tot nadenken op.

Wie ga je vlooien?

Terug naar die eerste werkdag. Daar sta je dan. Bij andere primaten duurt het zeker een half jaar voor je geaccepteerd wordt in een nieuwe groep. Maar jij hebt geen half jaar om te aarden, dus hoe pak je het aan? Belangrijk: niet te snel een grote broek aantrekken. Eerst goed observeren hoe de sociale verhoudingen zijn en waar jij in club past. Het organogram zegt daar meestal verrassend weinig over. Investeren in de relatie met je nieuwe collega's is ook heel belangrijk. In apen-termen: wie ga je vlooien? Het ongemak dat ook velen zullen herkennen van borrels en recepties: sluit je je aan bij mensen die al zeer geanimeerd in gesprek zijn? Beter van niet: stoor nooit een vlooiende aap. 

Apenbazen

Hilarisch en herkenbaar is Magers beschrijving van zeven soorten apen-bazen en hun gebruiksaanwijzing. Ben je of ken je bijvoorbeeld een zilverrug, de imposante maar behoudende manager die op de achtergrond blijft en alleen op de borst roffelt als het echt nodig is? Een gouden leeuwaapje, in wiens woordenboek ‘delegeren' niet voorkomt en dat alles het liefst zelf doet? En de meest hilarische: de bonobo-man. Ofwel de ‘kijk mij eens belangrijk zijn'-baas. Doet heel belangrijk, maar iedereen weet dat de vrouwen de baas zijn.

Waar kom jij tot je recht?

En wat voor werknemer ben jij eigenlijk? Ben je een specialist, zoals de cheeta? Die beheerst één ‘kunstje', maar wel perfect: jagen door enorm hard te sprinten en de prooi te verrassen. Leeuwen zijn daarentegen weer generalisten. Overdag jagen, 's nachts jagen, in kleine of grote groepen, ze kunnen het allemaal. En dan heb je ook nog de opportunisten, een term die overigens in dierentermen geen negatieve betekenis heeft. Jakhalzen en ratten bijvoorbeeld kunnen zich moeiteloos aanpassen aan de meest uiteenlopende omstandigheden. Ken jezelf, en je weet in welke omgeving je het best tot je recht komt.

Moeder aan de top

Vrouwen, werk en kinderen is een onderwerp dat uitgebreid aan bod komt. Een lastige combinatie voor vrouwen met ambitie, constateert Mager. Hoe gaan dieren daarmee om? Bij olifanten zijn de vrouwen de baas. Maar als de baas een kind krijgt, is kraamverlof geen optie. Haar positie zou zo weer vergeven zijn. Dieren leven tenslotte, schrijft Mager, erg in het hier en nu en denken niet weemoedig na over hoe leuk het was toen iemand anders nog de baas was. Moeders gaan dus direct weer aan de slag. Kind mee naar het werk, mee met de kudde. Andere opties: kind naar de crèche, zoals flamingo's en koningspinguïns dat organiseren. Of de kleinen aan de zorg van anderen in de familie overlaten, zoals bij de stokstaartjes. Opties die overigens in veel mensenculturen heel normaal zijn, zonder dat de vrouwen tot slechte moeders worden bestempeld.

Demotie als oplossing voor oudere werknemers die een stapje terug willen doen, zoals bij de wilde honden. Je klanten aan je binden door óók als ze al lang klant zijn, je best voor ze te blijven doen, zoals de monogame flamingo's zich ieder jaar weer bewijzen voor hun vaste partner. Snappen waarom mensen Pokemon Go spelen. Verschillende carrièrepaden herkennen. Zelfs de WC-eend komt voorbij! Je kijkt nooit meer hetzelfde naar de kantoorjungle om je heen. Stoor nooit een vlooiende aap is een herkenbaar, grappig en nuttig boek.

Liesbeth Tettero is trainer en coach in het openbaar bestuur: www.publice.nl

Stoor nooit een vlooiende aap - 'Een heerlijk boek vol analogieën'
4 juli 2019 | Rick Lindeman

Iedereen kent het type wel, de gorilla-baas. Hij zit daar hoog op de rots, in een samenleving vol hiërarchie. Maar er zijn nog veel andere typen bazen. In Stoor nooit een vlooiende aap beschrijft Contanze Mager nog veel meer typen bazen aan de hand van apen.

Bij apen ontstaan bazen als gevolg van het type apensamenleving waarin een bepaalde apensoort leeft. De baas bij het goudenleeuwaapje is meer een meewerkend voorman, hij pakt veel zelf aan. Maar hoe houdt hij dan het geheel in de gaten? Een oerang oetan is juist meer op zichzelf. Hij is weinig zichtbaar. Voor zelfstandige professionals is dat natuurlijk wel handig.

Een kuifmakakensamenleving kent juist een platte hiërarchie met veel gevlooi en geklets. Veel apen of medewerkers vinden dat misschien wel fijn, maar staat de leider ook op in tijden van crisis? Een andere makaak, de wanderoe, is juist afstandelijk en duldt weinig tegenspraak. Dat geeft duidelijkheid, maar hij blijft meestal maar kort aan de macht,

Een chimpansee heeft veel bondgenootschappen nodig om aan de macht te blijven. Hij moet dan ook af en toe indruk maken, om te laten zien dat hij die bondgenootschappen waardig is. Bij de bonobo hebben de vrouwtjes eigenlijk de macht, maar denken de mannetjes dat ze de macht hebben. Alsof een manager is neergezet, zonder een echt mandaat.

Zo weet Mager mooi aan de hand van voorbeelden uit het dierenrijk mensen een spiegel voor te houden over wat ze nu eigenlijk in hun werk aan het doen zijn. Naast de apen, komt onder meer het zwangerschapsverlof van Leeuwinnen, de samenwerking van Stokstaartjes en het beursinzicht van de kabeljauw aan bod.

Ze doet dit op een luchtige toon, en neemt de lezer mee van continent naar continent. Soms is ze iets te luchtig, en heeft ze weinig oog voor waarom bepaald gedrag ontstaat. Ze wil heel snel naar de parallel met de mens, en laat dan de lezer achter.

Maar Stoor nooit een vlooiende aap is een heerlijk boek vol analogieën en metaforen, die je kunnen helpen een complexe situatie te begrijpen. En bovendien is leuk mooi om je naar aanleiding van het boek af te vragen wat voor soort baas je zelf eigenlijk bent. Ik ben een kruising tussen een chimpansee en kuifmakaak denk ik.

Rick Lindeman is gecertificeerd facilitator en design thinker. Hij is facilitator bij LEF Future center van Rijkswaterstaat. Daarnaast is hij oprichter en eigenaar van het Faciliteer Atelier.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden