Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
Once Upon A Future - 'Een bijdrage aan een betere wereld'
2 oktober 2020 | Henk Jan Kamsteeg

We maken met z’n allen een zooitje van onze aardkloot en samenleving. Tijd daarom om het tij te keren. En juist bedrijven kunnen hier volgens Ruud Veltenaar en Leen Zevenbergen een belangrijke rol in spelen. In Once Upon A Future krijgen we een spiegel voorgehouden. En een routekaart om in actie te komen.

Als jong ventje wist ik al dat het goed mis is met deze wereld. Mijn vader reisde als buitenlandjournalist de aardkloot rond en kwam niet alleen met cadeautjes, maar ook met verschrikkelijke verhalen thuis. Mijn moeder stond er een tijdje op dat we ook af en toe een boterham zonder beleg aten om stil te staan bij de luxe waarin wij leven. En mijn grote popheld Michael Jackson nam mij met ‘We are the world’ mee in de strijd tegen doodhongerende kinderen.

Zelf volwassen bezocht ik eerst als journalist en later als storyteller bij International Justice Mission de sloppenwijken van onder andere Johannesburg, Nairobi, Mumbai en Manilla. Armoede, een om zich heenslaande aidsepidemie en grof seksueel geweld tegen de allerarmsten. Zaken waar we thuis alleen maar via de media mee te maken kregen. Al voerde het binnenlands – veel kleiner– nieuws toen en nu de boventoon.

Toch schrok ik bij het lezen van Once Upon A Future. De aarde is naar de knoppen… en dan zeg ik het netjes. En ergste nog: wij mensen zijn hier zelf schuldig aan. Maar, zo betogen Ruud Veltenaar en Leen Zevenbergen, we kunnen het tij nog keren. Hiervoor is wel een 'totale reset' van ons denken nodig. 'Een omwenteling van onszelf. Zodat we transformeren van een homo economicus naar een homo verus, de waarachtige mens.'

Want een ding wordt in het bijna 400 pagina’s dikke werk duidelijk: onze drang naar geld, veel geld en het liefst zo snel mogelijk, heeft een ecologische, een sociaal-economische en spiritueel-culturele crisis tot gevolg. Niet voor niets wordt in de eeuwenoude Bijbel de mammon al de grote afgod genoemd. En als we iets weten van afgoden, is het wel dat zij niet geven, maar nemen. Nemen, alles wat ons lief is.

Tijd voor de homo verus dus, de waarachtige mens. En dat is volgens de auteurs 'de mens die zijn verantwoordelijkheid neemt en draagt in een onderling verbonden wereld.' Of zoals New York Times columnist David Brooks het in zijn laatste boek beschrijft, hij die de ‘tweede berg’ bewandelt. Iemand die de vraag blijft stellen of hij een bijdrage kan leveren, hoe klein ook.

Het boek van Veltenaar en Zevenbergen is zo’n bijdrage. Of, zoals ze zelf mooi beschrijven 'een morele verplichting'. Want al is het allerminst leuk te lezen hoe de rijken rijker worden ten kosten van de armen die armer worden, en hoe ons eens mooie aardkloot naar de Filistijnen wordt geholpen, we kunnen ons simpelweg niet langer veroorloven onze kop in het zand te steken. We moeten en kunnen nog verschil maken.

Hoe? De auteurs stellen hun hoop niet zozeer op de politiek, maar op het bedrijfsleven en op ons individuen. Zo zullen we de 17 Sustainable Development Goals (SDG’s) moeten omarmen en onderzoeken hoe wij als bedrijven en ieder persoonlijk hier invulling aan kunnen geven. Of, zoals de auteurs hun boek Once upon a future afsluiten: 'If it is to be, it is up to me.'

En nee, dit is niet gemakkelijk. Maar wanneer we ons niet kapot willen schamen wanneer ons nageslacht vraagt waarom we het niet eens geprobeerd hebben, zullen we niet alleen onze mindset moeten veranderen, maar ook ons gedrag.

Henk Jan Kamsteeg is eigenaar van het trainingsbureau Proistamenos. Hij heeft trainingen en coaching op het gebied van (persoonlijk) leiderschap en storytelling. Daarnaast is hij auteur van diverse boeken zoals Dienend leiderschapDe kracht van het compliment en Spreken met passie; de kracht van storytellingwww.hjkamsteeg.nl

Once upon a future - Positief de toekomst tegemoet
24 juni 2020 | Corinne Klaver

Ik werd getriggerd door de titel: Once Upon A Future (‘Kies zelf je koers in de veranderende wereld’). Wat zouden we kunnen leren van de auteurs Leen Zevenbergen en Ruud Veltenaar.

Op de achterkant staat beschreven dat het boek een inspirerende expeditie is naar de toekomst en gericht is aan lezers die daar nieuwsgierig naar zijn. Er wordt een beeld geschetst van de grootste uitdagingen van de 21e eeuw. Ook worden voorbeelden aangedragen van hoe we een wereld kunnen creëren waar we allemaal naar verlangen.

Toen ik het boek in handen kreeg, schrok ik in eerste instantie van het aantal bladzijden (383). Het is een dik boek. Maar dat bleek mee te vallen, wel lijvig maar het is eenvoudig om het gefaseerd door te nemen aan de hand van de verschillende thema’s per hoofdstuk. In totaal bestaat het uit zes hoofdstukken met aansprekende koppen als ‘scenario’s voor de aandienende toekomst; ben jij een optimist, pessimist of een realist?’.

Volgens de auteurs zijn er drie wereldwijde ontwikkelingen waarvan we als mens in de war raken en in de stress schieten. Stress wordt door hen gezien als de epidemie van de 21ste eeuw. De schrijvers spreken over de exponentiële technologie – voorbij ons voorstellingsvermogen. Wanneer je leest over innovatieve en lerende organisaties, dan lees je over organisaties en mensen die de meeste kans hebben om in turbulente tijden kansen te benutten die anderen zien of herkennen. Het zijn bedrijven en mensen die zich continu aanpassen aan verandering, die niet bang zij voor disruptie. Deze technologie vraagt om een behoorlijk aanpassingsvermogen van mensen en organisaties. Het is bijna niet meer bij te benen, en dat zorgt voor stress met een slopend effect op het lichaam.

Het boek beschrijft vier scenario’s voor de toekomst. Er wordt onder andere geschreven over de scenario’s voor pessimisten, realisten en optimisten. Ik kies het scenario van de optimist, die kansen ziet in de toekomst. Ik pak er een paar thema’s uit die worden genoemd.

Het eeuwige leven in zicht. Niemand kijkt er misschien van op dat de mens in de nabije toekomst een levensverwachting heeft van meer dan 150 jaar. In 2033 zijn mensen van 85 lichamelijk en geestelijk zelfs vaak vitaler dan 60-jarigen waren aan het begin van deze eeuw.

 

Vooruitgang die voor meer welzijn zorgt. We zijn er in 2033 per saldo op vooruit gegaan. Iets minder welvaart en iets meer welzijn. Fysiek zwaar werk is er straks niet meer. En als het werk wel door mensen wordt uitgevoerd, worden ze ondersteund door exo-skeletten. Deze zijn draagbaar en kunnen we zelf aansturen. Daar waar de fysieke belasting hoog is, wordt steeds meer machinaal en met robots gedaan.

Duurzaam bouwen levert meer op. De techniek heeft in 2033 het heft stevig in handen. Duurzame gebouwen zijn vanwege hergebruikte materialen veel goedkoper. Vanaf 2028 worden er uitsluitend nog bouwvergunningen afgegeven voor gebouwen die 100% energieneutraal zijn, meer dan 50% van hun eigen afval recyclen en volledig in hun eigen energie kunnen voorzien.

Meer preventie en meer kopzorg. De bevolking vergrijst en 7 miljoen mensen hebben een chronische ziekte. De druk op de zorg is enorm en de financiële en personele tekorten zijn structureel. Medische innovaties hebben meer kwaliteit geleverd, maar ook meer kosten. Er ontstaat behoefte aan adviseurs die helpen bij het beter aanwenden van het geld.

Robots opereren zelfstandig. Zorgverleners zijn minder terughoudend geworden met het inzetten van innovaties en de angst voor slimme technieken en digitalisering heeft plaats gemaakt voor het besef dat hiermee beter zorg en communicatie tot stand zal komen.

Geen volle wegen meer. Er zullen steeds minder volle wegen zijn. Er worden uitsluitend nog elektrische auto’s verkocht en meer dan 80% van de verkochte auto’s na 2034 rijdt autonoom. Een enkeling rijdt op waterstof maar de toekomst behoort toe aan de zon en elektrisch rijden.

Dit boek brengt verschillende stromingen en denkrichtingen samen met als doel mensen te inspireren om uit hun ‘winterslaap’ te komen en bij te dragen aan het creëren van een wereld die we onze kinderen gunnen. Angst en onzekerheid kunnen verlammend werken. We kunnen zozeer schrikken van wat ons allemaal te wachten staat, dat we ofwel gaan ontkennen ofwel gaan negeren. Zeker nu we middenin de coronacrisis zitten, is het niet gek dat mensen zich onzeker voelen. Deze crisis brengt een omwenteling en een maatschappelijke verschuiving.

De samenleving kantelt volgens Zevenbergen en Veltenaar van een verticaal geordende samenleving naar een horizontale en decentrale bottom-up samenleving. Met verbanden zoals gemeenschappen, coöperaties en virtuele en fysieke netwerken. Verder kantelt de structuur van de economie van centraal naar decentraal en digitaal. En ook de macht kantelt. Een nieuwe orde dient zich aan van onderop. Macht wordt ook gevormd door het vermogen om je slim, snel en adequaat te organiseren en door voortdurend in te spelen op veranderingen.

Ons brein is van oudsher gericht op stabiliteit en continuïteit. We worden door de omwenteling gedwongen om contra-intuïtief te gaan denken en handelen. We moeten beseffen dat deze omwenteling o.a. gekenmerkt wordt door chaos, turbulentie, onrust, massaontslagen, toenemende werkloosheid en een toename van conflicten. Ons gedrag, dat zouden we toch moeten kunnen veranderen? De kunst is om in turbulente tijden te leren houden van onzekerheid. Je moet dansen met je angst en hem tot je bondgenoot maken, omdat angst je nieuwgierigheid prikkelt.

Kan er iets goeds ontstaan uit deze chaos? Jazeker, want we weten dat grote veranderingen alleen kunnen ontstaan en tot een goed einde kunnen komen als ze geboren zijn in totale chaos. Orde scheppen doe je door te werken aan zaken als harmonie, evenwicht, dankbaarheid, gemeenschap, gezondheid en welzijn.

Het boek geeft aan het einde nog extra aandacht aan de mens. Mensen zullen een belangrijke rol blijven vervullen bij het creëren van de toekomst. De term ‘Human resources’ zouden de schrijvers graag willen vervangen door ‘Human being’. HBM is het ontdekken, reflecteren en ontwikkelen van ons potentieel. Ze vinden dat menselijke omgang op gelijkwaardige basis de toekomst heeft. We maken als mens allemaal deel uit van dezelfde gemeenschap. We zijn samen als mens, als human being.

De kern van de managementfilosofie van Human Being Management is de ‘circle of change’. Dit proces gericht op persoonlijke ontwikkeling en kent vier stappen: zelfreflectie van je potentieel (wat kun je nog meer, waar ben je nog meer erg goed in?), bewustwording (je potentieel kennen, het willen benutten), beslissingsruimte krijgen (ruimte om je potentieel in te zetten), en verantwoordelijkheid (de vrijheid om actie te ondernemen om meer bij te dragen aan de doelen van de organisatie).

Wanneer ik het boek in mijn gedachte de revue laat passeren, houd ik er een positief gevoel aan over en maakt het mij nieuwsgierig naar hoe de wereld er de komende jaren daadwerkelijk uit zal gaan zien. Het is afwachten of scenario’s en voorspellingen uitkomen. De schrijvers dragen in mijn ogen de boodschap uit dat je als mens en professional het beste kunt omgaan met de veranderingen om je heen door met een open mind en vertrouwen in jezelf op de situatie in te spelen. Ik ervaar dat in deze tijd van corona duidelijk wordt dat niks zeker is in het leven en dat veerkracht, creativiteit en flexibiliteit essentiële eigenschappen zijn voor de toekomst.

Corinne Klaver werkt bij Expand.nl

Once Upon a Future - 'Bedoeld als ‘call to action'
27 mei 2020 | Sjors van Leeuwen

De wereld is in crisis. Denk alleen al aan de vraagstukken rondom klimaatverandering, globalisering en technologie. We kunnen zo niet langer doorgaan, maar hoe dan wel?

Leen Zevenbergen en Ruud Veltenaar beschrijven in Once Upon A Future uitgebreid hoe we de uitdagingen van de 21e eeuw het hoofd kunnen bieden. Duurzame vooruitgang op weg naar een betere wereld.

De auteurs Leen Zevenbergen en Ruud Veltenaar zijn gepokt en gemazeld als ondernemer, schrijver, technologie-innovator,  toekomstdenker en spreker. Die kennis en ervaring hebben ze gebundeld in het boek Once Upon a Future - Kies zelf je koers in de veranderende wereld. Of zoals de auteurs schrijven: ‘Een inspirerende expeditie naar de aandienende toekomst en fascinerende beleving voor iedereen die nieuwsgiering is naar zijn of haar toekomst. Het biedt duidelijkheid over de toekomst en hoop op een betere wereld.'

Die expeditie pakken de auteurs grondig aan. De grootste uitdagingen van de 21e eeuw passeren in 400 pagina's de revue. In korte paragrafen komen alle belangrijke problemen, oorzaken, voorbeelden en oplossingsrichtingen aan de orde. Het begint in hoofdstuk 1 waarin de auteurs de drie grote ontwrichters van deze tijd nauwgezet onder de loep leggen: exponentiele technologie (waaronder kunstmatige intelligentie), duurzaamheid en globalisering. Drie drijvende krachten die wereldwijd alle sectoren, bedrijven en huishoudens raken en die ons onvermijdelijk en onomkeerbaar transformeren naar een volgende fase in onze beschaving.

Door de drie grote ontwrichters neemt de druk in de ‘pressure cooker' ook toe. We worden bedreigd door de problemen die we zelf veroorzaken en alles hangt met alles samen. Zie de wereldwijde discussies over klimaatverandering, duurzaamheid, migratie, gezonde en eerlijke voedselketens en toenemende ongelijkheid tussen rijk en arm. Deze discussies geven goed de noodzaak weer om vaart te maken met alle veranderingen. Veel ondernemingen zijn dan ook al bezig om zich aan te passen aan de nieuwe werkelijkheid zoals Danone, Unilever en de duizenden social enterprises (‘B-corps'). Wat dat betreft is eerder sprake van evolutie dan revolutie.

Daarna volgt in hoofdstuk 2 een beschrijving van alle mega shifts en institutionele transformaties die gaan zorgen voor een algehele reset van ons denken, doen en laten. De auteurs beschrijven de grote veranderingen waarmee we te maken krijgen op het gebied van natuur, consumptie, kapitaal, bezit, werk, technologie, governance en leiderschap. De auteurs verwijzen onder meer naar het rapport Global Risk 2020 van het World Economic Forum. Daarin zijn de tien grootste uitdagingen voor de mensheid opnieuw gedefinieerd. Van die tien zijn er acht ecologisch van aard. Nog nooit waren zo veel uitdagingen gekoppeld aan onze planeet en enige leefomgeving.

De impact van al deze veranderingen op onze systemen en sectoren komt in hoofdstuk 3 aan bod. Wat betekenen al deze megaveranderingen voor de toekomst van ons onderwijs, gezondheidszorg, voedsel- en energievoorziening, mobiliteit, financiële structuren, industrieën en overheid? Hoe ziet ons wonen, werken, reizen en leven er uit over pakweg vijftig jaar? Het levert een verzameling inspirerende en vaak verrassende doorkijkjes naar de toekomst op.

De grote vraag die daarna opdoemt is: hoe pakken we die enorme allesomvattende transformatie aan, op weg naar die betere wereld? Het antwoord komt in hoofdstuk 4 aan bod. Daarin grijpen de auteurs terug op de zeventien Sustainable Development Goals (SDG) van de Verenigde Naties. Die moeten als leidraad gaan dienen voor de transformatie. Verdeeld over tien sociale doelen, vijf ecologische doelen en twee spirituele doelen. Variërend van geen armoede, honger en kindersterfte, tot duurzame steden en gemeenschappen, verantwoorde consumptie, klimaatacties, meer vrede en recht en betere samenwerking tussen arme en rijke landen. Ambitieus zeker, maar realistisch?

De auteurs schetsen daarbij een wereld waarin de mens kantelt van een rationele zelfzuchtige homo economicus naar de waarachtige mens, de homo verus. Een wereld waarin de directe democratie opnieuw wordt uitgevonden (WIJ 0.0), de participatiesamenleving (‘commons') echt van de grond komt, de steeds groter wordende steden ‘smart, social en human' zijn en het huidig kapitalisme wordt ingeruild voor sociaal kapitalisme, de enige vorm waarbinnen het kapitalisme kan blijven voortbestaan, en waarin welzijn voorop staat. De auteurs laten regelmatig hun politieke visie horen. Zo keuren ze de politiek van het midden ten zeerste af, ‘omdat die valselijk wordt voorgesteld als het enige alternatief voor het rechtspopulisme'.  

De auteurs schetsen in hoofdstuk 5 vier mogelijke scenario's die ons leven, ons werk en onze dromen veranderen. Achtereenvolgens passeren een pessimistisch, realistisch en optimistisch scenario de revue. Het hoofdstuk wordt afgesloten met Expedition 21, het model van de auteurs voor een betere wereld. Gebaseerd op het inzicht dat oneindige groei niet mogelijk is, simpelweg omdat onze aardse bronnen wel eindig zijn. Het draait niet om het Bruto Nationaal Product (BNP) maar om het Bruto Nationaal Geluk (BNG). Om de problemen op te lossen, moeten we in radicale afhankelijkheid, continenten overstijgend te werk gaan. Van geopolitiek naar een biosfeerpolitiek. Daarbij hebben de auteurs een vooruitziende blik als ze schrijven: ‘globalisering wordt sterk afgeremd, want het menselijk verkeer en migratie over alle continenten hebben gezorgd voor immense uitbraken van epidemieën.'

Een betere toekomst begint bij je zelf. Dat is de kernboodschap van het afsluitende hoofdstuk 6 ‘What about you?'. Blijf je in ‘winterslaap' of ben je wakker en de je mee, zo vragen de auteurs zich af. Om je te helpen krijg je een heel scala aan maatregelen aangereikt om de wereld te verbeteren, waarmee je vandaag al zou kunnen beginnen: eet anders, gooi minder weg, vlieg minder, rij in kleinere auto's, stap over op deel- en elektrisch vervoer en wek zelf en samen je energie op. Van de gevestigde orde verwachten de auteurs niet veel. Die zijn niet in staat de problemen het hoofd te bieden. De hoop is gevestigd op wat de auteurs de ‘cultural creatives' noemen. De grote groep mensen die beseffen dat ons het water aan de lippen staat en bereid zijn tot verandering. Wereldwijd gaat het een relatief jonge groep van zo'n 700 miljoen mensen. Die moeten de kar gaan trekken.  

De auteurs hebben gekozen voor een holistische benadering, want zo schrijven ze, alleen zo'n allesomvattende benadering helpt ons verder op weg naar duurzame vooruitgang en een betere wereld. Het boek geeft een compleet overzicht waarin alle problemen, uitdagingen en oplossingen in samenhang worden beschreven. Met continue de dringende oproep om nú in beweging te komen. Het boek bundelt daardoor een brede waaier aan onderwerpen, ervaringen, meningen, feiten en voorbeelden. Soms globaal, soms in detail. De kracht van het boek is ook meteen zijn zwakte. Het is veel wat er aan bod komt. De vloek van kennis speelt hier ongetwijfeld een rol. Door de omvang van het boek, de uitgebreidheid en gedetailleerdheid van onderwerpen en de toch ook wel herhalende boodschap, valt het niet altijd mee om de aandacht er bij te houden. Less was misschien wel more geweest. Once Upon a Future lijkt daardoor eerder geschikt voor denkers dan voor doeners.

Once Upon a Future is bedoeld als ‘call to action'. Een handboek om in beweging te komen. Daar kunnen we gezien de wereldwijde crisis waar we middenin zitten niet snel genoeg mee beginnen. Of zoals Mahatma Ghandi het ooit treffend zei: ‘Wees zelf de verandering die je in de wereld wilt zien.'

Sjors van Leeuwen is werkzaam als zelfstandig adviseur op het gebied van klantgericht ondernemen (CRM), strategie en marketing. Hij is auteur van verschillende boeken zoals CRM in de praktijk, Klant in de driver's seat, Zorgmarketing in de praktijk, Power to the people, Hoe agile is jouw strategie?, Wendbare strategie op een A4, Online marketing in de zorg en Sterk merk in de zorg . Sjors van Leeuwen is verder initiatiefnemer van Zorgmarketingplatform, hét kennisplatform voor marketing in de zorg.

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden