Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Internet is niet het antwoord
25 augustus 2016 | Patrick Davidson

'Altijd goed wanneer een boek je zo aan het denken zet' meent Patrick Davidson. Hij las Internet is niet het antwoord van Andrew Keen, een zeer kritische analyse van de interneteconomie en Amerikaanse tech-bedrijven zoals Facebook, Uber, Amazon, Apple, Google en Whatsapp. Wat is de impact die internet en internetbedrijven hebben op ons leven en op diverse bedrijfstakken? Leest als een roman, kent een open einde, al is een happy end nog lang niet zeker.

Soms laat je een boek te lang liggen op de immer groeiende stapel met boeken die je nog wilt lezen. Zo ook Internet is niet het antwoord van Andrew Keen. Deze zomer las ik het eindelijk uit. Had ik dat maar eerder gedaan. Je wordt er als lezer niet vrolijk maar wel wijzer van.
Andrew Keen is een mopperkont, een soort Kees de Kort en dan specifiek voor de internet-economie, maar zijn boek is de moeite waard. Kort gezegd stelt Keen kritische vragen bij de manier waarop de internet economie met bedrijven als Google, Facebook, Amazon en Instagram niet alleen ons leven beïnvloedt maar ook hoe deze bedrijven hele bedrijfstakken en miljoenen banen vernietigen. En hoe de voordelen slechts voor een klein elitair clubje mensen zijn weggelegd. Deze 1% club profiteert volop terwijl de middenklasse verdwijnt. En om het nog erger te maken: het werk wordt gedaan door de massa. Facebook groeit doordat haar gebruikers het laten groeien... Op deze manier ontstaan er enkele monopolisten die ons leven indringen aldus Keen.

Sherlock
Een beetje zeurderig is Keen wel maar door de sterke opbouw van het boek raak je toch in een flow. Neem de fantastische opening, Keen beschrijft zijn ontvangst in een elitaire club, the Battery, in San Francisco. De club staat symbool voor San Francisco waar de tech-sector ervoor heeft gezorgd dat prijzen enorm gestegen zijn en met name onroerend goed onbetaalbaar is geworden voor de meeste mensen. Voor de happy few is het 'partytime all the time'...

Je kijkt mee hoe Keen als een soort Sherlock de interneteconomie en haar helden ontmaskert, althans op papier. Met name Peter Thiel (bekend van PayPal, en auteur van Zero to One), Travis Kalanick (Uber) en Chris Anderson (schrijver van The Long Tail) zullen dit boek niet echt met plezier gelezen hebben. Soms schuurt het geklaag van de schrijver maar gaandeweg merk ik dat ik Keen meer en meer ga vertrouwen. En dat ik zijn gejammer over gelopen races zoals digitalisering van de media, van muziek tot kranten, voor lief neem. Is het niet zo dat gedane zaken geen keer nemen, denk je als lezer. Maar het punt van Keen is ook helder: deze ontwikkelingen democratiseren en decentraliseren helemaal niet. Het zorgt er juist voor dat een heel klein clubje mensen extreem rijk wordt en er enkele grote monopolisten ontstaan, waarvan we niet weten wat ze met ons van plan zijn. 

Nu geloof ik zelf in meritocratie maar vind ik het ook belangrijk dat er een vangnet is voor mensen die weinig tot geen geluk hebben in het leven. De groter wordende tweedeling tussen de haves en have nots vergt aandacht en actie, zo betoogt Keen, gebruikmakend van diverse bronnen. Mij heeft ie. En ik hoop dat beleidsmakers na het lezen ook geraakt worden want als deze bedrijven, of mensen als Peter Thiel, het nog meer voor het zeggen krijgen dan...

Tegengeluid

Keen legt verbanden tussen de manier waarop de Stasi (de geheime staatspolitie uit het voormalige Oost-Duitsland) opereerde en de manier waarop technologiebedrijven  willen weten wat wij denken, wat we gaan denken en erger nog, namens ons gaan denken... Waarbij de stasi stiekem spioneerde, geven we nu als burgers vrijwillig zelf alles prijs door alles te delen via de social media. En door 'data grabben' verzamelen de bedrijven alle overige sporen die we digitaal achterlaten zelf wel.

Het is goed dat dit soort boeken wordt gemaakt en een tegengeluid aan de Silicon Valley-hype en tech utopisten een podium krijgt. Dave Eggers deed dat eerder al in de fascinerende roman De Cirkel en als lezer denk je ook regelmatig terug aan George Orwells 1984. De historie van internet, en de mannen die het ontwikkelden, is in nog meer detail beschreven door Walter Isaacson (zijn boek De uitvinders is een aanrader) maar de les van Keen is vooral dat de ontwikkelaars van een technologische uitvinding lang niet konden vermoeden hoe deze later zou worden toegepast.

Naast Andrew Keen tekende ook Douglas Rushkoff, hier bekend van VPRO Tegenlicht onlangs voor een dergelijk kritisch boek over de impact van techbedrijven. De nieuwste Rushkoff heeft trouwens een minstens net zo’n mooie titel als dit boek van Keen: Throwing Rocks at the Google Bus. Ik hik er al een tijdje tegenaan om dat te kopen. Toch maar doen? En dan wel meteen lezen....

Patrick Davidson tekende dit jaar zelf voor twee bestsellers met Musk Mania (de 5 waanzinnige succesprincipes van Elon Musk) en Waar haal je de energie vandaan? Momenteel werkt hij aan het boek Wavemakers (wavemakers.info) waarin hij samen met Hans van der Loo en Martijn Arets het leiderschap van snel groeiende en excellerende organisaties onder de loep neemt. Davidson is gespecialiseerd in prestatiesprongen bij teams, zowel bij startups als klassieke organisaties en doet dat vanuit betterday (betterday.nl) samen met Hans van der Loo. Davidson spreekt met regelmaat op de Events van Managementboek.

Internet is niet het antwoord
5 januari 2016 | Mireille Schrijnemaekers

Andrew Keen heeft een messcherp manifest geschreven waarin hij de lezer kennis laat maken met de andere kant van het internet. In Internet is niet het antwoord toont hij aan dat internet –sinds de Industriële Revolutie- de grootste ontwrichtende verandering in onze maatschappij in gang heeft gezet.

Voorstanders van het internet beweren dat het ons meer vrijheid geeft en de macht aan de consument geeft en meer democratie tot stand brengt. We lijken daarbij geen oog te hebben voor de negatieve effecten van internet op onze economie, psychologie en cultuur. Andrew Keen beschrijft deze haarfijn.

In Internet is niet het antwoord worden de veranderingen in onze maatschappij sinds de introductie van het internet onder de loep genomen. Andrew Keen beschrijft de positieve veranderingen waar we allemaal van profiteren maar wil ons vooral bewust maken van de beangstigende, rotte plekken van de technologische wereld. We zijn er als consument bijna allemaal op vooruit gegaan maar als burger zeker niet.

Als consument plukken we de vruchten van de technologische vooruitgang. We hebben alle informatie 24/7 beschikbaar, kunnen op elk moment van de dag bijna elk denkbaar product bestellen, we vinden zonder moeite de plek waar het betreffende product het goedkoopst is, we bedienen apparaten in huis terwijl we er zelf niet zij, enzovoort. Als burger zijn we er echter slechter aan toe. Veel mensen hebben hun baan verloren dankzij internet, het verschil tussen arm en rijk is wereldwijd groter geworden en met onze veiligheid en privacy is het niet bijster goed gesteld.

Waar Keen zich erg aan stoort, is dat het internet ervoor zorgt dat 1% van de bevolking extreem rijk wordt. Vervolgens lijken zij zich weinig aan te trekken van de negatieve consequenties voor degenen dankzij wie ze rijk geworden zijn. Amazon heeft bijvoorbeeld zo veel macht dat ze uitgevers extreem onder druk zetten. Tegelijkertijd zijn de werkomstandigheden in de magazijnen van Amazon erbarmelijk. Mark Zuckerberg die weinig respect heeft voor de privacy van anderen heeft alle huizen rondom zijn huis opgekocht om zelf zoveel mogelijk privacy te hebben.

Keen beschrijft drie perioden in de geschiedenis van het internet:

1. De eerste periode loopt van het einde van de Tweede Wereldoorlog tot de vroege jaren negentig. Idealisme is de drijfveer van grensverleggende technologen en van de uitvinders van het World Wide Web.

2. De tweede periode strekt zich van de vroege jaren negentig tot nu. Deze periode wordt gekenmerkt door de radicale deregulering van het internet en door de transformatie van Silicon Valley naar een meer en meer speculatieve markt die gedomineerd wordt door durfkapitalisten. De digitale economie wordt gedomineerd door zogenaamde ‘vrije’ technologieën als Facebook en Google. Het levert een ongecontroleerde versie van het internet op die de ongelijkheid tussen arm en rijk verhevigt, de middenklasse uitholt en onze werkloosheidscrisis verdiept. De internetgebruikers zijn het primaire product geworden.

3. De derde periode in de geschiedenis van het internet is nu aan het ontstaan. Deze periode is het einde van wat president Obama in 2015 omschreef als de ‘Wild Wild West’-periode van het internet. Er is een nieuw tijdperk aangebroken van samenwerking tussen de overheid en de private sector in een poging de reeks van snel evoluerende online dreigingen een halt toe te roepen. Als voorbeeld hiervan geeft hij het feit dat de huidige Europese Commissaris voor Mededinging in 2015 bereid was om Google aan te vallen op het monopolistische gedrag van het bedrijf in Europa.

Internet is niet het antwoord biedt veel stof tot nadenken. Keen is soms erg eenzijdig in het beschrijven van de nadelen van internet en het gedrag van de mannen die het er voor het zeggen hebben. Dat is echter nodig als tegenhanger van alle positieve verhalen die we over het internet kennen. Zijn goed onderbouwde boek is een mooie mengeling van persoonlijke beschouwingen en schokkende statistische gegevens. Het boek is dan ook absoluut het lezen waard. Alleen al om te begrijpen welke richting we, bewust of onbewust, opgaan. En hoe lichtgelovig iedereen is in het geloven in de voordelen van het internet.

Mireille Schrijnemaekers is marketingconsultant en interim-manager bij Zelino BV en heeft ruim 20 jaar werkervaring bij grote (internationale) organisaties, waaronder Vodafone, Ernst & Young, KPN, Pon en SNS Bank.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden